Library·Padma Purāṇa·6·6.245
श्रीपार्वत्युवाच- रघुनाथस्य चरितं साधूक्तं हि त्वया विभो । श्रुत्वा धन्यास्मि देवेश त्वत्प्रसादान्महेश्वर
śrīpārvatyuvāca- raghunāthasya caritaṃ sādhūktaṃ hi tvayā vibho | śrutvā dhanyāsmi deveśa tvatprasādānmaheśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेवसुतस्यास्य कृष्णस्य चरितं महत् । श्रोतुमिच्छामि देवेश चरितं कल्मषापहम्
vasudevasutasyāsya kṛṣṇasya caritaṃ mahat | śrotumicchāmi deveśa caritaṃ kalmaṣāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कृष्णस्यास्य महात्मनः । चरितं वासुदेवस्य सर्वेषां फलदं नृणाम्
rudra uvāca- śṛṇu devi pravakṣyāmi kṛṣṇasyāsya mahātmanaḥ | caritaṃ vāsudevasya sarveṣāṃ phaladaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदूनामन्वये देवि वसुदेव इतीरितः । देवमीढस्यपुत्रोऽभूत्सर्वधर्मविदांवरः
yadūnāmanvaye devi vasudeva itīritaḥ | devamīḍhasyaputro'bhūtsarvadharmavidāṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवकस्यैव दुहितां देवकीं देववर्णिनीम् । उपयेमे विधानेन मथुरायां नृपात्मजः
devakasyaiva duhitāṃ devakīṃ devavarṇinīm | upayeme vidhānena mathurāyāṃ nṛpātmajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उग्रसेनस्य पुत्रोऽभूत्कंसः शूरो महाबलः । तयो रथवरं तत्र चोदयामास सारथिः
ugrasenasya putro'bhūtkaṃsaḥ śūro mahābalaḥ | tayo rathavaraṃ tatra codayāmāsa sārathiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतेषु तेष्वेवं पथि रम्ये शुभावहे । अंतरिक्षेऽशरीरावाक्प्राह गंभीरया गिरा
samāgateṣu teṣvevaṃ pathi ramye śubhāvahe | aṃtarikṣe'śarīrāvākprāha gaṃbhīrayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशवागुवाच- अस्यास्तवाष्टमो गर्भः कंस प्राणान्हरिष्यति
ākāśavāguvāca- asyāstavāṣṭamo garbhaḥ kaṃsa prāṇānhariṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- तच्छ्रुत्वा हंतुमारेभे कंसोऽपि भगिनीं तदा । तमब्रवीत्सुसंरब्धं वसुदेवः स्वबुद्धिना
rudra uvāca- tacchrutvā haṃtumārebhe kaṃso'pi bhaginīṃ tadā | tamabravītsusaṃrabdhaṃ vasudevaḥ svabuddhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेव उवाच- न हंतव्या महाभाग भगिनी धर्मतस्त्वया । गर्भानेव समुत्पन्नाञ्जहि राजन्महाबल
vasudeva uvāca- na haṃtavyā mahābhāga bhaginī dharmatastvayā | garbhāneva samutpannāñjahi rājanmahābala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- तथेत्याह तदा कंसो वसुदेवं च देवकीम् । निबध्य स्वगृहे रम्ये सर्वभोगे न्यवेशयत्
rudra uvāca- tathetyāha tadā kaṃso vasudevaṃ ca devakīm | nibadhya svagṛhe ramye sarvabhoge nyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मिन्नंतरे देवि पापिभारप्रपीडिता । जगाम धरणीदेवी सहसा ब्रह्मणोंतिकम्
etasminnaṃtare devi pāpibhāraprapīḍitā | jagāma dharaṇīdevī sahasā brahmaṇoṃtikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेत्य जगतामीशं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । प्राह गंभीरया वाचा धरणी लोकधारिणी
sametya jagatāmīśaṃ brahmāṇaṃ parameṣṭhinam | prāha gaṃbhīrayā vācā dharaṇī lokadhāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरण्युवाच-। प्रजापते न शक्तास्मि धर्तुं लोकानिमान्प्रभो । राक्षसाः पापकर्माणः संस्थिता मयि सुव्रत
dharaṇyuvāca-| prajāpate na śaktāsmi dhartuṃ lokānimānprabho | rākṣasāḥ pāpakarmāṇaḥ saṃsthitā mayi suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगतः सकलान्धर्मान्विध्वंसंतो महाबलाः । अधर्मवर्च्चसः सर्वे नराः पापविमोहिताः
jagataḥ sakalāndharmānvidhvaṃsaṃto mahābalāḥ | adharmavarccasaḥ sarve narāḥ pāpavimohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वल्पमल्पतरं धर्मं लोकेऽस्मिन्न च दृश्यते । धर्मेणैव धृता देव सत्यशौचदमेन च । तस्मादधर्मसंभूतं न लोकं धर्तुमुत्सहे
svalpamalpataraṃ dharmaṃ loke'sminna ca dṛśyate | dharmeṇaiva dhṛtā deva satyaśaucadamena ca | tasmādadharmasaṃbhūtaṃ na lokaṃ dhartumutsahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- इत्युक्त्वा धरणीदेवी तत्रैवांतरधीयत । ततः सुरगणाः सर्वे ब्रह्मरुद्रपुरोगमाः
rudra uvāca- ityuktvā dharaṇīdevī tatraivāṃtaradhīyata | tataḥ suragaṇāḥ sarve brahmarudrapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीराब्धेरुत्तरं कूलमधिगम्य जगत्पतिम् । तुष्टुवुः स्तुतिभिर्दिव्यैर्मुनयश्च महातपाः । ततः प्रसन्नः प्राहेशः सर्वांस्तान्मुनिसत्तमान्
kṣīrābdheruttaraṃ kūlamadhigamya jagatpatim | tuṣṭuvuḥ stutibhirdivyairmunayaśca mahātapāḥ | tataḥ prasannaḥ prāheśaḥ sarvāṃstānmunisattamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच- भो भो देवगणास्सर्वे किन्निमित्तमिहागताः । रुद्र उवाच- ततः पितामहः प्राह देवदेवं जनार्दनम्
śrībhagavānuvāca- bho bho devagaṇāssarve kinnimittamihāgatāḥ | rudra uvāca- tataḥ pitāmahaḥ prāha devadevaṃ janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- देवदेव जगन्नाथ पृथिवी भारपीडिता । राक्षसा बहवो लोके समुत्पन्ना दुरासदाः
brahmovāca- devadeva jagannātha pṛthivī bhārapīḍitā | rākṣasā bahavo loke samutpannā durāsadāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरासंधश्च कंसश्च प्रलम्बो धेनुकादयः । दुरात्मानः प्रबाधंते सर्वलोकान्सनातनान्
jarāsaṃdhaśca kaṃsaśca pralambo dhenukādayaḥ | durātmānaḥ prabādhaṃte sarvalokānsanātanān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारावतरणं कर्तुं पृथिव्यास्त्वमिहार्हसि । रुद्र उवाच- एवमुक्तो हृषीकेशो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । प्राह गंभीरया वाचा जगतीपतिरव्ययः
bhārāvataraṇaṃ kartuṃ pṛthivyāstvamihārhasi | rudra uvāca- evamukto hṛṣīkeśo brahmaṇā parameṣṭhinā | prāha gaṃbhīrayā vācā jagatīpatiravyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-। अवतीर्याथ लोकेस्मिन्यदूनामन्वये सुराः । अवनीभारमव्यग्रमपास्यामि महाबलाः
śrībhagavānuvāca-| avatīryātha lokesminyadūnāmanvaye surāḥ | avanībhāramavyagramapāsyāmi mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- एवमुक्ताः सुरास्सर्वे नमस्कृत्वा जनार्दनम् । स्वान्स्वान्लोकान्समासाद्य परेशं तेन्वचिंतयन् । ततो नारायणीं मायां परमेशः समब्रवीत्
rudra uvāca- evamuktāḥ surāssarve namaskṛtvā janārdanam | svānsvānlokānsamāsādya pareśaṃ tenvaciṃtayan | tato nārāyaṇīṃ māyāṃ parameśaḥ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच- हिरण्याक्षस्य षट्पुत्रान्समानीयावनीतले । वसुदेवस्य पत्न्यां तु देवक्यां सन्निवेशय
śrībhagavānuvāca- hiraṇyākṣasya ṣaṭputrānsamānīyāvanītale | vasudevasya patnyāṃ tu devakyāṃ sanniveśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनंतांशः सप्तमोऽत्र संप्रविष्टस्तु माचिरम् । तस्याः सपत्न्यां रोहिण्यां ददस्व शुभदर्शने
anaṃtāṃśaḥ saptamo'tra saṃpraviṣṭastu māciram | tasyāḥ sapatnyāṃ rohiṇyāṃ dadasva śubhadarśane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽष्टमे ममांशस्तु देवक्यां संभविष्यति । नंदगोपस्य पत्न्यां तु यशोदायां सनातनी
tato'ṣṭame mamāṃśastu devakyāṃ saṃbhaviṣyati | naṃdagopasya patnyāṃ tu yaśodāyāṃ sanātanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवांशभूता महानिद्रा विंध्यं गत्वा महाचलम् । तत्र संपूज्यमाना हि देवैरिंद्र पुरोगमैः । हन्याद्दैत्यान्महावीर्याञ्शुंभासुरपुरोगमान्
tavāṃśabhūtā mahānidrā viṃdhyaṃ gatvā mahācalam | tatra saṃpūjyamānā hi devairiṃdra purogamaiḥ | hanyāddaityānmahāvīryāñśuṃbhāsurapurogamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- तथेत्युक्त्वा महामाया हिरण्याक्षसुतांस्तदा । पर्यायेण च देवक्यां षड्गर्भान्संन्यवेशयत्
rudra uvāca- tathetyuktvā mahāmāyā hiraṇyākṣasutāṃstadā | paryāyeṇa ca devakyāṃ ṣaḍgarbhānsaṃnyaveśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताञ्जघान तदा कंसो जातमात्रान्महाबलः । ततस्तु सप्तमो गर्भो ह्यनंतांशेन चोदितः
tāñjaghāna tadā kaṃso jātamātrānmahābalaḥ | tatastu saptamo garbho hyanaṃtāṃśena coditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्धमानं तु गर्भं तं रोहिण्यां समुपानयत् । गर्भसंकर्षणात्तस्यां जातः संकर्षणोऽव्ययः
vardhamānaṃ tu garbhaṃ taṃ rohiṇyāṃ samupānayat | garbhasaṃkarṣaṇāttasyāṃ jātaḥ saṃkarṣaṇo'vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णाष्टम्यां तु रोहिण्यां प्रौष्ठपद्यां शुभोदये । रोहिणी जनयामास पुत्रं संकर्षणं प्रभुम्
kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu rohiṇyāṃ prauṣṭhapadyāṃ śubhodaye | rohiṇī janayāmāsa putraṃ saṃkarṣaṇaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु देवकी गर्भमापेदे भगवान्हरिः । आपन्नगर्भां तां दृष्ट्वा कंसो भयनिपीडितः
tatastu devakī garbhamāpede bhagavānhariḥ | āpannagarbhāṃ tāṃ dṛṣṭvā kaṃso bhayanipīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सुरगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः । तुष्टुवुर्देवकीं तत्र विमानस्था नभस्तले
tataḥ suragaṇāḥ sarve harṣanirbharamānasāḥ | tuṣṭuvurdevakīṃ tatra vimānasthā nabhastale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु दशमे मासि कृष्णे नभसि पार्वति । अष्टम्यामर्द्धरात्रे च तस्यां जातो जनार्दनः
tatastu daśame māsi kṛṣṇe nabhasi pārvati | aṣṭamyāmarddharātre ca tasyāṃ jāto janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंदीवरदलश्यामः पद्मपत्रायतेक्षणः । चतुर्भुजः सुंदरांगो दिव्याभरणभूषितः
iṃdīvaradalaśyāmaḥ padmapatrāyatekṣaṇaḥ | caturbhujaḥ suṃdarāṃgo divyābharaṇabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सकौस्तुभोरस्को वनमालाविभूषितः । वसुदेवस्य जातोऽसौ वासुदेवः सनातनः
śrīvatsakaustubhorasko vanamālāvibhūṣitaḥ | vasudevasya jāto'sau vāsudevaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा जगतां नाथं कृष्णमानकदुंदुभिः । उवाच प्रांजलिर्भूत्वा नमस्कृत्य जगन्मयम्
taṃ dṛṣṭvā jagatāṃ nāthaṃ kṛṣṇamānakaduṃdubhiḥ | uvāca prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya jaganmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेव उवाच- जातोऽसि मे जगन्नाथ भक्तकल्पतरो प्रभो । त्वमेव सर्वदेवानामनादिः पुरुषोत्तमः
vasudeva uvāca- jāto'si me jagannātha bhaktakalpataro prabho | tvameva sarvadevānāmanādiḥ puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमचिन्त्यमहद्भूतो योगिध्येयः सनातनः । मम पुत्रत्वमापन्नो धरण्यां धरणीधर
tvamacintyamahadbhūto yogidhyeyaḥ sanātanaḥ | mama putratvamāpanno dharaṇyāṃ dharaṇīdhara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वैतदद्भुतं रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम । दानवाः पापकर्माणो न सहंते महौजसः
dṛṣṭvaitadadbhutaṃ rūpamaiśvaraṃ puruṣottama | dānavāḥ pāpakarmāṇo na sahaṃte mahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- इत्यर्थितः स्तुतस्तेन पद्मनाभः सनातनः । उपसंहृतवान्रूपं चतुर्भुजसमन्वितम्
rudra uvāca- ityarthitaḥ stutastena padmanābhaḥ sanātanaḥ | upasaṃhṛtavānrūpaṃ caturbhujasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषेणैव भावेन द्विभुजेन व्यरोचत । येचांगरक्षकाः सर्वे दानवास्तत्र संस्थिताः
mānuṣeṇaiva bhāvena dvibhujena vyarocata | yecāṃgarakṣakāḥ sarve dānavāstatra saṃsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते चापि मायया तस्या मोहितास्तमसावृताः। एतस्मिन्नंतरे देवमादायानकदुंदुभिः
te cāpi māyayā tasyā mohitāstamasāvṛtāḥ| etasminnaṃtare devamādāyānakaduṃdubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रययौ नगरात्तूर्णं सर्वदेवैरभिष्टुतः । पयोधरे वर्षमाणे नागराजो महाबलः
prayayau nagarāttūrṇaṃ sarvadevairabhiṣṭutaḥ | payodhare varṣamāṇe nāgarājo mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फणासहस्रेणाच्छाद्य भक्त्या देवं समन्वगात् । तौ गोपुरकपाटौ तु तत्पादस्पर्शनात्तदा
phaṇāsahasreṇācchādya bhaktyā devaṃ samanvagāt | tau gopurakapāṭau tu tatpādasparśanāttadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिद्यमानौ सुविवृतौ तत्रस्थाश्च विमोहिताः । स्रोतस्विनी सुपूर्णाया यमुनापि महात्मनः
bhidyamānau suvivṛtau tatrasthāśca vimohitāḥ | srotasvinī supūrṇāyā yamunāpi mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवेशाज्जानुमात्रं तु जलं सा चाप्युपावहत् । उत्तीर्य यमुनां सोथाव्रजत्तत्तीरसंस्थितम्
praveśājjānumātraṃ tu jalaṃ sā cāpyupāvahat | uttīrya yamunāṃ sothāvrajattattīrasaṃsthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्तूयमानस्त्रिदशैः प्रविवेश यदूत्तमः । तत्र नंदस्य पत्नी सा प्रसूता गोव्रजे शुभे
saṃstūyamānastridaśaiḥ praviveśa yadūttamaḥ | tatra naṃdasya patnī sā prasūtā govraje śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमोहिता माययैव सुषुप्ता तमसा वृता । तस्यास्तु शयने देवं विनिक्षिप्य स यादवः ५० 6.245.50। तां कन्यां समुपादाय प्रययौ मथुरां पुनः । पत्न्यै दत्वाऽथ तां बालामुवास सुसमाहितः
vimohitā māyayaiva suṣuptā tamasā vṛtā | tasyāstu śayane devaṃ vinikṣipya sa yādavaḥ 50 6.245.50| tāṃ kanyāṃ samupādāya prayayau mathurāṃ punaḥ | patnyai datvā'tha tāṃ bālāmuvāsa susamāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरोद बालभावात्सा देवकीशयनं गता । अथ बालाध्वनिं श्रुत्वा तद्गृहं साङ्गरक्षकाः
ruroda bālabhāvātsā devakīśayanaṃ gatā | atha bālādhvaniṃ śrutvā tadgṛhaṃ sāṅgarakṣakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसायावेदयामासुर्देवकीप्रसवं शुभम् । कंसस्तूर्णमुपेत्यैनां जग्राह बालिकां तदा
kaṃsāyāvedayāmāsurdevakīprasavaṃ śubham | kaṃsastūrṇamupetyaināṃ jagrāha bālikāṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिक्षेप च शिलापृष्ठे सापि तूर्णं वियत्स्थिता । तस्योत्तमांगे स्वपदं दत्वा पूर्णमुखास्थिता
cikṣepa ca śilāpṛṣṭhe sāpi tūrṇaṃ viyatsthitā | tasyottamāṃge svapadaṃ datvā pūrṇamukhāsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाचाष्टभुजादेवी तदा राक्षसपुंगवम् । देव्युवाच- किं मयाक्षिप्तया मंद जातो यस्त्वां वधिष्यति
uvācāṣṭabhujādevī tadā rākṣasapuṃgavam | devyuvāca- kiṃ mayākṣiptayā maṃda jāto yastvāṃ vadhiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वस्य जगतः स्रष्टा धर्ता हर्ता च यः प्रभुः । अस्मिन्लोके समुत्पन्नः स ते प्राणान्हरष्यिति
sarvasya jagataḥ sraṣṭā dhartā hartā ca yaḥ prabhuḥ | asminloke samutpannaḥ sa te prāṇānharaṣyiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- इत्युक्त्वा तेजसा देवी सहसा पूरयन्नभः । जगाम देवगंधर्वैः स्तूयमाना हिमाचलम्
rudra uvāca- ityuktvā tejasā devī sahasā pūrayannabhaḥ | jagāma devagaṃdharvaiḥ stūyamānā himācalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंसस्तदोद्विग्नमनाः समाहूय स्वदानवान् । प्रलंबचाणूरमुखानुवाचभय पीडितः
kaṃsastadodvignamanāḥ samāhūya svadānavān | pralaṃbacāṇūramukhānuvācabhaya pīḍitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंस उवाच- अस्माद्भयात्सुरगणा उपेत्य क्षीरसागरम् । आचचक्षुर्हरेः सर्वं रक्षो विध्वंसनं प्रति
kaṃsa uvāca- asmādbhayātsuragaṇā upetya kṣīrasāgaram | ācacakṣurhareḥ sarvaṃ rakṣo vidhvaṃsanaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां तु वचनं श्रुत्वा धरण्यां धरणीधरः । मानुषेणैव भावेन समुत्पन्नो हि सोऽव्ययः
teṣāṃ tu vacanaṃ śrutvā dharaṇyāṃ dharaṇīdharaḥ | mānuṣeṇaiva bhāvena samutpanno hi so'vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदद्य सर्वे यूयं वै राक्षसाः कामरूपिणः । समुद्रिक्तबलान्बालान्मारयध्वमशंकिताः
tadadya sarve yūyaṃ vai rākṣasāḥ kāmarūpiṇaḥ | samudriktabalānbālānmārayadhvamaśaṃkitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- इत्यादिश्य ततः कंसो वसुदेवं च देवकीम् । आश्वास्य मोचयित्वाथ स्ववेश्मांतर्विवेश ह । वसुदेवस्ततो गत्वा नंदव्रजमनुत्तमम्
rudra uvāca- ityādiśya tataḥ kaṃso vasudevaṃ ca devakīm | āśvāsya mocayitvātha svaveśmāṃtarviveśa ha | vasudevastato gatvā naṃdavrajamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन संपूजितस्तत्र निक्षिप्य तनयं मुदा । उवाच नंदपत्नीं तां यशोदां यदुनंदनः
tena saṃpūjitastatra nikṣipya tanayaṃ mudā | uvāca naṃdapatnīṃ tāṃ yaśodāṃ yadunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेव उवाच- सुभगे मत्सुतमिमं रोहिणीजठरोद्भवम् । स्वपुत्रमिव रक्षस्व भिया कंसादिहागतम्
vasudeva uvāca- subhage matsutamimaṃ rohiṇījaṭharodbhavam | svaputramiva rakṣasva bhiyā kaṃsādihāgatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- तथेत्याह तदा तन्वी नंदपत्नी दृढव्रता । लब्ध्वैव युगलं पुत्रमुत्पुपोष मुदान्विता
rudra uvāca- tathetyāha tadā tanvī naṃdapatnī dṛḍhavratā | labdhvaiva yugalaṃ putramutpupoṣa mudānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निक्षिप्य तनयौ गेहं नंदगोपस्य यादवः । विश्रब्धः प्रययौ तूर्णं मथुरां कंसपालिताम्
nikṣipya tanayau gehaṃ naṃdagopasya yādavaḥ | viśrabdhaḥ prayayau tūrṇaṃ mathurāṃ kaṃsapālitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गर्गः शुभदिने वसुदेवेन नोदितः । नंदगोपव्रजं गत्वा तत्रस्थैः पूजितो द्विजः
tato gargaḥ śubhadine vasudevena noditaḥ | naṃdagopavrajaṃ gatvā tatrasthaiḥ pūjito dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिना जातकं कर्म कृत्वा देवस्य गोकुले । नाम चात्राकरोद्दिव्यं पुत्रयोर्वासुदेवयोः
vidhinā jātakaṃ karma kṛtvā devasya gokule | nāma cātrākaroddivyaṃ putrayorvāsudevayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकर्षणो रौहिणेयो बलभद्रो महाबलः । राम इत्यादिनामानि पूर्वजस्याकरोद्दिवजः
saṃkarṣaṇo rauhiṇeyo balabhadro mahābalaḥ | rāma ityādināmāni pūrvajasyākaroddivajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीधरः श्रीकरः श्रीमान्कृष्णोऽनंतो जगत्पतिः । वासुदेवो हृषीकेश इत्याद्यवरजस्य च
śrīdharaḥ śrīkaraḥ śrīmānkṛṣṇo'naṃto jagatpatiḥ | vāsudevo hṛṣīkeśa ityādyavarajasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रामकृष्णाविति ख्यातिमस्मिँल्लोके गमिष्यतः । एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठः संपूज्य पितृदेवताः
rāmakṛṣṇāviti khyātimasmi~lloke gamiṣyataḥ | evamuktvā dvijaśreṣṭhaḥ saṃpūjya pitṛdevatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूज्यमानो गोपालैराययौ मथुरां पुनः । कंसेन प्रेषिता रात्रौ पूतनाबालघातिनी
saṃpūjyamāno gopālairāyayau mathurāṃ punaḥ | kaṃsena preṣitā rātrau pūtanābālaghātinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषलिप्तं स्तनं दत्वा कृष्णायामिततेजसे । कृष्णस्तु राक्षसीं ज्ञात्वा पपौ गाढं स्तनं भृशम्
viṣaliptaṃ stanaṃ datvā kṛṣṇāyāmitatejase | kṛṣṇastu rākṣasīṃ jñātvā papau gāḍhaṃ stanaṃ bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणैः सह महातेजा राक्षस्या यदुपुंगवः । सा विह्वलांगी सहसा विच्छिन्नस्नायुबंधना
prāṇaiḥ saha mahātejā rākṣasyā yadupuṃgavaḥ | sā vihvalāṃgī sahasā vicchinnasnāyubaṃdhanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात वेपमाना सा ममार च महास्वना । तस्याः शब्देन महता पूरितं च नभस्तलम्
papāta vepamānā sā mamāra ca mahāsvanā | tasyāḥ śabdena mahatā pūritaṃ ca nabhastalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रस्ताः सर्वे ततो गोपा दृष्ट्वा तां पतितां भुवि । कृष्णं च क्रीडमानं तं राक्षस्या महतोरसि
trastāḥ sarve tato gopā dṛṣṭvā tāṃ patitāṃ bhuvi | kṛṣṇaṃ ca krīḍamānaṃ taṃ rākṣasyā mahatorasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्विग्नास्ततस्तूर्णमादाय तनयं तदा । रक्षोभिया तदा तस्मिन्गोपुरीषेण मूर्द्धनि
samudvignāstatastūrṇamādāya tanayaṃ tadā | rakṣobhiyā tadā tasmingopurīṣeṇa mūrddhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संमार्जयामास तदा गोवालेन तदाननम् । नंदगोपः समभ्येत्य सुतमादाय भामिनि
saṃmārjayāmāsa tadā govālena tadānanam | naṃdagopaḥ samabhyetya sutamādāya bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्नामभिस्तस्य सर्वांगेषु प्रमार्जनम् । कृत्वा तां तामसीं भीमां बहिर्विन्यस्य गोव्रजात्
bhagavannāmabhistasya sarvāṃgeṣu pramārjanam | kṛtvā tāṃ tāmasīṃ bhīmāṃ bahirvinyasya govrajāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ददाह गोपवृंदैश्च त्रासितैस्तत्र गोव्रजे । कदाच्छिकटस्याधः शयानो भगवान्हरिः
dadāha gopavṛṃdaiśca trāsitaistatra govraje | kadācchikaṭasyādhaḥ śayāno bhagavānhariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसार्य चरणौ तत्र रुरोद मधुसूदनः । तस्य पादप्रहारेण शकटं परिवर्तितम्
prasārya caraṇau tatra ruroda madhusūdanaḥ | tasya pādaprahāreṇa śakaṭaṃ parivartitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विध्वस्तकुंभभाडं तद्विपरीतं पपात वै । ततो गोप्यश्च गोपाश्च दृष्ट्वा तच्छकटं महत्
vidhvastakuṃbhabhāḍaṃ tadviparītaṃ papāta vai | tato gopyaśca gopāśca dṛṣṭvā tacchakaṭaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मयं परमं जग्मुः किमेतदिति शंकिताः । यशोदा च तदा तूर्णं बालं जग्राह विस्मिता
vismayaṃ paramaṃ jagmuḥ kimetaditi śaṃkitāḥ | yaśodā ca tadā tūrṇaṃ bālaṃ jagrāha vismitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पेनैव हि कालेन बालकौ तौ यदूत्तमौ । वर्द्धमानौ यशोदायाः स्तनपानेन पोषितौ
alpenaiva hi kālena bālakau tau yadūttamau | varddhamānau yaśodāyāḥ stanapānena poṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानुभ्यामथ हस्ताभ्यां रिंगमाणौ विरेजतुः । मायावी राक्षसस्तत्र कृतश्च बटुवेषधृक्
jānubhyāmatha hastābhyāṃ riṃgamāṇau virejatuḥ | māyāvī rākṣasastatra kṛtaśca baṭuveṣadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णं हंतुं समारब्धो विचचार महीतले । ज्ञात्वा कृष्णस्तु तं रक्षो निजघान तलेन वै
kṛṣṇaṃ haṃtuṃ samārabdho vicacāra mahītale | jñātvā kṛṣṇastu taṃ rakṣo nijaghāna talena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसेनैव रूपेण निपपात ममार च । विचचार ततः सर्वं गोव्रजं मधुसूदनः
rākṣasenaiva rūpeṇa nipapāta mamāra ca | vicacāra tataḥ sarvaṃ govrajaṃ madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवनीतं जहाराशु गोपीनां च गृहे गृहे । तदा यशोदा कुपिता दाम्ना मध्ये उलूखले
navanītaṃ jahārāśu gopīnāṃ ca gṛhe gṛhe | tadā yaśodā kupitā dāmnā madhye ulūkhale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निबध्य कृष्णं प्रययौ विक्रेतुं गोरसादिकम् । कर्षमाणस्ततः कृष्णो दाम्ना बद्ध उलूखले
nibadhya kṛṣṇaṃ prayayau vikretuṃ gorasādikam | karṣamāṇastataḥ kṛṣṇo dāmnā baddha ulūkhale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमलार्जुनयोर्मध्ये जगाम धरणीधरः । उलूखलेन गोविंदः पातयामास तौ द्रुमौ
yamalārjunayormadhye jagāma dharaṇīdharaḥ | ulūkhalena goviṃdaḥ pātayāmāsa tau drumau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नस्कंधौ निपतितौ स्वरेण धरणीतले । तेन शब्देन महता जग्मुस्तत्र महौजसः
bhagnaskaṃdhau nipatitau svareṇa dharaṇītale | tena śabdena mahatā jagmustatra mahaujasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपवृद्धास्ततो दृष्ट्वा विस्मयं परमं गताः । यशोदापि समुद्विग्ना विमुच्य धरणीधरम्
gopavṛddhāstato dṛṣṭvā vismayaṃ paramaṃ gatāḥ | yaśodāpi samudvignā vimucya dharaṇīdharam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं विस्मितं समादाय स्तनं प्रादान्महात्मने । यस्मिन्निबध्यमानस्तु दाम्ना मात्रा जगत्पतिः
taṃ vismitaṃ samādāya stanaṃ prādānmahātmane | yasminnibadhyamānastu dāmnā mātrā jagatpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्महर्षिभिः सर्वैर्दामोदर इतीरितः । तौ तु किंनरतां प्राप्तौ विमुक्तौ यमलार्जुनौ
tasminmaharṣibhiḥ sarvairdāmodara itīritaḥ | tau tu kiṃnaratāṃ prāptau vimuktau yamalārjunau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपवृद्धास्ततः सर्वे नंदगोपपुरोगमाः । महोत्पातमिमं ज्ञात्वा स्थानांतरमुपाययुः
gopavṛddhāstataḥ sarve naṃdagopapurogamāḥ | mahotpātamimaṃ jñātvā sthānāṃtaramupāyayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदावने मनोरम्ये यमुनायास्तटे शुभे । निवासं चक्रिरे रम्यं गवांगोपीजनस्य च
vṛṃdāvane manoramye yamunāyāstaṭe śubhe | nivāsaṃ cakrire ramyaṃ gavāṃgopījanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तौ रामकृष्णौ तु वर्द्धमानौ महाबलौ । वत्सपालयुतौ वत्सान्पालयामासतुस्तदा
tatra tau rāmakṛṣṇau tu varddhamānau mahābalau | vatsapālayutau vatsānpālayāmāsatustadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवत्समध्यगं कृष्णं बको नाम महासुरः । बकरूपेण तं हंतुमुद्युक्तोऽत्र यदूत्तमम्
govatsamadhyagaṃ kṛṣṇaṃ bako nāma mahāsuraḥ | bakarūpeṇa taṃ haṃtumudyukto'tra yadūttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा वासुदेवोऽपि लोष्टमुद्यम्य लीलया । ताडयामास पक्षांते पपातोर्व्यां महासुरः
taṃ dṛṣṭvā vāsudevo'pi loṣṭamudyamya līlayā | tāḍayāmāsa pakṣāṃte papātorvyāṃ mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कतिपयाहस्तु गोवत्सान्पालयन्वने । छायायां जंबुवृक्षस्य प्रसुप्तौ पल्लवे मृदौ १०० 6.245.100। एतस्मिन्नंतरे देवो ब्रह्मा देवगणैर्वृतः । द्रष्टुं कृष्णं समागम्य सुप्तौ दृष्ट्वा यदूत्तमौ
tataḥ katipayāhastu govatsānpālayanvane | chāyāyāṃ jaṃbuvṛkṣasya prasuptau pallave mṛdau 100 6.245.100| etasminnaṃtare devo brahmā devagaṇairvṛtaḥ | draṣṭuṃ kṛṣṇaṃ samāgamya suptau dṛṣṭvā yadūttamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत्सान्गोपशिशून्हृत्वा जगाम त्रिदिवं पुनः । प्रबुद्धौ तौ समालोक्य विनष्टाञ्शिशुवत्सकान्
vatsāngopaśiśūnhṛtvā jagāma tridivaṃ punaḥ | prabuddhau tau samālokya vinaṣṭāñśiśuvatsakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवत्सागोपबालाश्च क्व गता इति विस्मितौ । ज्ञात्वा कृष्णस्तु तत्कर्म प्रजापतिकृतं तदा
govatsāgopabālāśca kva gatā iti vismitau | jñātvā kṛṣṇastu tatkarma prajāpatikṛtaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव ससृजे बालान्गोवत्सांश्च सनातनः । यथातूर्णं यथारूपं तथैव मधुसूदनः
tathaiva sasṛje bālāngovatsāṃśca sanātanaḥ | yathātūrṇaṃ yathārūpaṃ tathaiva madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससर्ज वत्सान्गोपालानविता जगतां प्रभुः । दृष्ट्वा सायाह्नसमये गावस्त्वेषां च मातरः
sasarja vatsāngopālānavitā jagatāṃ prabhuḥ | dṛṣṭvā sāyāhnasamaye gāvastveṣāṃ ca mātaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वान्स्वान्वत्सानुपागम्य यथापूर्वं प्रवर्तिताः । एवं संवत्सरे काले गते तत्र महात्मनः
svānsvānvatsānupāgamya yathāpūrvaṃ pravartitāḥ | evaṃ saṃvatsare kāle gate tatra mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापतिः पुनस्तस्मै ददौ वत्सान्सबालकान् । कृतांजलिपुटो भूत्वा परिणीय प्रणम्य च । भयादुवाच गोविंदं ब्रह्मा त्रिभुवनेश्वरः
prajāpatiḥ punastasmai dadau vatsānsabālakān | kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā pariṇīya praṇamya ca | bhayāduvāca goviṃdaṃ brahmā tribhuvaneśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- नमो नमस्ते सर्वात्मंस्तत्वज्ञानस्वरूपिणे । नित्यानंदस्वरूपाय प्रियतात्मन्महात्मने
brahmovāca- namo namaste sarvātmaṃstatvajñānasvarūpiṇe | nityānaṃdasvarūpāya priyatātmanmahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणुर्बृहत्स्थूलतररूपः सर्वगतोऽव्ययः । अनादिमध्यांतरूप स्वरूपात्मन्नमोस्तु ते
aṇurbṛhatsthūlatararūpaḥ sarvagato'vyayaḥ | anādimadhyāṃtarūpa svarūpātmannamostu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यज्ञानबलैश्वर्य वीर्यतेजोमयस्य च । महाशक्ते नमस्तुभ्यं पूर्णषाड्गुण्यमूर्तये
nityajñānabalaiśvarya vīryatejomayasya ca | mahāśakte namastubhyaṃ pūrṇaṣāḍguṇyamūrtaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं वेदपुरुषो ब्रह्मन्महापुरुषएव च । शरीरपुरुषत्वस्य छंदःपुरुष एव च
tvaṃ vedapuruṣo brahmanmahāpuruṣaeva ca | śarīrapuruṣatvasya chaṃdaḥpuruṣa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारः पुरुषास्त्वं च पुराणः पुरुषोत्तम । विभूतयस्तव ब्रह्मन्पृथिव्यग्न्यनिलादयः
catvāraḥ puruṣāstvaṃ ca purāṇaḥ puruṣottama | vibhūtayastava brahmanpṛthivyagnyanilādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तव वाचा समुद्भूतौ क्ष्मा वह्नी जगदीश्वर । अंतरिक्षं च वायुश्च सृष्टौ प्राणेन ते विभो
tava vācā samudbhūtau kṣmā vahnī jagadīśvara | aṃtarikṣaṃ ca vāyuśca sṛṣṭau prāṇena te vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुषा तव संसृष्टौ द्यौश्चादित्यस्तथाव्यय । दिशश्च चंद्रमाः सृष्टाः श्रोत्रेण तव चानघ
cakṣuṣā tava saṃsṛṣṭau dyauścādityastathāvyaya | diśaśca caṃdramāḥ sṛṣṭāḥ śrotreṇa tava cānagha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपांस्रावश्च वरुणो मनसा ते महेश्वर । उक्ते महति मीमांसे यत्तद्ब्रह्मप्रकाशते
apāṃsrāvaśca varuṇo manasā te maheśvara | ukte mahati mīmāṃse yattadbrahmaprakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव चाध्वरेष्वेतदेतदेव महाव्रते । छंदोगे ये नभस्येतद्दिव्ये तद्वायुरेव तत्
tathaiva cādhvareṣvetadetadeva mahāvrate | chaṃdoge ye nabhasyetaddivye tadvāyureva tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकश एतदेवेदमोषधीष्वेवमेव च । नक्षत्रेषु च सर्वेषु ग्रहेष्वेतद्दिवाकरे
ākaśa etadevedamoṣadhīṣvevameva ca | nakṣatreṣu ca sarveṣu graheṣvetaddivākare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंभूतेष्वेवमेव ब्रह्मेत्याचक्षते श्रुतिः । तदेव परमं ब्रह्म प्रज्ञातं परितोमृतम्
evaṃbhūteṣvevameva brahmetyācakṣate śrutiḥ | tadeva paramaṃ brahma prajñātaṃ paritomṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्मयोऽव्ययो यज्ञः शुचिः शुचिषदित्यपि । वैदिकान्यभिधेयानि तथैतान्यस्य न क्वचित्
hiraṇmayo'vyayo yajñaḥ śuciḥ śuciṣadityapi | vaidikānyabhidheyāni tathaitānyasya na kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुर्मयं श्रोत्रमयं छंदोमय मनोमयम् । वाङ्मयं परमात्मानं परेशं शंसति श्रुतिः
cakṣurmayaṃ śrotramayaṃ chaṃdomaya manomayam | vāṅmayaṃ paramātmānaṃ pareśaṃ śaṃsati śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सर्वोपनिषदामर्थस्त्वं कमलेक्षण । स्तोतुं न शक्तोऽयं त्वां तु सर्ववेदांतपारगम्
iti sarvopaniṣadāmarthastvaṃ kamalekṣaṇa | stotuṃ na śakto'yaṃ tvāṃ tu sarvavedāṃtapāragam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापराधमेतत्ते वत्सापहरणं मया । कृतं तत्क्षम्यतां नाथ शरणागतवत्सल
mahāparādhametatte vatsāpaharaṇaṃ mayā | kṛtaṃ tatkṣamyatāṃ nātha śaraṇāgatavatsala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.