Library·Padma Purāṇa·6·6.245
महेश्वर उवाच- एवं स्तुत्वा हरिं वेधाः प्रणम्य च पुनः पुनः । वत्सान्दत्वा पुनस्तस्मै प्रययौ स्वयमालयम्
maheśvara uvāca- evaṃ stutvā hariṃ vedhāḥ praṇamya ca punaḥ punaḥ | vatsāndatvā punastasmai prayayau svayamālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदि कृत्वा सदा देवि बालरूपं हरिं विधिः । उवास त्रिदशैः सार्द्धं हृष्टपुष्टो महातपाः
hṛdi kṛtvā sadā devi bālarūpaṃ hariṃ vidhiḥ | uvāsa tridaśaiḥ sārddhaṃ hṛṣṭapuṣṭo mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णेन सृष्टा वत्सा वै पूर्ववत्सास्तथार्भकाः । अवापुरैक्यतां तत्र पश्यतां त्रिदिवौकसाम्
kṛṣṇena sṛṣṭā vatsā vai pūrvavatsāstathārbhakāḥ | avāpuraikyatāṃ tatra paśyatāṃ tridivaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णस्तु वत्सपालैर्वै प्रययौ नंदगोकुलम् । ततः कतिपयाहस्सु गोपालैर्यदुपुंगवः
kṛṣṇastu vatsapālairvai prayayau naṃdagokulam | tataḥ katipayāhassu gopālairyadupuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रदं गत्वाऽथ कालिंद्यास्तत्रस्थं सुमहाविषम् । सहस्रशीर्षबलिनं नागराजानमच्युतः
hradaṃ gatvā'tha kāliṃdyāstatrasthaṃ sumahāviṣam | sahasraśīrṣabalinaṃ nāgarājānamacyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पिष्य फलसाहस्रं पादेनैकेन लीलया । प्राणसंशयमापन्नं चकार मधुसूदनः
niṣpiṣya phalasāhasraṃ pādenaikena līlayā | prāṇasaṃśayamāpannaṃ cakāra madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कालियो लब्धसंज्ञस्तमेव शरणं ययौ । ररक्ष भगवान्कृष्णो नागं त्यक्तविषं तदा
sa kāliyo labdhasaṃjñastameva śaraṇaṃ yayau | rarakṣa bhagavānkṛṣṇo nāgaṃ tyaktaviṣaṃ tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैनतेयभयाद्भीतं स्वपदेनांक्य मूर्द्धसु । ह्रदाद्विवासयामास कालिंद्या यदुपुंगवः
vainateyabhayādbhītaṃ svapadenāṃkya mūrddhasu | hradādvivāsayāmāsa kāliṃdyā yadupuṃgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा स तं ह्रदं तूर्णं पुत्रदारसमन्वितः । नमस्कृत्वाथ गोविंदं प्रययौ कालियस्तदा
tyaktvā sa taṃ hradaṃ tūrṇaṃ putradārasamanvitaḥ | namaskṛtvātha goviṃdaṃ prayayau kāliyastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषदग्धास्तु ये पूर्वं तत्तीरस्थाश्च शाखिनः । कृष्णेन वीक्षितास्तूर्णं फलिनः पुष्पिणोऽभवन्
viṣadagdhāstu ye pūrvaṃ tattīrasthāśca śākhinaḥ | kṛṣṇena vīkṣitāstūrṇaṃ phalinaḥ puṣpiṇo'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कालेन कौमारमवाप्य मधुसूदनः । गोवृंदं पालयामास सर्वदेवमयः प्रभुः
atha kālena kaumāramavāpya madhusūdanaḥ | govṛṃdaṃ pālayāmāsa sarvadevamayaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसमानवयोभिस्तु गोपालैस्तु यदूत्तमः । वृंदावने मनोरम्ये सरामो विचचार ह
svasamānavayobhistu gopālaistu yadūttamaḥ | vṛṃdāvane manoramye sarāmo vicacāra ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र हत्वा महाघोरं सर्परूपं महासुरम् । अपहत्य महाकायं मेरुमंदारगौरवम्
tatra hatvā mahāghoraṃ sarparūpaṃ mahāsuram | apahatya mahākāyaṃ merumaṃdāragauravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धेनुकस्य वनं प्राप्य तालहिंतालगह्वरम् । प्रविश्यतद्वनंरम्यंफलितंतालगह्वरम् । धेनुकं पर्वताकारं खररूपधरं सदा
dhenukasya vanaṃ prāpya tālahiṃtālagahvaram | praviśyatadvanaṃramyaṃphalitaṃtālagahvaram | dhenukaṃ parvatākāraṃ khararūpadharaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादौ गृह्य समुत्क्षिप्य तालेन विजघान ह । तत्क्षणादेव तत्पालास्तदंते रेमिरे तदा
pādau gṛhya samutkṣipya tālena vijaghāna ha | tatkṣaṇādeva tatpālāstadaṃte remire tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्क्रम्य तद्वनात्तूर्णं भांडीरं वटमागताः । तत्र ते रामकृष्णाभ्यां चिक्रीडुर्बाललीलया
niṣkramya tadvanāttūrṇaṃ bhāṃḍīraṃ vaṭamāgatāḥ | tatra te rāmakṛṣṇābhyāṃ cikrīḍurbālalīlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपवेषेण तत्रागात्प्रलंबोनाम राक्षसः । रामं स्वपृष्ठमारोप्य ययौ तूर्णं नभस्तलम्
gopaveṣeṇa tatrāgātpralaṃbonāma rākṣasaḥ | rāmaṃ svapṛṣṭhamāropya yayau tūrṇaṃ nabhastalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्वा तं राक्षसं रामो मुष्टिना तस्य मूर्द्धनि । ताडयामास रोषेण विह्वलांगस्ततोऽपतत्
matvā taṃ rākṣasaṃ rāmo muṣṭinā tasya mūrddhani | tāḍayāmāsa roṣeṇa vihvalāṃgastato'patat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसेनैव रूपेण विनदन्भैरवं स्वनम् । भिन्नशीर्षतनुस्तत्र ममार रुधिरोक्षितः
rākṣasenaiva rūpeṇa vinadanbhairavaṃ svanam | bhinnaśīrṣatanustatra mamāra rudhirokṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रदोषसमयेगोव्रजे नंदनंदनः । उवासगोपकन्याभिः क्रीडन्कौमोदवर्चसे
tataḥ pradoṣasamayegovraje naṃdanaṃdanaḥ | uvāsagopakanyābhiḥ krīḍankaumodavarcase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरिष्टनामा दैत्येशो गत्वा तत्र वृषाकृतिः । कृष्णं हंतुं समागत्य जगर्ज च महास्वनम्
ariṣṭanāmā daityeśo gatvā tatra vṛṣākṛtiḥ | kṛṣṇaṃ haṃtuṃ samāgatya jagarja ca mahāsvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा विद्रुताः सर्वे गोपाला भयपीडिताः । कृष्णोऽपि दृष्ट्वा तं रौद्रमागतं दनुजाधिपम्
taṃ dṛṣṭvā vidrutāḥ sarve gopālā bhayapīḍitāḥ | kṛṣṇo'pi dṛṣṭvā taṃ raudramāgataṃ danujādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालवृक्षं समुत्पाट्य शृंगमध्ये व्यपीडयत् । स तु भग्नशिरः शृंगो वमन्वै रुधिरं बहु
tālavṛkṣaṃ samutpāṭya śṛṃgamadhye vyapīḍayat | sa tu bhagnaśiraḥ śṛṃgo vamanvai rudhiraṃ bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पपात भीमवेगेन निनदंस्त्यक्तजीवितः । इत्थं हत्वा महाकायमरिष्टं दनुजाधिपम्
papāta bhīmavegena ninadaṃstyaktajīvitaḥ | itthaṃ hatvā mahākāyamariṣṭaṃ danujādhipam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आहूय गोपबालांश्च तत्रैवोवास गोव्रजे । ततः कतिपयाहस्सु केशी नाम महासुरः
āhūya gopabālāṃśca tatraivovāsa govraje | tataḥ katipayāhassu keśī nāma mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हयकायेन गोविंदं हंतुं व्रजमुपाययौ । स गत्वा गोव्रजं रम्यमुच्चैर्हेषामथाकरोत्
hayakāyena goviṃdaṃ haṃtuṃ vrajamupāyayau | sa gatvā govrajaṃ ramyamuccairheṣāmathākarot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन शब्देन महता पूरितं भुवनत्रयम् । भीताः सर्वे सुरगणाः शंकमाना युगक्षयम्
tena śabdena mahatā pūritaṃ bhuvanatrayam | bhītāḥ sarve suragaṇāḥ śaṃkamānā yugakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्था मोहिताः सर्वे गोपागोप्यश्च विह्वलाः । लब्धसंज्ञास्तु ते सर्वे विद्रुताश्च समंततः १५० 6.245.150। गोप्यस्तु शरणं जग्मुः कृष्णं त्राहीति चाब्रुवन् । न भेतव्यं न भेतव्यमित्याह भक्तवत्सलः
tatrasthā mohitāḥ sarve gopāgopyaśca vihvalāḥ | labdhasaṃjñāstu te sarve vidrutāśca samaṃtataḥ 150 6.245.150| gopyastu śaraṇaṃ jagmuḥ kṛṣṇaṃ trāhīti cābruvan | na bhetavyaṃ na bhetavyamityāha bhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाश्वास्य ततस्तूर्णं मुष्टिना वासवानुजः । ताडयामास शिरसि तस्य दैत्यस्य लीलया
samāśvāsya tatastūrṇaṃ muṣṭinā vāsavānujaḥ | tāḍayāmāsa śirasi tasya daityasya līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभिन्नदंतनेत्रोऽसौ विननाद महास्वनम् । महाशिलां समुत्क्षिप्य तस्यांगे वै न्यपातयत्
vibhinnadaṃtanetro'sau vinanāda mahāsvanam | mahāśilāṃ samutkṣipya tasyāṃge vai nyapātayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु चूर्णितसर्वांगो निनदन्भैरवं स्वनम् । पपात सहसा भूमौ ममार च महासुरः
sa tu cūrṇitasarvāṃgo ninadanbhairavaṃ svanam | papāta sahasā bhūmau mamāra ca mahāsuraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केशिनं निहतं दृष्ट्वा दिवि देवगणा भृशम् । मुमुचुः पुष्पवर्षाणि साधुसाध्विति चाब्रुवन्
keśinaṃ nihataṃ dṛṣṭvā divi devagaṇā bhṛśam | mumucuḥ puṣpavarṣāṇi sādhusādhviti cābruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं शिशुत्वे वै दैत्यान्हरिर्हत्वा बलोत्कटान् । स मुमोद सुखेनैव बलरामसमन्वितः
itthaṃ śiśutve vai daityānharirhatvā balotkaṭān | sa mumoda sukhenaiva balarāmasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इंदीवरदलश्यामः पद्मपत्रनिभेक्षणः । पीतांबरधरः स्रग्वी वनमालाविभूषितः
iṃdīvaradalaśyāmaḥ padmapatranibhekṣaṇaḥ | pītāṃbaradharaḥ sragvī vanamālāvibhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौस्तुभोद्भासितोरस्कश्चित्रमाल्यानुलेपनः । विचित्राभरणैर्युक्तः कुंडलाभ्यां विराजितः
kaustubhodbhāsitoraskaścitramālyānulepanaḥ | vicitrābharaṇairyuktaḥ kuṃḍalābhyāṃ virājitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमुक्ततुलसीमालः कस्तूरीतिलकांचितः । सुस्निग्धनीलकुटिल कबरीकृतकेशवान्
āmuktatulasīmālaḥ kastūrītilakāṃcitaḥ | susnigdhanīlakuṭila kabarīkṛtakeśavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धैर्नानाविधैः पुष्पैर्बर्हिबर्हावतंसकः । रक्तारविंदसदृश हस्तपादतलाधरः
baddhairnānāvidhaiḥ puṣpairbarhibarhāvataṃsakaḥ | raktāraviṃdasadṛśa hastapādatalādharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षमध्यगशीतांशु कलंकभ्रूलताननः । हारनूपुरकेयूरैः कटकाभ्यां विराजितः
pakṣamadhyagaśītāṃśu kalaṃkabhrūlatānanaḥ | hāranūpurakeyūraiḥ kaṭakābhyāṃ virājitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृंदावने महारम्ये फलपुष्पविराजिते । रम्यं निनादयन्वेणुं तत्रास्ते यदुनंदनः
vṛṃdāvane mahāramye phalapuṣpavirājite | ramyaṃ ninādayanveṇuṃ tatrāste yadunaṃdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवधीरित कंदर्पकोटिलावण्यमच्युतम् । सर्वागोपस्त्रियो दृष्ट्वा मन्मथास्त्रेण पीडिताः
avadhīrita kaṃdarpakoṭilāvaṇyamacyutam | sarvāgopastriyo dṛṣṭvā manmathāstreṇa pīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा महर्षयः सर्वे दंडकारण्यवासिनः । दृष्ट्वा रामं हरिं तत्र भोक्तुमैच्छत्सुविग्रहम्
purā maharṣayaḥ sarve daṃḍakāraṇyavāsinaḥ | dṛṣṭvā rāmaṃ hariṃ tatra bhoktumaicchatsuvigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे स्त्रीत्वमापन्नाः समुद्भूतास्तु गोकुले । हरिं संप्राप्य कामेन ततो मुक्ता भवार्णवात्
te sarve strītvamāpannāḥ samudbhūtāstu gokule | hariṃ saṃprāpya kāmena tato muktā bhavārṇavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रोधेनैव यथा दैत्याः समेत्य मधुसूदनम् । निधनं प्राप्य संग्रामे हता मुक्तिमवाप्नुयुः
krodhenaiva yathā daityāḥ sametya madhusūdanam | nidhanaṃ prāpya saṃgrāme hatā muktimavāpnuyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधौ नृणां लोके निरयस्यैव कारणम् । हरिं समेत्य भावेन मुक्ता गोप्यः सुरद्विषः
kāmakrodhau nṛṇāṃ loke nirayasyaiva kāraṇam | hariṃ sametya bhāvena muktā gopyaḥ suradviṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाद्भयाद्वा द्वेषाद्वा ये भजंति जनार्दनम् । ते प्राप्नुवंति वैकुंठं किं पुनर्भक्तियोगतः
kāmādbhayādvā dveṣādvā ye bhajaṃti janārdanam | te prāpnuvaṃti vaikuṃṭhaṃ kiṃ punarbhaktiyogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य वेणुध्वनिं श्रुत्वा रजन्यां बल्लवांगनाः । शयनादुत्थिताः सर्वा विकीर्णांबरमूर्द्धजाः
tasya veṇudhvaniṃ śrutvā rajanyāṃ ballavāṃganāḥ | śayanādutthitāḥ sarvā vikīrṇāṃbaramūrddhajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा पतीन्सुतान्बधूंस्त्यक्त्वा लज्जां कुलं स्वकम् । जगत्पतिं समाजग्मुः कंदर्पशरपीडिताः
tyaktvā patīnsutānbadhūṃstyaktvā lajjāṃ kulaṃ svakam | jagatpatiṃ samājagmuḥ kaṃdarpaśarapīḍitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेत्य गोप्यः सर्वास्तु भुजैरालिंग्य केशवम् । बुभुजुश्चाधरं देव्यः सुधामृतमिवामराः
sametya gopyaḥ sarvāstu bhujairāliṃgya keśavam | bubhujuścādharaṃ devyaḥ sudhāmṛtamivāmarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः सर्वाभिरात्मेशः क्रीडयामास गोव्रजे । तेनापि ताः स्त्रियः सर्वा रेमिरे निर्भया व्रजे
tābhiḥ sarvābhirātmeśaḥ krīḍayāmāsa govraje | tenāpi tāḥ striyaḥ sarvā remire nirbhayā vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं रमयामासुरहन्यहनि केशवम् । वृंदावने मनोरम्ये कालिंदीपुलिने तथा
ityevaṃ ramayāmāsurahanyahani keśavam | vṛṃdāvane manoramye kāliṃdīpuline tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वत्युवाच- धर्मसंरक्षणार्थाय जगत्यामवतीर्य सः । परदाराभिगमनं कथं कुर्याज्जनार्दनः
pārvatyuvāca- dharmasaṃrakṣaṇārthāya jagatyāmavatīrya saḥ | paradārābhigamanaṃ kathaṃ kuryājjanārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- स्वशरीरे परेष्वंगभेदो नास्ति शुभानने । सर्वं जगच्च तस्यांगं पृथगत्र न विद्यते
rudra uvāca- svaśarīre pareṣvaṃgabhedo nāsti śubhānane | sarvaṃ jagacca tasyāṃgaṃ pṛthagatra na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीपुंभेदो न वै तस्य पुरुषस्य महात्मनः । नैसर्गिकस्य भर्तृत्वादात्मेशत्वाज्जगत्पतेः
strīpuṃbhedo na vai tasya puruṣasya mahātmanaḥ | naisargikasya bhartṛtvādātmeśatvājjagatpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापहृतपाप्मत्व सामर्थ्याद्व्यापिनः प्रभोः । दोषोऽत्र नास्ति सुभगे देवस्य परमात्मनः
tathāpahṛtapāpmatva sāmarthyādvyāpinaḥ prabhoḥ | doṣo'tra nāsti subhage devasya paramātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच- एवमुक्त्वा तु गिरिजां रुद्रः श्रीत्रिपुरान्तकः । कृष्णस्यशेषं चरितमाख्यातुं संप्रचक्रमे
vasiṣṭha uvāca- evamuktvā tu girijāṃ rudraḥ śrītripurāntakaḥ | kṛṣṇasyaśeṣaṃ caritamākhyātuṃ saṃpracakrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र उवाच- शरत्काले तु संप्राप्ते नंदगोपपुरोगमाः । गोपा महोत्सवं कर्तुमारब्धास्त्रिदशांपतेः
rudra uvāca- śaratkāle tu saṃprāpte naṃdagopapurogamāḥ | gopā mahotsavaṃ kartumārabdhāstridaśāṃpateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदुत्सवं तु गोविंदो निवार्याथ शतक्रतोः । गोवर्द्धनाद्रिराजस्य कारयामास वीर्यवान्
tadutsavaṃ tu goviṃdo nivāryātha śatakratoḥ | govarddhanādrirājasya kārayāmāsa vīryavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः क्रुद्धः सहस्राक्षो नंदगोपस्य गोव्रजे । ववर्ष च महावृष्टिं सप्तरात्रं निरंतरम्
tataḥ kruddhaḥ sahasrākṣo naṃdagopasya govraje | vavarṣa ca mahāvṛṣṭiṃ saptarātraṃ niraṃtaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोवर्द्धनं समुत्पाट्य महाशैलं जनार्दनः । गवां संरक्षणार्थाय धारयामास लीलया
govarddhanaṃ samutpāṭya mahāśailaṃ janārdanaḥ | gavāṃ saṃrakṣaṇārthāya dhārayāmāsa līlayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यच्छायां गिरेः प्राप्य गोपागोप्यश्च सुव्रते । अवसंश्च सुखेनैव हर्म्यांतरगता इव
tasyacchāyāṃ gireḥ prāpya gopāgopyaśca suvrate | avasaṃśca sukhenaiva harmyāṃtaragatā iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शक्रः सहस्राक्षो भीतः संभ्रांतचेतसा । वारयामास तद्वर्षं ययौ नंदस्य तद्व्रजम्
tataḥ śakraḥ sahasrākṣo bhītaḥ saṃbhrāṃtacetasā | vārayāmāsa tadvarṣaṃ yayau naṃdasya tadvrajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णोऽपि तं महाशैलं यथापूर्वं निवेशयत् । गोपवृद्धाश्च ते सर्वे नंदगोपपुरोगमाः
kṛṣṇo'pi taṃ mahāśailaṃ yathāpūrvaṃ niveśayat | gopavṛddhāśca te sarve naṃdagopapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिपूज्य च गोविंदं परं विस्मयमाययुः । ततः शतक्रतुर्देवः समेत्य मधुसूदनम् । तुष्टाव प्रांजलिर्भूत्वा हर्षगद्गदया गिरा
paripūjya ca goviṃdaṃ paraṃ vismayamāyayuḥ | tataḥ śatakraturdevaḥ sametya madhusūdanam | tuṣṭāva prāṃjalirbhūtvā harṣagadgadayā girā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्र उवाच- नमस्ते पुंडरीकाक्ष सर्वज्ञाति त्रिविक्रम । त्रिगुणातीत सर्वेश विश्वस्यात्मन्नमोस्तु ते
indra uvāca- namaste puṃḍarīkākṣa sarvajñāti trivikrama | triguṇātīta sarveśa viśvasyātmannamostu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोङ्कारः क्रतुर्हविः । त्वमेव सर्वदेवानां पिता माता च केशव
tvaṃ yajñastvaṃ vaṣaṭkārastvamoṅkāraḥ kraturhaviḥ | tvameva sarvadevānāṃ pitā mātā ca keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रे हिरण्यगर्भस्त्वं भूतस्य समवर्त्तत । त्वमेवैकः पतिरसि पुरुषस्त्वं हिरण्मयः
agre hiraṇyagarbhastvaṃ bhūtasya samavarttata | tvamevaikaḥ patirasi puruṣastvaṃ hiraṇmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवीं द्यामिमां देव त्वमेव धृतवानसि । आत्मदः फलदो यश्च स्यादेवं जगदीश्वर
pṛthivīṃ dyāmimāṃ deva tvameva dhṛtavānasi | ātmadaḥ phalado yaśca syādevaṃ jagadīśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवाप्तं तच्च त्रिदशैः प्रकाशं जगतांपतेः । अमृतं चैव मृत्युश्च छाया तव सनातन
avāptaṃ tacca tridaśaiḥ prakāśaṃ jagatāṃpateḥ | amṛtaṃ caiva mṛtyuśca chāyā tava sanātana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । हेमवंत इमे यस्य समुद्भूता हिरण्मयाः
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | hemavaṃta ime yasya samudbhūtā hiraṇmayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रा रसना यस्य वाहस्तस्यैव केशव । इमा दिशः प्रतिदिशो वायुर्यस्य तवाव्यय
samudrā rasanā yasya vāhastasyaiva keśava | imā diśaḥ pratidiśo vāyuryasya tavāvyaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । येन त्वया समारूढा पृथिवी वर्द्धता पुनः
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | yena tvayā samārūḍhā pṛthivī varddhatā punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्लोकः स्तंभितो येन त्वया ब्रह्मन्महेश्वर । त्वमंतरिक्षे रजसोवसानः सर्वगोव्ययः
svarlokaḥ staṃbhito yena tvayā brahmanmaheśvara | tvamaṃtarikṣe rajasovasānaḥ sarvagovyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । यं क्रंदसि राजमाने तप्तभासे गुणान्विते
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | yaṃ kraṃdasi rājamāne taptabhāse guṇānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्यैक्षेतां च मनसा अवश्यं श्रीश्च सर्वदा । यत्रास्ति सूर उदितो विभाति परमे पदे
abhyaikṣetāṃ ca manasā avaśyaṃ śrīśca sarvadā | yatrāsti sūra udito vibhāti parame pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । यदापो बृहतीर्विश्व ब्रह्ममायं जनार्दनाः
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | yadāpo bṛhatīrviśva brahmamāyaṃ janārdanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भं दधानाः सर्गेऽत्र जनयंतीरघौघकृत् । समवर्तत देवानामसुरेकोऽव्ययो विभुः
garbhaṃ dadhānāḥ sarge'tra janayaṃtīraghaughakṛt | samavartata devānāmasureko'vyayo vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । या आपो महिना दक्षं पर्यपश्यत्प्रजापतिम् २००। 6.245.200। यज्ञं दधानास्तत्रादौ जनयंतीर्हविः पुमान् । यो देवेष्वेक एवासीदधिदेवः परात्परः
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | yā āpo mahinā dakṣaṃ paryapaśyatprajāpatim 200| 6.245.200| yajñaṃ dadhānāstatrādau janayaṃtīrhaviḥ pumān | yo deveṣveka evāsīdadhidevaḥ parātparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । मा नो हिंसीज्जनिता यः पृथिव्या अव्ययः पुमान्
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | mā no hiṃsījjanitā yaḥ pṛthivyā avyayaḥ pumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वा दिवं सत्यधर्मा जजानाव्यय ईश्वरः । यश्चंद्रो बृहतीरपो जजान सकलं जगत्
yo vā divaṃ satyadharmā jajānāvyaya īśvaraḥ | yaścaṃdro bṛhatīrapo jajāna sakalaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मै देवाय भवते विधेम हविषा वयम् । एतानि विश्वजातानि बभूव परिता प्रभो
tasmai devāya bhavate vidhema haviṣā vayam | etāni viśvajātāni babhūva paritā prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वदुत्पन्नप्रजाध्यक्ष भविष्यद्भूतमच्युतः । यजामस्त्वां च यत्कामास्तन्नो अस्तु समासतः
tvadutpannaprajādhyakṣa bhaviṣyadbhūtamacyutaḥ | yajāmastvāṃ ca yatkāmāstanno astu samāsataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयाणां पतयः स्याम तव कारुण्यवीक्षणात् । हिरण्मयाख्यः पुरुषो हिरण्यश्मश्रुकेशवान्
trayāṇāṃ patayaḥ syāma tava kāruṇyavīkṣaṇāt | hiraṇmayākhyaḥ puruṣo hiraṇyaśmaśrukeśavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आप्रणखात्सर्वं हिरण्यं सविता तु हिरण्यभाक् । असौ सर्वगतो ब्रह्मा यस्त्वादित्ये व्यवस्थितः
āpraṇakhātsarvaṃ hiraṇyaṃ savitā tu hiraṇyabhāk | asau sarvagato brahmā yastvāditye vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वै देवस्य सवितुर्वरेण्यं भर्ग उत्तमम् । सदा धीमहि ते रूपं धियो यो नः प्रभाति हि
tadvai devasya saviturvareṇyaṃ bharga uttamam | sadā dhīmahi te rūpaṃ dhiyo yo naḥ prabhāti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते पुंडरीकाक्ष श्रीश सर्वेश केशव । वेदांतवेद्य यज्ञेश यज्ञरूप नमोस्तु ते
namaste puṃḍarīkākṣa śrīśa sarveśa keśava | vedāṃtavedya yajñeśa yajñarūpa namostu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते वासुदेवाय गोपवेषाय ते नमः । तत्सर्वध्वंसनादेव अपराधं मया कृतम्
namaste vāsudevāya gopaveṣāya te namaḥ | tatsarvadhvaṃsanādeva aparādhaṃ mayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षम्यतां जगन्नाथ घृणाब्धे पुरुषोत्तम । अल्पेनैव हि कालेन जहि कंसं दुरासदम् । देवानां हि हितं कृत्वा सुखेवस्थाय मेदिनीम्
tatkṣamyatāṃ jagannātha ghṛṇābdhe puruṣottama | alpenaiva hi kālena jahi kaṃsaṃ durāsadam | devānāṃ hi hitaṃ kṛtvā sukhevasthāya medinīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच- इति संस्तुत्य गोविंदं सर्वदेवेश्वरो हरिः । सुधामृतेनाभ्यषिंचद्दिव्यांबरविभूषणैः
mahādeva uvāca- iti saṃstutya goviṃdaṃ sarvadeveśvaro hariḥ | sudhāmṛtenābhyaṣiṃcaddivyāṃbaravibhūṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयित्वा तु देवेशं जगाम त्रिदिवं पुनः । गोपवृद्धाश्च गोप्यश्च दृष्ट्वा तत्र शतक्रतुम्
arcayitvā tu deveśaṃ jagāma tridivaṃ punaḥ | gopavṛddhāśca gopyaśca dṛṣṭvā tatra śatakratum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन ते पूजिताश्चैव प्रहर्षमतुलं ययुः । रामकृष्णौ महावीर्यौ दिव्याभरणभूषितौ
tena te pūjitāścaiva praharṣamatulaṃ yayuḥ | rāmakṛṣṇau mahāvīryau divyābharaṇabhūṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नंदस्य गोव्रजे रम्ये सुसुखेनैव तस्थतुः । एतस्मिन्नंतरे देवि नारदो मुनिसत्तमः
naṃdasya govraje ramye susukhenaiva tasthatuḥ | etasminnaṃtare devi nārado munisattamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहसा मथुरां गत्वा कंसस्यांतिकमाविशत् । राज्ञा संपूजितास्तत्र समासीनः शुभासने
sahasā mathurāṃ gatvā kaṃsasyāṃtikamāviśat | rājñā saṃpūjitāstatra samāsīnaḥ śubhāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं विज्ञापयामास चेष्टितं शार्ङ्गिणस्तदा । देवतानां समुद्योगं जन्म वै केशवस्य च
sarvaṃ vijñāpayāmāsa ceṣṭitaṃ śārṅgiṇastadā | devatānāṃ samudyogaṃ janma vai keśavasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा च वसुदेवेन पुत्रनिक्षेपणं व्रजे । निधनं राक्षसानां च सर्पराजविवासनम्
tathā ca vasudevena putranikṣepaṇaṃ vraje | nidhanaṃ rākṣasānāṃ ca sarparājavivāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारणं गिरिवर्यस्य शतक्रतुसमागमम् । निवेदयित्वा कंसस्य सर्वं निरवशेषतः
dhāraṇaṃ girivaryasya śatakratusamāgamam | nivedayitvā kaṃsasya sarvaṃ niravaśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रययौ ब्रह्मभवनं पूजितस्तेन रक्षसा । कंसः समुद्विग्नमना मंत्रिभिः परिवेष्टितः
prayayau brahmabhavanaṃ pūjitastena rakṣasā | kaṃsaḥ samudvignamanā maṃtribhiḥ pariveṣṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मंत्रयामास तैः साकमात्मनो निधनं प्रति । तत्र बुद्धिमतां श्रेष्ठमक्रूरं धर्मवत्सलम् । उवाचात्महितं कार्यं दानवेंद्रो महाबलः
maṃtrayāmāsa taiḥ sākamātmano nidhanaṃ prati | tatra buddhimatāṃ śreṣṭhamakrūraṃ dharmavatsalam | uvācātmahitaṃ kāryaṃ dānaveṃdro mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कंस उवाच- मद्भयात्त्रिदशाः सर्वे शतक्रतुपुरोगमाः । विष्णोः समीपमागत्य भयार्त्ताः शरणं गताः
kaṃsa uvāca- madbhayāttridaśāḥ sarve śatakratupurogamāḥ | viṣṇoḥ samīpamāgatya bhayārttāḥ śaraṇaṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तेषामभयं दत्वा भगवान्भूतभावनः । उत्पन्नो देवकीगर्भे मां हंतुं मधुसूदनः
sa teṣāmabhayaṃ datvā bhagavānbhūtabhāvanaḥ | utpanno devakīgarbhe māṃ haṃtuṃ madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुदेवोऽपि दुष्टात्मा वंचयित्वा तु मां निशि । पुत्रं निक्षिप्तवान्गेहे नंदस्य सुदुरात्मनः
vasudevo'pi duṣṭātmā vaṃcayitvā tu māṃ niśi | putraṃ nikṣiptavāngehe naṃdasya sudurātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालेनैव दुराधर्षो विजघान महासुरान् । मां हंतुमपि संनद्धो भवेदेव न संशयः
bālenaiva durādharṣo vijaghāna mahāsurān | māṃ haṃtumapi saṃnaddho bhavedeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु हंतुं न वै शक्तः सेंद्रैरपि सुरासुरैः । उपायेनैव हंतव्यः समानीय मया तदा
sa tu haṃtuṃ na vai śaktaḥ seṃdrairapi surāsuraiḥ | upāyenaiva haṃtavyaḥ samānīya mayā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदोत्कटैस्तु मातंगैर्मल्लैश्च वरवाजिभिः । येनकेनाप्युपायेन हंतुं शक्यमिहैव तु
madotkaṭaistu mātaṃgairmallaiśca varavājibhiḥ | yenakenāpyupāyena haṃtuṃ śakyamihaiva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वं गोव्रजं गत्वा कृष्णं रामं च यादव । सर्वान्गोपालवृद्धांश्च नंदगोपपुरोगमान् । उपभोक्तुं धनुर्यागामिहानय यदूत्तम
tasmāttvaṃ govrajaṃ gatvā kṛṣṇaṃ rāmaṃ ca yādava | sarvāngopālavṛddhāṃśca naṃdagopapurogamān | upabhoktuṃ dhanuryāgāmihānaya yadūttama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादेव उवाच-। तथेत्युक्त्वा यदुश्रेष्ठो रथमारुह्य वीर्यवान् । प्रययौ गोकुलं रम्यं कृष्णं संदर्शनोत्सुकः
mahādeva uvāca-| tathetyuktvā yaduśreṣṭho rathamāruhya vīryavān | prayayau gokulaṃ ramyaṃ kṛṣṇaṃ saṃdarśanotsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभागवतश्रेष्ठो गवां मध्ये व्यवस्थितम् । ददर्श कृष्णमक्लिष्टमक्रूरो विनयान्वितः
mahābhāgavataśreṣṭho gavāṃ madhye vyavasthitam | dadarśa kṛṣṇamakliṣṭamakrūro vinayānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलनीरदसंकाशं सर्वाभरणभूषितम् । पद्मपत्रं विशालाक्षं दीर्घबाहुमनामयम्
nīlanīradasaṃkāśaṃ sarvābharaṇabhūṣitam | padmapatraṃ viśālākṣaṃ dīrghabāhumanāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतवस्त्रेण संवीतं सर्वावयवसुंदरम् । कौस्तुभोद्भासितोरस्कं रत्नकुंडलशोभितम्
pītavastreṇa saṃvītaṃ sarvāvayavasuṃdaram | kaustubhodbhāsitoraskaṃ ratnakuṃḍalaśobhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीवनमालाढ्यं वन्यपुष्पावतंसकम् । गोपकन्यापरिवृतं दृष्ट्वा तत्र जनार्दनम्
tulasīvanamālāḍhyaṃ vanyapuṣpāvataṃsakam | gopakanyāparivṛtaṃ dṛṣṭvā tatra janārdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुलकांकितसर्वांगो हर्षाश्रुप्लुतलोचनः । अवरुह्य रथात्तस्मात्प्रणनाम यदूद्वहः
pulakāṃkitasarvāṃgo harṣāśruplutalocanaḥ | avaruhya rathāttasmātpraṇanāma yadūdvahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षात्समेत्य गोपालं परिणीय प्रणम्य च । रक्तारविंदसदृशौ वज्रचक्राङ्कचिह्नितौ
harṣātsametya gopālaṃ pariṇīya praṇamya ca | raktāraviṃdasadṛśau vajracakrāṅkacihnitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वमूर्ध्नि धृत्वा पादाब्जौ प्रणनाम पुनः पुनः । कैलासशिखराभासं नीलांबरधरं प्रभुम्
svamūrdhni dhṛtvā pādābjau praṇanāma punaḥ punaḥ | kailāsaśikharābhāsaṃ nīlāṃbaradharaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरत्पूर्णेंदुसदृशं मुक्तादामविभूषितम् । बलरामं ततो दृष्ट्वा प्रणनाम स यादवः
śaratpūrṇeṃdusadṛśaṃ muktādāmavibhūṣitam | balarāmaṃ tato dṛṣṭvā praṇanāma sa yādavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षेणोत्थाप्य तौ वीरौ परिगृह्य यदूत्तमौ । गृहमाजग्मतुर्वीरौ तेनाक्रूरेण वृष्णिना
harṣeṇotthāpya tau vīrau parigṛhya yadūttamau | gṛhamājagmaturvīrau tenākrūreṇa vṛṣṇinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नंदगोपस्तु तं दृष्ट्वा यदुश्रेष्ठं समागतम् । अभिगम्य महातेजा निवेश्य परमासने
naṃdagopastu taṃ dṛṣṭvā yaduśreṣṭhaṃ samāgatam | abhigamya mahātejā niveśya paramāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयामास विधिवदर्घ्यपाद्यादिभिर्मुदा । वस्त्रैः समर्हणैर्दिव्यैरर्चयामास भक्तितः
arcayāmāsa vidhivadarghyapādyādibhirmudā | vastraiḥ samarhaṇairdivyairarcayāmāsa bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूरो रामकृष्णाभ्यां वस्त्राण्याभरणानि च । प्रददौ नंदगोपाय यशोदायै च यादवः
akrūro rāmakṛṣṇābhyāṃ vastrāṇyābharaṇāni ca | pradadau naṃdagopāya yaśodāyai ca yādavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्ट्वा कुशलमव्यग्रमासीनस्तु कुशासने । राजकार्याणि सर्वाणि संपृष्टोवाच बुद्धिमान्
pṛṣṭvā kuśalamavyagramāsīnastu kuśāsane | rājakāryāṇi sarvāṇi saṃpṛṣṭovāca buddhimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्रूर उवाच- एष कृष्णो महातेजास्साक्षान्नारायणोऽव्ययः । देवतानां हितार्थाय साधूनां रक्षणाय च
akrūra uvāca- eṣa kṛṣṇo mahātejāssākṣānnārāyaṇo'vyayaḥ | devatānāṃ hitārthāya sādhūnāṃ rakṣaṇāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूभारकविनाशाय धर्मसंस्थापनाय च । कंसादीनां तु दैत्यानां सर्वेषां निधनाय च
bhūbhārakavināśāya dharmasaṃsthāpanāya ca | kaṃsādīnāṃ tu daityānāṃ sarveṣāṃ nidhanāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.