Library·Padma Purāṇa·6·6.249

Padma Purāṇa 6.249

श्रीरुद्र उवाच- सत्राजितस्य तनया नाम्ना सत्या यशस्विनी । पृथिव्यंशेन संभूता भार्यां कृष्णस्य वा परा

śrīrudra uvāca- satrājitasya tanayā nāmnā satyā yaśasvinī | pṛthivyaṃśena saṃbhūtā bhāryāṃ kṛṣṇasya vā parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैवस्वती महाभागा कालिंदी नाम नामतः । तृतीया तस्य भार्या सा लीलांशा समुपस्थिता

vaivasvatī mahābhāgā kāliṃdī nāma nāmataḥ | tṛtīyā tasya bhāryā sā līlāṃśā samupasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंदानुविंदस्य सुतां मित्रविंदां शुचिस्मिताम् । स्वयंवरस्थितां कन्यामुपयेमे जनार्दनः

viṃdānuviṃdasya sutāṃ mitraviṃdāṃ śucismitām | svayaṃvarasthitāṃ kanyāmupayeme janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाशेनैकेन बद्ध्वा तान् वृषभान्सप्तदुर्मदान् । तां वीर्यशुल्कां जग्राह पद्मपत्रायतेक्षणः

pāśenaikena baddhvā tān vṛṣabhānsaptadurmadān | tāṃ vīryaśulkāṃ jagrāha padmapatrāyatekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्राजितो महारत्नं स्यमंताख्यं महीपतिः । अनुजाय ददौ सोऽयं प्रसेनाय महात्मने

satrājito mahāratnaṃ syamaṃtākhyaṃ mahīpatiḥ | anujāya dadau so'yaṃ prasenāya mahātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ययाचे तं मणिवरं कदाचिन्मधुसूदनः । उवाच वासुदेवं तं प्रसेनः प्रसभं तदा

yayāce taṃ maṇivaraṃ kadācinmadhusūdanaḥ | uvāca vāsudevaṃ taṃ prasenaḥ prasabhaṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसेन उवाच- भारानष्टसुवर्णानि नित्यं प्रसवते मणिः । तस्मात्कस्य न दातव्यं स्यमंताख्यमिदं मया

prasena uvāca- bhārānaṣṭasuvarṇāni nityaṃ prasavate maṇiḥ | tasmātkasya na dātavyaṃ syamaṃtākhyamidaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- कृष्णस्तु तदभिप्रायं ज्ञात्वा तूष्णीमुवास ह । कदाचिन्मृगयां कर्त्तुं कृष्णः सर्वैर्यदूत्तमैः

mahādeva uvāca- kṛṣṇastu tadabhiprāyaṃ jñātvā tūṣṇīmuvāsa ha | kadācinmṛgayāṃ karttuṃ kṛṣṇaḥ sarvairyadūttamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविवेश महारण्यं प्रसेनाद्यैर्महाबलैः । प्रत्येकं वै मृगान्हंतुमनुयाताः सहस्रशः

praviveśa mahāraṇyaṃ prasenādyairmahābalaiḥ | pratyekaṃ vai mṛgānhaṃtumanuyātāḥ sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एव महारण्ये प्रसेनो दूरमागतः । तं सिंहो दृष्टमासाद्य हत्वा रत्नं जहार सः

eka eva mahāraṇye praseno dūramāgataḥ | taṃ siṃho dṛṣṭamāsādya hatvā ratnaṃ jahāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं सिंहं जांबबान्हत्वा मणिं गृह्य महाबलः । प्रविवेश बिलं तूर्णं दिव्यस्त्रीभिर्निषेवितम्

taṃ siṃhaṃ jāṃbabānhatvā maṇiṃ gṛhya mahābalaḥ | praviveśa bilaṃ tūrṇaṃ divyastrībhirniṣevitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नस्तंगते सूर्ये वासुदेवं सहानुगः । चतुर्थ्यामुदितं चंद्रं दृष्ट्वा स्वं पुरमाविशत्

tasminnastaṃgate sūrye vāsudevaṃ sahānugaḥ | caturthyāmuditaṃ caṃdraṃ dṛṣṭvā svaṃ puramāviśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सर्वे पुरजनाः कृष्णं प्रोचुः परस्परम् । हत्वा प्रसेनं गोविंदो मृगव्याजेन कानने

tataḥ sarve purajanāḥ kṛṣṇaṃ procuḥ parasparam | hatvā prasenaṃ goviṃdo mṛgavyājena kānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यमंतकं मणिवरमग्रहीदविशंकया । तदाकर्ण्य हरिस्तस्मिन्द्वारकाजनभाषितम्

syamaṃtakaṃ maṇivaramagrahīdaviśaṃkayā | tadākarṇya haristasmindvārakājanabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञलोकभयात्सर्वैर्यदुभिर्गहनं ययौ । दर्शयामास तान्सर्वान्सिंहेन निहतं वने

ajñalokabhayātsarvairyadubhirgahanaṃ yayau | darśayāmāsa tānsarvānsiṃhena nihataṃ vane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धात्मशुद्धिस्तत्रैव संस्थाप्य महतीं चमूम् । एकः शार्ङ्गगदापाणिर्जगाम गहनं वनम्

labdhātmaśuddhistatraiva saṃsthāpya mahatīṃ camūm | ekaḥ śārṅgagadāpāṇirjagāma gahanaṃ vanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा महाबिलं कृष्णः प्रविवेश विशंकितः । तत्र नाना मणिवरद्योतिते विमले गृहे

dṛṣṭvā mahābilaṃ kṛṣṇaḥ praviveśa viśaṃkitaḥ | tatra nānā maṇivaradyotite vimale gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतं जांबवतो धात्री दोलामारोप्य लीलया । दोलामुखे मणिं धृत्वा दोलयन्गायती मुदा

sutaṃ jāṃbavato dhātrī dolāmāropya līlayā | dolāmukhe maṇiṃ dhṛtvā dolayangāyatī mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहः प्रसेनमवधीत्सिंहो जांबवता हतः । सुकुमारक मा रोदीस्तव ह्येष स्यमंतकः

siṃhaḥ prasenamavadhītsiṃho jāṃbavatā hataḥ | sukumāraka mā rodīstava hyeṣa syamaṃtakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छ्रुत्वा वासुदेवोऽथ शंखं दध्मौ प्रतापवान् । तेन नादेन महता निर्जगामात्र जांबवान्

tacchrutvā vāsudevo'tha śaṃkhaṃ dadhmau pratāpavān | tena nādena mahatā nirjagāmātra jāṃbavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर्युद्धमभूद्घोरं दशरात्रं निरंतरम् । मुष्टिभिर्वज्रकल्पैश्च सर्वभूतभयावहम्

tayoryuddhamabhūdghoraṃ daśarātraṃ niraṃtaram | muṣṭibhirvajrakalpaiśca sarvabhūtabhayāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णस्य बलवृद्धिं च तथात्मबलसंक्षयम् । अवेक्ष्य पूर्ववचनं बुबुधे परमात्मनः

kṛṣṇasya balavṛddhiṃ ca tathātmabalasaṃkṣayam | avekṣya pūrvavacanaṃ bubudhe paramātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोऽयं रामोऽवतीर्णोऽत्र धर्मत्राणाय वै पुनः । स आगतो मम स्वामी दातुं मम मनोरथम्

so'yaṃ rāmo'vatīrṇo'tra dharmatrāṇāya vai punaḥ | sa āgato mama svāmī dātuṃ mama manoratham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ज्ञात्वाथ ऋक्षेशो निर्वर्त्य रणकर्म तत् । प्रांजलि प्राह गोविंदं को भवानिति विस्मयात्

evaṃ jñātvātha ṛkṣeśo nirvartya raṇakarma tat | prāṃjali prāha goviṃdaṃ ko bhavāniti vismayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवर्त्य कदनं शौरिः प्रोचे गंभीरया गिरा । श्रीकृष्ण उवाच- पुत्रोऽहं वसुदेवस्य वासुदेव इतीरितः

nivartya kadanaṃ śauriḥ proce gaṃbhīrayā girā | śrīkṛṣṇa uvāca- putro'haṃ vasudevasya vāsudeva itīritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममरत्नं स्यमंताख्यं हृतवांस्त्वं सुनिर्भयः । तद्दीयतां च शीघ्रं मे अन्यथा वधमेष्यसि

mamaratnaṃ syamaṃtākhyaṃ hṛtavāṃstvaṃ sunirbhayaḥ | taddīyatāṃ ca śīghraṃ me anyathā vadhameṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- तच्छ्रुत्वा जांबवान्हृष्टः प्रणनामाथ दंडवत् । परिणीय नमस्कृत्य विनयात्प्राह केशवम्

mahādeva uvāca- tacchrutvā jāṃbavānhṛṣṭaḥ praṇanāmātha daṃḍavat | pariṇīya namaskṛtya vinayātprāha keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जांबवानुवाच- धन्योस्मि कृतकृत्योस्मि तव संदर्शनात्प्रभो । दासोऽहं पूर्वभावेन तव देवकिनंदन

jāṃbavānuvāca- dhanyosmi kṛtakṛtyosmi tava saṃdarśanātprabho | dāso'haṃ pūrvabhāvena tava devakinaṃdana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तवानसि गोविंद कदनं पूर्वकांक्षितम् । मयेदं कदनं मोहाद्यत्कृतं स्वामिना त्वया । तत्क्षम्यतां जगन्नाथ करुणाकर शाश्वत

dattavānasi goviṃda kadanaṃ pūrvakāṃkṣitam | mayedaṃ kadanaṃ mohādyatkṛtaṃ svāminā tvayā | tatkṣamyatāṃ jagannātha karuṇākara śāśvata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- इत्युक्त्वा प्रणतो भूत्वा नमस्कृत्य पुनः पुनः । नानारत्नमये पीठे निवेश्य विनयात्प्रभुम्

mahādeva uvāca- ityuktvā praṇato bhūtvā namaskṛtya punaḥ punaḥ | nānāratnamaye pīṭhe niveśya vinayātprabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शारदाब्जनिभौ पादौ प्रक्षाल्य शुभवारिणा । मधुपर्कविधानेन पूजयित्वा यदूद्वहम्

śāradābjanibhau pādau prakṣālya śubhavāriṇā | madhuparkavidhānena pūjayitvā yadūdvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रैराभरणैर्दिव्यैः पूजयित्वा विधानतः । पुत्रीं जांबवतीं नाम कन्यां लावण्यसंयुताम्

vastrairābharaṇairdivyaiḥ pūjayitvā vidhānataḥ | putrīṃ jāṃbavatīṃ nāma kanyāṃ lāvaṇyasaṃyutām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यारत्नं ददौ तस्मै भार्यार्थममितौजसे । अन्यैश्च मणिमुख्यैश्च स्यमंताख्यं ददौ मणिम्

kanyāratnaṃ dadau tasmai bhāryārthamamitaujase | anyaiśca maṇimukhyaiśca syamaṃtākhyaṃ dadau maṇim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवोद्वाह्य तां कन्यां प्रहृष्टपरवीरहा । ददौ तस्मै परां मुक्तिं प्रीत्या जांबवते हरिः

tatraivodvāhya tāṃ kanyāṃ prahṛṣṭaparavīrahā | dadau tasmai parāṃ muktiṃ prītyā jāṃbavate hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीत्वा तनयां तस्य कन्यां जांबवतीं मुदा । विनिर्गत्य बिलात्तस्मात्प्रययौ द्वारकां पुरीम्

gṛhītvā tanayāṃ tasya kanyāṃ jāṃbavatīṃ mudā | vinirgatya bilāttasmātprayayau dvārakāṃ purīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्राजिते ददौ रत्नं स्यमंताख्यं यदूत्तमः । दुहित्रे प्रददौसोऽपि कन्यायै मणिमुत्तमम्

satrājite dadau ratnaṃ syamaṃtākhyaṃ yadūttamaḥ | duhitre pradadauso'pi kanyāyai maṇimuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मासि भाद्रपदे शुक्ले चतुर्थ्यां चंद्रदर्शनम् । मिथ्याभिदूषणं प्राहुस्तस्मात्तत्परिवर्जयेत्

māsi bhādrapade śukle caturthyāṃ caṃdradarśanam | mithyābhidūṣaṇaṃ prāhustasmāttatparivarjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्यते दर्शनं तत्र चतुर्थ्यां शीतगोर्नरः । स्यमंतस्य कथां श्रुत्वा मिथ्यावादात्प्रमुच्यते

prāpyate darśanaṃ tatra caturthyāṃ śītagornaraḥ | syamaṃtasya kathāṃ śrutvā mithyāvādātpramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलक्ष्मणां नाग्नजितीं सुशीलां च यशस्विनीम् । मद्रराजसुतास्तिस्रः कन्यकास्ताः शुभाननाः

sulakṣmaṇāṃ nāgnajitīṃ suśīlāṃ ca yaśasvinīm | madrarājasutāstisraḥ kanyakāstāḥ śubhānanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयंवरस्थास्ताः कृष्णं वरयामासुरुज्ज्वलाः । एकस्मिन्दिवसे तास्तु उपयेमे यदूद्वहः

svayaṃvarasthāstāḥ kṛṣṇaṃ varayāmāsurujjvalāḥ | ekasmindivase tāstu upayeme yadūdvahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टौ महिष्यस्ताः सर्वा रुक्मिण्याद्या महात्मनः । रुक्मिणी सत्यभामा च कालिंदी च शुचिस्मिता

aṣṭau mahiṣyastāḥ sarvā rukmiṇyādyā mahātmanaḥ | rukmiṇī satyabhāmā ca kāliṃdī ca śucismitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मित्रविंदा जांबवती नाग्नजित्यः सुलक्ष्मणा । सुशीला नाम तन्वंगी महिषी चाष्टमी स्मृता

mitraviṃdā jāṃbavatī nāgnajityaḥ sulakṣmaṇā | suśīlā nāma tanvaṃgī mahiṣī cāṣṭamī smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिपुत्रो महावीर्यो नरको नाम राक्षसः । जित्वा देवपतिं शक्रं सर्वांश्चैव सुरान्रणे

bhūmiputro mahāvīryo narako nāma rākṣasaḥ | jitvā devapatiṃ śakraṃ sarvāṃścaiva surānraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदित्या देवमातुश्च कुंडले च सुवर्चसी । बलाज्जग्राह देवानां रत्नानि विविधानि च

adityā devamātuśca kuṃḍale ca suvarcasī | balājjagrāha devānāṃ ratnāni vividhāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतं महेंद्रस्य तथैवोच्चैःश्रवं हयम् । माणिक्यादि धनेशस्य शंखपद्मनिधिं तथा

airāvataṃ maheṃdrasya tathaivoccaiḥśravaṃ hayam | māṇikyādi dhaneśasya śaṃkhapadmanidhiṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रियश्चाप्सरसश्चैव हृतवान्क्षितिनंदनः । वज्रादिहेतीस्तेषां च बलाद्धृत्वा दिवौकसाम्

striyaścāpsarasaścaiva hṛtavānkṣitinaṃdanaḥ | vajrādihetīsteṣāṃ ca balāddhṛtvā divaukasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैरेव स सुरान्हत्वा सभां मयविनिर्मिताम् । उवास व्योमगो दिव्यो नगर्यां विमलेंबरे

taireva sa surānhatvā sabhāṃ mayavinirmitām | uvāsa vyomago divyo nagaryāṃ vimaleṃbare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवगणाः सर्वे पुरस्कृत्य शचीपतिम् । भयार्ताः शरणं जग्मुः कृष्णमक्लिष्टकारिणम्

tato devagaṇāḥ sarve puraskṛtya śacīpatim | bhayārtāḥ śaraṇaṃ jagmuḥ kṛṣṇamakliṣṭakāriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णोऽपि तदुपश्रुत्य सर्वं नरकचेष्टितम् । देवानामभयं दत्वा वैनतेयं व्यचिंतयत्

kṛṣṇo'pi tadupaśrutya sarvaṃ narakaceṣṭitam | devānāmabhayaṃ datvā vainateyaṃ vyaciṃtayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्क्षणे हरेस्तस्य वैनतेयो महाबलः । प्रांजलिः पुरतस्तस्थौ सर्वदेवनमस्कृतः ५० 6.249.50। तमारुह्य द्विजश्रेष्ठं सत्यया सह केशवः । संस्तूयमानो मुनिभिः प्रययौ राक्षसालयम्

tasminkṣaṇe harestasya vainateyo mahābalaḥ | prāṃjaliḥ puratastasthau sarvadevanamaskṛtaḥ 50 6.249.50| tamāruhya dvijaśreṣṭhaṃ satyayā saha keśavaḥ | saṃstūyamāno munibhiḥ prayayau rākṣasālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदीप्यमानमाकाशे यथा सूर्यस्य मंडलम् । राक्षसैर्बहुभिर्युक्तं दिव्यैराभरणैर्युतम्

pradīpyamānamākāśe yathā sūryasya maṃḍalam | rākṣasairbahubhiryuktaṃ divyairābharaṇairyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श तत्पुरं कृष्णो दुर्भेद्यं त्रिदशैरपि । तदावरणानि भगवान्वीक्ष्य चक्रेण वीर्यवान्

dadarśa tatpuraṃ kṛṣṇo durbhedyaṃ tridaśairapi | tadāvaraṇāni bhagavānvīkṣya cakreṇa vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिच्छेद तेजसा दीप्त्या तमांसि च दिवाकरः । ततस्ते राक्षसाः सर्वे शतशोऽथ सहस्रशः

ciccheda tejasā dīptyā tamāṃsi ca divākaraḥ | tataste rākṣasāḥ sarve śataśo'tha sahasraśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यम्य शूलानि तदा युद्धायाभिमुखं ययुः । ततस्तु तोमरैर्दिव्यैर्भिण्डिपालैः सुपट्टिशैः

udyamya śūlāni tadā yuddhāyābhimukhaṃ yayuḥ | tatastu tomarairdivyairbhiṇḍipālaiḥ supaṭṭiśaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशवं ताडयामासुः पलालैरिव पावकम् । ततस्तु शार्ङ्गमादाय भगवान्गरुडध्वजः

keśavaṃ tāḍayāmāsuḥ palālairiva pāvakam | tatastu śārṅgamādāya bhagavāngaruḍadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यशस्त्राणि चिच्छेद बाणैरग्निशिखोपमैः । तेषां शिरोधरा नागानश्वांश्चैव तरस्विनः

divyaśastrāṇi ciccheda bāṇairagniśikhopamaiḥ | teṣāṃ śirodharā nāgānaśvāṃścaiva tarasvinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रेणैव प्रचिच्छेद वीर्यवान्पुरुषोत्तमः । केचिच्चक्रेण संछिन्नास्तथान्ये शरताडिताः

cakreṇaiva praciccheda vīryavānpuruṣottamaḥ | keciccakreṇa saṃchinnāstathānye śaratāḍitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गदया निहताः केचिद्राक्षसास्तद्रणाजिरे । एवं ते राक्षसाः सर्वे पातिता धरणीतले

gadayā nihatāḥ kecidrākṣasāstadraṇājire | evaṃ te rākṣasāḥ sarve pātitā dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्रोत्सृष्टेन वज्रेण निर्भिन्ना इव भूधराः । निहत्य दानवान्सर्वान्पुंडरीकायतेक्षणः

śakrotsṛṣṭena vajreṇa nirbhinnā iva bhūdharāḥ | nihatya dānavānsarvānpuṃḍarīkāyatekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाञ्चजन्यं महाशंखं प्रदध्मौ पुरुषोत्तमः । ततः स नरको दैत्यो धनुरादाय वीर्यवान्

pāñcajanyaṃ mahāśaṃkhaṃ pradadhmau puruṣottamaḥ | tataḥ sa narako daityo dhanurādāya vīryavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यं स्यंदनमारुह्य ययौ युद्धाय केशवम् । तयोर्युद्धमभूद्घोरं तुमुलं लोमहर्षणम्

divyaṃ syaṃdanamāruhya yayau yuddhāya keśavam | tayoryuddhamabhūdghoraṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुभिर्बाणसाहस्रैर्मेघयोरिव वर्षतोः । ततोऽर्द्धचंद्र बाणेन वासुदेवः सनातनः

bahubhirbāṇasāhasrairmeghayoriva varṣatoḥ | tato'rddhacaṃdra bāṇena vāsudevaḥ sanātanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य राक्षसमुख्यस्य धनुश्चिच्छेद वीर्यवान् । ससर्जास्त्रं महादिव्यं नरकस्य महोरसि

tasya rākṣasamukhyasya dhanuściccheda vīryavān | sasarjāstraṃ mahādivyaṃ narakasya mahorasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तेन भिन्नहृदयः पपातोर्व्यां महासुरः । शक्रवज्रेण निर्भिन्नो महाचल इवोन्नदन्

sa tena bhinnahṛdayaḥ papātorvyāṃ mahāsuraḥ | śakravajreṇa nirbhinno mahācala ivonnadan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगम्य ततः कृष्णः समीपं तस्य रक्षसः । भूम्या संप्रार्थितः प्राह वरं वृण्विति राक्षसम् । स चाह राक्षसः कृष्णं गरुडोपरि संस्थितम्

upagamya tataḥ kṛṣṇaḥ samīpaṃ tasya rakṣasaḥ | bhūmyā saṃprārthitaḥ prāha varaṃ vṛṇviti rākṣasam | sa cāha rākṣasaḥ kṛṣṇaṃ garuḍopari saṃsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न मे कृत्यं वरेणास्ति नरकोऽहं तथापि च । अन्यलोकहितार्थाय वृणेऽहं वरमुत्तमम्

na me kṛtyaṃ vareṇāsti narako'haṃ tathāpi ca | anyalokahitārthāya vṛṇe'haṃ varamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृताहनि तु मे कृष्ण सर्वभूतेश्वरेश्वर । ये नरा मंगलस्नानं कुर्वंति मधुसूदन । न तेषां निरयप्राप्तिर्भवत्वेवं भयापह

mṛtāhani tu me kṛṣṇa sarvabhūteśvareśvara | ye narā maṃgalasnānaṃ kurvaṃti madhusūdana | na teṣāṃ nirayaprāptirbhavatvevaṃ bhayāpaha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- एवमस्त्विति गोविंदो ददौ तस्मै वरं प्रभुः । ततः पश्यन्हरेः साक्षाच्छरदंबुज सन्निभौ

mahādeva uvāca- evamastviti goviṃdo dadau tasmai varaṃ prabhuḥ | tataḥ paśyanhareḥ sākṣāccharadaṃbuja sannibhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरणौ वज्रवैडूर्य्यनूपुराभ्यां विराजितौ । अर्चितौ विधिरुद्राद्यैस्त्रिदशैर्मुनिभिस्तथा

caraṇau vajravaiḍūryyanūpurābhyāṃ virājitau | arcitau vidhirudrādyaistridaśairmunibhistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा प्राणान्महीपुत्रः सारूप्यमगमद्धरेः । ततो देवगणाः सर्वे हर्षनिर्भरमानसाः

tyaktvā prāṇānmahīputraḥ sārūpyamagamaddhareḥ | tato devagaṇāḥ sarve harṣanirbharamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ववृषुः पुष्पवर्षाणि तुष्टुवुश्च महर्षयः । प्रविश्य नगरं तस्य कृष्णः कमललोचनः

vavṛṣuḥ puṣpavarṣāṇi tuṣṭuvuśca maharṣayaḥ | praviśya nagaraṃ tasya kṛṣṇaḥ kamalalocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलात्तेन गृहीतानि रत्नानि त्रिदिवौकसाम् । कुंडले देवमातुश्च तथैवोच्चैःश्रवो हयम्

balāttena gṛhītāni ratnāni tridivaukasām | kuṃḍale devamātuśca tathaivoccaiḥśravo hayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतं गजश्रेष्ठं प्रदीप्तं मणिपर्वतम् । सर्वमेतद्यदुश्रेष्ठो ददौ शक्राय वज्रिणे

airāvataṃ gajaśreṣṭhaṃ pradīptaṃ maṇiparvatam | sarvametadyaduśreṣṭho dadau śakrāya vajriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्थिवान्सर्वराष्ट्रेभ्यो जित्वाऽसौ नरको बली । कन्याषोडशसाहस्रं हृतवान्नरकस्तदा

pārthivānsarvarāṣṭrebhyo jitvā'sau narako balī | kanyāṣoḍaśasāhasraṃ hṛtavānnarakastadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निरुद्धास्तु ताः सर्वा नरकांतःपुरे तदा । दृष्ट्वा कृष्णं महावीर्यं कंदर्पशतसंनिभम्

sanniruddhāstu tāḥ sarvā narakāṃtaḥpure tadā | dṛṣṭvā kṛṣṇaṃ mahāvīryaṃ kaṃdarpaśatasaṃnibham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तारं वव्रिरे सर्वाः पतिं विश्वस्य सर्वगम् । एतस्मिन्नेव काले तु गोविंदोऽनंतरूपवान्

bhartāraṃ vavrire sarvāḥ patiṃ viśvasya sarvagam | etasminneva kāle tu goviṃdo'naṃtarūpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां करग्रहं चक्रे विधिना पुरुषोत्तमः । नरकस्य सुताः सर्वे पुरस्कृत्य महीं तदा

tāsāṃ karagrahaṃ cakre vidhinā puruṣottamaḥ | narakasya sutāḥ sarve puraskṛtya mahīṃ tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविंदं शरणं जग्मुस्तानरक्षद्घृणानिधिः । तद्राज्ये स्थाप्य तान्सर्वान्पृथिव्या वाक्य गौरवात्

goviṃdaṃ śaraṇaṃ jagmustānarakṣadghṛṇānidhiḥ | tadrājye sthāpya tānsarvānpṛthivyā vākya gauravāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रं विमानमारोप्य ताश्च सर्वा वरस्त्रियः । देवदूतैर्महाभागैर्द्वारवत्यां न्यवेशयत्

aindraṃ vimānamāropya tāśca sarvā varastriyaḥ | devadūtairmahābhāgairdvāravatyāṃ nyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैनतेयं समारुह्य सत्यया सह केशवः । स्वर्लोकं प्रययौ तूर्णं द्रष्टुं तां देवमातरम्

vainateyaṃ samāruhya satyayā saha keśavaḥ | svarlokaṃ prayayau tūrṇaṃ draṣṭuṃ tāṃ devamātaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविश्य नगरीं तत्र देवराज्ञो जनार्दनः । अवरुह्य द्विजश्रेष्ठात्पत्न्या सह महाबलः

praviśya nagarīṃ tatra devarājño janārdanaḥ | avaruhya dvijaśreṣṭhātpatnyā saha mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ववंदे मातरं तत्र वंद्यां तां त्रिदिवौकसाम् । संपरिष्वज्य बाहुभ्यामदितिः पुत्रवत्सला

vavaṃde mātaraṃ tatra vaṃdyāṃ tāṃ tridivaukasām | saṃpariṣvajya bāhubhyāmaditiḥ putravatsalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेश्यासनमुख्ये तु पूजयामास भक्तितः । आदित्या वसवो रुद्राः शतक्रतुपुरोगमाः

niveśyāsanamukhye tu pūjayāmāsa bhaktitaḥ | ādityā vasavo rudrāḥ śatakratupurogamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र संपूजयामासुर्यथार्हं परमेश्वरम् । शचीगृहं समागम्य सत्यभामा यशस्विनी

tatra saṃpūjayāmāsuryathārhaṃ parameśvaram | śacīgṛhaṃ samāgamya satyabhāmā yaśasvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तया समर्चिता देव्या समासीना सुखासने । तस्मिन्काले सुपुष्पाणि पारिजातस्य किंकराः

tayā samarcitā devyā samāsīnā sukhāsane | tasminkāle supuṣpāṇi pārijātasya kiṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शच्यै देव्यै ददुः प्रीत्या सहस्राक्षेण चोदिताः । प्रगृह्य तानि पुष्पाणि शचीदेवी सुमध्यमा

śacyai devyai daduḥ prītyā sahasrākṣeṇa coditāḥ | pragṛhya tāni puṣpāṇi śacīdevī sumadhyamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलनिर्मलकेशे च बबंध स्वस्य मूर्धनि । अवमान्य शची तत्र सत्यभामां यशस्विनीम्

nīlanirmalakeśe ca babaṃdha svasya mūrdhani | avamānya śacī tatra satyabhāmāṃ yaśasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनर्हा मानुषी चेयं देवार्हं कुसुमं शुभम् । इति कृत्वा मतिं तस्यै न ददौ कुसुमानि सा

anarhā mānuṣī ceyaṃ devārhaṃ kusumaṃ śubham | iti kṛtvā matiṃ tasyai na dadau kusumāni sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिष्क्रम्य पुरात्तस्मात्सत्या कोपसमन्विता । समेत्य कृष्णं भर्त्तारमुवाच कमलेक्षणा

viniṣkramya purāttasmātsatyā kopasamanvitā | sametya kṛṣṇaṃ bharttāramuvāca kamalekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्योवाच- एषा शची यदुश्रेष्ठ पारिजातेन गर्विता । अदत्त्वा मम गोविंद बबंध स्वस्य मूर्द्धनि

satyovāca- eṣā śacī yaduśreṣṭha pārijātena garvitā | adattvā mama goviṃda babaṃdha svasya mūrddhani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच-। सत्यया भाषितं श्रुत्वा वासुदेवो महाबलः । उत्पाट्य पारिजातं तु निवेश्य गरुडोपरि

mahādeva uvāca-| satyayā bhāṣitaṃ śrutvā vāsudevo mahābalaḥ | utpāṭya pārijātaṃ tu niveśya garuḍopari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुह्य सत्यया तूर्णं वैनतेयं महाबलम् । प्रययौ द्वारकां रम्यां नगरीं देवकीसुतः

āruhya satyayā tūrṇaṃ vainateyaṃ mahābalam | prayayau dvārakāṃ ramyāṃ nagarīṃ devakīsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कोपसमाविष्टो देवराजः शतक्रतुः । रुद्रैर्वसुभिरादित्यैः साध्यैश्च मरुतां गणैः

tataḥ kopasamāviṣṭo devarājaḥ śatakratuḥ | rudrairvasubhirādityaiḥ sādhyaiśca marutāṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतं समारुह्य ययौ युद्धाय केशवम् । ततो देवगणाः सर्वे परिवार्य्य जनार्दनम्

airāvataṃ samāruhya yayau yuddhāya keśavam | tato devagaṇāḥ sarve parivāryya janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ववृषुः शस्त्रवर्षाणि मेघा इव महाचलम् । कृष्णश्चिच्छेद चक्रेण तान्यस्त्राणि दिवौकसाम्

vavṛṣuḥ śastravarṣāṇi meghā iva mahācalam | kṛṣṇaściccheda cakreṇa tānyastrāṇi divaukasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैनतयस्तु संक्रुद्धः पक्षपातेन वीर्यवान् । पातयामास तान्देवान्पलालानीव मारुतः

vainatayastu saṃkruddhaḥ pakṣapātena vīryavān | pātayāmāsa tāndevānpalālānīva mārutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः क्रुद्धः सहस्राक्षो देवानामीश्वरः प्रभुः । मुमोच सहसा दीप्तं वज्रं कृष्णजिघांसया

tataḥ kruddhaḥ sahasrākṣo devānāmīśvaraḥ prabhuḥ | mumoca sahasā dīptaṃ vajraṃ kṛṣṇajighāṃsayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जग्राह कृष्णस्तं वज्रं हस्तेनैकेन लीलया । ततो भीतः सहस्राक्षो नागेंद्रादवरुह्य सः

jagrāha kṛṣṇastaṃ vajraṃ hastenaikena līlayā | tato bhītaḥ sahasrākṣo nāgeṃdrādavaruhya saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रांजलिः पुरतः स्थित्वा नमस्कृत्वा जनार्दनम् । प्राह गद्गदया वाचा स्तुत्वा स्तुतिभिरेव च १०० 6.249.100। इंद्र उवाच- देवयोग्यमिदं कृष्ण पारिजातं त्वया पुरा । दत्तो मम सुराणां च कथं स्थास्यति मानुषे

prāṃjaliḥ purataḥ sthitvā namaskṛtvā janārdanam | prāha gadgadayā vācā stutvā stutibhireva ca 100 6.249.100| iṃdra uvāca- devayogyamidaṃ kṛṣṇa pārijātaṃ tvayā purā | datto mama surāṇāṃ ca kathaṃ sthāsyati mānuṣe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महादेव उवाच- ततः प्रोवाच भगवान्सहस्राक्षमुपस्थितम् । शच्यावमानिता सत्या तव गेहे सुरेश्वर

mahādeva uvāca- tataḥ provāca bhagavānsahasrākṣamupasthitam | śacyāvamānitā satyā tava gehe sureśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदत्त्वा पारिजातानि सत्यायै सा पुलोमजा । स्वयमेव स्वशिरसि धारयामास ते प्रिया

adattvā pārijātāni satyāyai sā pulomajā | svayameva svaśirasi dhārayāmāsa te priyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्या निमित्तं देवेंद्र पारिजातो हृतो मया । अस्यै प्रतिश्रुतं दातुं मया सुरगणेश्वर

asyā nimittaṃ deveṃdra pārijāto hṛto mayā | asyai pratiśrutaṃ dātuṃ mayā suragaṇeśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव गेहे पारिजातं स्थापयामीति वासव । तस्मादद्य न दातव्यः पारिजातः सुरेश्वर

tava gehe pārijātaṃ sthāpayāmīti vāsava | tasmādadya na dātavyaḥ pārijātaḥ sureśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानां हितार्थाय प्रापयिष्यामि भूतले । तावत्तिष्ठतु देवेंद्र पारिजातो ममालये

devatānāṃ hitārthāya prāpayiṣyāmi bhūtale | tāvattiṣṭhatu deveṃdra pārijāto mamālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि स्वर्गं गते शक्र गृहाण त्वं यथेच्छया । महादेव उवाच- एवमुक्त्वा यदुश्रेष्ठस्तस्मै वज्रं ददौ स्वयम्

mayi svargaṃ gate śakra gṛhāṇa tvaṃ yathecchayā | mahādeva uvāca- evamuktvā yaduśreṣṭhastasmai vajraṃ dadau svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमस्त्विति गोविंदं नमस्कृत्य स वज्रभृत् । प्रययौ स्वपुरं दिव्यं सह देवगणैर्वृतः

evamastviti goviṃdaṃ namaskṛtya sa vajrabhṛt | prayayau svapuraṃ divyaṃ saha devagaṇairvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णोऽपि सत्यया देव्या गरुडोपरि संस्थितः । संस्तूयमानो मुनिभिर्द्वारवत्यां विवेश ह

kṛṣṇo'pi satyayā devyā garuḍopari saṃsthitaḥ | saṃstūyamāno munibhirdvāravatyāṃ viveśa ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यया निकटे स्थाप्य पारिजातं सुरद्रुमम् । रमयामास भार्याभिः सर्वाभिः सर्वगो हरिः

satyayā nikaṭe sthāpya pārijātaṃ suradrumam | ramayāmāsa bhāryābhiḥ sarvābhiḥ sarvago hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निशासु तासां सर्वासां गृहेषु मधुसूदनः । विश्वरूपधरः श्रीमानुवास स सुखप्रदः

niśāsu tāsāṃ sarvāsāṃ gṛheṣu madhusūdanaḥ | viśvarūpadharaḥ śrīmānuvāsa sa sukhapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.