Library·Padma Purāṇa·6·6.255
दिलीप उवाच- कथितं भवता ब्रह्मन्सर्वधर्ममशेषतः । सामान्यं च विशिष्टं च स्वरूपं परजीवयोः
dilīpa uvāca- kathitaṃ bhavatā brahmansarvadharmamaśeṣataḥ | sāmānyaṃ ca viśiṣṭaṃ ca svarūpaṃ parajīvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गापवर्गौ कथितौ साधनं च तयोरपि । धन्योऽस्म्यहं द्विजश्रेष्ठ त्वत्प्रसादात्सदागुरो
svargāpavargau kathitau sādhanaṃ ca tayorapi | dhanyo'smyahaṃ dvijaśreṣṭha tvatprasādātsadāguro
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकमन्यं द्विजश्रेष्ठ पृच्छामि त्वां कुतूहलात् । कथयस्व यथातथ्यमपि वात्सल्यगौरवात्
ekamanyaṃ dvijaśreṣṭha pṛcchāmi tvāṃ kutūhalāt | kathayasva yathātathyamapi vātsalyagauravāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाभागवतश्रेष्ठो रुद्रस्त्रिपुरहंतकः । कस्माद्विगर्हितं रूपं प्राप्तवान्सह भार्य्यया
mahābhāgavataśreṣṭho rudrastripurahaṃtakaḥ | kasmādvigarhitaṃ rūpaṃ prāptavānsaha bhāryyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योनिलिंगस्वरूपं च कथं स्यात्सुमहात्मनः । पंचवक्त्रश्चतुर्बाहुः शूलपाणिस्त्रिलोचनः
yoniliṃgasvarūpaṃ ca kathaṃ syātsumahātmanaḥ | paṃcavaktraścaturbāhuḥ śūlapāṇistrilocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथं विगर्हितं रूपं प्राप्तवान्द्विजपुंगव । एवं सर्वं समाचक्ष्व मित्रावरुणनंदन
kathaṃ vigarhitaṃ rūpaṃ prāptavāndvijapuṃgava | evaṃ sarvaṃ samācakṣva mitrāvaruṇanaṃdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच- शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि यन्मां पृच्छसि गौरवात् । विशुद्धहृदये पुंसां बुद्धिः श्रेयसि जायते
vasiṣṭha uvāca- śṛṇu rājanpravakṣyāmi yanmāṃ pṛcchasi gauravāt | viśuddhahṛdaye puṃsāṃ buddhiḥ śreyasi jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वायंभुवो मनुः पूर्वं मंदरे पर्वतोत्तमे । जगाम मुनिभिः सार्द्धं दीर्घसत्रमनुत्तमम्
svāyaṃbhuvo manuḥ pūrvaṃ maṃdare parvatottame | jagāma munibhiḥ sārddhaṃ dīrghasatramanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्समागताः सर्वे मुनयः शंसितव्रताः । नानाशास्त्रविदः श्रेष्ठा बालसूर्य्यानलप्रभाः
tasminsamāgatāḥ sarve munayaḥ śaṃsitavratāḥ | nānāśāstravidaḥ śreṣṭhā bālasūryyānalaprabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्ववेदविदो विप्राः सर्वधर्मपरायणाः । वर्तमाने महासत्रे मुनयः क्षीणकल्मषाः
sarvavedavido viprāḥ sarvadharmaparāyaṇāḥ | vartamāne mahāsatre munayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वेष्टुंदेवतातत्वंमिथः प्रोचुस्तपोधनाः । विप्राणां वेदविदुषां कः पूज्यो देवता वरः
anveṣṭuṃdevatātatvaṃmithaḥ procustapodhanāḥ | viprāṇāṃ vedaviduṣāṃ kaḥ pūjyo devatā varaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविष्णुमहेशानां कः स्तुतो मुक्तिदो नृणाम् । कस्यपादोदकं सेव्यं भुक्तोच्छिष्टं च पावनम्
brahmaviṣṇumaheśānāṃ kaḥ stuto muktido nṛṇām | kasyapādodakaṃ sevyaṃ bhuktocchiṣṭaṃ ca pāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोऽव्ययः परमं धाम परमात्मा सनातनः । कस्य प्रसादं तीर्थं च पितॄणां तृप्तिदं भवेत्
ko'vyayaḥ paramaṃ dhāma paramātmā sanātanaḥ | kasya prasādaṃ tīrthaṃ ca pitṝṇāṃ tṛptidaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां समुपविष्टानां इति वादो महानभूत् । रुद्रमेकमिति प्रोचुः केचिदत्र महर्षयः
teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ iti vādo mahānabhūt | rudramekamiti procuḥ kecidatra maharṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मैव पूज्य इत्यन्ये वदंति मुनिसत्तमाः । सूर्य एवात्मनां पूज्य इत्यन्ये प्राहुरुत्तमाः
brahmaiva pūjya ityanye vadaṃti munisattamāḥ | sūrya evātmanāṃ pūjya ityanye prāhuruttamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽसो सर्वगतः श्रीमाञ्छ्रीपतिः पुरुषोत्तमः । अव्ययः पुंडरीकाक्षो वासुदेवः परात्परः
yo'so sarvagataḥ śrīmāñchrīpatiḥ puruṣottamaḥ | avyayaḥ puṃḍarīkākṣo vāsudevaḥ parātparaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादिनिधनो विष्णुः स एव परमेश्वरः । संपूज्यो देवताश्रेष्ठ इत्यन्ये चोचिरे द्विजाः
anādinidhano viṣṇuḥ sa eva parameśvaraḥ | saṃpūjyo devatāśreṣṭha ityanye cocire dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विवदतां तत्र मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत् । शुद्धसत्वमयो योऽसौ कल्याणगुणवान्प्रभुः
teṣāṃ vivadatāṃ tatra manuḥ svāyaṃbhuvo'bravīt | śuddhasatvamayo yo'sau kalyāṇaguṇavānprabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुंडरीकेक्षणः श्रीमाञ्छ्रीपतिः पुरुषोत्तमः । विप्राणां वेदविदुषां एक एवार्चितः प्रभुः
puṃḍarīkekṣaṇaḥ śrīmāñchrīpatiḥ puruṣottamaḥ | viprāṇāṃ vedaviduṣāṃ eka evārcitaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्राणां नेतरे पूज्या रजस्तमविमिश्रिताः । इति तस्य वचः श्रुत्वा सर्व एव महर्षयः । भृगुं तपोनिधिं विप्रं प्रोचुः प्रांजलयस्तथा
viprāṇāṃ netare pūjyā rajastamavimiśritāḥ | iti tasya vacaḥ śrutvā sarva eva maharṣayaḥ | bhṛguṃ taponidhiṃ vipraṃ procuḥ prāṃjalayastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः- अस्माकं संशयं छेत्तुं त्वं समर्थोऽसि सुव्रत । ब्रह्मविष्णुमहेशानामंतिकं व्रज सुव्रत
ṛṣaya ūcuḥ- asmākaṃ saṃśayaṃ chettuṃ tvaṃ samartho'si suvrata | brahmaviṣṇumaheśānāmaṃtikaṃ vraja suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गत्वा तेषां समीपं तु तथा दृष्ट्वा तु विग्रहान् । शुद्धसत्वगुणं तेषां यस्मिन्संविद्यते मुने
gatvā teṣāṃ samīpaṃ tu tathā dṛṣṭvā tu vigrahān | śuddhasatvaguṇaṃ teṣāṃ yasminsaṃvidyate mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव पूज्यो विप्राणां नेतरस्तु कदाचन । शुद्धसत्वमयः साक्षाद्ब्रह्मण्यः स भविष्यति
sa eva pūjyo viprāṇāṃ netarastu kadācana | śuddhasatvamayaḥ sākṣādbrahmaṇyaḥ sa bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थप्रसादवाँल्लोके विप्राणां स भविष्यति । देवतानां पितॄणां च तस्योच्छिष्टं सुपावनम्
tīrthaprasādavā~lloke viprāṇāṃ sa bhaviṣyati | devatānāṃ pitṝṇāṃ ca tasyocchiṣṭaṃ supāvanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्याहि मुनिश्रेष्ठ विबुधानां निवासनम् । क्षिप्रं कुरु मुनिश्रेष्ठ सर्वलोकहितं प्रभो
tasmādyāhi muniśreṣṭha vibudhānāṃ nivāsanam | kṣipraṃ kuru muniśreṣṭha sarvalokahitaṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्ततस्तूर्णं कैलासं मुनिसत्तमः । जगाम वामदेवेन यत्रास्ते वृषभध्वजः
evamuktastatastūrṇaṃ kailāsaṃ munisattamaḥ | jagāma vāmadevena yatrāste vṛṣabhadhvajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहद्वारमुपागम्य शंकरस्य महात्मनः । शूलहस्तं महारौद्रं नंदिं द्दष्ट्वाब्रवीद्दिवजः
gṛhadvāramupāgamya śaṃkarasya mahātmanaḥ | śūlahastaṃ mahāraudraṃ naṃdiṃ ddaṣṭvābravīddivajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्तोऽहं भृगुर्विप्रो हरं द्रष्टुं सुरोत्तमम् । निवेदयस्व मां शीघ्रं शंकराय महात्मने
saṃprāpto'haṃ bhṛgurvipro haraṃ draṣṭuṃ surottamam | nivedayasva māṃ śīghraṃ śaṃkarāya mahātmane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नंदी सर्वगणेश्वरः । उवाच परुषं वाक्यं महर्षिममितौजसम्
tasya tadvacanaṃ śrutvā naṃdī sarvagaṇeśvaraḥ | uvāca paruṣaṃ vākyaṃ maharṣimamitaujasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असांनिध्यं प्रभोस्तस्य देव्या क्रीडति शंकरः । निवर्त्तस्व मुनिश्रेष्ठ यदि जीवितुमिच्छसि
asāṃnidhyaṃ prabhostasya devyā krīḍati śaṃkaraḥ | nivarttasva muniśreṣṭha yadi jīvitumicchasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं निराकृतस्तेन तत्रातिष्ठन्महातपाः । बहूनि दिवसान्यस्मिन्गृहद्वारि महेशितुः
evaṃ nirākṛtastena tatrātiṣṭhanmahātapāḥ | bahūni divasānyasmingṛhadvāri maheśituḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारीसंगममत्तोऽसौ यस्मान्मामवमन्यते । योनिलिंगस्वरूपं वै तस्मात्तस्य भविष्यति
nārīsaṃgamamatto'sau yasmānmāmavamanyate | yoniliṃgasvarūpaṃ vai tasmāttasya bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं मावजानाति तमसा समुपागतः । अब्रह्मण्यत्वमापन्नो ह्यपूज्योऽसौ द्विजन्मनाम्
brāhmaṇaṃ māvajānāti tamasā samupāgataḥ | abrahmaṇyatvamāpanno hyapūjyo'sau dvijanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादन्नं जलं पुष्पं तस्मै दत्तं हविस्तथा । निर्माल्यमस्य तत्सर्वं भविष्यति न संशयः
tasmādannaṃ jalaṃ puṣpaṃ tasmai dattaṃ havistathā | nirmālyamasya tatsarvaṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शप्त्वा महातेजाः शंकरं लोकपूजितम् । उवाच गणमत्युग्रं नंदिं शूलधरं नृप
evaṃ śaptvā mahātejāḥ śaṃkaraṃ lokapūjitam | uvāca gaṇamatyugraṃ naṃdiṃ śūladharaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्र भक्ताश्च ये लोके भस्मलिंगास्थिधारिणः । ते पाखंडत्वमापन्ना वेदबाह्या भवंतु वै
rudra bhaktāśca ye loke bhasmaliṃgāsthidhāriṇaḥ | te pākhaṃḍatvamāpannā vedabāhyā bhavaṃtu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शप्त्वा मुनिस्तत्र रुद्रं त्रिपुरहंतकम् । जगाम ब्रह्मलोकं वै सर्वलोकनमस्कृतम्
evaṃ śaptvā munistatra rudraṃ tripurahaṃtakam | jagāma brahmalokaṃ vai sarvalokanamaskṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दैवैः सहासीनं ब्रह्माणं परमेष्ठिनम् । दृष्ट्वा प्रांजलिना देवं प्रणनाम महामतिः
tatra daivaiḥ sahāsīnaṃ brahmāṇaṃ parameṣṭhinam | dṛṣṭvā prāṃjalinā devaṃ praṇanāma mahāmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणम्य पुरतस्तस्य तूष्णीमास महातपाः । तं दृष्ट्वा मुनिशार्दूलं रजोगुण समावृतः
praṇamya puratastasya tūṣṇīmāsa mahātapāḥ | taṃ dṛṣṭvā muniśārdūlaṃ rajoguṇa samāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नार्चयामास धाताऽसौ महर्षिं समुपागतम् । प्रत्युत्थानं प्रियं वाक्यं न कृतं तस्य वेधसा
nārcayāmāsa dhātā'sau maharṣiṃ samupāgatam | pratyutthānaṃ priyaṃ vākyaṃ na kṛtaṃ tasya vedhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐश्वर्येणैव महता तस्थौ तत्रांबुजासनः । तं दृष्ट्वा रजसोद्रिक्तं महर्षिः पंकजासनम्
aiśvaryeṇaiva mahatā tasthau tatrāṃbujāsanaḥ | taṃ dṛṣṭvā rajasodriktaṃ maharṣiḥ paṃkajāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याजहार महातेजा वाक्यं लोकपितामहः । रजसा महतोद्रिक्तो यस्मान्मामवमन्यसे
vyājahāra mahātejā vākyaṃ lokapitāmahaḥ | rajasā mahatodrikto yasmānmāmavamanyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वं सर्वलोकानामपूज्यत्वं समाप्नुहि । एवं शप्त्वा महात्मानं ब्रह्माणं लोकपूजितम्
tasmāttvaṃ sarvalokānāmapūjyatvaṃ samāpnuhi | evaṃ śaptvā mahātmānaṃ brahmāṇaṃ lokapūjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम सहसा विप्रो भगवन्मंदिरं भृगुः । प्रविश्य वैष्णवं लोकं क्षीराब्धेरुत्तरे तटे
jagāma sahasā vipro bhagavanmaṃdiraṃ bhṛguḥ | praviśya vaiṣṇavaṃ lokaṃ kṣīrābdheruttare taṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रस्थितैर्महाभागैः पूज्यमानो यथार्हतः । तत्रानिवार्य्यमाणस्तु प्रविष्टोंतःपुरं द्विजः
tatrasthitairmahābhāgaiḥ pūjyamāno yathārhataḥ | tatrānivāryyamāṇastu praviṣṭoṃtaḥpuraṃ dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविश्य तस्मिन्विमले विमाने रविसन्निभे । शयानं नागपर्यंके ददर्श कमलापतिम्
praviśya tasminvimale vimāne ravisannibhe | śayānaṃ nāgaparyaṃke dadarśa kamalāpatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्ष्मीकरसरोजाभ्यां मृज्यमानपदद्वयम् । तं दृष्ट्वा मुनिशार्दूलो भृगुः कोपसमन्वितः
lakṣmīkarasarojābhyāṃ mṛjyamānapadadvayam | taṃ dṛṣṭvā muniśārdūlo bhṛguḥ kopasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्यं पादं प्रचिक्षेप विष्णोर्वक्षसि शोभने । तूर्णमुत्थाय भगवान्धन्योस्मीति वदन्मुदा
savyaṃ pādaṃ pracikṣepa viṣṇorvakṣasi śobhane | tūrṇamutthāya bhagavāndhanyosmīti vadanmudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्ताभ्यां चरणं तस्य पीडयामास हर्षितः । शनैर्मृदित्वा तत्पादं मधुरं वाक्यमब्रवीत्
hastābhyāṃ caraṇaṃ tasya pīḍayāmāsa harṣitaḥ | śanairmṛditvā tatpādaṃ madhuraṃ vākyamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्योस्म्यद्यैव विप्रर्षे कृतकृत्योस्मि सर्वदा । त्वत्पादस्पर्शनाद्देहे मंगलं मे भविष्यति ५० 6.255.50। समस्तसंपत्समवाप्तिहेतवः समुत्थितापत्कुलधूमकेतवः । अपारसंसारसमुद्र सेतवः पुनंतु मां ब्राह्मणपादपांसवः
dhanyosmyadyaiva viprarṣe kṛtakṛtyosmi sarvadā | tvatpādasparśanāddehe maṃgalaṃ me bhaviṣyati 50 6.255.50| samastasaṃpatsamavāptihetavaḥ samutthitāpatkuladhūmaketavaḥ | apārasaṃsārasamudra setavaḥ punaṃtu māṃ brāhmaṇapādapāṃsavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रपादरजो यस्य देहे तिष्ठति सर्वदा । गंगादिसर्वतीर्थानि तस्य तिष्ठंत्यसंशयम्
viprapādarajo yasya dehe tiṣṭhati sarvadā | gaṃgādisarvatīrthāni tasya tiṣṭhaṃtyasaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा सहसोत्थाय देव्या सार्द्धं जनार्दनः । भक्त्या समर्चयामास दिव्यस्रक्चंदनादिभिः
ityuktvā sahasotthāya devyā sārddhaṃ janārdanaḥ | bhaktyā samarcayāmāsa divyasrakcaṃdanādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दृष्ट्वा मुनिशार्दूलो हर्षपूर्णोऽश्रुलोचनः । उत्थायासनमुख्यात्तं प्रणनाम दयानिधिम् । कृतांजलिपुटोभूत्वा हर्षात्प्राह महातपाः
taṃ dṛṣṭvā muniśārdūlo harṣapūrṇo'śrulocanaḥ | utthāyāsanamukhyāttaṃ praṇanāma dayānidhim | kṛtāṃjalipuṭobhūtvā harṣātprāha mahātapāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभृगुरुवाच- अहोरूपमहोशांतिरहोज्ञानमहो दया । अहो सुनिर्मला क्षांतिरहो सत्वगुणं हरेः
śrībhṛguruvāca- ahorūpamahośāṃtirahojñānamaho dayā | aho sunirmalā kṣāṃtiraho satvaguṇaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैसर्गिकं शुभं सत्वं तथैव गुणवारिधेः । नान्येषां विद्यते किंचित्सर्वेषां त्रिदिवौकसाम्
naisargikaṃ śubhaṃ satvaṃ tathaiva guṇavāridheḥ | nānyeṣāṃ vidyate kiṃcitsarveṣāṃ tridivaukasām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च त्वमेव पुरुषोत्तमः । ब्राह्मणानां त्वमेवेशो नान्यः पूज्यः सुरः क्वचित्
brahmaṇyaśca śaraṇyaśca tvameva puruṣottamaḥ | brāhmaṇānāṃ tvameveśo nānyaḥ pūjyaḥ suraḥ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येऽर्चयंति सुरानन्यांस्त्वां विना पुरुषोत्तम । ते पाखंडत्वमापन्नाः सर्वलोकविगर्हिताः
ye'rcayaṃti surānanyāṃstvāṃ vinā puruṣottama | te pākhaṃḍatvamāpannāḥ sarvalokavigarhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्राणां वेदविदुषां त्वमेवेज्यो जनार्दनः । नान्यः कश्चित्सुराणां तु पूजनीयः कदाचन
viprāṇāṃ vedaviduṣāṃ tvamevejyo janārdanaḥ | nānyaḥ kaścitsurāṇāṃ tu pūjanīyaḥ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनर्च्याब्रह्मरुद्राद्या रजस्तमोविमिश्रिताः । त्वं शुद्धसत्वगुणवान्पूजनीयोऽग्रजन्मनाम्
anarcyābrahmarudrādyā rajastamovimiśritāḥ | tvaṃ śuddhasatvaguṇavānpūjanīyo'grajanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादसलिलं सेव्यं पितॄणां च दिवौकसाम् । सर्वेषां भूसुराणां च मुक्तिदं कल्मषापहम्
tvatpādasalilaṃ sevyaṃ pitṝṇāṃ ca divaukasām | sarveṣāṃ bhūsurāṇāṃ ca muktidaṃ kalmaṣāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद्भुक्तोच्छिष्टशेषं वै पितॄणां च दिवौकसाम् । भूसुराणां च सेव्यं स्यान्नान्येषां तु कदाचन
tvadbhuktocchiṣṭaśeṣaṃ vai pitṝṇāṃ ca divaukasām | bhūsurāṇāṃ ca sevyaṃ syānnānyeṣāṃ tu kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतरेषां तु देवानामन्नं पुष्पं जलं तथा । अस्पृश्यं तु भवेत्सर्वं निर्माल्यं सुरयासमम्
itareṣāṃ tu devānāmannaṃ puṣpaṃ jalaṃ tathā | aspṛśyaṃ tu bhavetsarvaṃ nirmālyaṃ surayāsamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्वै ब्राह्मणो नित्यं पूजयित्वा सनातनम् । त्वत्तीर्थं भुक्तमन्नं च भजेतैवानिशं बुधः
tasmādvai brāhmaṇo nityaṃ pūjayitvā sanātanam | tvattīrthaṃ bhuktamannaṃ ca bhajetaivāniśaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नान्यं देवं तु वीक्षेत ब्राह्मणो न च पूजयेत् । नान्यप्रसादं भुंजीत नान्यदायतनं विशेत्
nānyaṃ devaṃ tu vīkṣeta brāhmaṇo na ca pūjayet | nānyaprasādaṃ bhuṃjīta nānyadāyatanaṃ viśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ददातीह यो विप्रः पितॄणां श्राद्धकर्मणि । त्वद्भुक्तमन्नं तीर्थं च तत्सर्वं निष्फलं भवेत्
na dadātīha yo vipraḥ pitṝṇāṃ śrāddhakarmaṇi | tvadbhuktamannaṃ tīrthaṃ ca tatsarvaṃ niṣphalaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च । पतंति पितरस्तस्य नरके पूयशोणिते
kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatāni ca | pataṃti pitarastasya narake pūyaśoṇite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदितं तव विभो यो जुहोति ददाति वा । देवतानां पितॄणां च तृप्तिरानंत्यमश्नुते
niveditaṃ tava vibho yo juhoti dadāti vā | devatānāṃ pitṝṇāṃ ca tṛptirānaṃtyamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्त्वमेव विप्राणां पूज्यो नान्योस्ति कश्चन । मोहाद्यः पूजयेदन्यान्स पाखंडी भविष्यति
tasmāttvameva viprāṇāṃ pūjyo nānyosti kaścana | mohādyaḥ pūjayedanyānsa pākhaṃḍī bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं हि नारायणः श्रीमान्वासुदेवः सनातनः । विष्णुः सर्वगतो नित्यः परमात्मा महेश्वरः
tvaṃ hi nārāyaṇaḥ śrīmānvāsudevaḥ sanātanaḥ | viṣṇuḥ sarvagato nityaḥ paramātmā maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमेव सेव्यो विप्राणां ब्रह्मण्यः शुद्धसत्ववान् । पूज्यत्वाद्ब्राह्मणानां वै शुद्धसत्वगुणादपि
tvameva sevyo viprāṇāṃ brahmaṇyaḥ śuddhasatvavān | pūjyatvādbrāhmaṇānāṃ vai śuddhasatvaguṇādapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामेव देवानां ब्राह्मणत्वमवाप्नुहि । त्वामेव हि सदा विप्रा भजंति पुरुषोत्तमम्
sarveṣāmeva devānāṃ brāhmaṇatvamavāpnuhi | tvāmeva hi sadā viprā bhajaṃti puruṣottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणास्ते बभूवुस्तु नान्यास्तत्र न संशयः । ब्रह्मण्यो देवकीपुत्रो ब्रह्मण्यो मधुसूदनः
brāhmaṇāste babhūvustu nānyāstatra na saṃśayaḥ | brahmaṇyo devakīputro brahmaṇyo madhusūdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यः पुंडरीकाक्षो ब्रह्मण्यो विष्णुरच्युतः । ब्रह्मण्यो भगवान्कृष्णो वासुदेवोऽच्युतो हरिः
brahmaṇyaḥ puṃḍarīkākṣo brahmaṇyo viṣṇuracyutaḥ | brahmaṇyo bhagavānkṛṣṇo vāsudevo'cyuto hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यो नारसिंहः स्यात्तथा नारायणोऽव्ययः । ब्रह्मण्यः श्रीधरः श्रीशो गोविंदो वामनस्तथा
brahmaṇyo nārasiṃhaḥ syāttathā nārāyaṇo'vyayaḥ | brahmaṇyaḥ śrīdharaḥ śrīśo goviṃdo vāmanastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यो यज्ञवाराहः केशवः पुरुषोत्तमः । ब्रह्मण्यो राघवः श्रीमान्रामो राजीवलोचनः
brahmaṇyo yajñavārāhaḥ keśavaḥ puruṣottamaḥ | brahmaṇyo rāghavaḥ śrīmānrāmo rājīvalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यः पद्मनाभः स्यात्तथा दामोदरः प्रभुः । ब्रह्मण्यो माधवो यज्ञस्तथा त्रिविक्रमः प्रभुः
brahmaṇyaḥ padmanābhaḥ syāttathā dāmodaraḥ prabhuḥ | brahmaṇyo mādhavo yajñastathā trivikramaḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यश्च हृषीकेशः पीतवासा जनार्दनः । नमो ब्रह्मण्यदेवाय वासुदेवाय शार्ङ्गिणे
brahmaṇyaśca hṛṣīkeśaḥ pītavāsā janārdanaḥ | namo brahmaṇyadevāya vāsudevāya śārṅgiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणाय श्रीशाय पुंडरीकेक्षणाय च । नमो ब्रह्मण्यदेवाय वासुदेवाय विष्णवे
nārāyaṇāya śrīśāya puṃḍarīkekṣaṇāya ca | namo brahmaṇyadevāya vāsudevāya viṣṇave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्याणगुणपूर्णाय नमस्ते परमात्मने । नमो ब्रह्मण्यदेवाय सर्वदेवस्वरूपिणे
kalyāṇaguṇapūrṇāya namaste paramātmane | namo brahmaṇyadevāya sarvadevasvarūpiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहवपुषे नित्यं त्रयीनाथाय ते नमः । नमो ब्रह्मण्यदेवाय नागपर्य्यंकशायिने
vārāhavapuṣe nityaṃ trayīnāthāya te namaḥ | namo brahmaṇyadevāya nāgaparyyaṃkaśāyine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजीवदलनेत्राय राघवाय नमो नमः । मायया मोहिताः सर्वे देवाश्च ऋषयस्तव
rājīvadalanetrāya rāghavāya namo namaḥ | māyayā mohitāḥ sarve devāśca ṛṣayastava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जानंति महात्मानं सर्वलोकेश्वरं प्रभो । त्वां न जानंति भगवन्सर्ववेदविदोऽपि हि
na jānaṃti mahātmānaṃ sarvalokeśvaraṃ prabho | tvāṃ na jānaṃti bhagavansarvavedavido'pi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नामरूपगुणैः श्रीश चारित्रैरपि दुष्कृतैः । परत्वसूचकं सत्वं तव वेदितुमीश्वरः
nāmarūpaguṇaiḥ śrīśa cāritrairapi duṣkṛtaiḥ | paratvasūcakaṃ satvaṃ tava veditumīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महर्षिभिः प्रेषितोऽहमागतोस्मि तवांतिकम् । तव शीलगुणाञ्ज्ञातुं चरणं मम केशव
maharṣibhiḥ preṣito'hamāgatosmi tavāṃtikam | tava śīlaguṇāñjñātuṃ caraṇaṃ mama keśava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तं वक्षसि गोविंद तत्क्षंतव्यं कृपानिधे । एवमुक्त्वा भृगुर्देवं प्रणम्य च मुहुर्मुहुः
dattaṃ vakṣasi goviṃda tatkṣaṃtavyaṃ kṛpānidhe | evamuktvā bhṛgurdevaṃ praṇamya ca muhurmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यैर्महर्षिभिस्तत्र पूज्यमानो महात्मभिः । पुनर्जगाम हृष्टात्मा यज्ञभूमिं शुभाह्वयाम्
divyairmaharṣibhistatra pūjyamāno mahātmabhiḥ | punarjagāma hṛṣṭātmā yajñabhūmiṃ śubhāhvayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतं महात्मानं तत्र दृष्ट्वा महर्षयः । प्रत्युत्थाय नमस्कृत्वा पूजां चक्रुर्विधानतः
samāgataṃ mahātmānaṃ tatra dṛṣṭvā maharṣayaḥ | pratyutthāya namaskṛtvā pūjāṃ cakrurvidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विज्ञापयामास तत्सर्वं मुनिपुंगवः । रजस्तमगुणोद्रिक्तो विधीशानौ सुरोत्तमौ
teṣāṃ vijñāpayāmāsa tatsarvaṃ munipuṃgavaḥ | rajastamaguṇodrikto vidhīśānau surottamau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शप्तौ मया न पूज्यौ तौ विप्राणामृषिसत्तमाः । अब्रह्मण्यत्वमापन्नो गर्हितं रूपमास्थितः
śaptau mayā na pūjyau tau viprāṇāmṛṣisattamāḥ | abrahmaṇyatvamāpanno garhitaṃ rūpamāsthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शप्तः कैलासशिखरे शंकरस्तमसावृतः । शुद्धसत्वमयो विष्णुः कल्याणगुणसागरः
śaptaḥ kailāsaśikhare śaṃkarastamasāvṛtaḥ | śuddhasatvamayo viṣṇuḥ kalyāṇaguṇasāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणः परं ब्रह्म विप्राणां दैवतं हरिः । ब्रह्मण्यः श्रीपतिर्विष्णुर्वासुदेवो जनार्दनः
nārāyaṇaḥ paraṃ brahma viprāṇāṃ daivataṃ hariḥ | brahmaṇyaḥ śrīpatirviṣṇurvāsudevo janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मण्यः पुंडरीकाक्षो गोविंदो हरिरच्युतः । स एव पूज्यो विप्राणां नेतरः पुरुषर्षभाः
brahmaṇyaḥ puṃḍarīkākṣo goviṃdo hariracyutaḥ | sa eva pūjyo viprāṇāṃ netaraḥ puruṣarṣabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोहाद्यः पूजयेदन्यं स पाखंडी भविष्यति । स्मरणादेव कृष्णस्य विमुक्तिः पापिनामपि
mohādyaḥ pūjayedanyaṃ sa pākhaṃḍī bhaviṣyati | smaraṇādeva kṛṣṇasya vimuktiḥ pāpināmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पादोदकं सेव्यं भुक्तोच्छिष्टं च पावनम् । स्वर्गापवर्गदं नॄणां ब्राह्मणानां विशेषतः
tasya pādodakaṃ sevyaṃ bhuktocchiṣṭaṃ ca pāvanam | svargāpavargadaṃ nṝṇāṃ brāhmaṇānāṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णोर्निवेदितं नित्यं देवेभ्यो जुहुयाद्धविः । पितृभ्यश्चैव तद्दद्यात्सर्वमानंत्यमश्नुते
viṣṇorniveditaṃ nityaṃ devebhyo juhuyāddhaviḥ | pitṛbhyaścaiva taddadyātsarvamānaṃtyamaśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो न दद्याद्धरेर्भुक्तं पितॄणां श्राद्धकर्मणि । अश्नंति पितरस्तस्य विण्मूत्रं सततं द्विजाः
yo na dadyāddharerbhuktaṃ pitṝṇāṃ śrāddhakarmaṇi | aśnaṃti pitarastasya viṇmūtraṃ satataṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्विष्णोः प्रसादो वै सेवितव्यो द्विजन्मनाम् । इतरेषां तु देवानां निर्माल्यं गर्हितं भवेत्
tasmādviṣṇoḥ prasādo vai sevitavyo dvijanmanām | itareṣāṃ tu devānāṃ nirmālyaṃ garhitaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृदेव हि योश्नाति ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः । निर्माल्यं शंकरादीनां स चांडालो भवेद्ध्रुवम्
sakṛdeva hi yośnāti brāhmaṇo jñānadurbalaḥ | nirmālyaṃ śaṃkarādīnāṃ sa cāṃḍālo bhaveddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्पकोटिसहस्राणि पच्यते नरकाग्निना । निर्माल्यं भो द्विजश्रेष्ठा रुद्रादीनां दिवौकसाम् १०० 6.255.100। रक्षोयक्षपिशाचान्नं मद्यमांससमं स्मृतम् । तद्ब्राह्मणैर्न भोक्तव्यं देवानां भुंजितं हविः
kalpakoṭisahasrāṇi pacyate narakāgninā | nirmālyaṃ bho dvijaśreṣṭhā rudrādīnāṃ divaukasām 100 6.255.100| rakṣoyakṣapiśācānnaṃ madyamāṃsasamaṃ smṛtam | tadbrāhmaṇairna bhoktavyaṃ devānāṃ bhuṃjitaṃ haviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादन्यं परित्यज्य विष्णुमेव सनातनम् । पूजयध्वं द्विजश्रेष्ठा यावज्जीवमतंद्रिताः
tasmādanyaṃ parityajya viṣṇumeva sanātanam | pūjayadhvaṃ dvijaśreṣṭhā yāvajjīvamataṃdritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्विष्णोः परमं धाममन्यंतो गतसंशयाः । तापादिपंचसंस्कारैरन्विष्टाः शुभचेतसः
tadviṣṇoḥ paramaṃ dhāmamanyaṃto gatasaṃśayāḥ | tāpādipaṃcasaṃskārairanviṣṭāḥ śubhacetasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्राकृतं हरिं सम्यगर्चयध्वं द्विजर्षभाः । चक्रांकितभुजा विप्रा भवंत्यप्राकृताः शुभाः
aprākṛtaṃ hariṃ samyagarcayadhvaṃ dvijarṣabhāḥ | cakrāṃkitabhujā viprā bhavaṃtyaprākṛtāḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रलांछनहीनास्तु प्राकृतास्तामसा स्मृताः । तस्मात्प्राकृतसंसर्ग पापौघ दहनं हरेः
cakralāṃchanahīnāstu prākṛtāstāmasā smṛtāḥ | tasmātprākṛtasaṃsarga pāpaugha dahanaṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतप्तं बिभृयाच्चक्रं शंखं च भुजमूलयोः । उर्द्ध्वपुंड्राणि चांगेषु धृत्वा शास्त्रोक्तमार्गतः
prataptaṃ bibhṛyāccakraṃ śaṃkhaṃ ca bhujamūlayoḥ | urddhvapuṃḍrāṇi cāṃgeṣu dhṛtvā śāstroktamārgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेन्मंत्ररत्नेन विधिना पुरुषोत्तमम् । तस्य प्रसादसेवां च कुर्य्यान्नित्यमतंद्रितः
arcayenmaṃtraratnena vidhinā puruṣottamam | tasya prasādasevāṃ ca kuryyānnityamataṃdritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यावरणपूजायां त्रिदशानर्चयेत्सदा । तमेव सर्वयज्ञानां भोक्तारं परमेश्वरम्
tasyāvaraṇapūjāyāṃ tridaśānarcayetsadā | tameva sarvayajñānāṃ bhoktāraṃ parameśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा वै जुहुयाद्दद्याज्जपेद्वै सततं द्विजाः
jñātvā vai juhuyāddadyājjapedvai satataṃ dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच- एवमुक्तास्तु ते सर्वे ऋषयः क्षीणकल्मषाः । नमस्कृत्य भृगुं सम्यगूचुः प्रांजलयस्तदा
vasiṣṭha uvāca- evamuktāstu te sarve ṛṣayaḥ kṣīṇakalmaṣāḥ | namaskṛtya bhṛguṃ samyagūcuḥ prāṃjalayastadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषय ऊचुः । भगवन्संशयछेत्ता त्वमेव द्विजसत्तम । त्वं वै लोकगतिर्ब्रह्मंस्त्वमेव परमा गतिः
ṛṣaya ūcuḥ | bhagavansaṃśayachettā tvameva dvijasattama | tvaṃ vai lokagatirbrahmaṃstvameva paramā gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वमेव परमोधर्मस्त्वमेव परमं तपः । त्वत्प्रसादाद्वयं विप्र भविष्यामो हि नान्यथा
tvameva paramodharmastvameva paramaṃ tapaḥ | tvatprasādādvayaṃ vipra bhaviṣyāmo hi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठ उवाच- एवं स्तुत्वा भृगुं विप्रं सर्व एव महर्षयः । तस्मात्संप्राप्तमंत्रा वै पूजयामासुरच्युतम्
vasiṣṭha uvāca- evaṃ stutvā bhṛguṃ vipraṃ sarva eva maharṣayaḥ | tasmātsaṃprāptamaṃtrā vai pūjayāmāsuracyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं प्रसंगात्पार्थिवोत्तम । रामस्य हस्तकमलस्पर्शनाद्वै नृपोत्तम
etatte sarvamākhyātaṃ prasaṃgātpārthivottama | rāmasya hastakamalasparśanādvai nṛpottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भविष्यत्यमलं तच्च रूपं लोकविगर्हितम् । राघवः सर्वदेवानां पावनः पुरुषोत्तमः
bhaviṣyatyamalaṃ tacca rūpaṃ lokavigarhitam | rāghavaḥ sarvadevānāṃ pāvanaḥ puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृष्टा दृष्टाश्च तेनैव विमलाः शंकरादयः । सर्वेषामपि देवानां पिता माता जनार्दनः
spṛṣṭā dṛṣṭāśca tenaiva vimalāḥ śaṃkarādayaḥ | sarveṣāmapi devānāṃ pitā mātā janārdanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्राता च सर्वलोकानां वात्सल्यगुणसागरः । तमेव शरणं गच्छ यदीच्छेत्परमं पदम्
trātā ca sarvalokānāṃ vātsalyaguṇasāgaraḥ | tameva śaraṇaṃ gaccha yadīcchetparamaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्ते सर्वमाख्यातं पुराणं वेदसंमितम् । ब्रह्मणा कथितं राजन्मनु स्वायंभुवोंतरे
etatte sarvamākhyātaṃ purāṇaṃ vedasaṃmitam | brahmaṇā kathitaṃ rājanmanu svāyaṃbhuvoṃtare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुभक्तिविनीतस्य शुद्धसत्वस्य नान्यथा । तस्य संश्रावयेन्नित्यं विमुक्ता सा हरेः कथा
viṣṇubhaktivinītasya śuddhasatvasya nānyathā | tasya saṃśrāvayennityaṃ vimuktā sā hareḥ kathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंखचक्रोर्द्ध्वपुंड्रादि विहितो वाचकः पुमान् । तन्मुखाच्छ्रूयतां नित्यं पुत्री भवसि नान्यथा
śaṃkhacakrorddhvapuṃḍrādi vihito vācakaḥ pumān | tanmukhācchrūyatāṃ nityaṃ putrī bhavasi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्त्विदं श्रावयेन्नित्यं पठेद्वा सुसमाहितः । अनन्यभक्तिः श्रीशस्य जायते तस्य सर्वदा
yastvidaṃ śrāvayennityaṃ paṭhedvā susamāhitaḥ | ananyabhaktiḥ śrīśasya jāyate tasya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यार्थी लभते विद्यां धर्मार्थी धर्ममाप्नुयात् । मोक्षार्थी लभते मोक्षं कामार्थी लभते सुखम्
vidyārthī labhate vidyāṃ dharmārthī dharmamāpnuyāt | mokṣārthī labhate mokṣaṃ kāmārthī labhate sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.