व्यास उवाच-
भूय एव द्विजश्रेष्ठ महाविष्णोः परात्मनः ।
ब्रवीमि शृणु माहात्म्यं सर्वदुःखविनाशनम्
vyāsa uvāca-
bhūya eva dvijaśreṣṭha mahāviṣṇoḥ parātmanaḥ |
bravīmi śṛṇu māhātmyaṃ sarvaduḥkhavināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्त्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्येन्त्यजास्तथा ।
हरिभक्तिं प्रपन्ना ये ते कृतार्था न संशयः
brāhmaṇāḥ kṣattriyā vaiśyāḥ śūdrāścānyentyajāstathā |
haribhaktiṃ prapannā ye te kṛtārthā na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरेरभक्तो विप्रोऽपि विज्ञेयः श्वपचाधिकः ।
हरिभक्तः श्वपाकोऽपि विज्ञेयो ब्राह्मणाधिकः
harerabhakto vipro'pi vijñeyaḥ śvapacādhikaḥ |
haribhaktaḥ śvapāko'pi vijñeyo brāhmaṇādhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं ब्राह्मणो यस्तु हरिभक्तिविवर्जितः ।
स कथं श्वपचो यस्तु भगवद्भक्तिमानसः
sa kathaṃ brāhmaṇo yastu haribhaktivivarjitaḥ |
sa kathaṃ śvapaco yastu bhagavadbhaktimānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्याजेन यदा विष्णुः श्वपाकेनापि पूज्यते ।
तदा पश्येत्तमप्येवं चतुर्वेदद्विजाधिकम्
avyājena yadā viṣṇuḥ śvapākenāpi pūjyate |
tadā paśyettamapyevaṃ caturvedadvijādhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरासीच्चक्रिको नाम शबरो लोककर्षकृत् ।
सुजातिवृत्तिहीनश्च युगे द्वापरसंज्ञके
purāsīccakriko nāma śabaro lokakarṣakṛt |
sujātivṛttihīnaśca yuge dvāparasaṃjñake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रवादी जितक्रोधः परहिंसाविवर्जितः ।
दयालुर्द्दम्भहीनश्च पितृमातृपरायणः
vipravādī jitakrodhaḥ parahiṃsāvivarjitaḥ |
dayālurddambhahīnaśca pitṛmātṛparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न कृतो वैष्णवोलापो मोक्षशास्त्रं न च श्रुतम् ।
तथापि जाता तच्चित्ते हरिभक्तिरचञ्चला
na kṛto vaiṣṇavolāpo mokṣaśāstraṃ na ca śrutam |
tathāpi jātā taccitte haribhaktiracañcalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरे केशव गोविन्द वासुदेव जनार्दन ।
इत्यादीनि स्मरन्नित्यं स च नामानिचक्रिणः
hare keśava govinda vāsudeva janārdana |
ityādīni smarannityaṃ sa ca nāmānicakriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्यं फलं च यत्किञ्चित्प्राप्नोति द्विजसत्तम ।
आदौ ददाति तद्वक्त्रे निजे शबरवंशजः
vanyaṃ phalaṃ ca yatkiñcitprāpnoti dvijasattama |
ādau dadāti tadvaktre nije śabaravaṃśajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्माधुर्यं ततो ज्ञात्वा वक्त्रान्निष्कास्य तत्पुनः ।
ददाति हरये भक्त्या सुप्रीतः प्रतिवासरम्
tanmādhuryaṃ tato jñātvā vaktrānniṣkāsya tatpunaḥ |
dadāti haraye bhaktyā suprītaḥ prativāsaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उच्छिष्टं वाप्यनुच्छिष्टं द्वयमेव न वेत्ति सः ।
निजजातिस्वभावो हि सततं मूर्घ्नि वर्तते
ucchiṣṭaṃ vāpyanucchiṣṭaṃ dvayameva na vetti saḥ |
nijajātisvabhāvo hi satataṃ mūrghni vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदाचित्स द्विजश्रेष्ठ काननाभ्यंतरे भ्रमन् ।
फलमेकं प्राप्य पक्वं प्रियालस्येति शाखिनः
kadācitsa dvijaśreṣṭha kānanābhyaṃtare bhraman |
phalamekaṃ prāpya pakvaṃ priyālasyeti śākhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथासौ हर्षितस्तस्य फलमप्राप्य चक्रिकः ।
स संरंभेण ज्ञात्वा वै निजवक्त्रांतरे ददौ
athāsau harṣitastasya phalamaprāpya cakrikaḥ |
sa saṃraṃbheṇa jñātvā vai nijavaktrāṃtare dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ददौ तत्फलं यावन्निजवक्त्रांतरे द्विज ।
प्रविवेश गलं तावत्तत्फलं शृणु जैमिने
sa dadau tatphalaṃ yāvannijavaktrāṃtare dvija |
praviveśa galaṃ tāvattatphalaṃ śṛṇu jaimine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्सव्येन हस्तेन गलरन्ध्रं बबंध सः ।
यत्नाद्विधृत्य सव्येन पाणिना सकलं द्विज
tāvatsavyena hastena galarandhraṃ babaṃdha saḥ |
yatnādvidhṛtya savyena pāṇinā sakalaṃ dvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रिकश्चिन्तयामास हरिभक्तिपरायणः ।
फलमेतद्यदा तस्मै न ददामि मुरारये
cakrikaścintayāmāsa haribhaktiparāyaṇaḥ |
phalametadyadā tasmai na dadāmi murāraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न जातः कोऽपि संसारे तदाहमिव पातकी ।
हरिं संचिंत्य बहुधा स चकार मतिं ततः
na jātaḥ ko'pi saṃsāre tadāhamiva pātakī |
hariṃ saṃciṃtya bahudhā sa cakāra matiṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तत्फलं तस्य न निष्क्रांतं गलाद्द्विज ।
हरेरेकांतभक्तोऽसौ छित्त्वा परशुना गलम्
tathāpi tatphalaṃ tasya na niṣkrāṃtaṃ galāddvija |
harerekāṃtabhakto'sau chittvā paraśunā galam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनीय तत्फलं पक्वं ददौ देवाय विष्णवे ।
तत्सन्निधिं समायातस्तमेव हृदि चिंतयन्
ānīya tatphalaṃ pakvaṃ dadau devāya viṣṇave |
tatsannidhiṃ samāyātastameva hṛdi ciṃtayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुधिरोक्षितसर्वाङ्गः पतितः क्षितिमण्डले ।
तं दृष्ट्वा भगवान्विष्णुर्गतासुं व्यथितोऽभवत्
rudhirokṣitasarvāṅgaḥ patitaḥ kṣitimaṇḍale |
taṃ dṛṣṭvā bhagavānviṣṇurgatāsuṃ vyathito'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्य सदृशो भक्तो मम कोऽपि न विद्यते ।
यतो निजगलं छित्त्वा मम संतोषणं कृतम्
etasya sadṛśo bhakto mama ko'pi na vidyate |
yato nijagalaṃ chittvā mama saṃtoṣaṇaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा भक्तिमताऽनेन सात्विकं कर्म वै कृतम् ।
यद्दत्वानृण्यमाप्नोति तथा वस्तुकिमस्ति मे
yathā bhaktimatā'nena sātvikaṃ karma vai kṛtam |
yaddatvānṛṇyamāpnoti tathā vastukimasti me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धन्योऽयमतिधन्योऽयं धन्योऽयं नात्र संशयः ।
प्राणानपि परित्यज्य ममसंतोषणं कृतम्
dhanyo'yamatidhanyo'yaṃ dhanyo'yaṃ nātra saṃśayaḥ |
prāṇānapi parityajya mamasaṃtoṣaṇaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मत्वं वा शिवत्वं वा चक्रित्वं वापि दीयते ।
तदाप्यानृण्यमेतस्य भक्तस्य न हि गम्यते
brahmatvaṃ vā śivatvaṃ vā cakritvaṃ vāpi dīyate |
tadāpyānṛṇyametasya bhaktasya na hi gamyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वात्यंत संतुष्टो भगवान्गरुडध्वजः ।
स्वहस्तकमलेनास्य ततो मस्तकमस्पृशत्
ityuktvātyaṃta saṃtuṣṭo bhagavāngaruḍadhvajaḥ |
svahastakamalenāsya tato mastakamaspṛśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धस्तकमलस्पर्शाच्छबरोऽसौ गतव्यथः ।
समुत्तस्थौ महासत्वो नारायणपरायणः
taddhastakamalasparśācchabaro'sau gatavyathaḥ |
samuttasthau mahāsatvo nārāyaṇaparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
ततोऽस्य भक्तश्रेष्ठस्य निजवस्त्रेण केशवः ।
पुत्रस्येव पिता गात्ररजः प्रोक्षितवान्द्विज
vyāsa uvāca-
tato'sya bhaktaśreṣṭhasya nijavastreṇa keśavaḥ |
putrasyeva pitā gātrarajaḥ prokṣitavāndvija
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रिकस्तं समालोक्य मूर्तिमंतं जनार्दनम् ।
वाचा मधुरयाऽस्तौषीत्प्रह्वमस्तः कृताञ्जलिः
cakrikastaṃ samālokya mūrtimaṃtaṃ janārdanam |
vācā madhurayā'stauṣītprahvamastaḥ kṛtāñjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रिक उवाच-
गोविन्द केशव हरे जगदीश विष्णो जानामि यद्यपि न ते स्तुतियोगवाक्यम् ।
स्तोतुं तथापि रसना मम वांछति त्वां स्वामिन्प्रसीद हर दोषमिमं प्रवृद्धम्
cakrika uvāca-
govinda keśava hare jagadīśa viṣṇo jānāmi yadyapi na te stutiyogavākyam |
stotuṃ tathāpi rasanā mama vāṃchati tvāṃ svāminprasīda hara doṣamimaṃ pravṛddham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्त्वा भवंतमखिलेश्वरचक्रपाणे अन्यं यजंति मनुजा जगतीह ये वै ।
मूढास्त एव दुरितप्रकरैकधाम सानुग्रहस्त्वमसि मय्यपि देव यस्मात्
tyaktvā bhavaṃtamakhileśvaracakrapāṇe anyaṃ yajaṃti manujā jagatīha ye vai |
mūḍhāsta eva duritaprakaraikadhāma sānugrahastvamasi mayyapi deva yasmāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानाति देव भवतो भवनैकनाथ भक्त्यैव यद्यपि नृणांभवबंधहर्त्रीम् ।
एकांतपापशबरान्वयलब्धजन्मा विष्णोस्तथापि भगवान्मयि सुप्रसन्नः
jānāti deva bhavato bhavanaikanātha bhaktyaiva yadyapi nṛṇāṃbhavabaṃdhahartrīm |
ekāṃtapāpaśabarānvayalabdhajanmā viṣṇostathāpi bhagavānmayi suprasannaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य प्रभो तव मनोज्ञ करारविंदं स्पर्शं चतुर्मुखमुखा अपि देववृन्दाः ।
न प्राप्नुवंति विदितस्य मयाद्य लब्धं त्वत्तो न कोऽपि सदयो निजसेवकेषु
yasya prabho tava manojña karāraviṃdaṃ sparśaṃ caturmukhamukhā api devavṛndāḥ |
na prāpnuvaṃti viditasya mayādya labdhaṃ tvatto na ko'pi sadayo nijasevakeṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन त्वया भगवता त्रिदशाद्यवैरी कंसासुरो निमिसुतः कृतसर्वपापः ।
सेन्द्रामरप्रकरमर्त्यहिताय पूर्वं तस्मै नमः परममंगलदाय तुभ्यम्
yena tvayā bhagavatā tridaśādyavairī kaṃsāsuro nimisutaḥ kṛtasarvapāpaḥ |
sendrāmaraprakaramartyahitāya pūrvaṃ tasmai namaḥ paramamaṃgaladāya tubhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन त्वयातिबलिना यमलार्जुनौ तौ देवोत्तमेन निहतौ वसुदेवजेन ।
दुष्टश्च कालयवनो युधि धेनुकश्च तस्मै नमोऽस्तु नवमेघनिभाय तुभ्यम्
yena tvayātibalinā yamalārjunau tau devottamena nihatau vasudevajena |
duṣṭaśca kālayavano yudhi dhenukaśca tasmai namo'stu navameghanibhāya tubhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकृष्णदामोदरभो ह्यनंत येन त्वयामरपतेरचला विभूतिः ।
पूर्वं कृता भगवता परमेश्वरेण तस्मै नमोऽस्तु यदुवंशपराय तुभ्यम्
śrīkṛṣṇadāmodarabho hyanaṃta yena tvayāmarapateracalā vibhūtiḥ |
pūrvaṃ kṛtā bhagavatā parameśvareṇa tasmai namo'stu yaduvaṃśaparāya tubhyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पारिजातो हृतो येन विजितोऽखंडलस्त्वया ।
लीलाजित महेशाय तस्मै तुभ्यं नमोनमः
pārijāto hṛto yena vijito'khaṃḍalastvayā |
līlājita maheśāya tasmai tubhyaṃ namonamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा वृकोदरं हेतुं जरासंधो निपातितः ।
बाणासुरस्य निहता बाहवो ये त्वया हताः
kṛtvā vṛkodaraṃ hetuṃ jarāsaṃdho nipātitaḥ |
bāṇāsurasya nihatā bāhavo ye tvayā hatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिशुपालो हतो येन तस्मै नित्यं नमोनमः ।
भूमेरपहृतो भारस्त्वया येन महात्मना
śiśupālo hato yena tasmai nityaṃ namonamaḥ |
bhūmerapahṛto bhārastvayā yena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्त्रियान्मायया हत्वा तस्मै नित्यं नमोनमः ।
व्यास उवाच-
इति तेन स्तुतो विष्णुश्चक्रिकेन महात्मना
kṣattriyānmāyayā hatvā tasmai nityaṃ namonamaḥ |
vyāsa uvāca-
iti tena stuto viṣṇuścakrikena mahātmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच परमप्रीतो वरं वृण्विति जैमिने ।
चक्रिक उवाच-
परं ब्रह्म परं धाम परमात्मन्कृपामय
uvāca paramaprīto varaṃ vṛṇviti jaimine |
cakrika uvāca-
paraṃ brahma paraṃ dhāma paramātmankṛpāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यामि त्वामहं साक्षाद्वरैः किमपरैर्द्विज ।
न ध्याता भवतो मूर्तिः पूजा च न कृता तव
paśyāmi tvāmahaṃ sākṣādvaraiḥ kimaparairdvija |
na dhyātā bhavato mūrtiḥ pūjā ca na kṛtā tava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यैर्दिव्यपुष्पैश्च दिव्यधूपैः प्रदीपकैः ।
न ते स्मृतानि नामानि कदाचिद्भवतो मया
naivedyairdivyapuṣpaiśca divyadhūpaiḥ pradīpakaiḥ |
na te smṛtāni nāmāni kadācidbhavato mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादसलिलं स्वामिन्विधृतं न हि मूर्द्धनि ।
न भुक्तं तव नैवेद्यं त्वद्व्रतं न मया कृतम्
tvatpādasalilaṃ svāminvidhṛtaṃ na hi mūrddhani |
na bhuktaṃ tava naivedyaṃ tvadvrataṃ na mayā kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाप्यहमपश्यं त्वां किं करोम्यपरैर्वरैः ।
शबरान्वयजन्मास्मि सर्वधर्मबहिष्कृतः
tathāpyahamapaśyaṃ tvāṃ kiṃ karomyaparairvaraiḥ |
śabarānvayajanmāsmi sarvadharmabahiṣkṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि पादपद्मं ते दैवतैरपि दुर्ल्लभम् ।
तदेवाद्य मया प्राप्तं वरैः किमपरैर्मम
tathāpi pādapadmaṃ te daivatairapi durllabham |
tadevādya mayā prāptaṃ varaiḥ kimaparairmama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि कमलाकांत वरदित्सुर्यदा भवान् ।
त्वयि तिष्ठतु मे चित्तं न मज्जेत्त्वदनुग्रहात्
tathāpi kamalākāṃta varaditsuryadā bhavān |
tvayi tiṣṭhatu me cittaṃ na majjettvadanugrahāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच-
वचनाऽमृतवर्षेण त्वदीयेन महाशय ।
संप्राप्य महतीं तुष्टिं मया सेवकपापिना
śrībhagavānuvāca-
vacanā'mṛtavarṣeṇa tvadīyena mahāśaya |
saṃprāpya mahatīṃ tuṣṭiṃ mayā sevakapāpinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदिदं वत्स मे दत्तं त्वया कमलमुत्तमम् ।
अनेनात्यंततुष्टोऽस्मि भक्तिं गृह्णामि हर्षितः
yadidaṃ vatsa me dattaṃ tvayā kamalamuttamam |
anenātyaṃtatuṣṭo'smi bhaktiṃ gṛhṇāmi harṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच-
इत्युक्त्वा भगवान्विष्णुर्भक्तिग्राही दयामयः ।
तमालिंगितवान्भक्तं चतुर्भिर्दीर्घबाहुभिः ५० 7.16.50।
श्रीभगवानुवाच-
तुष्टोऽस्मि भवतो भक्त्या वत्स चक्रिकसत्तम ।
यदिदं वत्स मे दत्तं क्षिप्रं भवति निश्चितम्
vyāsa uvāca-
ityuktvā bhagavānviṣṇurbhaktigrāhī dayāmayaḥ |
tamāliṃgitavānbhaktaṃ caturbhirdīrghabāhubhiḥ 50 7.16.50|
śrībhagavānuvāca-
tuṣṭo'smi bhavato bhaktyā vatsa cakrikasattama |
yadidaṃ vatsa me dattaṃ kṣipraṃ bhavati niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूयोऽपि तं महाभक्तमालिङ्ग्य परमेश्वरः ।
तत्रैवांतर्द्दधे विप्र विश्वात्मा विश्वपालकः
bhūyo'pi taṃ mahābhaktamāliṅgya parameśvaraḥ |
tatraivāṃtarddadhe vipra viśvātmā viśvapālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स चक्रिकोऽतिसंतुष्टो हरिभक्तिपरायणः ।
पुत्रदारादिकं त्यक्त्वा जगाम द्वारकां पुरीम्
sa cakriko'tisaṃtuṣṭo haribhaktiparāyaṇaḥ |
putradārādikaṃ tyaktvā jagāma dvārakāṃ purīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र चैवं समासाद्य कृपया कमलापतेः ।
आयुषोऽन्ते ययौ मोक्षं देवानामपि दुर्ल्लभम्
tatra caivaṃ samāsādya kṛpayā kamalāpateḥ |
āyuṣo'nte yayau mokṣaṃ devānāmapi durllabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद्भक्तवशो देवो भक्तिमात्रेण तुष्यति ।
न च स्तोत्रैर्न वित्तैश्च न तपोभिर्जपेन च
tasmādbhaktavaśo devo bhaktimātreṇa tuṣyati |
na ca stotrairna vittaiśca na tapobhirjapena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं यद्यपि चोच्छिष्टं दत्तं तेन द्विजोत्तम ।
तथापि तुष्टवान्विष्णुर्ज्ञात्वा भक्तिमचञ्चलाम्
phalaṃ yadyapi cocchiṣṭaṃ dattaṃ tena dvijottama |
tathāpi tuṣṭavānviṣṇurjñātvā bhaktimacañcalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान्नारायणो देवः संसारेऽस्मिन्मुमुक्षुभिः
tasmānnārāyaṇo devaḥ saṃsāre'sminmumukṣubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये यजंति दृढया किल भक्त्या वासुदेवचरणांबुजयुग्मम् ।
वासवादिविबुधप्रवरेज्यं ते व्रजन्ति मनुजाः किल मोक्षम्
ye yajaṃti dṛḍhayā kila bhaktyā vāsudevacaraṇāṃbujayugmam |
vāsavādivibudhapravarejyaṃ te vrajanti manujāḥ kila mokṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.