Library·Padma Purāṇa·7·7.21
व्यास उवाच- ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा हरिशर्मा द्विजोत्तमः । भूयोऽपि तं नमस्कृत्य भक्त्या प्राहेति जैमिने
vyāsa uvāca- brahmaṇo vacanaṃ śrutvā hariśarmā dvijottamaḥ | bhūyo'pi taṃ namaskṛtya bhaktyā prāheti jaimine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिशर्मोवाच- प्रोक्तानि यानि दानानि सुखहूनि त्वया प्रभो । कस्मै देयानि दानानि तन्मे गदितुमर्हसि
hariśarmovāca- proktāni yāni dānāni sukhahūni tvayā prabho | kasmai deyāni dānāni tanme gaditumarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- सर्वेषामेव वर्णानां ब्राह्मणः परमो गुरुः । तस्मै देयानि दानानि भक्तिश्रद्धासमन्वितैः
brahmovāca- sarveṣāmeva varṇānāṃ brāhmaṇaḥ paramo guruḥ | tasmai deyāni dānāni bhaktiśraddhāsamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदेवाश्रयो विप्रः प्रत्यक्षस्त्रिदशो भुवि । स तारयति दातारं दुस्तरे विश्वसागरे
sarvadevāśrayo vipraḥ pratyakṣastridaśo bhuvi | sa tārayati dātāraṃ dustare viśvasāgare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण उवाच- सर्ववर्णगुरुर्विप्रस्त्वया प्रोक्तः सुरोत्तम । तेषां मध्ये तु कः श्रेष्ठः कस्मै दानं प्रदीयते
brāhmaṇa uvāca- sarvavarṇagururviprastvayā proktaḥ surottama | teṣāṃ madhye tu kaḥ śreṣṭhaḥ kasmai dānaṃ pradīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- सर्वेऽपि ब्राह्मणाः श्रेष्ठाः पूजनीयाः सदैव हि । स्तेयादिदोषतप्ता ये ब्राह्मणा ब्राह्मणोत्तम
brahmovāca- sarve'pi brāhmaṇāḥ śreṣṭhāḥ pūjanīyāḥ sadaiva hi | steyādidoṣataptā ye brāhmaṇā brāhmaṇottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्माकं द्वेषिणस्ते च परेभ्यो न कदाचन । अनाचारा द्विजाः पूज्या न च शूद्रा जितेन्द्रियाः । अभक्ष्यभक्षका गावो लोकानां मातरः स्मृताः
asmākaṃ dveṣiṇaste ca parebhyo na kadācana | anācārā dvijāḥ pūjyā na ca śūdrā jitendriyāḥ | abhakṣyabhakṣakā gāvo lokānāṃ mātaraḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहात्म्यं भूमिदेवानां विशेषादुच्यते मया । तव स्नेहाद्द्विजश्रेष्ठ निशामय समाहितः
māhātmyaṃ bhūmidevānāṃ viśeṣāducyate mayā | tava snehāddvijaśreṣṭha niśāmaya samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षत्त्रियाणां च वैश्यानां शूद्राणां गुरवो द्विजाः । अन्योन्यं गुरवो विप्राः पूजनीयाश्च भूसुराः
kṣattriyāṇāṃ ca vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ guravo dvijāḥ | anyonyaṃ guravo viprāḥ pūjanīyāśca bhūsurāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणं पूजयेद्यस्तु विष्णुबुद्ध्या नरोत्तम । आयुः पुत्रश्च कीर्तिश्च संपत्तिस्तस्य वर्द्धते
brāhmaṇaṃ pūjayedyastu viṣṇubuddhyā narottama | āyuḥ putraśca kīrtiśca saṃpattistasya varddhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संचिनोति द्विजं यस्तु मूढधीर्मानवो भुवि । सुदर्शनेन तच्छीर्षं हंतुमिच्छति केशवः
saṃcinoti dvijaṃ yastu mūḍhadhīrmānavo bhuvi | sudarśanena tacchīrṣaṃ haṃtumicchati keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पहस्तं पयोहस्तं देवहस्तं च जैमिने । न नमेद्ब्राह्मणं प्राज्ञस्तैलाभ्यंगितविग्रहम्
puṣpahastaṃ payohastaṃ devahastaṃ ca jaimine | na namedbrāhmaṇaṃ prājñastailābhyaṃgitavigraham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलस्थं देववेश्मस्थं ध्यानमज्जितचेतसम् । देवपूजां प्रकुर्वंतं न नमेद्ब्राह्मणं बुधः
jalasthaṃ devaveśmasthaṃ dhyānamajjitacetasam | devapūjāṃ prakurvaṃtaṃ na namedbrāhmaṇaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिष्क्रियां प्रकुर्वंतं भुंजानं च द्विजोत्तम । तथा सामानि गायंतं न नमेद्ब्राह्मणं बुधः
bahiṣkriyāṃ prakurvaṃtaṃ bhuṃjānaṃ ca dvijottama | tathā sāmāni gāyaṃtaṃ na namedbrāhmaṇaṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणा यत्र तिष्ठंति बहबो द्विजसत्तम । प्रत्येकं तु नमस्कारस्तत्र कार्यो न धीमता
brāhmaṇā yatra tiṣṭhaṃti bahabo dvijasattama | pratyekaṃ tu namaskārastatra kāryo na dhīmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताभिवादनं विप्रं भक्त्या यो नाभिवादयेत् । स चाण्डालसमो ज्ञेयो नाभिवाद्यः कदाचन
kṛtābhivādanaṃ vipraṃ bhaktyā yo nābhivādayet | sa cāṇḍālasamo jñeyo nābhivādyaḥ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतप्रणामंतनयंनमेतांपितरौनच । कृतप्रणामाः सर्वेऽपि नमस्कार्या द्विजैर्द्विजाः
kṛtapraṇāmaṃtanayaṃnametāṃpitaraunaca | kṛtapraṇāmāḥ sarve'pi namaskāryā dvijairdvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतदोषान्द्विजान्गाश्च न द्विषन्ति विचक्षणाः । द्विषंति वापि मोहेन तेषां रुष्टः सदा हरिः
kṛtadoṣāndvijāngāśca na dviṣanti vicakṣaṇāḥ | dviṣaṃti vāpi mohena teṣāṃ ruṣṭaḥ sadā hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याचकान्ब्राह्मणान्यस्तु कोपदृष्ट्या प्रपश्यति । सूचीप्ररोपणं तस्य नेत्रयोः कुरुते यमः
yācakānbrāhmaṇānyastu kopadṛṣṭyā prapaśyati | sūcīpraropaṇaṃ tasya netrayoḥ kurute yamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रनिर्भर्त्सनं मूढा येन वक्त्रेण कुर्वते । तस्मिन्वक्त्रे यमस्तप्तं लोहदंडं ददाति वै
vipranirbhartsanaṃ mūḍhā yena vaktreṇa kurvate | tasminvaktre yamastaptaṃ lohadaṃḍaṃ dadāti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणो यद्गृहं भुंक्ते तद्गृहे केशवः स्वयम् । देवताः सकला ये च पितरश्च सुरर्षयः
brāhmaṇo yadgṛhaṃ bhuṃkte tadgṛhe keśavaḥ svayam | devatāḥ sakalā ye ca pitaraśca surarṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रपादोदकं यस्तु कणमात्रं वहेद्बुधः । देहस्थं पातकं तस्य सर्वमेवाशु नश्यति
viprapādodakaṃ yastu kaṇamātraṃ vahedbudhaḥ | dehasthaṃ pātakaṃ tasya sarvamevāśu naśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोटिब्रह्माण्डमध्येषु संति तीर्थानि यानि वै । तीर्थानि तानि सर्वाणि विप्रपादे तु दक्षिणे
koṭibrahmāṇḍamadhyeṣu saṃti tīrthāni yāni vai | tīrthāni tāni sarvāṇi viprapāde tu dakṣiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रपादोदकैर्नित्यं सिक्तं स्याद्यस्य मस्तकम् । स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वयज्ञेषु दीक्षितः
viprapādodakairnityaṃ siktaṃ syādyasya mastakam | sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvayajñeṣu dīkṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपापानि घोराणि ब्रह्महत्यादिकानि च । सद्यस्तस्य विनश्यंति विप्रपादांबुधारणात्
sarvapāpāni ghorāṇi brahmahatyādikāni ca | sadyastasya vinaśyaṃti viprapādāṃbudhāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षयाद्या व्याधयः सर्वाः परमक्लेशदायिकाः । गच्छंति विलयं सद्यो विप्रपादांबुधारणात्
kṣayādyā vyādhayaḥ sarvāḥ paramakleśadāyikāḥ | gacchaṃti vilayaṃ sadyo viprapādāṃbudhāraṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्रर्थं यानि तोयानि दीयंते विप्रपादयोः । तैस्तृप्ताः पितरः स्वर्गे तिष्ठंत्याचंद्रतारकम्
pitrarthaṃ yāni toyāni dīyaṃte viprapādayoḥ | taistṛptāḥ pitaraḥ svarge tiṣṭhaṃtyācaṃdratārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षाल्य विप्रचरणौ दूर्वाभिर्योऽर्चयेद्बुधः । तेनार्चितो जगत्स्वामी विष्णुः सर्वसुरोत्तमः
prakṣālya vipracaraṇau dūrvābhiryo'rcayedbudhaḥ | tenārcito jagatsvāmī viṣṇuḥ sarvasurottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्राणां पादनिर्माल्यं यो मर्त्यः शिरसा वहेत् । सत्यं सत्यमहं वच्मि तस्य मुक्तिर्हि शाश्वती
viprāṇāṃ pādanirmālyaṃ yo martyaḥ śirasā vahet | satyaṃ satyamahaṃ vacmi tasya muktirhi śāśvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रं प्रदक्षिणीकृत्ये वंदते यो नरोत्तमः । प्रदक्षिणीकृता तेन सप्तद्वीपा वसुन्धरा
vipraṃ pradakṣiṇīkṛtye vaṃdate yo narottamaḥ | pradakṣiṇīkṛtā tena saptadvīpā vasundharā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो दद्यात्फलतांबूलं विप्राणां पादसेचनात् । रोगी रोगात्प्रमुच्येत पापी मुच्यत पातकात्
yo dadyātphalatāṃbūlaṃ viprāṇāṃ pādasecanāt | rogī rogātpramucyeta pāpī mucyata pātakāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यते बन्धनाद्बद्धो विप्राणां पादसेचने । अनपत्याश्च या नार्यो मृता पत्याश्च याः स्त्रियः
mucyate bandhanādbaddho viprāṇāṃ pādasecane | anapatyāśca yā nāryo mṛtā patyāśca yāḥ striyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बह्वपत्या जीववत्सा विप्रपादस्य सेचनात् । माहाम्त्यं शृणु विप्रेन्द्र सर्वपापप्रणाशनम्
bahvapatyā jīvavatsā viprapādasya secanāt | māhāmtyaṃ śṛṇu viprendra sarvapāpapraṇāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजांघ्रिसेचनस्याहं समासेन ब्रवीमि ते । पूर्वं भद्रक्रियो नाम पवित्रकुलसंभवः
dvijāṃghrisecanasyāhaṃ samāsena bravīmi te | pūrvaṃ bhadrakriyo nāma pavitrakulasaṃbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बभूव ब्राह्मणो विष्णोः परिचर्यापरायणः । वेदवित्सदयः शांतः पितृभक्तिपरायणः
babhūva brāhmaṇo viṣṇoḥ paricaryāparāyaṇaḥ | vedavitsadayaḥ śāṃtaḥ pitṛbhaktiparāyaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिथीनां कृता पूजा ज्ञातिपूजाकरस्तथा । एकदा स द्विजश्रेष्ठस्तैलाभ्यंगितविग्रहः
atithīnāṃ kṛtā pūjā jñātipūjākarastathā | ekadā sa dvijaśreṣṭhastailābhyaṃgitavigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम सरसीं स्नातुं गृहीतस्नानवस्त्रकः । कृतस्नानः स विप्रेन्द्रो विधिना तर्पणादिकम्
jagāma sarasīṃ snātuṃ gṛhītasnānavastrakaḥ | kṛtasnānaḥ sa viprendro vidhinā tarpaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चकार सर्वशास्त्रज्ञः सर्वलोकहिते रतः । समाप्य स्नानकर्माणि हरिनामानि कीर्तयन्
cakāra sarvaśāstrajñaḥ sarvalokahite rataḥ | samāpya snānakarmāṇi harināmāni kīrtayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजगाम स्वके गेहे हरिपूजापरोऽभवत् । पादौ प्रक्षालयामास पानीयैरतिशीतलैः
ājagāma svake gehe haripūjāparo'bhavat | pādau prakṣālayāmāsa pānīyairatiśītalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षालितांघ्रिहस्तोऽसौ ब्राह्मणो ब्राह्मणार्चकः । स्थापयामास सर्वाणि स्नानोपकरणानि च
prakṣālitāṃghrihasto'sau brāhmaṇo brāhmaṇārcakaḥ | sthāpayāmāsa sarvāṇi snānopakaraṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारदेशे द्विजश्रेष्ठ निदाघतपनातपैः । तापितो भषकः कश्चिदग्निकल्पैः समागतः
dvāradeśe dvijaśreṣṭha nidāghatapanātapaiḥ | tāpito bhaṣakaḥ kaścidagnikalpaiḥ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रपादोदके तस्मिन्प्रसुप्तोत्यंतशीतले । विप्रपादोदकस्पर्शाद्भषक्तोऽत्यंतपातकी
viprapādodake tasminprasuptotyaṃtaśītale | viprapādodakasparśādbhaṣakto'tyaṃtapātakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तः पातकैः सर्वैः कोटिजन्मकृतैरपि । स सुप्तो मन्दिरद्वारि भषको विकलस्तृषा
vimuktaḥ pātakaiḥ sarvaiḥ koṭijanmakṛtairapi | sa supto mandiradvāri bhaṣako vikalastṛṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानीयं याचयामास ताडितो द्विजकिंकरैः । जगाम पंचतां सद्यस्तत्रैव भषको द्विजः
pānīyaṃ yācayāmāsa tāḍito dvijakiṃkaraiḥ | jagāma paṃcatāṃ sadyastatraiva bhaṣako dvijaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विजाङ्घ्रिसेचनस्पर्शाद्भषको वीतकल्मषः । तमालोक्य महात्मानं मूर्तिमंतमिवेश्वरम्
dvijāṅghrisecanasparśādbhaṣako vītakalmaṣaḥ | tamālokya mahātmānaṃ mūrtimaṃtamiveśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनयावनतः प्राह ब्राह्मणोऽसौ तपोधनः । ब्राह्मण उवाच- कस्त्वं ब्रूहि महाभाग केन दुःखी तु कर्मणा । भषकस्य कुले जातो नानादुःखसमाकुले
vinayāvanataḥ prāha brāhmaṇo'sau tapodhanaḥ | brāhmaṇa uvāca- kastvaṃ brūhi mahābhāga kena duḥkhī tu karmaṇā | bhaṣakasya kule jāto nānāduḥkhasamākule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- वचनं तस्य विप्रर्षेः समाकर्ण्य महायशाः । कथयामास वृत्तांतं मूलतः सर्वमात्मनः
brahmovāca- vacanaṃ tasya viprarṣeḥ samākarṇya mahāyaśāḥ | kathayāmāsa vṛttāṃtaṃ mūlataḥ sarvamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमासं सर्वभौमः शङ्खनामा महाबलः । चतुर्वर्षसहस्राणि महीं कृत्स्नामपालयम्
ahamāsaṃ sarvabhaumaḥ śaṅkhanāmā mahābalaḥ | caturvarṣasahasrāṇi mahīṃ kṛtsnāmapālayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयाज्ञया कृताः सर्वे जिताश्च रिपवो युधि । दत्तानि सर्वदानानि पालिताज्ञा तयोनिजाः
mayājñayā kṛtāḥ sarve jitāśca ripavo yudhi | dattāni sarvadānāni pālitājñā tayonijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकदाऽहं महाभागं संधितः स्मरसायकैः । बलाज्जनवधूं कांचिज्जहार भृशसुंदरीम् ५० 7.21.50। तेन पापप्रभावेण मम श्रीः संशयं गता । ततस्समस्तैर्लोकैश्च निरस्तोऽहं महाबलः
ekadā'haṃ mahābhāgaṃ saṃdhitaḥ smarasāyakaiḥ | balājjanavadhūṃ kāṃcijjahāra bhṛśasuṃdarīm 50 7.21.50| tena pāpaprabhāveṇa mama śrīḥ saṃśayaṃ gatā | tatassamastairlokaiśca nirasto'haṃ mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु भ्रष्टराज्योऽहं काननाभ्यंतरे स्थितः । क्षुधातृषापरिश्रांतःकदाचित्पंचतां गतः
tatastu bhraṣṭarājyo'haṃ kānanābhyaṃtare sthitaḥ | kṣudhātṛṣāpariśrāṃtaḥkadācitpaṃcatāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंतकस्य पुरं गत्वा दुःखं भुक्तं मया चिरम् । तदाकर्ण्य विप्रेन्द्र शृण्वतां चित्तदुःखदम्
aṃtakasya puraṃ gatvā duḥkhaṃ bhuktaṃ mayā ciram | tadākarṇya viprendra śṛṇvatāṃ cittaduḥkhadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संतप्तलोहशस्त्रायां तप्ता ताम्रमयीं महीम् । संरेमे प्रज्वलद्वह्निं शिखाततिसुभीषणाम्
saṃtaptalohaśastrāyāṃ taptā tāmramayīṃ mahīm | saṃreme prajvaladvahniṃ śikhātatisubhīṣaṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु शमनादेशाल्लोहस्तंभं सुभीषणम् । ज्वलता वह्निना तप्तं समालिङ्ग्य स्थितोऽस्म्यहम्
tatastu śamanādeśāllohastaṃbhaṃ subhīṣaṇam | jvalatā vahninā taptaṃ samāliṅgya sthito'smyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शीते क्षुरांबुधाराभिः सिक्तोऽहं यमकिङ्करैः । दुःखमन्यच्च सुमहद्भुक्तं तत्र यमालये
śīte kṣurāṃbudhārābhiḥ sikto'haṃ yamakiṅkaraiḥ | duḥkhamanyacca sumahadbhuktaṃ tatra yamālaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नरकशेषे च जन्मासाद्य मुहुर्मुहुः । पापयोनौ मया दुःखमनुभूतं चिरं महत्
tato narakaśeṣe ca janmāsādya muhurmuhuḥ | pāpayonau mayā duḥkhamanubhūtaṃ ciraṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वत्पादजलसंसर्गान्मुक्तोऽहं पापरज्जुना । गच्छामि परमं धाम दुर्ल्लभं योगिनामपि
tvatpādajalasaṃsargānmukto'haṃ pāparajjunā | gacchāmi paramaṃ dhāma durllabhaṃ yogināmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं मे गुरुर्द्विजश्रेष्ठ नमस्तेऽस्तु महात्मने । त्वत्प्रसादाद्विमुक्तोऽहं पापैर्यामि पुरं हरेः
tvaṃ me gururdvijaśreṣṭha namaste'stu mahātmane | tvatprasādādvimukto'haṃ pāpairyāmi puraṃ hareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रक्रिय उवाच- पूर्वजन्मकथा राजन्मनुष्यो न कदाचन । अतस्तु तनयं त्यक्त्वा सर्वदा नीतिमाचरेत्
bhadrakriya uvāca- pūrvajanmakathā rājanmanuṣyo na kadācana | atastu tanayaṃ tyaktvā sarvadā nītimācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीतिग्राही नृपो यस्तु विपत्तिर्नास्ति तस्य वै । चिरं भुनक्ति पृथिवीं कंटकैः परिवर्जिताम्
nītigrāhī nṛpo yastu vipattirnāsti tasya vai | ciraṃ bhunakti pṛthivīṃ kaṃṭakaiḥ parivarjitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मै न रोचते नीतिर्भूपालाय दुरात्मने । भ्रष्टश्रीरचिरेणापि स भवेन्नात्र संशयः
yasmai na rocate nītirbhūpālāya durātmane | bhraṣṭaśrīracireṇāpi sa bhavennātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुर्बलं यशो मित्रं विजयं सुखमिच्छता । मंत्रिणः पंडिता राज्ञा नियोज्याः सर्वदैव हि
āyurbalaṃ yaśo mitraṃ vijayaṃ sukhamicchatā | maṃtriṇaḥ paṃḍitā rājñā niyojyāḥ sarvadaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवज्ञाय महीभर्तुस्त्यजंते सादरं बुधाः । सभायां बुधहीनायां नीतिर्बलवती नहि
avajñāya mahībhartustyajaṃte sādaraṃ budhāḥ | sabhāyāṃ budhahīnāyāṃ nītirbalavatī nahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नीतौ विनष्टायां सहसा धरणीपतेः । राजश्रियो विनश्यंति सकोशबलवाहनाः
tato nītau vinaṣṭāyāṃ sahasā dharaṇīpateḥ | rājaśriyo vinaśyaṃti sakośabalavāhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान्गणकांश्चैव वैद्यांश्च बांधवांस्तथा । नृपाः कल्याणमिच्छंति न द्विषंति कदाचन
brāhmaṇāngaṇakāṃścaiva vaidyāṃśca bāṃdhavāṃstathā | nṛpāḥ kalyāṇamicchaṃti na dviṣaṃti kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतश्रीर्गणकद्वेष्टा वैद्यद्वेष्टायुवर्जितः । ज्ञातिद्वेष्टानिष्कुलः स्याद्द्विजद्वेष्टाखिलार्तिभाक्
gataśrīrgaṇakadveṣṭā vaidyadveṣṭāyuvarjitaḥ | jñātidveṣṭāniṣkulaḥ syāddvijadveṣṭākhilārtibhāk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजानः पितरः प्रोक्ताः पुत्रा जानपदास्तथा । ततो भूपाः पालयंति प्रजाः पुत्रमिवौरसान्
rājānaḥ pitaraḥ proktāḥ putrā jānapadāstathā | tato bhūpāḥ pālayaṃti prajāḥ putramivaurasān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरलोके तथा कुर्याद्यथा स्नेहो निजात्मजे । प्रजापीडाकरा ये च भूपाला अतिपापिनः
pauraloke tathā kuryādyathā sneho nijātmaje | prajāpīḍākarā ye ca bhūpālā atipāpinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरःस्था विपदस्तेषां विज्ञेया दीर्घदर्शिभिः । विवेकिनो महीपालाः पालयंति यथा प्रजाः
śiraḥsthā vipadasteṣāṃ vijñeyā dīrghadarśibhiḥ | vivekino mahīpālāḥ pālayaṃti yathā prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तानपि देवेशः पालयत्यनिशं हरिः । प्रजानां पालनं दंडं द्वेऽपि राज्ञे शुभावहे
tathā tānapi deveśaḥ pālayatyaniśaṃ hariḥ | prajānāṃ pālanaṃ daṃḍaṃ dve'pi rājñe śubhāvahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाभ्यां विवर्जिता भूपास्ते विज्ञेया नृपाधमाः । दुष्टानां शासनं चैव शिष्टानां प्रतिपालनम्
dvābhyāṃ vivarjitā bhūpāste vijñeyā nṛpādhamāḥ | duṣṭānāṃ śāsanaṃ caiva śiṣṭānāṃ pratipālanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकुर्वंतो महीपालाश्चिरं नंदंति भूतले । न्यायेनोपार्जितं वित्तं यत्नाद्रक्षेन्महीपतिः
prakurvaṃto mahīpālāściraṃ naṃdaṃti bhūtale | nyāyenopārjitaṃ vittaṃ yatnādrakṣenmahīpatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्वृत्तो हि महीपालो विपत्तौ न हि विस्तरेत् । नृपाः कल्याणमिच्छंतो निजराज्यं शुभाशुभम्
durvṛtto hi mahīpālo vipattau na hi vistaret | nṛpāḥ kalyāṇamicchaṃto nijarājyaṃ śubhāśubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्यंति नित्यं विप्रेन्द्र सत्वराश्चारचक्षुषा । परचक्रभयं यावन्नायाति चिंतयेद्भयम्
paśyaṃti nityaṃ viprendra satvarāścāracakṣuṣā | paracakrabhayaṃ yāvannāyāti ciṃtayedbhayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगते तु भये भूप आचरेन्निर्भयोऽपि च । ज्ञातौ वापि च मित्रे वा पुत्रे वापि च मंत्रिणि
āgate tu bhaye bhūpa ācarennirbhayo'pi ca | jñātau vāpi ca mitre vā putre vāpi ca maṃtriṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यान्मुखेन गांभीर्यं मनसा प्रेमकेवलम् । मंत्रिणो ज्ञातयः पुत्राः प्रजाश्च भ्रातरस्तथा
kuryānmukhena gāṃbhīryaṃ manasā premakevalam | maṃtriṇo jñātayaḥ putrāḥ prajāśca bhrātarastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गांभीर्यहीनं भूपालं मन्यंते नहि भूपवत् । तिष्ठंति प्रथमं दूरे न संति पुरतस्तथा
gāṃbhīryahīnaṃ bhūpālaṃ manyaṃte nahi bhūpavat | tiṣṭhaṃti prathamaṃ dūre na saṃti puratastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकाश्रयं न हीच्छन्ति त्यक्तगांभीर्यभूपतेः । एकश्च मंत्री राजा वै चिरं राज्यत्वमिच्छता
lokāśrayaṃ na hīcchanti tyaktagāṃbhīryabhūpateḥ | ekaśca maṃtrī rājā vai ciraṃ rājyatvamicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यः सकले राज्ये वृद्धये न हि भूसुर । अत्यंतबुद्धिवृत्तीनां भृत्यानां सपदं हरेत्
kartavyaḥ sakale rājye vṛddhaye na hi bhūsura | atyaṃtabuddhivṛttīnāṃ bhṛtyānāṃ sapadaṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्संसदि भूपालो भृत्यमन्यं नियोजयेत् । मूर्खस्त्रीविजितो राजा गीतवाद्यरतः सदा
tasmātsaṃsadi bhūpālo bhṛtyamanyaṃ niyojayet | mūrkhastrīvijito rājā gītavādyarataḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुरंगवाहनैर्हीनः सहसा विपदं व्रजेत् । आचारग्रहणं सत्यं स्ववाक्यप्रतिपालनम्
turaṃgavāhanairhīnaḥ sahasā vipadaṃ vrajet | ācāragrahaṇaṃ satyaṃ svavākyapratipālanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गांभीर्यं चेति भूपानां लक्षणानि द्विजोत्तम । स कथं नृपतिर्यस्तु प्रतापेन विवर्जितः
gāṃbhīryaṃ ceti bhūpānāṃ lakṣaṇāni dvijottama | sa kathaṃ nṛpatiryastu pratāpena vivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं नृपतिर्येनाऽनिर्जिता परमेदिनी । जितायां परमेदिन्यां यावत्पादं व्रजेन्नृपः
sa kathaṃ nṛpatiryenā'nirjitā paramedinī | jitāyāṃ paramedinyāṃ yāvatpādaṃ vrajennṛpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिपादेऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति चाक्षयम् । परभूमिजयाकांक्षी हतो नृपतिभिर्युधि
pratipāde'śvamedhasya phalaṃ prāpnoti cākṣayam | parabhūmijayākāṃkṣī hato nṛpatibhiryudhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदागच्छेत्परं स्थानं विमुक्तः सर्वपातकैः । युधि प्राप्तजयो राजा प्राप्नोति परमं पदम्
tadāgacchetparaṃ sthānaṃ vimuktaḥ sarvapātakaiḥ | yudhi prāptajayo rājā prāpnoti paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संग्रामे प्राप्तमृत्युर्वा दिवीन्द्र संपदं लभेत् । त्यक्तशस्त्रं त्यक्तसत्वं पलायनपरायणम्
saṃgrāme prāptamṛtyurvā divīndra saṃpadaṃ labhet | tyaktaśastraṃ tyaktasatvaṃ palāyanaparāyaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योद्धारं यदि यो हंति स भूपो यात्यधोगतिम् । पलायनपरो युद्धे तद्धंता च द्विजोत्तम
yoddhāraṃ yadi yo haṃti sa bhūpo yātyadhogatim | palāyanaparo yuddhe taddhaṃtā ca dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावुभावपि तिष्ठेतां नरकेऽत्यंतदुःसहे । युद्ध्येत्साहसवान्योद्धा तद्धंता च द्विजोत्तम
tāvubhāvapi tiṣṭhetāṃ narake'tyaṃtaduḥsahe | yuddhyetsāhasavānyoddhā taddhaṃtā ca dvijottama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठेतां तावपि स्वर्गे यावच्चन्द्र दिवाकरौ । बहुनात्र किमुक्तेन संक्षेपादुच्यते मया
tiṣṭhetāṃ tāvapi svarge yāvaccandra divākarau | bahunātra kimuktena saṃkṣepāducyate mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापालनकृद्राजा कदाचिन्नावसीदति । ब्रह्मोवाच- इति ब्रुवति भूपाले तस्मिन्गलितकल्मषे
prajāpālanakṛdrājā kadācinnāvasīdati | brahmovāca- iti bruvati bhūpāle tasmingalitakalmaṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवृष्टिरभूत्तस्मिन्महती गगनाद्द्विज । अथ दूताः समायाताः केशवस्य महात्मनः
puṣpavṛṣṭirabhūttasminmahatī gaganāddvija | atha dūtāḥ samāyātāḥ keśavasya mahātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजहंसयुतं दिव्यं रथमादाय सुन्दरम् । रथं स तं समारुह्य दिव्यं कनकनिर्मितम्
rājahaṃsayutaṃ divyaṃ rathamādāya sundaram | rathaṃ sa taṃ samāruhya divyaṃ kanakanirmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगाम विष्णुभवनं स राजा गतकल्मषः । विप्रपादोदकस्यैतन्माहात्म्यं ते प्रकीर्तितम्
jagāma viṣṇubhavanaṃ sa rājā gatakalmaṣaḥ | viprapādodakasyaitanmāhātmyaṃ te prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छ्रुत्वा भक्तिभावेन नरो निर्वाणमाप्नुयात् । इति ते कथितं सर्वं श्रोतुं यद्वांछितं त्वया
tacchrutvā bhaktibhāvena naro nirvāṇamāpnuyāt | iti te kathitaṃ sarvaṃ śrotuṃ yadvāṃchitaṃ tvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छ ब्राह्मण भद्रं ते चक्रिणो निलयं प्रति । हरिशर्मोवाच- क्षुधानलेन महता शरीरं मम दह्यते
gaccha brāhmaṇa bhadraṃ te cakriṇo nilayaṃ prati | hariśarmovāca- kṣudhānalena mahatā śarīraṃ mama dahyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केनोपायेन भगवन्क्षुधाशांतिर्भवेन्मम । एतन्मे वद देवेश भक्तस्त्वं भक्तवत्सलः
kenopāyena bhagavankṣudhāśāṃtirbhavenmama | etanme vada deveśa bhaktastvaṃ bhaktavatsalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्नोमि सुमहद्दुःखं नित्यं दग्धक्षुधानलैः । ब्रह्मोवाच- यच्छरीरं त्वया पुष्टं सततं भोजनैः कृतम्
prāpnomi sumahadduḥkhaṃ nityaṃ dagdhakṣudhānalaiḥ | brahmovāca- yaccharīraṃ tvayā puṣṭaṃ satataṃ bhojanaiḥ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुंक्ष्व तस्य शरीरस्य मांसानि द्विजसत्तम । आत्मतृप्तिं प्रकुर्वन्ति भोजनेन परस्य ये । मांसानि स्वशरीराणां भुंजते तेपरत्र हि
bhuṃkṣva tasya śarīrasya māṃsāni dvijasattama | ātmatṛptiṃ prakurvanti bhojanena parasya ye | māṃsāni svaśarīrāṇāṃ bhuṃjate teparatra hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यास उवाच- ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा निष्ठुरं द्विजसत्तमः । पुनस्तुष्टाव तं देवं वचनैः कोमलाक्षरैः १०० 7.21.100। ब्राह्मण उवाच-। प्रसीद देवदेवेश शरणागतपालक । क्षमस्व सकलं दोषं सुरश्रेष्ठ नमोऽस्तु ते
vyāsa uvāca- brahmaṇo vacanaṃ śrutvā niṣṭhuraṃ dvijasattamaḥ | punastuṣṭāva taṃ devaṃ vacanaiḥ komalākṣaraiḥ 100 7.21.100| brāhmaṇa uvāca-| prasīda devadeveśa śaraṇāgatapālaka | kṣamasva sakalaṃ doṣaṃ suraśreṣṭha namo'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलमूलप्रकीर्णानि वपूंषि वहतां नृणाम् । सर्व एव प्रभो दोषाः संति केचिद्गुणा न च
malamūlaprakīrṇāni vapūṃṣi vahatāṃ nṛṇām | sarva eva prabho doṣāḥ saṃti kecidguṇā na ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं मया मोहवता दूषणं क्षंतुमर्हसि । शरणापन्नलोकानां सद्भिर्दोषो न चेक्ष्यते
kṛtaṃ mayā mohavatā dūṣaṇaṃ kṣaṃtumarhasi | śaraṇāpannalokānāṃ sadbhirdoṣo na cekṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मदेहस्य मांसानि भोक्तुं ब्रह्मन्न शक्यते । देहिनां वद यद्योग्यं संतुष्टिर्जायते यतः
ātmadehasya māṃsāni bhoktuṃ brahmanna śakyate | dehināṃ vada yadyogyaṃ saṃtuṣṭirjāyate yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्तं वचनं भक्त्या तेनाग्रजन्मना । उवाच सदयो ब्रह्मा सर्वज्ञो ब्राह्मणप्रियः
ityevamuktaṃ vacanaṃ bhaktyā tenāgrajanmanā | uvāca sadayo brahmā sarvajño brāhmaṇapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच- शोकं मा कुरु विप्रेन्द्र शृणु मे वचनं शुभम् । आहारो लभते येन प्रकारेणात्र संप्रति
brahmovāca- śokaṃ mā kuru viprendra śṛṇu me vacanaṃ śubham | āhāro labhate yena prakāreṇātra saṃprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनो जायते पुत्रो यथैवात्मा तथा सुतः । तस्मात्पुत्रकृतं कर्म लभंते पितरः खलु
ātmano jāyate putro yathaivātmā tathā sutaḥ | tasmātputrakṛtaṃ karma labhaṃte pitaraḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिरं तिष्ठसि देवस्य भवनेऽत्यंतशोभने । एवमुक्तस्ततस्तेन स विप्रः क्षुधयाकुलः
ciraṃ tiṣṭhasi devasya bhavane'tyaṃtaśobhane | evamuktastatastena sa vipraḥ kṣudhayākulaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने संदर्शनं दत्वा पुत्रं वचनमब्रवीत् । ब्राह्मण उवाच- दीक्षितोऽसि सुतश्रेष्ठ तथास्तु परमां शिवम्
svapne saṃdarśanaṃ datvā putraṃ vacanamabravīt | brāhmaṇa uvāca- dīkṣito'si sutaśreṣṭha tathāstu paramāṃ śivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तवास्मि जनकः सौम्य ममदुःखं निशामय । तपःप्रभावैः परमं धाम प्राप्तं मया सुत
tavāsmi janakaḥ saumya mamaduḥkhaṃ niśāmaya | tapaḥprabhāvaiḥ paramaṃ dhāma prāptaṃ mayā suta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधानलेन संतप्तस्तत्र सीदाम्यहं सदा । यदा मयि पितृस्नेहस्तवास्ति सुत संप्रति
kṣudhānalena saṃtaptastatra sīdāmyahaṃ sadā | yadā mayi pitṛsnehastavāsti suta saṃprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदान्नमुदकं चापि मदर्थं दीयतां द्विज । यत्किंचिद्दीयते पुत्रैः पित्रर्थं क्षितिमंडले
tadānnamudakaṃ cāpi madarthaṃ dīyatāṃ dvija | yatkiṃciddīyate putraiḥ pitrarthaṃ kṣitimaṃḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लभंते पितरस्तच्च यत्पुत्राः पितृदेहजाः । पुरा परमया भक्त्या पूजितो भगवान्मया
labhaṃte pitarastacca yatputrāḥ pitṛdehajāḥ | purā paramayā bhaktyā pūjito bhagavānmayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गीतैर्वाद्यैश्चनृत्यैश्च स्तवपाठैश्च शोभनैः । गंधैर्धूपैश्च नैवेद्यैर्घृतपूर्णप्रदीपकैः
gītairvādyaiścanṛtyaiśca stavapāṭhaiśca śobhanaiḥ | gaṃdhairdhūpaiśca naivedyairghṛtapūrṇapradīpakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाद्यार्घ्याचमनीयैश्च ध्यानैरावाहनादिभिः । न दत्तं जगदीशाय कृपणेन मयात्मज
pādyārghyācamanīyaiśca dhyānairāvāhanādibhiḥ | na dattaṃ jagadīśāya kṛpaṇena mayātmaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नमत्रमपि क्वापि नैवेद्यं पापहारिणे । अतिथेर्न कृता पूजा तोयैरन्यैः कदाचन
annamatramapi kvāpi naivedyaṃ pāpahāriṇe | atitherna kṛtā pūjā toyairanyaiḥ kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञातीनां याचकानां च संतुष्टिर्न कृता मया । तेनैव कर्मणा पुत्र नारायणगृहेऽपि च
jñātīnāṃ yācakānāṃ ca saṃtuṣṭirna kṛtā mayā | tenaiva karmaṇā putra nārāyaṇagṛhe'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुधानलेन संतप्तः सीदामि प्रतिवासरे । अतोऽन्नतोयदानानि दरिद्राय द्विजातये
kṣudhānalena saṃtaptaḥ sīdāmi prativāsare | ato'nnatoyadānāni daridrāya dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्वा क्षिप्रं सुरश्रेष्ठ प्राणरक्षां कुरुष्व भोः । अथवा न करोषि त्वं निष्ठुरत्वाद्यदा भवान्
datvā kṣipraṃ suraśreṣṭha prāṇarakṣāṃ kuruṣva bhoḥ | athavā na karoṣi tvaṃ niṣṭhuratvādyadā bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वमांसान्येव भोक्ष्यामि तदा वै विष्णुमंदिरे । अथाऽसौ क्षुधितो विप्रः शुष्ककंठोष्ठतालुकः
svamāṃsānyeva bhokṣyāmi tadā vai viṣṇumaṃdire | athā'sau kṣudhito vipraḥ śuṣkakaṃṭhoṣṭhatālukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्युक्त्वा दीक्षितं पुत्रमदृश्यः सहसाऽभवत् । ततः प्रभाते विमले प्रादुर्भूते दिवाकरे
ityuktvā dīkṣitaṃ putramadṛśyaḥ sahasā'bhavat | tataḥ prabhāte vimale prādurbhūte divākare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वप्ने यदुक्तं पित्रा तु चिंतयामास दीक्षितः । आत्मनः कर्मदोषेण परलोकेऽपि मत्पिता
svapne yaduktaṃ pitrā tu ciṃtayāmāsa dīkṣitaḥ | ātmanaḥ karmadoṣeṇa paraloke'pi matpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.