Library·Padma Purāṇa·7·7.23

Padma Purāṇa 7.23

व्यास उवाच- पूर्वं कोचरशोनाम राजाऽभूत्क्षितिमंडले । शांतः परमधर्मज्ञो राजनीतिविदांवरः

vyāsa uvāca- pūrvaṃ kocaraśonāma rājā'bhūtkṣitimaṃḍale | śāṃtaḥ paramadharmajño rājanītividāṃvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यवादी जितक्रोधो जितवैरि समुच्चयः । नारायणार्चनपरो हरिसेवा रतः परः

satyavādī jitakrodho jitavairi samuccayaḥ | nārāyaṇārcanaparo harisevā rataḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रज्ञा नाम महिषी तस्यासीत्प्रियवादिनी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिसेवापरायणा

suprajñā nāma mahiṣī tasyāsītpriyavādinī | sarvalakṣaṇasaṃpannā patisevāparāyaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशीव्रतरता सर्वप्राणिहितैषिणी । जातिस्मरा महाभागा सुशीला वरवर्णिनी

ekādaśīvrataratā sarvaprāṇihitaiṣiṇī | jātismarā mahābhāgā suśīlā varavarṇinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा दशमीं कृत्वा सदारः परमार्थवित् । एकादशीं निशीथिन्यां जागरं कर्तुमुद्यतः

sa rājā daśamīṃ kṛtvā sadāraḥ paramārthavit | ekādaśīṃ niśīthinyāṃ jāgaraṃ kartumudyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रांतरे द्विजः कश्चिच्छौरिर्नाम महीपतेः । आजगाम महातेजास्तस्य जागरमण्डपम्

tatrāṃtare dvijaḥ kaścicchaurirnāma mahīpateḥ | ājagāma mahātejāstasya jāgaramaṇḍapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमायांतं स भूपालो नारायणपरायणः । पाद्याद्यैः पूजयामास सदारोऽत्यंतहर्षितः

tamāyāṃtaṃ sa bhūpālo nārāyaṇaparāyaṇaḥ | pādyādyaiḥ pūjayāmāsa sadāro'tyaṃtaharṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मध्ये सूपविष्ठः स विप्रोऽखिलतत्ववित् । विष्णुपूजापरांस्तत्र ददर्श व्रतिनो बहून्

teṣāṃ madhye sūpaviṣṭhaḥ sa vipro'khilatatvavit | viṣṇupūjāparāṃstatra dadarśa vratino bahūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयंति हरिं केचिन्नानापुष्पैर्मनोरमैः । गंधैर्धूपैस्तथादीपैरुपहारैरनुत्तमैः

pūjayaṃti hariṃ kecinnānāpuṣpairmanoramaiḥ | gaṃdhairdhūpaistathādīpairupahārairanuttamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गङ्गामृद्भूषिताकेचित्तुलसीपत्रमालया । अलंकृता हरेरग्रे नृत्यंति व्रतिनो मुदा

gaṅgāmṛdbhūṣitākecittulasīpatramālayā | alaṃkṛtā hareragre nṛtyaṃti vratino mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्गायंति गीतानि ललितानि हरेः पुनः । करतालं समादाय व्रतिनो भगवत्प्रियाः

kecidgāyaṃti gītāni lalitāni hareḥ punaḥ | karatālaṃ samādāya vratino bhagavatpriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तवैरनुत्तमैः केचिन्नारायणमनामयम् । स्तुवंति जगतामीशं दिव्यार्थैः कोमलाक्षरैः

stavairanuttamaiḥ kecinnārāyaṇamanāmayam | stuvaṃti jagatāmīśaṃ divyārthaiḥ komalākṣaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतचामरवातेन शीतलेन जगत्पतेः । वीजयंति हरेः प्रीतिं केचिच्च महतीं तथा

śvetacāmaravātena śītalena jagatpateḥ | vījayaṃti hareḥ prītiṃ kecicca mahatīṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्वीणादिकं वाद्यं ललितं शुचिमंगलम् । वादयंतो महात्मानः केचिद्गायंति केशवम्

kecidvīṇādikaṃ vādyaṃ lalitaṃ śucimaṃgalam | vādayaṃto mahātmānaḥ kecidgāyaṃti keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स राजा राजमहिषी द्वावप्यत्यंतहर्षितौ । गायतां ललितं गीतं नृत्यतां नृत्यमुत्तमम्

sa rājā rājamahiṣī dvāvapyatyaṃtaharṣitau | gāyatāṃ lalitaṃ gītaṃ nṛtyatāṃ nṛtyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ दंपती महात्मानौ नृत्यगीतादिकारिणौ । वाचा मधुरया प्राह स शौरिर्ब्राह्मणोत्तमः

tau daṃpatī mahātmānau nṛtyagītādikāriṇau | vācā madhurayā prāha sa śaurirbrāhmaṇottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौरिरुवाच- धन्योऽसि त्वं महीपाल धन्या च महिषी तव । चरित्रं युवयोरेतन्मङ्गलं भुविदुर्ल्लभम्

śauriruvāca- dhanyo'si tvaṃ mahīpāla dhanyā ca mahiṣī tava | caritraṃ yuvayoretanmaṅgalaṃ bhuvidurllabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वां वक्ष्यामि यतः कश्चिन्न दृष्टो वैष्णवोत्तमः । त्वया भूमिभुजा पृथ्वी धन्येयं नात्र संशयः

tvāṃ vakṣyāmi yataḥ kaścinna dṛṣṭo vaiṣṇavottamaḥ | tvayā bhūmibhujā pṛthvī dhanyeyaṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकादशीव्रतमिदं पवित्रं भगवत्प्रियम् । सदारः कुरुषे भूप तस्मात्त्वं वैष्णवाग्रणीः

ekādaśīvratamidaṃ pavitraṃ bhagavatpriyam | sadāraḥ kuruṣe bhūpa tasmāttvaṃ vaiṣṇavāgraṇīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तद्वीपैकनाथश्च सदारस्त्वं नृपोत्तम । नारायणाग्रतः प्रीत्या यतो नृत्यसि गायसि

saptadvīpaikanāthaśca sadārastvaṃ nṛpottama | nārāyaṇāgrataḥ prītyā yato nṛtyasi gāyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरित्रं युवयोरेतद्दंपत्योर्दृष्टमद्भुतम् । कस्माद्बुद्धिरियं जाता युवयोरतिनिर्मला

caritraṃ yuvayoretaddaṃpatyordṛṣṭamadbhutam | kasmādbuddhiriyaṃ jātā yuvayoratinirmalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- तस्येदं वाक्यमाकर्ण्य शौरिनाम्नो द्विजन्मनः । ईषद्धास्यमुखीप्राह सुप्राज्ञा तमथो द्विजम्

vyāsa uvāca- tasyedaṃ vākyamākarṇya śaurināmno dvijanmanaḥ | īṣaddhāsyamukhīprāha suprājñā tamatho dvijam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्राज्ञोवाच- एकादशीप्रभावेन पूर्वमावां द्विजोत्तम । अतिपातकिनौ मुक्तौ सूर्यजेन महात्मना

suprājñovāca- ekādaśīprabhāvena pūrvamāvāṃ dvijottama | atipātakinau muktau sūryajena mahātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिस्मृतिप्रभावेण दिव्यमेकादशीव्रतम् । कुर्वः संप्रति विप्रेन्द्र परमस्थानकाङ्क्षया

jātismṛtiprabhāveṇa divyamekādaśīvratam | kurvaḥ saṃprati viprendra paramasthānakāṅkṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शौरिरुवाच- यदि नूनं वरारोहे पूर्वां जातिं त्वमात्मनः । वेत्सि मे ब्रूहि तां श्रोतुं जायते कौतुकं हृदि

śauriruvāca- yadi nūnaṃ varārohe pūrvāṃ jātiṃ tvamātmanaḥ | vetsi me brūhi tāṃ śrotuṃ jāyate kautukaṃ hṛdi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं स्थिता का भवती पतिर्वा कः स्थितस्तव । कथं भास्करिणा त्यक्तौ युवां पातकिनावपि

pūrvaṃ sthitā kā bhavatī patirvā kaḥ sthitastava | kathaṃ bhāskariṇā tyaktau yuvāṃ pātakināvapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्राज्ञोवाच- अप्रकाश्यमिदं वाक्यं यद्यपि द्विजसत्तम । स्थितास्मि वारमुख्याऽहं रतिशास्त्रविशारदा

suprājñovāca- aprakāśyamidaṃ vākyaṃ yadyapi dvijasattama | sthitāsmi vāramukhyā'haṃ ratiśāstraviśāradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिञ्जन्मनि पापानि घोराणि सुबहूनि च । मया कृतानि विप्रेन्द्र नरकक्लेशदानि वै

tasmiñjanmani pāpāni ghorāṇi subahūni ca | mayā kṛtāni viprendra narakakleśadāni vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयं नित्योदयो नाम शूद्र स्वाःचारवर्जितः । परदारहरः क्रूरः परद्रव्यापहारकः

ayaṃ nityodayo nāma śūdra svāḥcāravarjitaḥ | paradāraharaḥ krūraḥ paradravyāpahārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरापो मित्रहंता च भ्रूणहा परहिंसकः । अत्यहंकारयुक्तश्च धर्मनिंदाकरः सदा

surāpo mitrahaṃtā ca bhrūṇahā parahiṃsakaḥ | atyahaṃkārayuktaśca dharmaniṃdākaraḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदा ज्ञातिभिः सर्वैः परित्यक्तो हि सद्व्रतैः । आजगाम ममागारं वेश्याविभ्रमलोलुपः

ekadā jñātibhiḥ sarvaiḥ parityakto hi sadvrataiḥ | ājagāma mamāgāraṃ veśyāvibhramalolupaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवानं सुंदरं दृष्ट्वा तमेनं द्विजसत्तम । मयापि प्रीतिमासाद्य संतुष्टः सुरतैरपि

yuvānaṃ suṃdaraṃ dṛṣṭvā tamenaṃ dvijasattama | mayāpi prītimāsādya saṃtuṣṭaḥ suratairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽनुभूय सुरतं मया सह तपोधन । अयमाह च मां प्रेम्णा विनयावनतो वचः

tato'nubhūya surataṃ mayā saha tapodhana | ayamāha ca māṃ premṇā vinayāvanato vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सुरतशास्त्रज्ञः परित्यक्तः स्वबंधुभिः । यदि त्वं मन्यसे तस्मिंस्तिष्ठाम्यत्र त्वया सह

ahaṃ surataśāstrajñaḥ parityaktaḥ svabaṃdhubhiḥ | yadi tvaṃ manyase tasmiṃstiṣṭhāmyatra tvayā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनयावनतं वाक्यमिदं शुश्राव तद्दिवज । दंपतीभावमासाद्य सहानेन स्थितास्म्यहम्

vinayāvanataṃ vākyamidaṃ śuśrāva taddivaja | daṃpatībhāvamāsādya sahānena sthitāsmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदाचिद्दिवजशार्दूल एकादश्यां तिथौ हरेः । महद्भिः पीडिताहं च देहदेहावघातकैः

kadāciddivajaśārdūla ekādaśyāṃ tithau hareḥ | mahadbhiḥ pīḍitāhaṃ ca dehadehāvaghātakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्नेव द्विजश्रेष्ठ ज्वरजर्जरदेहया । न पीतमुदकं नान्नं भुक्तं च परया भिया

tasminneva dvijaśreṣṭha jvarajarjaradehayā | na pītamudakaṃ nānnaṃ bhuktaṃ ca parayā bhiyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममस्नेहोदयोऽयं च तस्मिन्नेव दिने हरेः । तत्याजान्नं च तोयं च विषण्ण इव जन्मना

mamasnehodayo'yaṃ ca tasminneva dine hareḥ | tatyājānnaṃ ca toyaṃ ca viṣaṇṇa iva janmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रात्रौ द्विजश्रेष्ठ दीपं प्रज्वाल्य सर्पिषा । मया कृतं जागरणं ज्वरापहतचेतसा

atha rātrau dvijaśreṣṭha dīpaṃ prajvālya sarpiṣā | mayā kṛtaṃ jāgaraṇaṃ jvarāpahatacetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायण हरेकृष्ण रक्ष मामिति जल्पता । मुहुर्मुहुरनेनापि कृतं जागरणं निशि

nārāyaṇa harekṛṣṇa rakṣa māmiti jalpatā | muhurmuhuranenāpi kṛtaṃ jāgaraṇaṃ niśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपवासप्रभावेण केशवोच्चारणेन च । आवयोः सकलं पापं विनष्टमभवद्दिवज

upavāsaprabhāveṇa keśavoccāraṇena ca | āvayoḥ sakalaṃ pāpaṃ vinaṣṭamabhavaddivaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रभाते विमले भगवत्युदिते रवौ । ज्वरार्दिताहं पंचत्वं गता ब्राह्मणसत्तम

tataḥ prabhāte vimale bhagavatyudite ravau | jvarārditāhaṃ paṃcatvaṃ gatā brāhmaṇasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्राप्तपंचतां दृष्ट्वा मामयं च ततः शुचिः । सहत्या मरणं भेजे निंदितः सकलैर्जनैः

saṃprāptapaṃcatāṃ dṛṣṭvā māmayaṃ ca tataḥ śuciḥ | sahatyā maraṇaṃ bheje niṃditaḥ sakalairjanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्य्यजस्य ततः प्रेष्यैर्ज्वलदग्निनिभेक्षणैः । बद्ध्वा दृढेन पाशेन नीतौ दुर्गमवर्त्मना

sūryyajasya tataḥ preṣyairjvaladagninibhekṣaṇaiḥ | baddhvā dṛḍhena pāśena nītau durgamavartmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभकर्मा शुभं वापि चित्रगुप्तो यमाज्ञया । सर्वं विचारयामास मूलात्स तु विचक्षणः

śubhakarmā śubhaṃ vāpi citragupto yamājñayā | sarvaṃ vicārayāmāsa mūlātsa tu vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रगुप्त उवाच- यद्यप्येतौ महाबाहो महापातकिनां वरौ । तथापि पातकैर्मुक्तौ ह्येकादश्यामुपोषणात्

citragupta uvāca- yadyapyetau mahābāho mahāpātakināṃ varau | tathāpi pātakairmuktau hyekādaśyāmupoṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिच्छयापि यः कुर्यात्पुण्यमेकादशीव्रतम् । सोऽपि गच्छेत्परंस्थानं सर्वपापविवर्जितः

anicchayāpi yaḥ kuryātpuṇyamekādaśīvratam | so'pi gacchetparaṃsthānaṃ sarvapāpavivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तश्चित्रगुप्तेन धर्मराजो महायशाः । आसनात्सहसोत्थाय ववंदे ताममुंच सः

ityuktaścitraguptena dharmarājo mahāyaśāḥ | āsanātsahasotthāya vavaṃde tāmamuṃca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगंधैश्चंदनैर्दिव्यैर्धूपैः पुष्पैश्च मृत्युना । सुवर्णाभरणैरेव मंडितौ पापवर्जितौ

sugaṃdhaiścaṃdanairdivyairdhūpaiḥ puṣpaiśca mṛtyunā | suvarṇābharaṇaireva maṃḍitau pāpavarjitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलैर्नानाविधैस्तत्र मधुरैरमृतोपमैः । भास्करिः कारयामास प्रीत्या भोजनमावयोः ५० 7.23.50। अथ स्तुत्वा स्तवैर्दिव्यैः स्वयमावां यमः प्रभुः । समारोप्य रथे दिव्ये प्रोवाचेति कृताञ्जलि

phalairnānāvidhaistatra madhurairamṛtopamaiḥ | bhāskariḥ kārayāmāsa prītyā bhojanamāvayoḥ 50 7.23.50| atha stutvā stavairdivyaiḥ svayamāvāṃ yamaḥ prabhuḥ | samāropya rathe divye provāceti kṛtāñjali

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम उवाच- युवां पुण्यवतां श्रेष्ठौ सर्वपापविवर्जितौ । यत्रास्ते भगवान्विष्णुर्गंच्छेतां तत्र संप्रति

yama uvāca- yuvāṃ puṇyavatāṃ śreṣṭhau sarvapāpavivarjitau | yatrāste bhagavānviṣṇurgaṃcchetāṃ tatra saṃprati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्तौ धर्मराजेन विनयावनतेन वै । अथैतदुक्तमावाभ्यां नत्वा तत्पादपङ्कजे

ityuktau dharmarājena vinayāvanatena vai | athaitaduktamāvābhyāṃ natvā tatpādapaṅkaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंतव्यं नान्यथा देव तद्विष्णोः परमं पदम् । किंत्वस्ति नरकं द्रष्टुं त्वद्गृहस्थं स्पृहावयोः

gaṃtavyaṃ nānyathā deva tadviṣṇoḥ paramaṃ padam | kiṃtvasti narakaṃ draṣṭuṃ tvadgṛhasthaṃ spṛhāvayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमाज्ञया ततो विप्र रथमारुह्य शोभनम् । दुष्प्रेक्ष्या निरया दृष्टा आवाभ्यां तत्र विस्तराः

yamājñayā tato vipra rathamāruhya śobhanam | duṣprekṣyā nirayā dṛṣṭā āvābhyāṃ tatra vistarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण उवाच- तत्रावस्था पापवतां या या दृष्टाः पतिव्रते । विस्तरेण समाख्यातुं तास्ताः सर्वास्त्वमर्हसि

brāhmaṇa uvāca- tatrāvasthā pāpavatāṃ yā yā dṛṣṭāḥ pativrate | vistareṇa samākhyātuṃ tāstāḥ sarvāstvamarhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यात्मानः पथा येन व्रजन्ति यममंदिरम् । पापात्मानश्च सुश्रोणि तन्मे कथय विस्तरात्

puṇyātmānaḥ pathā yena vrajanti yamamaṃdiram | pāpātmānaśca suśroṇi tanme kathaya vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यात्मा कीदृशं पश्येत्तत्र वैवस्वतं प्रभुम् । पुण्यात्मनां पापिनां च पंथानं सुखदुःखदम्

puṇyātmā kīdṛśaṃ paśyettatra vaivasvataṃ prabhum | puṇyātmanāṃ pāpināṃ ca paṃthānaṃ sukhaduḥkhadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्राज्ञोवाच- आदौ ब्रवीमि पंथानं नृणां पुण्यवतामहम् । शृणुष्व द्विजशार्दूल शृण्वतां प्रीतिवर्द्धनम्

suprājñovāca- ādau bravīmi paṃthānaṃ nṛṇāṃ puṇyavatāmaham | śṛṇuṣva dvijaśārdūla śṛṇvatāṃ prītivarddhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रस्तरैर्विस्तरैर्बद्धो दिव्यवस्त्रैः समावृतः । भाति पुण्यवतां पंथाः सर्वोपद्रववर्जितः

prastarairvistarairbaddho divyavastraiḥ samāvṛtaḥ | bhāti puṇyavatāṃ paṃthāḥ sarvopadravavarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्गंधर्वकन्याभिर्गीयते गानमद्भुतम् । क्वचिन्मञ्जुशरीराभिरप्सरोभिश्च नृत्यते

kvacidgaṃdharvakanyābhirgīyate gānamadbhutam | kvacinmañjuśarīrābhirapsarobhiśca nṛtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्वीणाक्वणं नाना वाद्यं चक्रुर्मनोरमम् । क्वचित्कुसुमवृष्टिश्च क्वचिद्वायुश्च शीतलः

kvacidvīṇākvaṇaṃ nānā vādyaṃ cakrurmanoramam | kvacitkusumavṛṣṭiśca kvacidvāyuśca śītalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्प्रपा शीततोया क्वचिच्च भुक्तिशालिकाः । क्वचिद्देवाश्च गंधर्वाः पठंति स्तवमुत्तमम्

kvacitprapā śītatoyā kvacicca bhuktiśālikāḥ | kvaciddevāśca gaṃdharvāḥ paṭhaṃti stavamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्क्वचिद्दीर्घिकाश्च फुल्लपद्माः सुशोभनाः । सुच्छायाः पादपाः क्वापि पुष्पिता वंजुलादयः

kvacitkvaciddīrghikāśca phullapadmāḥ suśobhanāḥ | succhāyāḥ pādapāḥ kvāpi puṣpitā vaṃjulādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु सुखसम्पन्नाः पथि गच्छंति मानवाः । पुण्यात्मानो द्विजश्रेष्ठ सुखमृत्युमवाप्य च

tatastu sukhasampannāḥ pathi gacchaṃti mānavāḥ | puṇyātmāno dvijaśreṣṭha sukhamṛtyumavāpya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचित्तुरंगमारूढा नानालंकारभूषिताः । उद्दण्डधवलच्छत्रैर्गच्छंत्यावृत्य मस्तकम्

kecitturaṃgamārūḍhā nānālaṃkārabhūṣitāḥ | uddaṇḍadhavalacchatrairgacchaṃtyāvṛtya mastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्यांति गजारूढा रथारूढाश्च केचन । यानारूढा जनाः केचित्सुखेन यममंदिरम्

kecidyāṃti gajārūḍhā rathārūḍhāśca kecana | yānārūḍhā janāḥ kecitsukhena yamamaṃdiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्देवाङ्गना हस्त न्यस्तचामरवायुभिः । गच्छंति वीजिता मर्त्याः स्तूयमानाः सुरर्षिभिः

keciddevāṅganā hasta nyastacāmaravāyubhiḥ | gacchaṃti vījitā martyāḥ stūyamānāḥ surarṣibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्दिव्यायुधधराः स्रक्चन्दनविभूषिताः । भुंजंतो यांति तांबूलं पुण्यात्मानो यमालयम्

keciddivyāyudhadharāḥ srakcandanavibhūṣitāḥ | bhuṃjaṃto yāṃti tāṃbūlaṃ puṇyātmāno yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निजगात्रत्विषा केचिज्ज्वालयंतो दिशो दश । व्रजंति शमनागारं जलग्रहनिवासिनः

nijagātratviṣā kecijjvālayaṃto diśo daśa | vrajaṃti śamanāgāraṃ jalagrahanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिच्च पायसं दिव्यं भुंजतो यांति सत्तम । सुभक्षणं प्रकुर्वंतः पथि यांतः सुखेन च

kecicca pāyasaṃ divyaṃ bhuṃjato yāṃti sattama | subhakṣaṇaṃ prakurvaṃtaḥ pathi yāṃtaḥ sukhena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्दुग्धं पिबंतश्च केचिदिक्षुरसं तथा । केचित्तक्रं पिबंतश्च गच्छंति यममंदिरम्

keciddugdhaṃ pibaṃtaśca kecidikṣurasaṃ tathā | kecittakraṃ pibaṃtaśca gacchaṃti yamamaṃdiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केचिद्दधीनि भक्षंतः केचिन्नानाफलानि च । केचिन्मधुपिबंतश्च पुण्यवंतो व्रजंति वै

keciddadhīni bhakṣaṃtaḥ kecinnānāphalāni ca | kecinmadhupibaṃtaśca puṇyavaṃto vrajaṃti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानागतांस्ततो दृष्ट्वा बहून्धर्मपरायणान् । भास्करीं प्रीतिमासाद्य स्वयं नारायणो भवेत्

tānāgatāṃstato dṛṣṭvā bahūndharmaparāyaṇān | bhāskarīṃ prītimāsādya svayaṃ nārāyaṇo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्बाहुः श्यामवर्णः प्रफुल्लकमलेक्षणः । शङ्खचक्रगदापद्मधारी गरुडवाहनः

caturbāhuḥ śyāmavarṇaḥ praphullakamalekṣaṇaḥ | śaṅkhacakragadāpadmadhārī garuḍavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णयज्ञोपवीती च स्मरचारुमहाननः । किरीटी कुण्डली चैव वनमालाविभूषितः

svarṇayajñopavītī ca smaracārumahānanaḥ | kirīṭī kuṇḍalī caiva vanamālāvibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रगुप्तो महाप्राज्ञश्चंडाद्या यमकिंकराः । सर्वे नारायणाकारा बभूवुर्मधुरोक्तयः

citragupto mahāprājñaścaṃḍādyā yamakiṃkarāḥ | sarve nārāyaṇākārā babhūvurmadhuroktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वयं धर्मराजस्तान्सर्वान्मनुजोत्तमान् । परमां प्रीतिमासाद्य मित्रवच्चार्चयेद्द्विज

tataḥ svayaṃ dharmarājastānsarvānmanujottamān | paramāṃ prītimāsādya mitravaccārcayeddvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यरत्नैः फलैश्चैव तेषां पुण्यवतां नृणाम् । भोजनं कारयित्वा तु तानुवाचाथ भास्करिः

divyaratnaiḥ phalaiścaiva teṣāṃ puṇyavatāṃ nṛṇām | bhojanaṃ kārayitvā tu tānuvācātha bhāskariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम उवाच- यूयं सर्वे महात्मानो नरकक्लेशभीरवः । निजकर्मप्रभावेण गम्यतां परमं पदम्

yama uvāca- yūyaṃ sarve mahātmāno narakakleśabhīravaḥ | nijakarmaprabhāveṇa gamyatāṃ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारे जन्म संप्राप्य पुण्यं यः कुरुते नरः । स मे पिता स मे भ्राता स मे बंधुसमः सुहृत्

saṃsāre janma saṃprāpya puṇyaṃ yaḥ kurute naraḥ | sa me pitā sa me bhrātā sa me baṃdhusamaḥ suhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्युक्ता धर्मराजेन ते सर्वे द्विजसत्तम । दिव्यं रथं समारुह्य नारायणपुरं गताः

ityuktā dharmarājena te sarve dvijasattama | divyaṃ rathaṃ samāruhya nārāyaṇapuraṃ gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यात्मनां गतिः प्रोक्ता समासेन द्विजोत्तम । पापात्मनां शृणु गतिं विस्तरेण वदाम्यहम्

puṇyātmanāṃ gatiḥ proktā samāsena dvijottama | pāpātmanāṃ śṛṇu gatiṃ vistareṇa vadāmyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडशीतिसहस्राणि योजनानि दुरात्मनाम् । प्रोक्तो मार्गस्य विस्तारः सर्वदुःखान्वितः स च

ṣaḍaśītisahasrāṇi yojanāni durātmanām | prokto mārgasya vistāraḥ sarvaduḥkhānvitaḥ sa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुत्रचिद्वह्निवृष्टिश्च कुत्रचिच्चाश्मवर्षणम् । क्वचित्क्वचिद्द्विजश्रेष्ठ संतप्तं तप्तवालुकम्

kutracidvahnivṛṣṭiśca kutraciccāśmavarṣaṇam | kvacitkvaciddvijaśreṣṭha saṃtaptaṃ taptavālukam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्क्वचित्तीक्ष्णशिलाः क्वचित्तप्तशिलास्तथा । क्वचित्क्वचिच्छस्त्रवृष्टिः क्वचिदंगारवर्षणम्

kvacitkvacittīkṣṇaśilāḥ kvacittaptaśilāstathā | kvacitkvacicchastravṛṣṭiḥ kvacidaṃgāravarṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिदग्निरिवातीव संतप्ता वांति मारुताः । गंभीरांधकराः क्वापि तृणावर्तमुखा द्विज

kvacidagnirivātīva saṃtaptā vāṃti mārutāḥ | gaṃbhīrāṃdhakarāḥ kvāpi tṛṇāvartamukhā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचित्कंटकवृष्टिश्च नाराचमयकंटकैः । पाषाणश्रेणयः क्वापि दुःखरोहाः सपन्नगाः

kvacitkaṃṭakavṛṣṭiśca nārācamayakaṃṭakaiḥ | pāṣāṇaśreṇayaḥ kvāpi duḥkharohāḥ sapannagāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छंति पापिनस्तत्र शुष्ककंठोष्ठतालुकाः । एवं बहुविधक्लेशे छायाजलविवर्जिते

gacchaṃti pāpinastatra śuṣkakaṃṭhoṣṭhatālukāḥ | evaṃ bahuvidhakleśe chāyājalavivarjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्मार्गे द्विजश्रेष्ठ पापिनो यांति दुःखिताः । नाम्ना विमुक्तकेशाश्च प्रेताकारा भयंकराः

tasminmārge dvijaśreṣṭha pāpino yāṃti duḥkhitāḥ | nāmnā vimuktakeśāśca pretākārā bhayaṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुधिरौघप्लुताः केचित्केचित्कर्दमभूषिताः । केचित्केचिच्च कृष्णांगाः पथि गच्छंति पापिनः

rudhiraughaplutāḥ kecitkecitkardamabhūṣitāḥ | kecitkecicca kṛṣṇāṃgāḥ pathi gacchaṃti pāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रंदंतो व्यथया केचित्स्रवद्बाष्पाकुले क्षणाः । शोचंतः स्वानि कर्माणि केचिद्गच्छंति पापिनः

kraṃdaṃto vyathayā kecitsravadbāṣpākule kṣaṇāḥ | śocaṃtaḥ svāni karmāṇi kecidgacchaṃti pāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचिच्चर्मपाशस्य बंधनं पापिनां गले । कंकाले कस्यचिद्बद्धाः कस्यचिच्च पदद्वये

kasyaciccarmapāśasya baṃdhanaṃ pāpināṃ gale | kaṃkāle kasyacidbaddhāḥ kasyacicca padadvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गले सूचीसमुत्कीर्णे पाशं दत्वा दृढं रुषा । आकृष्यंते यमप्रेष्याः केषांचिच्च कृतैनसाम्

gale sūcīsamutkīrṇe pāśaṃ datvā dṛḍhaṃ ruṣā | ākṛṣyaṃte yamapreṣyāḥ keṣāṃcicca kṛtainasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्त्मस्थान्गुरुपाषाणान्वहंतः कर्णरन्ध्रकैः । अयोभारांश्च शीर्षाग्रैर्व्रजंति पथि पापिनः

vartmasthāngurupāṣāṇānvahaṃtaḥ karṇarandhrakaiḥ | ayobhārāṃśca śīrṣāgrairvrajaṃti pathi pāpinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कांश्चिद्भुजेषु पाशेषु नयंति यमकिंकराः । ग्रीवासु पापिनः केचित्करप्रहरणैर्दृढैः

kāṃścidbhujeṣu pāśeṣu nayaṃti yamakiṃkarāḥ | grīvāsu pāpinaḥ kecitkarapraharaṇairdṛḍhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षिप्तक्षिप्ता यमप्रेष्या नयंति यमकिंकराः । यांत्यधः शिरसः केचिदूर्ध्वपादास्तथापरे

kṣiptakṣiptā yamapreṣyā nayaṃti yamakiṃkarāḥ | yāṃtyadhaḥ śirasaḥ kecidūrdhvapādāstathāpare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छंति बाहुभिः केचिदेकपादाश्च केचन । इत्येवं विकृताकारा आर्तरावविरावणाः

gacchaṃti bāhubhiḥ kecidekapādāśca kecana | ityevaṃ vikṛtākārā ārtarāvavirāvaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमदूतैस्ताड्यमानाः पापिनो यांति तत्पथे । तेष्वागतेषु सर्वेषु पापात्मा सुरुषा यमः

yamadūtaistāḍyamānāḥ pāpino yāṃti tatpathe | teṣvāgateṣu sarveṣu pāpātmā suruṣā yamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यां मूर्तिं परित्यज्य बभूवात्यंतभैरवः । त्रिंशद्योजनदीर्घांगो वापीसदृशलोचनः १०० 7.23.100। धूम्रवर्णो महातेजाः प्रलंबो घर्घरध्वनिः । सुदीर्घदशनश्रेणिः शूर्पोपम नखावलिः

divyāṃ mūrtiṃ parityajya babhūvātyaṃtabhairavaḥ | triṃśadyojanadīrghāṃgo vāpīsadṛśalocanaḥ 100 7.23.100| dhūmravarṇo mahātejāḥ pralaṃbo ghargharadhvaniḥ | sudīrghadaśanaśreṇiḥ śūrpopama nakhāvaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रचण्डमहिषारूढः संदष्टदशनच्छदः । दंडहस्तश्चर्मपाशो भ्रुकुटी कुटिलाननः

pracaṇḍamahiṣārūḍhaḥ saṃdaṣṭadaśanacchadaḥ | daṃḍahastaścarmapāśo bhrukuṭī kuṭilānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रगुप्तो महामायः क्रोधारुणितलोचनः । अट्टाट्टहासं कुर्वाणः समवर्ती विराजते

citragupto mahāmāyaḥ krodhāruṇitalocanaḥ | aṭṭāṭṭahāsaṃ kurvāṇaḥ samavartī virājate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चंडाद्याः किंकराः सर्वे पाशमुद्गरपाणयः । बभूवुर्भैरवाः क्रुद्धा गर्जंतो जलदा इव

caṃḍādyāḥ kiṃkarāḥ sarve pāśamudgarapāṇayaḥ | babhūvurbhairavāḥ kruddhā garjaṃto jaladā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जहि जह्याशु पापिष्ठान्भिन्धि च्छिंदय विंधय । समंतादेव धावंतो वल्गंति यमकिंकराः

jahi jahyāśu pāpiṣṭhānbhindhi cchiṃdaya viṃdhaya | samaṃtādeva dhāvaṃto valgaṃti yamakiṃkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानाह पततः सर्वान्पापिनो धर्मराट्प्रभुः । तर्जयेत्कालदंडेन त्यजन्हुंकारनिःस्वनम्

tānāha patataḥ sarvānpāpino dharmarāṭprabhuḥ | tarjayetkāladaṃḍena tyajanhuṃkāraniḥsvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यम उवाच- रेरे पापा दुराचारा युष्माभिरविवेकिभिः । अहो कृतानि पापानि आत्मपीडाकराण्यपि

yama uvāca- rere pāpā durācārā yuṣmābhiravivekibhiḥ | aho kṛtāni pāpāni ātmapīḍākarāṇyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मस्तकोपरि तिष्ठंतं नेक्षध्वं समवर्तिनम् । ज्ञात्वापि मां जीवितेशं युष्माभिः पातकं कृतम्

mastakopari tiṣṭhaṃtaṃ nekṣadhvaṃ samavartinam | jñātvāpi māṃ jīviteśaṃ yuṣmābhiḥ pātakaṃ kṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यात्मनामहं बंधुरहं पापात्मनां रिपुः । इति कुत्रापि युष्माभिर्न श्रुतं श्रवणैः स्वकैः

puṇyātmanāmahaṃ baṃdhurahaṃ pāpātmanāṃ ripuḥ | iti kutrāpi yuṣmābhirna śrutaṃ śravaṇaiḥ svakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निरया दुःसहाः संति नानादुःखसमन्विताः । पापिनो भुंजते तांश्च युष्माभिर्नेति विश्रुतम्

nirayā duḥsahāḥ saṃti nānāduḥkhasamanvitāḥ | pāpino bhuṃjate tāṃśca yuṣmābhirneti viśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्वा मिथ्यैव युष्माभिश्चर्चा मम दुराशयाः । अद्य सैव स्वकैर्नेत्रैर्दृश्यतां कृतपातकाः

matvā mithyaiva yuṣmābhiścarcā mama durāśayāḥ | adya saiva svakairnetrairdṛśyatāṃ kṛtapātakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वित्तांध्येन वचो मत्ता यूयं सर्वे सदैव हि । चक्रिरे पापजालानि युष्माभिः सततं यथा

vittāṃdhyena vaco mattā yūyaṃ sarve sadaiva hi | cakrire pāpajālāni yuṣmābhiḥ satataṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा पापफलं दुष्टा भुंजतां क्रंदनेन किम् । सुप्राज्ञोवाच- इत्युक्त्वा भास्करिर्देवश्चित्रगुप्तमुवाच ह

tathā pāpaphalaṃ duṣṭā bhuṃjatāṃ kraṃdanena kim | suprājñovāca- ityuktvā bhāskarirdevaścitraguptamuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेषां पापकर्माणि महाभाग विचारय । धर्मराजवचः श्रुत्वा चित्रगुप्तो महत्तदा

eteṣāṃ pāpakarmāṇi mahābhāga vicāraya | dharmarājavacaḥ śrutvā citragupto mahattadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां यावंति पापानि तावंति प्राह चोदितः । ततस्ते पापिनः सर्वे क्रंदंति द्विजसत्तम

teṣāṃ yāvaṃti pāpāni tāvaṃti prāha coditaḥ | tataste pāpinaḥ sarve kraṃdaṃti dvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यूचुः शमनं भीताश्चर्मपाशे नियंत्रिताः । पापिन ऊचुः अस्माभिर्यानि पापानि कृतानि भास्करात्मज

ityūcuḥ śamanaṃ bhītāścarmapāśe niyaṃtritāḥ | pāpina ūcuḥ asmābhiryāni pāpāni kṛtāni bhāskarātmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के स्थिताः साक्षिणस्तत्र के वा यूयं निवेदिताः । अशुभं वा शुभं वापि यतोऽस्माभिः कृतं पुरा

ke sthitāḥ sākṣiṇastatra ke vā yūyaṃ niveditāḥ | aśubhaṃ vā śubhaṃ vāpi yato'smābhiḥ kṛtaṃ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा च दृष्टं केनात्र पुरोऽस्माकं निगद्यताम् । ततः प्रहस्य भगवान्कोपेन महता द्विज

tathā ca dṛṣṭaṃ kenātra puro'smākaṃ nigadyatām | tataḥ prahasya bhagavānkopena mahatā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहूय साक्षिणः सर्वानिदं वचनमब्रवीत् । यम उवाच- यूयं सर्वे यथावृत्तं संनिधौ साक्षिणस्तथा

āhūya sākṣiṇaḥ sarvānidaṃ vacanamabravīt | yama uvāca- yūyaṃ sarve yathāvṛttaṃ saṃnidhau sākṣiṇastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशं पृथिवीं चैव जलं च तिथयस्तथा । दिनं रात्रिरुभे संध्ये धर्मश्चैते तु साक्षिणः

ākāśaṃ pṛthivīṃ caiva jalaṃ ca tithayastathā | dinaṃ rātrirubhe saṃdhye dharmaścaite tu sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां पापात्मनामूचुः सर्वं कर्मशुभाशुभम् । यस्य यस्य च वेलायां कर्म यद्यदिकारितम्

teṣāṃ pāpātmanāmūcuḥ sarvaṃ karmaśubhāśubham | yasya yasya ca velāyāṃ karma yadyadikāritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स साक्षी तस्य तस्य जगाद यमसन्निधौ । तच्छ्रुत्वा पापिनः सर्वे साध्वसा कृष्टमानसाः

sa sa sākṣī tasya tasya jagāda yamasannidhau | tacchrutvā pāpinaḥ sarve sādhvasā kṛṣṭamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.