Padma Purāṇa 7.5

व्यास उवाच- अस्ति तालध्वजा नाम नगरी त्रिदशोपमा । सर्वलोकेषु विख्याता प्रकीर्णा गुणिनां गणैः

vyāsa uvāca- asti tāladhvajā nāma nagarī tridaśopamā | sarvalokeṣu vikhyātā prakīrṇā guṇināṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रासीद्विक्रमो नामा राजा शुद्धकुलोद्भवः । धार्मिकः सत्यवादी च प्रजापालनतत्परः

tatrāsīdvikramo nāmā rājā śuddhakulodbhavaḥ | dhārmikaḥ satyavādī ca prajāpālanatatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य हारावती नाम वल्लभा भुवि दुर्ल्लभा । आसीत्स्वकीयवदनप्रभाजित शशिप्रभा

tasya hārāvatī nāma vallabhā bhuvi durllabhā | āsītsvakīyavadanaprabhājita śaśiprabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य सैव प्रिया राज्ञः स्त्रीगणेऽपि च तिष्ठति । गङ्गेव सरितां भर्त्तुस्तिष्ठत्यपि सरिद्गणे

tasya saiva priyā rājñaḥ strīgaṇe'pi ca tiṣṭhati | gaṅgeva saritāṃ bharttustiṣṭhatyapi saridgaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूदेवदैवपरतः कालेन कियता द्विज । व्यजायत सुतस्तस्यां सर्वलक्षणसंयुतः

bhūdevadaivaparataḥ kālena kiyatā dvija | vyajāyata sutastasyāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शास्त्रोक्तविधिना तस्य स राजा सर्वशास्त्रवित् । माधवेति ततो नाम चक्रवर्ती चकार ह

śāstroktavidhinā tasya sa rājā sarvaśāstravit | mādhaveti tato nāma cakravartī cakāra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽसौ माधवो विप्रः कालेन कियता बली । सर्वविद्यासरित्पारंगतः सद्गुणसंगतः

tato'sau mādhavo vipraḥ kālena kiyatā balī | sarvavidyāsaritpāraṃgataḥ sadguṇasaṃgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथासौ यौवराज्येन राज्ये नरपतिः सुतम् । सिक्तवांस्तं महीदेव सर्वदेवगणार्चकम्

athāsau yauvarājyena rājye narapatiḥ sutam | siktavāṃstaṃ mahīdeva sarvadevagaṇārcakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकस्मिन्दिवसे विप्र चतुरंगबलैर्वृतः । जगाम कौतुकेनासौ मृगयायै महद्वनम्

ekasmindivase vipra caturaṃgabalairvṛtaḥ | jagāma kautukenāsau mṛgayāyai mahadvanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र हत्वा बहूञ्जन्तून्मध्याह्ने समये ततः । कृतवान्नगरे गंतुमुद्यमं विपिनादसौ

tatra hatvā bahūñjantūnmadhyāhne samaye tataḥ | kṛtavānnagare gaṃtumudyamaṃ vipinādasau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगरं स्वकमागच्छत्ससैन्यो माधवो मुदा । ददर्श युवतीमेकां सरसि स्नानतत्पराम्

nagaraṃ svakamāgacchatsasainyo mādhavo mudā | dadarśa yuvatīmekāṃ sarasi snānatatparām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानार्हद्रव्यवसनैर्व्यक्तीकृतकलेवराम् । स्वकीयमुखसौन्दर्य्यजितपूर्णनिशाकराम्

snānārhadravyavasanairvyaktīkṛtakalevarām | svakīyamukhasaundaryyajitapūrṇaniśākarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णकुण्डलद्वन्द्व विभ्राजद्गण्डमण्डलाम् । सुदीर्घकेशकैश्छन्न नितंबां चारुहासिनीम्

suvarṇakuṇḍaladvandva vibhrājadgaṇḍamaṇḍalām | sudīrghakeśakaiśchanna nitaṃbāṃ cāruhāsinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णपद्मकलिकां चारून्नतपयोधराम् । मृगारिकृशमध्यां च वसंते कोकिलस्वराम्

suvarṇapadmakalikāṃ cārūnnatapayodharām | mṛgārikṛśamadhyāṃ ca vasaṃte kokilasvarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूनां मनोहरा राज्ये कन्दर्पेण महात्मना । आरोपिता पताकेव सुन्दरी सा व्यजायत

yūnāṃ manoharā rājye kandarpeṇa mahātmanā | āropitā patākeva sundarī sā vyajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तादृशीं तां समालोक्य प्रान्तरे सङ्गवर्जिते । कः कामवशगो न स्यात्क्षितौ प्राणान्वहन्पुमान्

tādṛśīṃ tāṃ samālokya prāntare saṅgavarjite | kaḥ kāmavaśago na syātkṣitau prāṇānvahanpumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ विक्रमपुत्रोऽसौ तामालोक्य वराननाम् । कंदर्पबाणव्रणित हृदयश्चेति चिंतयन्

atha vikramaputro'sau tāmālokya varānanām | kaṃdarpabāṇavraṇita hṛdayaśceti ciṃtayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्याः सदृशी कापि न दृष्टा क्षितिमण्डले । एतामिह समालिङ्ग्य सफलं जन्म चेष्यते

etasyāḥ sadṛśī kāpi na dṛṣṭā kṣitimaṇḍale | etāmiha samāliṅgya saphalaṃ janma ceṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठोऽस्मि सर्वलोकानां वयस्तेजोगुणैरहम् । यद्यपीन्द्रांगनेयं स्यान्नेतव्याद्य तथापि च

śreṣṭho'smi sarvalokānāṃ vayastejoguṇairaham | yadyapīndrāṃganeyaṃ syānnetavyādya tathāpi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रीहरणे यो वा दोषो भवति सांप्रतम् । को वा शक्नोति तद्वक्तुं यतो राजा पिता मम

parastrīharaṇe yo vā doṣo bhavati sāṃpratam | ko vā śaknoti tadvaktuṃ yato rājā pitā mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संचिंत्य मनसा सुदृढं तेन कामिना । दूरे संस्थाप्य सैन्यानि ययौ सा स्नाति यत्र ह

iti saṃciṃtya manasā sudṛḍhaṃ tena kāminā | dūre saṃsthāpya sainyāni yayau sā snāti yatra ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐश्वर्यं च मदश्चैव कामश्चैव महीतले । त्रय एते विवेकस्य तेजो घ्नंति किमद्भुतम्

aiśvaryaṃ ca madaścaiva kāmaścaiva mahītale | traya ete vivekasya tejo ghnaṃti kimadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितास्य दुरितध्वंसी धर्मरक्षाकरो नृणाम् । धिक्स्वयं कामदेवोऽसौ मोहयत्यखिलं जगत्

pitāsya duritadhvaṃsī dharmarakṣākaro nṛṇām | dhiksvayaṃ kāmadevo'sau mohayatyakhilaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमायातं समालोक्य वेगेन महता ततः । एकाकिनी सा रमते भृशं चिंताकुलाभवत्

tamāyātaṃ samālokya vegena mahatā tataḥ | ekākinī sā ramate bhṛśaṃ ciṃtākulābhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकाकिनीं समालोक्य कांतारस्थां सयौवनाम् । अयं धावति वेगेन तन्मे मनसि वर्तते

ekākinīṃ samālokya kāṃtārasthāṃ sayauvanām | ayaṃ dhāvati vegena tanme manasi vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जल्पंति मुनयः सर्वे धर्मो रक्षति रक्षितः । न च ज्ञातव्यमत्रैव किमत्र च भविष्यति

jalpaṃti munayaḥ sarve dharmo rakṣati rakṣitaḥ | na ca jñātavyamatraiva kimatra ca bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहायहीनं यत्स्थानं पुरो धावति शत्रवः । श्लाघ्यं पलायनं तत्र निवासः प्राणनाशकः

sahāyahīnaṃ yatsthānaṃ puro dhāvati śatravaḥ | ślāghyaṃ palāyanaṃ tatra nivāsaḥ prāṇanāśakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यालोच्य वरारोहा सव्यकच्छे घटं ततः । कृत्वा पलायने भीत्या मनश्चक्रे सरोवरात्

ityālocya varārohā savyakacche ghaṭaṃ tataḥ | kṛtvā palāyane bhītyā manaścakre sarovarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स माधवश्चापि जवेन महता द्विज । एवं तस्याः पुरो गत्वा प्रसारितकरः स्थितः

tataḥ sa mādhavaścāpi javena mahatā dvija | evaṃ tasyāḥ puro gatvā prasāritakaraḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमाधव उवाच- वराङ्गने चारुदेहे सुयौवनबलान्मम । पलायसे मनो हृत्वा हतोस्म्यहमचेतनः

śrīmādhava uvāca- varāṅgane cārudehe suyauvanabalānmama | palāyase mano hṛtvā hatosmyahamacetanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नाम चंचलापांगि चार्वङ्गि तव कः पतिः । स्वर्गात्किं वा गतासि त्वं त्वत्तुल्या नास्ति भूतले

kiṃ nāma caṃcalāpāṃgi cārvaṅgi tava kaḥ patiḥ | svargātkiṃ vā gatāsi tvaṃ tvattulyā nāsti bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुन्दरि त्वमिह श्रेष्ठा सर्वलक्षणसंयुता । कथं वहसि पानीयं दासीव कमलानने

sundari tvamiha śreṣṭhā sarvalakṣaṇasaṃyutā | kathaṃ vahasi pānīyaṃ dāsīva kamalānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोधरौ शातकुंभौ सदा वहसि वक्षसि । कक्षेण जलकुम्भं च कोमलाङ्गीदमद्भुतम्

payodharau śātakuṃbhau sadā vahasi vakṣasi | kakṣeṇa jalakumbhaṃ ca komalāṅgīdamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवाकरकरात्यंत संतप्ते पथि लोहिताः । पादांगुल्यंतरा भांति जपानां कलिका इव

divākarakarātyaṃta saṃtapte pathi lohitāḥ | pādāṃgulyaṃtarā bhāṃti japānāṃ kalikā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुश्रोणि भज मां प्रीत्या त्यज कुंभं वरानने । तव दुःखावसानोऽभून्मम दर्शनमात्रतः

suśroṇi bhaja māṃ prītyā tyaja kuṃbhaṃ varānane | tava duḥkhāvasāno'bhūnmama darśanamātrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमद्विक्रमभूभर्त्तुः पुत्रोऽहं माधवाह्वयः । सर्वभावैर्भविष्यामि वराङ्गस्तव सुन्दरि

śrīmadvikramabhūbharttuḥ putro'haṃ mādhavāhvayaḥ | sarvabhāvairbhaviṣyāmi varāṅgastava sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ममस्त्रीगणमध्येषु सुभगा त्वं भविष्यसि । सुपुष्पवल्ली मध्येषु द्विरेफस्येव मालती

mamastrīgaṇamadhyeṣu subhagā tvaṃ bhaviṣyasi | supuṣpavallī madhyeṣu dvirephasyeva mālatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथवा मम वाक्यं त्वं गर्वाल्लंघितुमिच्छसि । न त्यक्षामि तथापि त्वां यतोऽहं नृपतेः सुतः

athavā mama vākyaṃ tvaṃ garvāllaṃghitumicchasi | na tyakṣāmi tathāpi tvāṃ yato'haṃ nṛpateḥ sutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- तेनोक्तं वचनं श्रुत्वा पंथानं प्रविहाय सा । तस्थावधोमुखी विप्र प्राहेति च शनैः शनैः

vyāsa uvāca- tenoktaṃ vacanaṃ śrutvā paṃthānaṃ pravihāya sā | tasthāvadhomukhī vipra prāheti ca śanaiḥ śanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदापि चेत्परस्यापि न शृणोति वचो मम । तथापि लज्जां संत्यज्य वक्ष्याम्येव भवाग्रतः

kadāpi cetparasyāpi na śṛṇoti vaco mama | tathāpi lajjāṃ saṃtyajya vakṣyāmyeva bhavāgrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ह्यहं महावीर सुबाहुक्षत्त्रियप्रिया । नयामि देवपूजार्थं जलं चंद्रकला ह्यहम्

tathā hyahaṃ mahāvīra subāhukṣattriyapriyā | nayāmi devapūjārthaṃ jalaṃ caṃdrakalā hyaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वचो भवता प्रोक्तं न च तत्त्वत्कुलोचितम् । त्वद्वंशप्रभवाः सर्वे परस्त्रीषुनपुंसकाः

yadvaco bhavatā proktaṃ na ca tattvatkulocitam | tvadvaṃśaprabhavāḥ sarve parastrīṣunapuṃsakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमेकाकिनी नारी वीराणां प्रभवो भवान् । बलादालिङ्ग्य मामत्र यशः किं ते भविष्यति

ahamekākinī nārī vīrāṇāṃ prabhavo bhavān | balādāliṅgya māmatra yaśaḥ kiṃ te bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रियं समालिङ्ग्य क्षणमात्रसुखं भवेत् । इहापकीर्तिः शेषं च दुःखं कल्पशताधिकम्

parastriyaṃ samāliṅgya kṣaṇamātrasukhaṃ bhavet | ihāpakīrtiḥ śeṣaṃ ca duḥkhaṃ kalpaśatādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मभूमिरियं शूर पुण्यमत्र विधीयताम् । परस्त्रीहरणे चित्तं कदाचिन्मां करिष्यसि

karmabhūmiriyaṃ śūra puṇyamatra vidhīyatām | parastrīharaṇe cittaṃ kadācinmāṃ kariṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभात्प्रवर्तते कामः कामात्पापं प्रवर्त्तते । पापान्मृत्युर्मृतेऽपि स्याद्दुस्तरे नरके स्थितिः

lobhātpravartate kāmaḥ kāmātpāpaṃ pravarttate | pāpānmṛtyurmṛte'pi syāddustare narake sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेऽपि त्वद्गुणा व्यर्थं त्वज्जन्मापि च निष्फलम् । कामस्य वशतां गत्वा रंतुमिच्छेः परस्त्रियम्

sarve'pi tvadguṇā vyarthaṃ tvajjanmāpi ca niṣphalam | kāmasya vaśatāṃ gatvā raṃtumiccheḥ parastriyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसमूत्रपूरीषास्थिनिर्मितं मे कलेवरम् । एतदेव समालोक्य स्मरस्य वशतां गतः

māṃsamūtrapūrīṣāsthinirmitaṃ me kalevaram | etadeva samālokya smarasya vaśatāṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूपालवंशोत्पत्तित्वात्पौरेभ्यो न बिभेषि किम् । मस्तकोपरि गर्जंतं नेक्षसे समवर्त्तिनम्

bhūpālavaṃśotpattitvātpaurebhyo na bibheṣi kim | mastakopari garjaṃtaṃ nekṣase samavarttinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रसंति बडिशं मत्स्यास्ते सर्वे ज्ञानवर्जिताः । ज्ञानीचेत्प्राप्य बडिशं भवान्कस्माद्ग्रसिष्यसि ५० 7.5.50। विवेकस्त्रिषु लोकेषु संपदां परमं पदम् । अविवेको हि लोकानामापदां परमं पदम्

grasaṃti baḍiśaṃ matsyāste sarve jñānavarjitāḥ | jñānīcetprāpya baḍiśaṃ bhavānkasmādgrasiṣyasi 50 7.5.50| vivekastriṣu lokeṣu saṃpadāṃ paramaṃ padam | aviveko hi lokānāmāpadāṃ paramaṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोक्तं वचनं श्रुत्वा माधवः काममोहितः । उवाच जैमिने वाचं विनयावनतः पुनः

tayoktaṃ vacanaṃ śrutvā mādhavaḥ kāmamohitaḥ | uvāca jaimine vācaṃ vinayāvanataḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवोद्वीक्षणनाराच धाराजर्जरमानसम् । प्रिये मां त्राहि त्राहीति तवास्मि शरणं गतः

tavodvīkṣaṇanārāca dhārājarjaramānasam | priye māṃ trāhi trāhīti tavāsmi śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावत्प्रियतमा नारी यावत्तिष्ठति यौवने । मृणालकोषां नलिनीं हेमभृंगो न गच्छति

tāvatpriyatamā nārī yāvattiṣṭhati yauvane | mṛṇālakoṣāṃ nalinīṃ hemabhṛṃgo na gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसीद हरिणीनेत्रे रक्ष मां सेवकं स्वकम् । त्वद्वाचं नीरसां श्रुत्वा भिनत्ति हृदयं मम

prasīda hariṇīnetre rakṣa māṃ sevakaṃ svakam | tvadvācaṃ nīrasāṃ śrutvā bhinatti hṛdayaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रकलोवाच- त्यज दुःखं महावीर शृणु मद्वचनं शुभम् । प्रवक्ष्यामि मनोदुःखं हंतुं यद्भवतः क्षमाम्

candrakalovāca- tyaja duḥkhaṃ mahāvīra śṛṇu madvacanaṃ śubham | pravakṣyāmi manoduḥkhaṃ haṃtuṃ yadbhavataḥ kṣamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समुद्रपारे विख्याता पुरंदरपुरोपमा । प्लक्षद्वीपेऽस्ति दीप्यंती विख्याता संज्ञया पुरी

samudrapāre vikhyātā puraṃdarapuropamā | plakṣadvīpe'sti dīpyaṃtī vikhyātā saṃjñayā purī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणाकराह्वयस्तत्र राजा श्रेष्ठो महायशाः । आस्ते सर्वगणैर्युक्तः प्रतापेऽग्निसमो बली

guṇākarāhvayastatra rājā śreṣṭho mahāyaśāḥ | āste sarvagaṇairyuktaḥ pratāpe'gnisamo balī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुशीला नाम तद्भार्या सर्वलक्षणसंयुता । सेवावशीकृतस्वामि हृदया सदया जनैः

suśīlā nāma tadbhāryā sarvalakṣaṇasaṃyutā | sevāvaśīkṛtasvāmi hṛdayā sadayā janaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलोचनाख्या तत्कन्या वीरतत्कुक्षिसंभवा । सदूहरूपैरजयत्सकलान्सुन्दरीगणान्

sulocanākhyā tatkanyā vīratatkukṣisaṃbhavā | sadūharūpairajayatsakalānsundarīgaṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या रूपं गुणौघं च वर्णितुं भुवि कः क्षमः । तद्रूपदर्शमालोक्यासृजदन्यां स्वयं विधिः

tasyā rūpaṃ guṇaughaṃ ca varṇituṃ bhuvi kaḥ kṣamaḥ | tadrūpadarśamālokyāsṛjadanyāṃ svayaṃ vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमासं महावीर तस्या दासी नृपात्मजः । समागतास्मि दैवेन त्वद्देशं प्रति सुन्दरी

ahamāsaṃ mahāvīra tasyā dāsī nṛpātmajaḥ | samāgatāsmi daivena tvaddeśaṃ prati sundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समा सुन्दरी नास्ति त्वत्समो नास्ति सुन्दरः । गृहाण तां विवाहेन स्वर्गभोगं यदीच्छसि

tatsamā sundarī nāsti tvatsamo nāsti sundaraḥ | gṛhāṇa tāṃ vivāhena svargabhogaṃ yadīcchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जंबुकीं बलवान्सिंहो विहायांकगतामपि । हस्तिनीं न हि किं धत्ते यत्नतः प्रतिपत्तये

jaṃbukīṃ balavānsiṃho vihāyāṃkagatāmapi | hastinīṃ na hi kiṃ dhatte yatnataḥ pratipattaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्योगी पुरुषो लोके लभते परमां श्रियम् । उद्योगेन विना ब्रूहि किं कार्यं भुवि विद्यते

udyogī puruṣo loke labhate paramāṃ śriyam | udyogena vinā brūhi kiṃ kāryaṃ bhuvi vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यास उवाच- तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा माधवो माधवार्चकः । दूरीकृत्य स्मरोद्भावं तामित्याह वराननाम्

vyāsa uvāca- tasyāstadvacanaṃ śrutvā mādhavo mādhavārcakaḥ | dūrīkṛtya smarodbhāvaṃ tāmityāha varānanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधव उवाच- केन चिह्नेन तां कन्यां ज्ञास्यामि कमलानने । तन्मे कथय सुश्रोणि यदि ते मय्यनुग्रहः

mādhava uvāca- kena cihnena tāṃ kanyāṃ jñāsyāmi kamalānane | tanme kathaya suśroṇi yadi te mayyanugrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंधुपार प्रतीपाज्ञः कथं यास्यामि मानुषः । भविष्यति तया सार्द्धं कथं संदर्शनं मम

siṃdhupāra pratīpājñaḥ kathaṃ yāsyāmi mānuṣaḥ | bhaviṣyati tayā sārddhaṃ kathaṃ saṃdarśanaṃ mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रकलोवाच- तस्यास्तु वामजघने तिलकं तिलसन्निभम् । अस्ति तद्दर्शनेनैव ज्ञास्यसि त्वं सुलोचनाम्

candrakalovāca- tasyāstu vāmajaghane tilakaṃ tilasannibham | asti taddarśanenaiva jñāsyasi tvaṃ sulocanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चैःश्रवससंज्ञस्य तुरगस्य महात्मनः । त्वन्मंदुरायां पुत्रोस्ति सर्वगामी हयोत्तमः

uccaiḥśravasasaṃjñasya turagasya mahātmanaḥ | tvanmaṃdurāyāṃ putrosti sarvagāmī hayottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमश्वश्रेष्ठमारुह्य जवेन पवनोपमम् । गमिष्यसि समुद्रांतं सुखसाध्या महीयतः

tamaśvaśreṣṭhamāruhya javena pavanopamam | gamiṣyasi samudrāṃtaṃ sukhasādhyā mahīyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भूपालपुत्रोऽसौ ससैन्यो गृहमागतः । सापि चन्द्रकला साध्वी सुप्रीता स्वगृहं गता

tato bhūpālaputro'sau sasainyo gṛhamāgataḥ | sāpi candrakalā sādhvī suprītā svagṛhaṃ gatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचिंत्य वचनं तस्या माधवोऽति त्वरान्वितः । चिंताकुलितचित्तोऽसौ सहसा मंदुरां ययौ

viciṃtya vacanaṃ tasyā mādhavo'ti tvarānvitaḥ | ciṃtākulitacitto'sau sahasā maṃdurāṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र बद्धाञ्जलिर्भूत्वा वैक्रमिर्विक्रमान्वितः । तुरंगमानिति प्राह गुणयुक्तान्महाबलान्

tatra baddhāñjalirbhūtvā vaikramirvikramānvitaḥ | turaṃgamāniti prāha guṇayuktānmahābalān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधव उवाच- यूयं सर्वे महात्मानः सर्वलक्षणसंयुताः । समुद्रपारे मां नेतुं कः शक्नोति तुरङ्गमः

mādhava uvāca- yūyaṃ sarve mahātmānaḥ sarvalakṣaṇasaṃyutāḥ | samudrapāre māṃ netuṃ kaḥ śaknoti turaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ ते तुरगाः सर्वे श्रुत्वा तद्वचनं भिया । परस्परं क्षितिमुखास्तस्थुर्नो नेतुमुद्यताः

atha te turagāḥ sarve śrutvā tadvacanaṃ bhiyā | parasparaṃ kṣitimukhāstasthurno netumudyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैकस्तुरगस्तत्र समस्तलक्षणैर्युतः । माधवस्य पुरो गत्वा वाचमेतामुवाच ह

athaikasturagastatra samastalakṣaṇairyutaḥ | mādhavasya puro gatvā vācametāmuvāca ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भवंतं नेष्यामि सिंधुपारं न संशयः । किं त्वाकर्णय दुःखानि मदीयानि नृपात्मज

ahaṃ bhavaṃtaṃ neṣyāmi siṃdhupāraṃ na saṃśayaḥ | kiṃ tvākarṇaya duḥkhāni madīyāni nṛpātmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यभुक्तावशिष्टं यत्तत्तृणं मम भक्षणम् । ग्रंथिकोटिप्रयुक्ताभीरज्जुभिर्मम बंधनम्

anyabhuktāvaśiṣṭaṃ yattattṛṇaṃ mama bhakṣaṇam | graṃthikoṭiprayuktābhīrajjubhirmama baṃdhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वप्नेऽपि व्रीहयो वीर न दृष्टा बलिना मया । अन्येषामपि भोगानां का कथात्र नृपात्मज

svapne'pi vrīhayo vīra na dṛṣṭā balinā mayā | anyeṣāmapi bhogānāṃ kā kathātra nṛpātmaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौरवेण विना वीर न सतां विक्रमो भवेत् । जनिष्यति कथं वह्निर्विना काष्ठं घृतादिभिः

gauraveṇa vinā vīra na satāṃ vikramo bhavet | janiṣyati kathaṃ vahnirvinā kāṣṭhaṃ ghṛtādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहमीदृगिमे सर्वे नानाभूषासमन्विताः । न तु सिंहसमाः श्वानः सर्वाभरणभूषिताः

ahamīdṛgime sarve nānābhūṣāsamanvitāḥ | na tu siṃhasamāḥ śvānaḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणाकारतया सशैलद्वीपसागराः । क्षणमात्रेण पृथिवीं शक्नोमि भूपते प्रभो

pradakṣiṇākāratayā saśailadvīpasāgarāḥ | kṣaṇamātreṇa pṛthivīṃ śaknomi bhūpate prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधव उवाच- क्षमस्व दोषं सकलं मत्पित्रा विहितं हय । अद्यप्रभृति मुख्योऽसि मंदुराभ्यंतरे मम

mādhava uvāca- kṣamasva doṣaṃ sakalaṃ matpitrā vihitaṃ haya | adyaprabhṛti mukhyo'si maṃdurābhyaṃtare mama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परेण दत्तः संतापः सदा तिष्ठति नोत्तमे । सलिलं वह्निसंतप्तं क्षणाच्छीतलतां व्रजेत्

pareṇa dattaḥ saṃtāpaḥ sadā tiṣṭhati nottame | salilaṃ vahnisaṃtaptaṃ kṣaṇācchītalatāṃ vrajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वमाधुर्यैर्भवेदिक्षुः क्षणमपि हि तृप्तये । इत्युक्त्वा तं नमस्कृत्य तुरंगं नृपनंदनः

svamādhuryairbhavedikṣuḥ kṣaṇamapi hi tṛptaye | ityuktvā taṃ namaskṛtya turaṃgaṃ nṛpanaṃdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शुभे क्षणे तस्य पृष्ठमारुह्य वाजिनः । प्रचेष्टाख्येन भृत्येन विलंघ्य जलधिं ययौ

tataḥ śubhe kṣaṇe tasya pṛṣṭhamāruhya vājinaḥ | praceṣṭākhyena bhṛtyena vilaṃghya jaladhiṃ yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरीं सर्वगुणैर्युक्तां पुरंदरपुरोपमाम् । जगाम माधवो भ्राजन्सौधावलिभिरुज्ज्वलाम्

purīṃ sarvaguṇairyuktāṃ puraṃdarapuropamām | jagāma mādhavo bhrājansaudhāvalibhirujjvalām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोपस्थां च युवतीं गंधिनीं माधवो द्विजः । दृष्ट्वास्मितमुखो वाक्यमुवाचेति च कोमलम्

tatropasthāṃ ca yuvatīṃ gaṃdhinīṃ mādhavo dvijaḥ | dṛṣṭvāsmitamukho vākyamuvāceti ca komalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धे मातरहं पार्थो दिनमेकं तवालये । स्थातुमिच्छामि काऽज्ञाते धनवान्माधवाह्वयः

vṛddhe mātarahaṃ pārtho dinamekaṃ tavālaye | sthātumicchāmi kā'jñāte dhanavānmādhavāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आतिथेयी गंधिनी सा तमादायातिथिं ततः । हर्षित्वा स्वगृहं तत्र जगामात्यंतभक्तितः

ātitheyī gaṃdhinī sā tamādāyātithiṃ tataḥ | harṣitvā svagṛhaṃ tatra jagāmātyaṃtabhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तविधिना विप्र तया तस्यार्हणा कृता । माधवस्तां निशां निन्ये चिंताव्याकुलमानसः

yathoktavidhinā vipra tayā tasyārhaṇā kṛtā | mādhavastāṃ niśāṃ ninye ciṃtāvyākulamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रभाते विमले गन्धिन्याः पुरतो द्विज । माधवः सकलं कार्यं कथयामास भूसुरः

atha prabhāte vimale gandhinyāḥ purato dvija | mādhavaḥ sakalaṃ kāryaṃ kathayāmāsa bhūsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवी सुलोचनायाश्च तस्मिन्नेव दिने शुभे । गन्धादिवासनं कर्म रचयामास सा च तत्

devī sulocanāyāśca tasminneva dine śubhe | gandhādivāsanaṃ karma racayāmāsa sā ca tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वाधिवासनं कर्म राजपुत्र्यास्ततो द्विज । शोकसागरकल्लोल निकरो माधवोऽभवत्

śrutvādhivāsanaṃ karma rājaputryāstato dvija | śokasāgarakallola nikaro mādhavo'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदर्थं राज्यवसतिर्मया त्यक्ता तदिच्छुना । यदर्थं बांधवास्त्यक्ता लंघितश्च महोदधिः

yadarthaṃ rājyavasatirmayā tyaktā tadicchunā | yadarthaṃ bāṃdhavāstyaktā laṃghitaśca mahodadhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्यैव तस्या दैवेन भविष्यत्यधिवासनम् । निष्फलाः सकला एव यावंतो विहिताः श्रमाः

adyaiva tasyā daivena bhaviṣyatyadhivāsanam | niṣphalāḥ sakalā eva yāvaṃto vihitāḥ śramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंतु लोका न जल्पंति माध्व्या मुग्धो गतोऽखिलम् । कोऽपि भग्नोद्यमो न स्यात्प्रज्ञात्वा कार्यनिश्चयम्

kiṃtu lokā na jalpaṃti mādhvyā mugdho gato'khilam | ko'pi bhagnodyamo na syātprajñātvā kāryaniścayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्विचिंत्य मनसा माधवोऽसौ पुनः पुनः । मालापुष्पादिके कार्यं लिलेख प्रेमवर्णितम्

etadviciṃtya manasā mādhavo'sau punaḥ punaḥ | mālāpuṣpādike kāryaṃ lilekha premavarṇitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्ये माधवनामाहं कुमारो धरणीपतेः । तालध्वजाधिराजस्य विक्रमस्य महात्मनः १०० 7.5.100। त्वच्चेटी तत्र काप्यस्ति कन्ये चन्द्रकलाह्वया । तया तवगुणग्रामः कथितो मे पुरा किल

kanye mādhavanāmāhaṃ kumāro dharaṇīpateḥ | tāladhvajādhirājasya vikramasya mahātmanaḥ 100 7.5.100| tvacceṭī tatra kāpyasti kanye candrakalāhvayā | tayā tavaguṇagrāmaḥ kathito me purā kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्गुणग्रामसंलग्नचित्तोऽहं निम्नसागरम् । विलङ्घ्य तुरगारूढः समायातः पुरीं तव

tvadguṇagrāmasaṃlagnacitto'haṃ nimnasāgaram | vilaṅghya turagārūḍhaḥ samāyātaḥ purīṃ tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधुना मां वरत्वेन वृणु कन्ये सुलोचने । यतः संसारमध्येऽस्मिंस्तवास्मि शरणं गतः

adhunā māṃ varatvena vṛṇu kanye sulocane | yataḥ saṃsāramadhye'smiṃstavāsmi śaraṇaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गुणवतीं त्वां हि नान्यो जानाति तत्पुमान्

yathā guṇavatīṃ tvāṃ hi nānyo jānāti tatpumān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरोजिनीगुणं वेत्ति भृंग एव न दर्दुरः । शुभ्रस्य जलदस्यापि गगनैकस्य नोदयः

sarojinīguṇaṃ vetti bhṛṃga eva na darduraḥ | śubhrasya jaladasyāpi gaganaikasya nodayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि न भजेदन्यं विना चन्द्रं कुमुद्वती । अथ तल्लिखनं वीरो मालाकारप्रिया करे

tathāpi na bhajedanyaṃ vinā candraṃ kumudvatī | atha tallikhanaṃ vīro mālākārapriyā kare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णांगुलीय सहितं ददौ स विनयो नृपः । पुष्पमालांतरे कृत्वा तं लेखं सांगुलीयकम्

svarṇāṃgulīya sahitaṃ dadau sa vinayo nṛpaḥ | puṣpamālāṃtare kṛtvā taṃ lekhaṃ sāṃgulīyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजपुत्री समीपे सा गंधिनी तरसा ययौ । पुष्पमालां बलिं तस्यै दत्वा सा गंधिनी ततः

rājaputrī samīpe sā gaṃdhinī tarasā yayau | puṣpamālāṃ baliṃ tasyai datvā sā gaṃdhinī tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्थौ बद्धाञ्जलिर्भूत्वा दूरं गत्वा भिया कियत् । ततः सा राजतनया लिखितं सांगुलीयकम्

tasthau baddhāñjalirbhūtvā dūraṃ gatvā bhiyā kiyat | tataḥ sā rājatanayā likhitaṃ sāṃgulīyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोक्य सकलं मूलात्पपाठात्यंतपण्डिता । सापि तत्पृष्ठपत्रे तु तद्योग्यमुत्तरं द्विज

vilokya sakalaṃ mūlātpapāṭhātyaṃtapaṇḍitā | sāpi tatpṛṣṭhapatre tu tadyogyamuttaraṃ dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलिखद्विस्मिता कन्या यद्यच्च सर्वमुच्यते । राजपुत्र महाबाहो त्वद्वाक्यमखिलं श्रुतम्

alikhadvismitā kanyā yadyacca sarvamucyate | rājaputra mahābāho tvadvākyamakhilaṃ śrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु सत्तम वाक्यं मे यथोचितमिदं वचः । अद्याधिवासनं कर्म श्वो विवाहो मम ध्रुवम्

śṛṇu sattama vākyaṃ me yathocitamidaṃ vacaḥ | adyādhivāsanaṃ karma śvo vivāho mama dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितुर्यत्संमतं कार्यं पृथिव्यांकोऽपि नत्यजेत् । कार्ये तु दुःखसाध्ये तु कार्यो नातिश्रमो जनैः

pituryatsaṃmataṃ kāryaṃ pṛthivyāṃko'pi natyajet | kārye tu duḥkhasādhye tu kāryo nātiśramo janaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्येसिद्धे श्रमो न स्यादसिद्धे श्रम एव हि । तथापि शृणु वक्ष्यामि येन प्राप्नोति मां भवान्

kāryesiddhe śramo na syādasiddhe śrama eva hi | tathāpi śṛṇu vakṣyāmi yena prāpnoti māṃ bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदर्थो भवता चैव समुद्रोपि च लंघितः । मया प्रदक्षणी कार्यो वरो विद्याधरो ह्ययम्

yadartho bhavatā caiva samudropi ca laṃghitaḥ | mayā pradakṣaṇī kāryo varo vidyādharo hyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पुरोऽहं गमिष्यामि नानाभरणभूषिता । वामबाहूर्द्ध्वं कृत्वा च वीरः स्यान्मम संमुखः

tatpuro'haṃ gamiṣyāmi nānābharaṇabhūṣitā | vāmabāhūrddhvaṃ kṛtvā ca vīraḥ syānmama saṃmukhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन मां शक्यते नेतुं स मे भर्ता भविष्यति । सत्यं सत्यमिदं सत्यं पत्रेऽस्मिंल्लिखितं मया

yena māṃ śakyate netuṃ sa me bhartā bhaviṣyati | satyaṃ satyamidaṃ satyaṃ patre'smiṃllikhitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा सुदृढं कार्यं लंघितुं न हि शक्यते । एतद्विलिख्य सा कन्या तस्या एव करे ददौ

anyathā sudṛḍhaṃ kāryaṃ laṃghituṃ na hi śakyate | etadvilikhya sā kanyā tasyā eva kare dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सापि तत्पत्रमादाय गता माधवसन्निधिम् । तया यल्लिखितं पत्रे तत्पठित्वा तु माधवः

sāpi tatpatramādāya gatā mādhavasannidhim | tayā yallikhitaṃ patre tatpaṭhitvā tu mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयोपि लिखितं विप्र लिलेखात्यंतकौतुकैः । त्वया यदुक्तं हे कन्ये धन्ये धन्यकुलोद्भवे

bhūyopi likhitaṃ vipra lilekhātyaṃtakautukaiḥ | tvayā yaduktaṃ he kanye dhanye dhanyakulodbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदेव मन्मतं सर्वं कोऽपि नास्त्यत्र संशयः । ततस्तु गंधिनी भूयो गत्वा तन्निकटे द्विज

tadeva manmataṃ sarvaṃ ko'pi nāstyatra saṃśayaḥ | tatastu gaṃdhinī bhūyo gatvā tannikaṭe dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददौ सुलोचनायै सा लिखनं सुन्दराक्षरम् । अथ तल्लिखनं ज्ञात्वा कुमारांगी कृतं द्विज

dadau sulocanāyai sā likhanaṃ sundarākṣaram | atha tallikhanaṃ jñātvā kumārāṃgī kṛtaṃ dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.