Library·Visnusarma: Pancatantra·1·1.111

Visnusarma: Pancatantra 1.111

Panc 1.111

अथ पिङ्गलकाभिप्रायज्ञा व्याघ्र-द्वीपि-वृक-पुरःसरा सर्वेऽपि तद्-वचः समाकर्ण्य संसदि तत्-क्षणाद् एव दूरीभूताः । ततश् च दमनक आह- उदक-ग्रहणार्थं प्रवृत्तस्य स्वामिनः किम् इह निवृत्त्यावस्थानम् । पिङ्गलक आह सविलक्ष-स्मितम्- न किञ्चिद् अपि । सो ऽब्रवीत्- देव यद्य् अनाख्येयं तत् तिष्ठतु । उक्तं च- दरिषु किञ्चित् स्वजनेषु किञ्चिद् गोप्यं वयस्येषु सुतेषु किञ्चित् । युक्तं न वा युक्तम् इदं विचिन्त्य वदेद् विपश्चिन् महतो ऽनुरोधात् ॥पन्च् १।[*१००] तच् छ्रुत्वा पिङ्गलकश् चिन्तयामास- योग्यो ऽयं दृश्यते । तत् कथयाम्य् एतस्याग्रे आत्मनो ऽभिप्रायम् । उक्तं च- स्वामिनि गुणान्तरज्ञे गुणवति भृत्येऽनुवर्तिनि कलये । सुहृदि निरन्तर-चित्ते निवेद्य दुःखं सुखी भवति ॥पन्च् १।[*१०१] भो दमनक शृणोषि शब्दं दूरान् महान्तम् । सो ऽब्रवीत्- स्वामिन् शृणोमि । तत् किम् । पिङ्गलक आह- भद्र अहम् अस्माद् वनाद् गन्तुम् इच्छामि । दमनक आह- कस्मात् । पिङ्गलक आह - यतो ऽद्यस्मद्-वने किम् अप्य् अपूर्वं सत्त्वं प्रविष्टं यस्यायं महा-शब्दः श्रूयते । तस्य च शब्दानुरूपेण पराक्रमेण भवितव्यम् इति । दमनक आह- यच्-छब्द-मात्राद् अपि भयम् उपगतः स्वामी तद् अप्य् अयुक्तम् । उक्तं च- अम्भसा भिद्यते सेतुस् तथा मन्त्रो ऽप्य् अरक्षितः । पैशुन्याद् भिद्यते स्नेहो भिद्यते वाग्भिर् आतुरः

atha piṅgalakābhiprāyajñā vyāghra-dvīpi-vṛka-puraḥsarā sarve'pi tad-vacaḥ samākarṇya saṃsadi tat-kṣaṇād eva dūrībhūtāḥ | tataś ca damanaka āha- udaka-grahaṇārthaṃ pravṛttasya svāminaḥ kim iha nivṛttyāvasthānam | piṅgalaka āha savilakṣa-smitam- na kiñcid api | so 'bravīt- deva yady anākhyeyaṃ tat tiṣṭhatu | uktaṃ ca- dariṣu kiñcit svajaneṣu kiñcid gopyaṃ vayasyeṣu suteṣu kiñcit | yuktaṃ na vā yuktam idaṃ vicintya vaded vipaścin mahato 'nurodhāt ||Panc 1.[*100] tac chrutvā piṅgalakaś cintayāmāsa- yogyo 'yaṃ dṛśyate | tat kathayāmy etasyāgre ātmano 'bhiprāyam | uktaṃ ca- svāmini guṇāntarajñe guṇavati bhṛtye'nuvartini kalaye | suhṛdi nirantara-citte nivedya duḥkhaṃ sukhī bhavati ||Panc 1.[*101] bho damanaka śṛṇoṣi śabdaṃ dūrān mahāntam | so 'bravīt- svāmin śṛṇomi | tat kim | piṅgalaka āha- bhadra aham asmād vanād gantum icchāmi | damanaka āha- kasmāt | piṅgalaka āha - yato 'dyasmad-vane kim apy apūrvaṃ sattvaṃ praviṣṭaṃ yasyāyaṃ mahā-śabdaḥ śrūyate | tasya ca śabdānurūpeṇa parākrameṇa bhavitavyam iti | damanaka āha- yac-chabda-mātrād api bhayam upagataḥ svāmī tad apy ayuktam | uktaṃ ca- ambhasā bhidyate setus tathā mantro 'py arakṣitaḥ | paiśunyād bhidyate sneho bhidyate vāgbhir āturaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/1.111

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 1.111, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/1.111), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text