Library·Visnusarma: Pancatantra·1·1.21

Visnusarma: Pancatantra 1.21

Panc 1.21

अथ कदाचित् पिङ्गलको नाम सिंहः सर्व-मृग-परिवृतः पिपासाकुल उदक-पानार्थं यमुना-तटम् अवतीर्णः संजीवकस्य गम्भीरतर-रावं दूराद् एवाशृणोत् । तच् छ्रुत्वाऽतीव व्याकुल-हृदयः ससाध्वसम् आकारं प्रच्छाद्य बट-तले चतुर्-मण्डलावस्थानेनावस्थितः । चतुर्मण्डलावस्थानं त्व् इदं- सिंहः सिंहानुयायिनः काकरवाः किवृत्ता इति । अथ तस्य करटक-दमनक-नामानौ द्वौ शृगालौ मन्त्रि-पुत्रौ भ्रष्टाधिकारौ सदानुयायिनाव् आस्ताम् । तौ च परस्परं मन्त्रयतः । तत्र दमनको ऽब्रवीत्- भद्र करटक, अयं तावद् अस्मत्-स्वामी पिङ्गलक उदक-ग्रहणार्थं यमुना-कच्छम् अवतीर्य स्थितः । स किं निमित्तं पिपासाकुलो ऽपि निवृत्त्य व्यूह-रचनां विधाय दौर्मनस्येनाभिभूतो ऽत्र बट-तले स्थितः । करटक आह- भद्र किम् आवयोर् अनेन व्यापारेण उक्तं च यतः- अव्यापरेषु व्यापारं यो नरः कर्तुम् इच्छति । स एव निधनं याति कीलोत्पाटीव वानरः

atha kadācit piṅgalako nāma siṃhaḥ sarva-mṛga-parivṛtaḥ pipāsākula udaka-pānārthaṃ yamunā-taṭam avatīrṇaḥ saṃjīvakasya gambhīratara-rāvaṃ dūrād evāśṛṇot | tac chrutvā'tīva vyākula-hṛdayaḥ sasādhvasam ākāraṃ pracchādya baṭa-tale catur-maṇḍalāvasthānenāvasthitaḥ | caturmaṇḍalāvasthānaṃ tv idaṃ- siṃhaḥ siṃhānuyāyinaḥ kākaravāḥ kivṛttā iti | atha tasya karaṭaka-damanaka-nāmānau dvau śṛgālau mantri-putrau bhraṣṭādhikārau sadānuyāyināv āstām | tau ca parasparaṃ mantrayataḥ | tatra damanako 'bravīt- bhadra karaṭaka, ayaṃ tāvad asmat-svāmī piṅgalaka udaka-grahaṇārthaṃ yamunā-kaccham avatīrya sthitaḥ | sa kiṃ nimittaṃ pipāsākulo 'pi nivṛttya vyūha-racanāṃ vidhāya daurmanasyenābhibhūto 'tra baṭa-tale sthitaḥ | karaṭaka āha- bhadra kim āvayor anena vyāpāreṇa uktaṃ ca yataḥ- avyāpareṣu vyāpāraṃ yo naraḥ kartum icchati | sa eva nidhanaṃ yāti kīlotpāṭīva vānaraḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/1.21

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 1.21, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/1.21), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text