Library·Visnusarma: Pancatantra·1·1.263

Visnusarma: Pancatantra 1.263

Panc 1.263

अथ तस्य साभिप्रायं वचनम् आकर्ण्य पिङ्गलक आह-किं वक्तु-मना भवान् ? तत् कथ्यतां यत् कथनीयम् अस्ति । स प्राह-देव सञ्जीवको युष्मत्-पादानाम् उपरि द्रोह-बुद्धिर् इति । विश्वास-गतस्य मम विजने इदम् आह-भो दमनक ! दृष्टा मयास्य पिङ्गलकस्य सारासारता । तद् अहम् एनं हत्वा सकल-मृगाधिपत्यं त्वत्-साचिव्य-पदवी-समन्वितं करिष्यामि । पिङ्गलको ऽपि तद्-वज्र-सार-प्रहार-सदृशं दारुणं वचः समाकर्ण्य मोहम् उपगतो न किञ्चिद् अप्य् उक्तवान् । दमनको ऽपि तस्य तम् आकारम् आलोक्य चिन्तितवान्-अयं तावत् सञ्जीवक-निबद्ध-रागः । तन् नूनम् अनेन मन्त्रिणा राजा विनाशम् अवाप्स्यति इति । उक्तं च- एकं भूमि-पतिः करोति सचिवं राज्ये प्रमाणं यदा तं मोहाच् छ्रयते मदः स च मदाद् दास्येन निर्विद्यते । निर्विण्णस्य पदं करोति हृदये तस्य स्वतन्त्र-स्पृहा- स्वातन्त्र्य-स्पृहया ततः स नृपतेः प्राणान् अभिद्रुह्यति

atha tasya sābhiprāyaṃ vacanam ākarṇya piṅgalaka āha-kiṃ vaktu-manā bhavān ? tat kathyatāṃ yat kathanīyam asti | sa prāha-deva sañjīvako yuṣmat-pādānām upari droha-buddhir iti | viśvāsa-gatasya mama vijane idam āha-bho damanaka ! dṛṣṭā mayāsya piṅgalakasya sārāsāratā | tad aham enaṃ hatvā sakala-mṛgādhipatyaṃ tvat-sācivya-padavī-samanvitaṃ kariṣyāmi | piṅgalako 'pi tad-vajra-sāra-prahāra-sadṛśaṃ dāruṇaṃ vacaḥ samākarṇya moham upagato na kiñcid apy uktavān | damanako 'pi tasya tam ākāram ālokya cintitavān-ayaṃ tāvat sañjīvaka-nibaddha-rāgaḥ | tan nūnam anena mantriṇā rājā vināśam avāpsyati iti | uktaṃ ca- ekaṃ bhūmi-patiḥ karoti sacivaṃ rājye pramāṇaṃ yadā taṃ mohāc chrayate madaḥ sa ca madād dāsyena nirvidyate | nirviṇṇasya padaṃ karoti hṛdaye tasya svatantra-spṛhā- svātantrya-spṛhayā tataḥ sa nṛpateḥ prāṇān abhidruhyati

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/1.263

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 1.263, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/1.263), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text