तत्र च लघुपतनको नाम वायसः प्रतिवसति स्म । स कदाचित् प्राण-यात्रार्थं पुरम् उद्दिश्य प्रचलितो यावत् पश्यति, तावज् जाल-हस्तो ऽतिकृष्ण-तनुः स्फुटित-चरण ऊर्ध्व-केशो यम-किङ्कराकारो नरः संमुखो बभूव । अथ तं दृष्ट्वा शङ्कित-मना व्यचिन्तयत्-यद् अयं दुरात्माद्य ममाश्रय-वट-पादप-सम्मुखो ऽभ्येति । तन् न ज्ञायते किम् अद्य वट-वासिनां विहङ्गमानां सङ्क्षयो भविष्यति न वा । एवं बहुविधं विचिन्त्य तत्-क्षणान् निवृत्य तम् एव बट-पादपं गत्वा सर्वान् विहङ्गमान् प्रोवाच-भोः ! अयं दुरात्मा लुब्धको जाल-तण्डुल-हस्तः समभ्येति । तत् सर्वथा तस्य न विश्वसनीयम् । एष जालं प्रसार्य तण्डुलान् प्रक्षेप्स्यति । ते तण्डुला भवद्भिः सर्वैर् अपि कालकूट-सदृशा द्रष्टव्याः । एवं वदतस् तस्य स लुब्धकस् तत्र बट-तल आगत्य जालं प्रसार्य सिन्दु-वार-सदृशांस् तण्डुलान् प्रक्षिप्य नातिदूरं गत्वा निभृतः स्थितः । अथ ये पक्षिणस् तत्र स्थितास् ते लघु-पतनक-वाक्यार्गलया निवारितास् तांस् तण्डुलान् हालाहालाङ्कुरान् इव वीक्षमाणा निभृतास् तस्थुः । अत्रान्तरे चित्रग्रीवो नाम कपोतराजः सहस्र-परिवारः प्राण-यात्रार्थ-परिभ्रमंस् तांस् तण्डुलान् दूरतो ऽपि पश्यन् लघुपतनकेन निवार्यमाणो ऽपि जिह्वा-लौल्याद् भक्षणार्थम् अपतत् । स-परिवारो निबद्धश् च । अथवा साध्व् इदम् उच्यते- जिह्वा-लौल्य-प्रसक्तानां जल-मध्य-निवासिनाम् । अचिन्तितो वधो ऽज्ञानां मीनानाम् इव जायते
tatra ca laghupatanako nāma vāyasaḥ prativasati sma | sa kadācit prāṇa-yātrārthaṃ puram uddiśya pracalito yāvat paśyati, tāvaj jāla-hasto 'tikṛṣṇa-tanuḥ sphuṭita-caraṇa ūrdhva-keśo yama-kiṅkarākāro naraḥ saṃmukho babhūva | atha taṃ dṛṣṭvā śaṅkita-manā vyacintayat-yad ayaṃ durātmādya mamāśraya-vaṭa-pādapa-sammukho 'bhyeti | tan na jñāyate kim adya vaṭa-vāsināṃ vihaṅgamānāṃ saṅkṣayo bhaviṣyati na vā | evaṃ bahuvidhaṃ vicintya tat-kṣaṇān nivṛtya tam eva baṭa-pādapaṃ gatvā sarvān vihaṅgamān provāca-bhoḥ ! ayaṃ durātmā lubdhako jāla-taṇḍula-hastaḥ samabhyeti | tat sarvathā tasya na viśvasanīyam | eṣa jālaṃ prasārya taṇḍulān prakṣepsyati | te taṇḍulā bhavadbhiḥ sarvair api kālakūṭa-sadṛśā draṣṭavyāḥ | evaṃ vadatas tasya sa lubdhakas tatra baṭa-tala āgatya jālaṃ prasārya sindu-vāra-sadṛśāṃs taṇḍulān prakṣipya nātidūraṃ gatvā nibhṛtaḥ sthitaḥ | atha ye pakṣiṇas tatra sthitās te laghu-patanaka-vākyārgalayā nivāritās tāṃs taṇḍulān hālāhālāṅkurān iva vīkṣamāṇā nibhṛtās tasthuḥ | atrāntare citragrīvo nāma kapotarājaḥ sahasra-parivāraḥ prāṇa-yātrārtha-paribhramaṃs tāṃs taṇḍulān dūrato 'pi paśyan laghupatanakena nivāryamāṇo 'pi jihvā-laulyād bhakṣaṇārtham apatat | sa-parivāro nibaddhaś ca | athavā sādhv idam ucyate- jihvā-laulya-prasaktānāṃ jala-madhya-nivāsinām | acintito vadho 'jñānāṃ mīnānām iva jāyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.