Library·Visnusarma: Pancatantra·2·2.70

Visnusarma: Pancatantra 2.70

Panc 2.70

तन्-मुखं, शोचितव्यस् त्वं गर्वं गतः । तद् अहं त्वदीयं मठं परित्यज्य यास्यामि । अथ तच् छ्रुत्वा भय-त्रस्त-मनास् ताम्रचूडस् तम् उवाच-भो भगवन् ! मैवं वद । न त्वत्-समो ऽन्यो मम सुहृत् कश्चिद् अस्ति । परं तच् छ्रूयतां गोष्ठी-शैथिल्य-कारणम् । एष दुरात्मा मूषकः प्रोन्नत-स्थाने धृतम् अपि भिक्षा-पात्रम् उत्प्लुत्यारोहति, भिक्षा-शेषंच तत्रस्थं भक्षयति । तद्-अभावाद् एव मठे मार्जन-क्रियापि न भवति । तन् मूषक मुहुर् मुहुस् ताडयामि । नान्यत् कारणम् इति । अपरम् एतत् कुतूहलं पश्यास्य दुर्तात्मनो यन् मार्जार-मर्कटादयो ऽपि तिरस्कृता अस्योत्पतनेन । बृहत्स्फिग् आह-अथ ज्ञायते तस्य बिलं कस्मिंश्चित् प्रदेशे । ताम्रचूड आह-भगवन् न वेद्मि सम्यक् । स आह-नूनं निधानस्योपरि तस्य बिलम् । निधानोष्मणा प्रकूर्दते । उक्तं च- ऊष्मापि वित्तजो वृद्धिं तेजो नयति देहिनाम् । किं पुनस् तस्य सम्भोगस् त्याग-धर्म-समन्वितः

tan-mukhaṃ, śocitavyas tvaṃ garvaṃ gataḥ | tad ahaṃ tvadīyaṃ maṭhaṃ parityajya yāsyāmi | atha tac chrutvā bhaya-trasta-manās tāmracūḍas tam uvāca-bho bhagavan ! maivaṃ vada | na tvat-samo 'nyo mama suhṛt kaścid asti | paraṃ tac chrūyatāṃ goṣṭhī-śaithilya-kāraṇam | eṣa durātmā mūṣakaḥ pronnata-sthāne dhṛtam api bhikṣā-pātram utplutyārohati, bhikṣā-śeṣaṃca tatrasthaṃ bhakṣayati | tad-abhāvād eva maṭhe mārjana-kriyāpi na bhavati | tan mūṣaka muhur muhus tāḍayāmi | nānyat kāraṇam iti | aparam etat kutūhalaṃ paśyāsya durtātmano yan mārjāra-markaṭādayo 'pi tiraskṛtā asyotpatanena | bṛhatsphig āha-atha jñāyate tasya bilaṃ kasmiṃścit pradeśe | tāmracūḍa āha-bhagavan na vedmi samyak | sa āha-nūnaṃ nidhānasyopari tasya bilam | nidhānoṣmaṇā prakūrdate | uktaṃ ca- ūṣmāpi vittajo vṛddhiṃ tejo nayati dehinām | kiṃ punas tasya sambhogas tyāga-dharma-samanvitaḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/2.70

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 2.70, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/2.70), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text