Library·Visnusarma: Pancatantra·3·3.117

Visnusarma: Pancatantra 3.117

Panc 3.117

मेघवर्ण आह-कथम् एतत् ? सो ऽब्रवीत्- कथा ३ मित्र-शर्म-ब्राह्मण-कथा कस्मिंश्चिद् अधिष्ठाने मित्रशर्मा नाम ब्राह्मणः कृताग्निहोत्र-परिग्रहः प्रतिवसति स्म । तेन कदाचिन् माघ-मासे सौम्यानिले प्रवाति, मेघाच्छादिते गगने मन्दं मन्दं प्रवर्षति पर्जन्ये, पशु-प्रार्थनार्थं किञ्चिद् ग्रामान्तरं गत्वा, कश्चिद् यजमानो याचितः-भो यजमान ! आगामिन्याम् अमावास्यायाम् अहं यक्ष्यामि यज्ञम् । तद् देहि मे पशुम् एकम् । अथ तेन यस्य शास्त्रोक्तः पीवर-तनुः पशुः प्रदत्तः । सो ऽपि तं समर्थम् इतश् चेतश् च गच्छन्तं विज्ञाय स्कन्धे कृत्वा सत्वरं स्व-पुराभिमुखः प्रतस्थे । अथ तस्य गच्छतो मार्गे त्रयो धूर्ताः क्षुत्-क्षाम-कण्ठाः संमुखा बभूवुः । तैश् च तादृशं पीवर-तनुं स्कन्ध आरूढम् आलोक्य, मिथो ऽभिहितं-अहो ! अस्य पशोर् भक्षणाद् अद्यतनीयो हिम-पातो व्यर्थतां नीयते । तद् एनं वञ्चयित्वा पशुम् आदाय शीत-त्राणं कुर्मः । अथ तेषाम् एकतमो वेश-परिवर्तनं विधाय संमुखो भूत्वापमार्गेण तम् आहिताग्निम् ऊचे-भो भोः ! बालाग्निहोत्रिन् ! किम् एवं जन-विरुद्धं हास्य-कार्यम् अनुष्ठीयते ? यद् एष सारमेयो ऽपवित्रः स्कन्धाधिरूढो नीयते । उक्तं च यतः । श्वान-कुक्कुट-चाण्डालाः सम-स्पर्शाः प्रकीर्तिताः । रासभोष्ट्रौ विशेषेण तस्मात् तान् नैव संस्पृशेत्

meghavarṇa āha-katham etat ? so 'bravīt- kathā 3 mitra-śarma-brāhmaṇa-kathā kasmiṃścid adhiṣṭhāne mitraśarmā nāma brāhmaṇaḥ kṛtāgnihotra-parigrahaḥ prativasati sma | tena kadācin māgha-māse saumyānile pravāti, meghācchādite gagane mandaṃ mandaṃ pravarṣati parjanye, paśu-prārthanārthaṃ kiñcid grāmāntaraṃ gatvā, kaścid yajamāno yācitaḥ-bho yajamāna ! āgāminyām amāvāsyāyām ahaṃ yakṣyāmi yajñam | tad dehi me paśum ekam | atha tena yasya śāstroktaḥ pīvara-tanuḥ paśuḥ pradattaḥ | so 'pi taṃ samartham itaś cetaś ca gacchantaṃ vijñāya skandhe kṛtvā satvaraṃ sva-purābhimukhaḥ pratasthe | atha tasya gacchato mārge trayo dhūrtāḥ kṣut-kṣāma-kaṇṭhāḥ saṃmukhā babhūvuḥ | taiś ca tādṛśaṃ pīvara-tanuṃ skandha ārūḍham ālokya, mitho 'bhihitaṃ-aho ! asya paśor bhakṣaṇād adyatanīyo hima-pāto vyarthatāṃ nīyate | tad enaṃ vañcayitvā paśum ādāya śīta-trāṇaṃ kurmaḥ | atha teṣām ekatamo veśa-parivartanaṃ vidhāya saṃmukho bhūtvāpamārgeṇa tam āhitāgnim ūce-bho bhoḥ ! bālāgnihotrin ! kim evaṃ jana-viruddhaṃ hāsya-kāryam anuṣṭhīyate ? yad eṣa sārameyo 'pavitraḥ skandhādhirūḍho nīyate | uktaṃ ca yataḥ | śvāna-kukkuṭa-cāṇḍālāḥ sama-sparśāḥ prakīrtitāḥ | rāsabhoṣṭrau viśeṣeṇa tasmāt tān naiva saṃspṛśet

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/3.117

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 3.117, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/3.117), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text