Library·Visnusarma: Pancatantra·5·5.68

Visnusarma: Pancatantra 5.68

Panc 5.68

कौलिक आह-सत्यम् उक्तं भवत्या । तत् कथय किं प्रार्थये ? साह-त्वं तावद् एकं पटं नित्यम् एव निष्पादयसि । तेन सर्वा व्यय-शुद्धिः सम्पद्यते । इदानीं त्वम् आत्मनो ऽन्यद् बाहु-युगलं द्वितीयं शिरश् च याचस्व, येन पट-द्वयं सम्पादयसि पुरतः पृष्ठतश् च । एकस्य मूल्येन गृःए यथा-पूर्वं व्ययं सम्पादयिष्यसि, द्वितीयस्य मूल्येन विशेष-कृत्यानि करिष्यसि । एवं सौख्येन स्वजाति-मध्ये श्लाघ्यमानस्य कालो यास्यति, लोक-द्वयस्योपार्जना च भविष्यति । सो ऽपि तद् आकर्ण्य प्रहृष्टः प्राह-साधु पतिव्रते ! साधु ! युक्तम् उक्तं भवत्या । तद् एवं करिष्यामि । एष मे निश्चयः । ततो ऽसौ गत्वा व्यन्तरं प्रार्थयांचक्रे-भो, यदि ममेप्सितं प्रयच्छसि तत् देहि मे द्वितीयं बाहु-युगलं शिरश् च । एवम् अभिहिते तत्-क्षणाद् एव स द्विशिराश् चतुर्बाहुश् च सञ्जातः । ततो हृष्ट-मना यावद् गृहम् आगच्छति तावल्-लोकैः राक्षसो ऽयम् इति मान्यमानैर् लगुड-पाषाण-प्रहारैस् ताडितो मृतश् च । अतो ऽहं ब्रवीमि-यस्य नास्ति स्वयं प्रज्ञा इति । चक्रधर आह-भोः ! सत्यम् एतत् । सर्वो ऽपि जनो ऽश्रद्देयाम् आशापिशाचिकां प्राप्य हास्य-पदवीं याति । अथवा साध्व् इदम् उच्यते केनापि- अनागतवतीं चिन्ताम् असम्भाव्यां करोति यः । स एव पाण्डुरः शेते सोम-शर्म-पिता यथा

kaulika āha-satyam uktaṃ bhavatyā | tat kathaya kiṃ prārthaye ? sāha-tvaṃ tāvad ekaṃ paṭaṃ nityam eva niṣpādayasi | tena sarvā vyaya-śuddhiḥ sampadyate | idānīṃ tvam ātmano 'nyad bāhu-yugalaṃ dvitīyaṃ śiraś ca yācasva, yena paṭa-dvayaṃ sampādayasi purataḥ pṛṣṭhataś ca | ekasya mūlyena gṛḥe yathā-pūrvaṃ vyayaṃ sampādayiṣyasi, dvitīyasya mūlyena viśeṣa-kṛtyāni kariṣyasi | evaṃ saukhyena svajāti-madhye ślāghyamānasya kālo yāsyati, loka-dvayasyopārjanā ca bhaviṣyati | so 'pi tad ākarṇya prahṛṣṭaḥ prāha-sādhu pativrate ! sādhu ! yuktam uktaṃ bhavatyā | tad evaṃ kariṣyāmi | eṣa me niścayaḥ | tato 'sau gatvā vyantaraṃ prārthayāṃcakre-bho, yadi mamepsitaṃ prayacchasi tat dehi me dvitīyaṃ bāhu-yugalaṃ śiraś ca | evam abhihite tat-kṣaṇād eva sa dviśirāś caturbāhuś ca sañjātaḥ | tato hṛṣṭa-manā yāvad gṛham āgacchati tāval-lokaiḥ rākṣaso 'yam iti mānyamānair laguḍa-pāṣāṇa-prahārais tāḍito mṛtaś ca | ato 'haṃ bravīmi-yasya nāsti svayaṃ prajñā iti | cakradhara āha-bhoḥ ! satyam etat | sarvo 'pi jano 'śraddeyām āśāpiśācikāṃ prāpya hāsya-padavīṃ yāti | athavā sādhv idam ucyate kenāpi- anāgatavatīṃ cintām asambhāvyāṃ karoti yaḥ | sa eva pāṇḍuraḥ śete soma-śarma-pitā yathā

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Panc/5.68

Cite as: Visnusarma: Pancatantra 5.68, in HREEM (hreem.cc/library/Panc/5.68), after GRETIL, Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 5_poetry/5_subhas/vispancu.htm — Visnusarma: Pancatantra (Version 1.01) Based on the ed. by Ramchandra Jha, 6th edition, Varanasi : Chowkhamba Vidyabhavan, 1991. (Vidyabhavan Sanskrit Grantha Mala, 17) Also consulted: ed. by M.R. Kale. Delhi : Motilal Banarsidass, reprint. 1991. Input by Jan

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text