परं परस्थं गहनाद् अनादिम् एकं निविष्टं बहुधा गुहासु । सर्वालयं सर्वचराचरस्थं त्वाम् एव शम्भुं शरणं प्रपद्ये ॥ १ ॥ गर्भाधिवासपूर्वकमरणान्तकदुःखचक्रविभ्रान्तः । आधारम् भगवन्तं शिष्यः पप्रच्छ परमार्थम्
paraṃ parasthaṃ gahanād anādim ekaṃ niviṣṭaṃ bahudhā guhāsu | sarvālayaṃ sarvacarācarasthaṃ tvām eva śambhuṃ śaraṇaṃ prapadye || 1 || garbhādhivāsapūrvakamaraṇāntakaduḥkhacakravibhrāntaḥ | ādhāram bhagavantaṃ śiṣyaḥ papraccha paramārtham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारकारिकाभिः तं गुरुर् अभिभाषति स्म तत्सारम् । कथयत्य् अभिनवगुप्तः शिवशासनदृष्टियोगेन
ādhārakārikābhiḥ taṃ gurur abhibhāṣati sma tatsāram | kathayaty abhinavaguptaḥ śivaśāsanadṛṣṭiyogena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजशक्तिवैभवभराद् अङ्दचतुष्टयम् इदं विभागेन । शक्तिर् माया प्रकृतिः पृथ्वी चेति प्रभावितं प्रभुणा
nijaśaktivaibhavabharād a.ṅdacatuṣṭayam idaṃ vibhāgena | śaktir māyā prakṛtiḥ pṛthvī ceti prabhāvitaṃ prabhuṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रान्तर् विश्वम् इदं विचित्रतनुकरणभुवनसंतानम् । भोक्ता च तत्र देही शिव एव गृहीतपशुभावः
tatrāntar viśvam idaṃ vicitratanukaraṇabhuvanasaṃtānam | bhoktā ca tatra dehī śiva eva gṛhītapaśubhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाविधवर्णानां रूपं धत्ते यथामलः स्फटिकः । सुरमानुषपशुपादपरूपत्वं तद्वद् ईशो ऽपि
nānāvidhavarṇānāṃ rūpaṃ dhatte yathāmalaḥ sphaṭikaḥ | suramānuṣapaśupādaparūpatvaṃ tadvad īśo 'pi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गच्छति गच्छति जल इव हिमकरबिम्बं स्थिते स्थितिं याति । तनुकरणभुवनवर्गे तथायम् आत्मा महेशानः
gacchati gacchati jala iva himakarabimbaṃ sthite sthitiṃ yāti | tanukaraṇabhuvanavarge tathāyam ātmā maheśānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राहुर् अदृश्यो ऽपि यथा शशिबिम्बस्थः प्रकाशते तद्वत् । सर्वगतो ऽप्य् अयम् आत्मा विषयाश्रयणेन धीमुकुरे
rāhur adṛśyo 'pi yathā śaśibimbasthaḥ prakāśate tadvat | sarvagato 'py ayam ātmā viṣayāśrayaṇena dhīmukure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदर्शे मलरहिते यद्वद् वदनं विभाति तद्वद् अयम् । शिवशक्तिपातविमले धीतत्त्वे भाति भारूपः
ādarśe malarahite yadvad vadanaṃ vibhāti tadvad ayam | śivaśaktipātavimale dhītattve bhāti bhārūpaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भारूपं परिपूर्णं स्वात्मनि विश्रान्तितो महानन्दम् । इच्छसंवित्करणैर् निर्भरितम् अनन्तशक्तिपरिपूर्णम्
bhārūpaṃ paripūrṇaṃ svātmani viśrāntito mahānandam | icchasaṃvitkaraṇair nirbharitam anantaśaktiparipūrṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वविकल्पविहीनं शुद्धं शान्तं लयोदयविहीनम् । यत् परतत्त्वं तस्मिन् विभाति षट्ट्रिंशदात्म जगत्
sarvavikalpavihīnaṃ śuddhaṃ śāntaṃ layodayavihīnam | yat paratattvaṃ tasmin vibhāti ṣaṭṭriṃśadātma jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्पणबिम्बे यद्वन् नगरग्रामादिचित्रम् अविभागि । भाति विभागेनैव च परस्परं दर्पणाद् अपि च
darpaṇabimbe yadvan nagaragrāmādicitram avibhāgi | bhāti vibhāgenaiva ca parasparaṃ darpaṇād api ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमलतमपरमभैरवबोधात् तद्वद् विभागशून्यम् अपि । अन्योन्यं च ततो ऽपि च विभक्तम् आभाति जगद् एतत्
vimalatamaparamabhairavabodhāt tadvad vibhāgaśūnyam api | anyonyaṃ ca tato 'pi ca vibhaktam ābhāti jagad etat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशक्तिसदाशिवताम् ईश्वरविद्यामयीं च तत्त्वदशाम् । शक्तीनां पञ्चानां विभक्तभावेन भासयति
śivaśaktisadāśivatām īśvaravidyāmayīṃ ca tattvadaśām | śaktīnāṃ pañcānāṃ vibhaktabhāvena bhāsayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमं यत् स्वातन्त्र्यं दुर्घटसंपादनं महेशस्य । देवी मायाशक्तिः स्वात्मावरणं शिवस्य इतत्
paramaṃ yat svātantryaṃ durghaṭasaṃpādanaṃ maheśasya | devī māyāśaktiḥ svātmāvaraṇaṃ śivasya itat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायापरिग्रहवशाद् बोधो मलिनः पुमान् पशुर् भवति । कालकलानियतिबलाद् रागाविद्यावशेन संबद्धः
māyāparigrahavaśād bodho malinaḥ pumān paśur bhavati | kālakalāniyatibalād rāgāvidyāvaśena saṃbaddhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधुनैव किंचिद् एवेदम् एव सर्वात्मनैव जानामि । मायासहितं कञ्चुकषट्कम् अणोर् अन्तरङ्गम् इदम् उक्तम्
adhunaiva kiṃcid evedam eva sarvātmanaiva jānāmi | māyāsahitaṃ kañcukaṣaṭkam aṇor antaraṅgam idam uktam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कम्बुकम् इव तङ्दुलकणविनिविष्टं भिन्नम् अप्य् अभिदा । भजते तत् तु विशुद्धिं शिवमार्गौन्मुख्ययोगेन
kambukam iva ta.ṅdulakaṇaviniviṣṭaṃ bhinnam apy abhidā | bhajate tat tu viśuddhiṃ śivamārgaunmukhyayogena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखदुःखमोहमात्रं निश्चयसंकल्पनाभिमानाच् च । प्रकृतिर् अथान्तःकरनं बुद्धिमनोऽहंकृतिक्रमशः
sukhaduḥkhamohamātraṃ niścayasaṃkalpanābhimānāc ca | prakṛtir athāntaḥkaranaṃ buddhimano'haṃkṛtikramaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोत्रं त्वगक्षिरसना घ्राणं बुद्धीन्द्रियाणि शब्दादौ । वाक्पाणिपादपायूपस्थं कर्मेन्द्रियाणि पुनः
śrotraṃ tvagakṣirasanā ghrāṇaṃ buddhīndriyāṇi śabdādau | vākpāṇipādapāyūpasthaṃ karmendriyāṇi punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां ग्राह्यो विषयः सूक्ष्मः प्रविभागवर्जितो यः स्यात् । तन्मात्रपञ्चकं तत् शब्दः स्पर्शो महो रसो गन्धः
eṣāṃ grāhyo viṣayaḥ sūkṣmaḥ pravibhāgavarjito yaḥ syāt | tanmātrapañcakaṃ tat śabdaḥ sparśo maho raso gandhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्संसर्गवशात् स्थूलो विषयस् तु भूतपञ्चकताम् । अभ्येति नभः पवनस् तेजः सलिलं च पृथ्वी च
etatsaṃsargavaśāt sthūlo viṣayas tu bhūtapañcakatām | abhyeti nabhaḥ pavanas tejaḥ salilaṃ ca pṛthvī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष इव तङ्दुलकणिकाम् आवृणुते प्रकृतिपूर्वकः सर्गः । पृथ्वीपर्यन्तो ऽयं चैतन्यं देहभावेन
tuṣa iva ta.ṅdulakaṇikām āvṛṇute prakṛtipūrvakaḥ sargaḥ | pṛthvīparyanto 'yaṃ caitanyaṃ dehabhāvena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परम् आवरणं मल इह सूक्ष्मं मायादिकञ्चुकं स्थूलम् । बाह्यं विग्रहरूपं कोशत्रयवेष्टितो ह्य् आत्मा
param āvaraṇaṃ mala iha sūkṣmaṃ māyādikañcukaṃ sthūlam | bāhyaṃ vigraharūpaṃ kośatrayaveṣṭito hy ātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानतिमिरयोगाद् एकम् अपि स्वं स्वभावम् आत्मानम् । ग्राह्यग्राहकनानावैचित्र्येणावबुध्येत
ajñānatimirayogād ekam api svaṃ svabhāvam ātmānam | grāhyagrāhakanānāvaicitryeṇāvabudhyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसफाणितशर्करिकागुडखङ्दाद्या यथेक्षुरस एव । तद्वद् अवस्था भेदाः सर्वे परमात्मनः शम्भोः
rasaphāṇitaśarkarikāguḍakha.ṅdādyā yathekṣurasa eva | tadvad avasthā bhedāḥ sarve paramātmanaḥ śambhoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञानान्तर्यामिप्राणविराड्देहजातिपिङ्दान्ताः । व्यवहारमात्रम् एतत् परमार्थेन तु न सन्त्य् एव
vijñānāntaryāmiprāṇavirāḍdehajātipi.ṅdāntāḥ | vyavahāramātram etat paramārthena tu na santy eva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रज्ज्वां नास्ति भुजङ्गस् त्रासं कुरुते च मृत्युपर्यन्तम् । भ्रान्तेर् महती शक्तिर् न विवेक्तुं शक्यते नाम
rajjvāṃ nāsti bhujaṅgas trāsaṃ kurute ca mṛtyuparyantam | bhrānter mahatī śaktir na vivektuṃ śakyate nāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वद् धर्माधर्मस्वर्निरयोत्पत्तिमरणसुखदुःखम् । वर्णाश्रमादि चात्मन्य् असद् अपि विभ्रमबलाद् भवति
tadvad dharmādharmasvarnirayotpattimaraṇasukhaduḥkham | varṇāśramādi cātmany asad api vibhramabalād bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् तद् अन्धकारं यद् भावेषु प्रकाशमानतया । आत्मानतिरिक्तेष्व् अपि भवत्य् अनात्माभिमानो ऽयम्
etat tad andhakāraṃ yad bhāveṣu prakāśamānatayā | ātmānatirikteṣv api bhavaty anātmābhimāno 'yam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिमिराद् अपि तिमिरम् इदं गङ्दस्योपरि महान् अयं स्फोटः । यद् अनात्मन्य् अपि देहप्राणदाव् आत्ममानित्वम्
timirād api timiram idaṃ ga.ṅdasyopari mahān ayaṃ sphoṭaḥ | yad anātmany api dehaprāṇadāv ātmamānitvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देहप्राणविमर्शनधीज्ञाननभःप्रपञ्चयोगेन । आत्मानम् वेष्टयते चित्रं जालेन जालकार इव
dehaprāṇavimarśanadhījñānanabhaḥprapañcayogena | ātmānam veṣṭayate citraṃ jālena jālakāra iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वज्ञानविभवभासनयोगेनोद्वेष्टयेन् निजात्मानम् । इति बन्धमोक्षचित्रां क्रीडां प्रतनोति परमशिवः
svajñānavibhavabhāsanayogenodveṣṭayen nijātmānam | iti bandhamokṣacitrāṃ krīḍāṃ pratanoti paramaśivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिस्थितिसंहारा जाग्रत्स्वप्नौ सुषुप्तम् इति तस्मिन् । भान्ति तुरीये धामनि तथापि तैर् नावृतं भाति
sṛṣṭisthitisaṃhārā jāgratsvapnau suṣuptam iti tasmin | bhānti turīye dhāmani tathāpi tair nāvṛtaṃ bhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाग्रद् विश्वं भेदात् स्वप्नस् तेजः प्रकाशमाहात्म्यात् । प्राज्ञः सुप्तावस्था ज्ञानघनत्वात् ततः परं तुर्यम्
jāgrad viśvaṃ bhedāt svapnas tejaḥ prakāśamāhātmyāt | prājñaḥ suptāvasthā jñānaghanatvāt tataḥ paraṃ turyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलधरधूमरजोभिर् मलिनीक्रियते यथा न गगनतलम् । तद्वन् मायाविकृतिभिर् अपरामृष्टः परः पुरुषः
jaladharadhūmarajobhir malinīkriyate yathā na gaganatalam | tadvan māyāvikṛtibhir aparāmṛṣṭaḥ paraḥ puruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकस्मिन् घटगगने रजसा व्याप्ते भवन्ति नान्यानि । मलिनानि तद्वद् एते जीवाः सुखदुःखभेदजुषः
ekasmin ghaṭagagane rajasā vyāpte bhavanti nānyāni | malināni tadvad ete jīvāḥ sukhaduḥkhabhedajuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्ते शान्त इवायं हृष्टे हृष्टो विमोहवति मूढः । तत्त्वगणे सति भगवान् न पुनः परमार्थतः स तथा
śānte śānta ivāyaṃ hṛṣṭe hṛṣṭo vimohavati mūḍhaḥ | tattvagaṇe sati bhagavān na punaḥ paramārthataḥ sa tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अनात्मन्य् अपि तद्रूपावभासनं तत् पुरा निराकृत्य । आत्मन्य् अनात्मरूपां भ्रान्तिं विदलयति परमात्मा
yad anātmany api tadrūpāvabhāsanaṃ tat purā nirākṛtya | ātmany anātmarūpāṃ bhrāntiṃ vidalayati paramātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं विभ्रमयुगलकसमूलविच्छेदने कृतार्थस्य । कर्तव्यान्तरकलना न जातु परयोगिनो भवति
itthaṃ vibhramayugalakasamūlavicchedane kṛtārthasya | kartavyāntarakalanā na jātu parayogino bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिवी प्रकृतिर् माया त्रितयम् इदं वेद्यरूपतापतितम् । अद्वैतभावनबलाद् भवति हि सन्मात्रपरिशेषम्
pṛthivī prakṛtir māyā tritayam idaṃ vedyarūpatāpatitam | advaitabhāvanabalād bhavati hi sanmātrapariśeṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रशनाकुङ्दलकटकं भेदत्यागेन दृश्यते यथा हेम । तद्वद् भेदत्यागे सन्मात्रं सर्वम् आभाति
raśanāku.ṅdalakaṭakaṃ bhedatyāgena dṛśyate yathā hema | tadvad bhedatyāge sanmātraṃ sarvam ābhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् ब्रह्म परं शुद्धं शान्तं अभेदात्मकं समं सकलम् । अमृतं सत्यं शक्तौ विश्राम्यति भास्वरूपायाम्
tad brahma paraṃ śuddhaṃ śāntaṃ abhedātmakaṃ samaṃ sakalam | amṛtaṃ satyaṃ śaktau viśrāmyati bhāsvarūpāyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्यत इति वेद्यत इति संपाद्यत इति च भास्वरूपेण । अपरामृष्टं यद् अपि तु नभःप्रसूनत्वम् अभ्येति
iṣyata iti vedyata iti saṃpādyata iti ca bhāsvarūpeṇa | aparāmṛṣṭaṃ yad api tu nabhaḥprasūnatvam abhyeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तित्रिशूलपरिगमयोगेन समस्तम् अपि परमेशे । शिवनामनि परमार्थे विसृज्यते देवदेवेन
śaktitriśūlaparigamayogena samastam api parameśe | śivanāmani paramārthe visṛjyate devadevena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् अपि च पञ्चशक्तिप्रसरणक्रमेण बहिर् अपि तत् । अङ्दत्रयं विचित्रं सृष्टं बहिरात्मलाभेन
punar api ca pañcaśaktiprasaraṇakrameṇa bahir api tat | a.ṅdatrayaṃ vicitraṃ sṛṣṭaṃ bahirātmalābhena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शक्तिचक्रयन्त्रं क्रीडायोगेन वाहयन् देवः । अहम् एव शुद्धरूपः शक्तिमहाचक्रनायकपदस्थः
iti śakticakrayantraṃ krīḍāyogena vāhayan devaḥ | aham eva śuddharūpaḥ śaktimahācakranāyakapadasthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मय्य् एव भाति विश्वं दर्पण इव निर्मले घतादीनि । मत्तः प्रसरति सर्वं स्वप्नविचित्रत्वम् इव सुप्तात्
mayy eva bhāti viśvaṃ darpaṇa iva nirmale ghatādīni | mattaḥ prasarati sarvaṃ svapnavicitratvam iva suptāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहम् एव विश्वरूपः करचरनादिस्वभाव इव देहः । सर्वस्मिन् अहम् एव स्फुरामि भावेषु भास्वरूपम् इव
aham eva viśvarūpaḥ karacaranādisvabhāva iva dehaḥ | sarvasmin aham eva sphurāmi bhāveṣu bhāsvarūpam iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टा श्रोता घ्राता देहेन्द्रियवर्जितो ऽप्य् अकर्तापि । सिद्धान्तागमतर्कांश् चित्रान् अहम् एव रचयामि
draṣṭā śrotā ghrātā dehendriyavarjito 'py akartāpi | siddhāntāgamatarkāṃś citrān aham eva racayāmi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं द्वैतविकल्पे गलिते प्रविलङ्घ्य मोहिनीं मायाम् । सलिले सलिलं क्षीरे क्षीरम् इव ब्रह्मणि लयी स्यात्
itthaṃ dvaitavikalpe galite pravilaṅghya mohinīṃ māyām | salile salilaṃ kṣīre kṣīram iva brahmaṇi layī syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं तत्त्वसमूहे भावनया शिवमयत्वम् अभियाते । कः शोकः को मोहः सर्वं ब्रह्मावलोकयतः
itthaṃ tattvasamūhe bhāvanayā śivamayatvam abhiyāte | kaḥ śokaḥ ko mohaḥ sarvaṃ brahmāvalokayataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मफलं शुभम् अशुभं मिथ्याज्ञानेन संगमाद् एव । विषमो हि सङ्गदोषस् तस्करयोगो ऽप्य् अतस्करस्येव
karmaphalaṃ śubham aśubhaṃ mithyājñānena saṃgamād eva | viṣamo hi saṅgadoṣas taskarayogo 'py ataskarasyeva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकव्यवहारकृतां य इहाविद्याम् उपासते मूढाः । ते यान्ति जन्ममृत्यू धर्माधर्मार्गलाबद्धाः
lokavyavahārakṛtāṃ ya ihāvidyām upāsate mūḍhāḥ | te yānti janmamṛtyū dharmādharmārgalābaddhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानकालनिचितं धर्माधर्मात्मकं तु कर्मापि । चिरसंचितम् इव तूलं नश्यति विज्ञानदीप्तिवशात्
ajñānakālanicitaṃ dharmādharmātmakaṃ tu karmāpi | cirasaṃcitam iva tūlaṃ naśyati vijñānadīptivaśāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानप्राप्तौ कृतम् अपि न फलाय ततो ऽस्य जन्म कथम् । गतजन्मबन्धयोगो भाति शिवार्कः स्वदीधितिभिः
jñānaprāptau kṛtam api na phalāya tato 'sya janma katham | gatajanmabandhayogo bhāti śivārkaḥ svadīdhitibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुषकम्बुककिंशारुकमुक्तं बीजं यथाङ्कुरं कुरुते । नैव तथाणवमायाकर्मविमुक्तो भवाङ्कुरं ह्य् आत्मा
tuṣakambukakiṃśārukamuktaṃ bījaṃ yathāṅkuraṃ kurute | naiva tathāṇavamāyākarmavimukto bhavāṅkuraṃ hy ātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मज्ञो न कुतश्चन बिभेति सर्वं हि तस्य निजरूपम् । नैव च शोचति यस्मात् परमार्थे नाशिता नास्ति
ātmajño na kutaścana bibheti sarvaṃ hi tasya nijarūpam | naiva ca śocati yasmāt paramārthe nāśitā nāsti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिगूढहृदयगञ्जप्ररूढपरमार्थरत्नसंचयतः । अहम् एवेति महेश्वरभावे का दुर्गतिः कस्य
atigūḍhahṛdayagañjaprarūḍhaparamārtharatnasaṃcayataḥ | aham eveti maheśvarabhāve kā durgatiḥ kasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षस्य नैव किंचिद् धामास्ति न चापि गमनम् अन्यत्र । अज्ञानग्रन्थिभिदा स्वशक्त्यभिव्यक्तता मोक्षः
mokṣasya naiva kiṃcid dhāmāsti na cāpi gamanam anyatra | ajñānagranthibhidā svaśaktyabhivyaktatā mokṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिन्नाज्ञानग्रन्थिर् गतसंदेहः पराकृतभ्रान्तिः । प्रक्षीणपुण्यपापो विग्रहयोगे ऽप्य् असौ मुक्तः
bhinnājñānagranthir gatasaṃdehaḥ parākṛtabhrāntiḥ | prakṣīṇapuṇyapāpo vigrahayoge 'py asau muktaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्न्यभिदग्धं बीजं यथा प्ररोहासमर्थताम् एति । ज्ञानाग्निदग्धम् एवं कर्म न जन्मप्रदं भवति
agnyabhidagdhaṃ bījaṃ yathā prarohāsamarthatām eti | jñānāgnidagdham evaṃ karma na janmapradaṃ bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमितबुद्धित्वेन हि कर्मोचितभाविदेहभावनया । सङ्कुचिता चितिर् एतद्देहध्वंसे तथा भाति
parimitabuddhitvena hi karmocitabhāvidehabhāvanayā | saṅkucitā citir etaddehadhvaṃse tathā bhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि पुनर् अमलं बोधं सर्वसमुत्तीर्नबोद्धृकर्तृमयम् । विततम् अनस्तमितोदितभारूपम् सत्यसंकल्पम्
yadi punar amalaṃ bodhaṃ sarvasamuttīrnaboddhṛkartṛmayam | vitatam anastamitoditabhārūpam satyasaṃkalpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्कालकलनविकलं ध्रुवम् अव्ययम् ईश्वरं सुपरिपूर्णम् । बहुतरशक्तिव्रातप्रलयोदयविरचनैककर्तारम्
dikkālakalanavikalaṃ dhruvam avyayam īśvaraṃ suparipūrṇam | bahutaraśaktivrātapralayodayaviracanaikakartāram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्ट्यादिविधिसुवेधसम् आत्मानं शिवमयं विबुध्येत । कथम् इव संसारी स्याद् विततस्य कुतः क्व वा सरणम्
sṛṣṭyādividhisuvedhasam ātmānaṃ śivamayaṃ vibudhyeta | katham iva saṃsārī syād vitatasya kutaḥ kva vā saraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति युक्तिभिर् अपि सिद्धं यत्कर्म ज्ञानिनो न सफलं तत् । न ममेदम् अपि तु तस्येति दार्ढ्यतो न हि फलं लोके
iti yuktibhir api siddhaṃ yatkarma jñānino na saphalaṃ tat | na mamedam api tu tasyeti dārḍhyato na hi phalaṃ loke
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं सकलविकल्पान् प्रतिबुद्धो भावनासमीरणतः । आत्मज्योतिषि दीप्ते जुह्वज् ज्योतिर्मयो भवति
itthaṃ sakalavikalpān pratibuddho bhāvanāsamīraṇataḥ | ātmajyotiṣi dīpte juhvaj jyotirmayo bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्नन् यद् वा तद् वा संवीतो येन केनचिच् छान्तः । यत्र क्वचन निवासी विमुच्यते सर्वभूतात्मा
aśnan yad vā tad vā saṃvīto yena kenacic chāntaḥ | yatra kvacana nivāsī vimucyate sarvabhūtātmā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हयमेधशतसहस्राण्य् अपि कुरुते ब्रह्मघातलक्षाणि । परमार्थविन् न पुण्यैर् न च पापैः स्पृश्यते विमलः
hayamedhaśatasahasrāṇy api kurute brahmaghātalakṣāṇi | paramārthavin na puṇyair na ca pāpaiḥ spṛśyate vimalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदहर्षकोपमन्मथविषादभयलोभमोहपरिवर्जी । निःस्तोत्रवषट्कारो जड इव विचरेद् अवादमतिः
madaharṣakopamanmathaviṣādabhayalobhamohaparivarjī | niḥstotravaṣaṭkāro jaḍa iva vicared avādamatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदहर्षप्रभृतिर् अयं वर्गः प्रभवति विभेदसंमोहात् । अद्वैतात्मविबोधस् तेन कथं स्पृश्यतां नाम
madaharṣaprabhṛtir ayaṃ vargaḥ prabhavati vibhedasaṃmohāt | advaitātmavibodhas tena kathaṃ spṛśyatāṃ nāma
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुत्यं वा होतव्यं नास्ति व्यतिरिक्तम् अस्य किंचन च । स्तोत्रादिना स तुष्येन् मुक्तस् तन् निर्नमस्कृतिवषट्कः
stutyaṃ vā hotavyaṃ nāsti vyatiriktam asya kiṃcana ca | stotrādinā sa tuṣyen muktas tan nirnamaskṛtivaṣaṭkaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्त्रिंशत्तत्त्वभृतं विग्रहरचनागवाक्षपरिपूर्णम् । निजम् अन्यद् अथ शरीरं घटादि वा तस्य देवगृहम्
ṣaṭtriṃśattattvabhṛtaṃ vigraharacanāgavākṣaparipūrṇam | nijam anyad atha śarīraṃ ghaṭādi vā tasya devagṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र च परमात्ममहाभैरवशिवदेवतां स्वशक्तियुताम् । आत्मामर्शनविमलद्रव्यैः परिपूजयन्न् आस्ते
tatra ca paramātmamahābhairavaśivadevatāṃ svaśaktiyutām | ātmāmarśanavimaladravyaiḥ paripūjayann āste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिरन्तरपरिकल्पनभेदमहाबीजनिचयम् अर्पयतः । तस्यातिदीप्तसंविज्ज्वलने यत्नाद् विना भवति होमः
bahirantaraparikalpanabhedamahābījanicayam arpayataḥ | tasyātidīptasaṃvijjvalane yatnād vinā bhavati homaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानम् अनस्तमितं पुनर् एष हि भगवान् विचित्ररूपाणि । सृजति तद् एव ध्यानं संकल्पालिखितसत्यरूपत्वम्
dhyānam anastamitaṃ punar eṣa hi bhagavān vicitrarūpāṇi | sṛjati tad eva dhyānaṃ saṃkalpālikhitasatyarūpatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुवनावलीं समस्तां तत्त्वक्रमकल्पनाम् अथाक्षगणम् । अन्तर्बोधे परिवर्तयति च यत् सो ऽस्य जप उदितः
bhuvanāvalīṃ samastāṃ tattvakramakalpanām athākṣagaṇam | antarbodhe parivartayati ca yat so 'sya japa uditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं समया दृष्ट्या यत् पश्यति यच् च संविदं मनुते । विश्वश्मशाननिरतां विग्रहखट्वाङ्गकल्पनाकलिताम्
sarvaṃ samayā dṛṣṭyā yat paśyati yac ca saṃvidaṃ manute | viśvaśmaśānaniratāṃ vigrahakhaṭvāṅgakalpanākalitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वरसासवपूर्णं निजकरगं वेद्यखङ्दककपालम् । रसयति च यत् तद् एतद् व्रतम् अस्य सुदुर्लभं च सुलभं च
viśvarasāsavapūrṇaṃ nijakaragaṃ vedyakha.ṅdakakapālam | rasayati ca yat tad etad vratam asya sudurlabhaṃ ca sulabhaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति जन्मनाशहीनं परमार्थमहेश्वराख्यम् उपलभ्य । उपलब्धृताप्रकाशात् कृतकृत्यस् तिष्ठति यथेष्टम्
iti janmanāśahīnaṃ paramārthamaheśvarākhyam upalabhya | upalabdhṛtāprakāśāt kṛtakṛtyas tiṣṭhati yatheṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यापिनम् अभिहितम् इत्थं सर्वात्मानं विधूतनानात्वम् । निरुपमपरमानन्दं यो वेत्ति स तन्मयो भवति
vyāpinam abhihitam itthaṃ sarvātmānaṃ vidhūtanānātvam | nirupamaparamānandaṃ yo vetti sa tanmayo bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थे श्वपचगृहे वा नष्टस्मृतिर् अपि परित्यजन् देहम् । ज्ञानसमकालमुक्तः कैवल्यं याति हतशोकः
tīrthe śvapacagṛhe vā naṣṭasmṛtir api parityajan deham | jñānasamakālamuktaḥ kaivalyaṃ yāti hataśokaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याय तीर्थसेवा निरयाय श्वपचसदननिधनगतिः । पुण्यापुण्यकलङ्कस्पर्शाभावे तु किं तेन
puṇyāya tīrthasevā nirayāya śvapacasadananidhanagatiḥ | puṇyāpuṇyakalaṅkasparśābhāve tu kiṃ tena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुषकम्बुकसुपृथक्कृततङ्दुलकणतुषदलान्तरक्षेपः । तङ्दुलकणस्य कुरुते न पुनस् तद्रूपतादात्म्यम्
tuṣakambukasupṛthakkṛtata.ṅdulakaṇatuṣadalāntarakṣepaḥ | ta.ṅdulakaṇasya kurute na punas tadrūpatādātmyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वत् कञ्चुकपटलीपृथक्कृता संविद् अत्र संस्कारात् । तिष्ठन्त्य् अपि मुक्तात्मा तत्स्पर्शविवर्जिता भवति
tadvat kañcukapaṭalīpṛthakkṛtā saṃvid atra saṃskārāt | tiṣṭhanty api muktātmā tatsparśavivarjitā bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशलतमशिल्पिकल्पितविमलीभावः समुद्गकोपाधेः । मलिनो ऽपि मणिर् उपाधेर् विच्छेदे स्वच्छपरमार्थः
kuśalatamaśilpikalpitavimalībhāvaḥ samudgakopādheḥ | malino 'pi maṇir upādher vicchede svacchaparamārthaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सद्गुरुशासनविमलस्थिति वेदनं तनूपाधेः । मुक्तम् अप्य् उपाध्यन्तरशून्यम् इवाभाति शिवरूपम्
evaṃ sadguruśāsanavimalasthiti vedanaṃ tanūpādheḥ | muktam apy upādhyantaraśūnyam ivābhāti śivarūpam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रादिप्रामाण्याद् अविचलितश्रद्धयापि तन्मयताम् । प्राप्तः स एव पूर्वं स्वर्गं नरकं मनुष्यत्वम्
śāstrādiprāmāṇyād avicalitaśraddhayāpi tanmayatām | prāptaḥ sa eva pūrvaṃ svargaṃ narakaṃ manuṣyatvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्त्यः क्षणस् तु तस्मिन् पुण्यां पापां च वा स्थितिं पुष्यन् । मूढानां सहकारीभावं गच्छति गतौ तु न स हेतुः
antyaḥ kṣaṇas tu tasmin puṇyāṃ pāpāṃ ca vā sthitiṃ puṣyan | mūḍhānāṃ sahakārībhāvaṃ gacchati gatau tu na sa hetuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽपि तदात्मत्वेन विदुः पशुपक्षिसरीसृपादयः स्वगतिम् । ते ऽपि पुरातनसंबोधसंस्कृतास् तां गतिं यान्ति
ye 'pi tadātmatvena viduḥ paśupakṣisarīsṛpādayaḥ svagatim | te 'pi purātanasaṃbodhasaṃskṛtās tāṃ gatiṃ yānti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वर्गमयो निरयमयस् तद् अयं देहान्तरालगः पुरुषः । तद्भङ्गे स्वौचित्याद् देहान्तरयोगम् अभ्येति
svargamayo nirayamayas tad ayaṃ dehāntarālagaḥ puruṣaḥ | tadbhaṅge svaucityād dehāntarayogam abhyeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञानावसरे स्वात्मा सकृद् अस्य यादृग् अवभातः । तादृश एव तदासौ न देहपाते ऽन्यथा भवति
evaṃ jñānāvasare svātmā sakṛd asya yādṛg avabhātaḥ | tādṛśa eva tadāsau na dehapāte 'nyathā bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करणगणसंप्रमोषः स्मृतिनाशः श्वासकलिलता च्छेदः । मर्मसु रुजाविशेषाः शरीरसंस्कारजो भोगः
karaṇagaṇasaṃpramoṣaḥ smṛtināśaḥ śvāsakalilatā cchedaḥ | marmasu rujāviśeṣāḥ śarīrasaṃskārajo bhogaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कथं विग्रहयोगे सति न भवेत् तेन मोहयोगे ऽपि । मरणावसरे ज्ञानि न च्यवते स्वात्मपरमार्थात्
sa kathaṃ vigrahayoge sati na bhavet tena mohayoge 'pi | maraṇāvasare jñāni na cyavate svātmaparamārthāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमार्थमार्गम् एनं झटिति यदा गुरुमुखात् समभ्येति । अतितीव्रशक्तिपातात् तदैव निर्विघ्नम् एव शिवः
paramārthamārgam enaṃ jhaṭiti yadā gurumukhāt samabhyeti | atitīvraśaktipātāt tadaiva nirvighnam eva śivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वोत्तीर्णं रूपं सोपानपदक्रमेण संश्रयतः । परतत्त्वरूढिलाभे पर्यन्ते शिवमयीभावः
sarvottīrṇaṃ rūpaṃ sopānapadakrameṇa saṃśrayataḥ | paratattvarūḍhilābhe paryante śivamayībhāvaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य तु परमार्थमयीं धाराम् अगतस्य मध्यविश्रान्तेः । तत्पदलाभोत्सुकचेतसो ऽपि मरणं कदाचित् स्यात्
tasya tu paramārthamayīṃ dhārām agatasya madhyaviśrānteḥ | tatpadalābhotsukacetaso 'pi maraṇaṃ kadācit syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगभ्रष्टः शास्त्रे कथितो ऽसौ चित्रभोगभुवनपतिः । विश्रान्तिस्थानवशाद् भूत्वा जन्मान्तरे शिवीभवति
yogabhraṣṭaḥ śāstre kathito 'sau citrabhogabhuvanapatiḥ | viśrāntisthānavaśād bhūtvā janmāntare śivībhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमार्थमार्गम् एनं ह्य् अभ्यस्याप्राप्य योगम् अपि नाम । सुरलोकभोगभागी मुदितमना मोदते सुचिरम्
paramārthamārgam enaṃ hy abhyasyāprāpya yogam api nāma | suralokabhogabhāgī muditamanā modate suciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषयेषु सार्वभौमः सर्वजनैः पूज्यते यथा राजा । भुवनेषु सर्वदैवैर् योगभ्रष्टस् तथा पूज्यः
viṣayeṣu sārvabhaumaḥ sarvajanaiḥ pūjyate yathā rājā | bhuvaneṣu sarvadaivair yogabhraṣṭas tathā pūjyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महता कालेन पुनर् मानुष्यं प्राप्य योगम् अभ्यस्य । प्राप्नोति दिव्यम् अमृतम् यस्माद् आवर्तते न पुनः
mahatā kālena punar mānuṣyaṃ prāpya yogam abhyasya | prāpnoti divyam amṛtam yasmād āvartate na punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सन्मार्गे ऽस्मिन् निरतो यः कश्चिद् एति स शिवत्वम् । इति मत्वा परमार्थे यथा तथापि प्रयतनीयम्
tasmāt sanmārge 'smin nirato yaḥ kaścid eti sa śivatvam | iti matvā paramārthe yathā tathāpi prayatanīyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदम् अभिनवगुप्तोदितसंक्षेपं ध्यायतः परं ब्रह्म । अचिराद् एव शिवत्वं निजहृदयावेशम् अभ्येति
idam abhinavaguptoditasaṃkṣepaṃ dhyāyataḥ paraṃ brahma | acirād eva śivatvaṃ nijahṛdayāveśam abhyeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्याशतेन तद् इदं संक्षिप्तं शास्त्रसारम् अतिगूढम् । अभिनवगुप्तेन मया शिवचरणस्मरणदीप्तेन
āryāśatena tad idaṃ saṃkṣiptaṃ śāstrasāram atigūḍham | abhinavaguptena mayā śivacaraṇasmaraṇadīptena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.