षाष्टद्वित्वस्य द्विःप्रयोगसिद्धान्तेन प्रयोगद्वयरूपे समुदाये प्रकृतिरूपत्वबोधनेनेदं न्यायसिद्धम्। अत एव जुहुधीत्यदौ द्वित्वे कृते धित्वसिद्धिरिति। तदपि न, भाष्ये ऽदर्शनात्। किञ्च तेन सिद्धन्तेन प्रत्येकं द्वयोस्तत्वबोधने ऽपि समुदायस्य तत्वबोधने मानाभावः। अत एव"दयदेर्दिगि"इति सूत्रे ऽस्तेः परत्वाद् द्वित्वे कृते परस्यास्तेर्भूभावे पूर्वस्य श्रवणं प्राप्नोतीत्याशङ्क्य विषयसप्म्याश्रयणेन परिहृतं भाष्ये। अन्यथा त्वदुक्तरीत्या ऽएकाज्द्विर्वचनऽ न्यायेन समुदायस्यैवादेशापत्तौ तदसङ्गतिः स्पष्टैव। तस्मादुत्तरखण्डमादायैव यथायोगं तत्तत्कार्यप्रवृत्तिर्बोध्या। "भूसुवोः"इत्यस्य तदन्ताङ्गस्येत्यर्थात् प्राप्तस्य गुणनिषेधस्य बोभूत्विति नियम इति न तद्विरोधः। तस्माद्धन्तेर्यङ्लुकि ऽवध्यात्ऽ इत्यादि माधवाद्युदाहृतं चिन्त्यमेवेत्यन्यत्र विस्तरः॥ यदपि ननु"वृद्धिर्यस्याचामादिः"इत्यत्रेक्परिभाषोपस्थितौ शालीयाद्यसिद्धिः, अत आह -- विधौ परिभाषोपतिष्टते नानुवादे
ṣāṣṭadvitvasya dviḥprayogasiddhāntena prayogadvayarūpe samudāye prakṛtirūpatvabodhanenedaṃ nyāyasiddham/ ata eva juhudhītyadau dvitve kṛte dhitvasiddhiriti/ tadapi na, bhāṣye 'darśanāt/ kiñca tena siddhantena pratyekaṃ dvayostatvabodhane 'pi samudāyasya tatvabodhane mānābhāvaḥ/ ata eva"dayaderdigi"iti sūtre 'steḥ paratvād dvitve kṛte parasyāsterbhūbhāve pūrvasya śravaṇaṃ prāpnotītyāśaṅkya viṣayasapmyāśrayaṇena parihṛtaṃ bhāṣye/ anyathā tvaduktarītyā 'ekājdvirvacana' nyāyena samudāyasyaivādeśāpattau tadasaṅgatiḥ spaṣṭaiva/ tasmāduttarakhaṇḍamādāyaiva yathāyogaṃ tattatkāryapravṛttirbodhyā/ "bhūsuvoḥ"ityasya tadantāṅgasyetyarthāt prāptasya guṇaniṣedhasya bobhūtviti niyama iti na tadvirodhaḥ/ tasmāddhanteryaṅluki 'vadhyāt' ityādi mādhavādyudāhṛtaṃ cintyamevetyanyatra vistaraḥ// yadapi nanu"vṛddhiryasyācāmādiḥ"ityatrekparibhāṣopasthitau śālīyādyasiddhiḥ, ata āha -- vidhau paribhāṣopatiṣṭate nānuvāde
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.