तेन"दादेर्धातोः"इत्यत्रौपदेशिकधातोरेव ग्रहणमिति, तत्, न; तयोर्निर्मूलत्वात्, भाष्याव्यवहृतत्वाच्च, ऽन च विकृतिः प्रकृतिं गृह्णातिऽ इति"ग्रहिज्या"इति सूत्रस्थभाष्येणाद्यायास्तिरस्काराच्च। "निसमुपविभ्यो ह्वः"इत्यादौ ह्वेञो।टनुकरणे सौत्रः प्रयोगः। आत्वविषय एवात्मनेपदम्, प्रयोगस्थानामेवानुकरणस्य घुसंज्ञा सूत्रे भाष्ये स्पष्टमुक्तत्वादित्यन्ये। अन्त्यापि तत्र तत्रोपदेशग्रहणं कुर्वतः सूत्रकृतोवार्तिककृतश्चासम्मता। ऽइह हि व्याकरणे सर्वेष्वेव सानुबन्धकग्रहणेषु रूपमाश्रीयते -- यत्रास्यैतद्रूपमिति, रूपनिर्ग्रहश्च शब्दस्य नान्तरेण लौकिकं प्रयोगम्, तस्मिंश्च लौकिके प्रयोगे सानुबन्धकानां प्रयोगो नास्तीति कृत्वा द्वितीयः प्रयोग उपास्यते, ऽक उपदेशो नामऽ इति घुसंज्ञासूत्रस्थ भाष्येण प्रायोगिकासम्भवे तद्ग्रहणमित्यर्थस्य लाभेन भाष्यासम्मता च । भाष्ये सानुबन्धकेत्यादि प्रकृताभिप्रयेण।"दादेः"इति सूत्रे दादिपदस्यौपदेशिकदादित्ववति लक्षणेति न दोष इत्यन्यत्र विस्तरः॥ यदपि ननु ऽअजर्घा बेभिदीतिऽ इत्यादौ तत्तदिगुणप्रयुक्ता विकरणा यङ्लुकि स्युः, तथा यङ्लुकि ऽबेभिदिताऽ इत्यादौ"एकाचः"इतोण् निषेधः स्यात्, अत आह -- श्तिपा शपानुबन्धेन निर्दिष्टं यद् गणेन च । यत्रैकाज्ग्रहणं चैव पञ्चैतानि न यङ्लुकि
tena"dāderdhātoḥ"ityatraupadeśikadhātoreva grahaṇamiti, tat, na; tayornirmūlatvāt, bhāṣyāvyavahṛtatvācca, 'na ca vikṛtiḥ prakṛtiṃ gṛhṇāti' iti"grahijyā"iti sūtrasthabhāṣyeṇādyāyāstiraskārācca/ "nisamupavibhyo hvaḥ"ityādau hveño/ṭanukaraṇe sautraḥ prayogaḥ/ ātvaviṣaya evātmanepadam, prayogasthānāmevānukaraṇasya ghusaṃjñā sūtre bhāṣye spaṣṭamuktatvādityanye/ antyāpi tatra tatropadeśagrahaṇaṃ kurvataḥ sūtrakṛtovārtikakṛtaścāsammatā/ 'iha hi vyākaraṇe sarveṣveva sānubandhakagrahaṇeṣu rūpamāśrīyate -- yatrāsyaitadrūpamiti, rūpanirgrahaśca śabdasya nāntareṇa laukikaṃ prayogam, tasmiṃśca laukike prayoge sānubandhakānāṃ prayogo nāstīti kṛtvā dvitīyaḥ prayoga upāsyate, 'ka upadeśo nāma' iti ghusaṃjñāsūtrastha bhāṣyeṇa prāyogikāsambhave tadgrahaṇamityarthasya lābhena bhāṣyāsammatā ca / bhāṣye sānubandhaketyādi prakṛtābhiprayeṇa/"dādeḥ"iti sūtre dādipadasyaupadeśikadāditvavati lakṣaṇeti na doṣa ityanyatra vistaraḥ// yadapi nanu 'ajarghā bebhidīti' ityādau tattadiguṇaprayuktā vikaraṇā yaṅluki syuḥ, tathā yaṅluki 'bebhiditā' ityādau"ekācaḥ"itoṇ niṣedhaḥ syāt, ata āha -- śtipā śapānubandhena nirdiṣṭaṃ yad gaṇena ca / yatraikājgrahaṇaṃ caiva pañcaitāni na yaṅluki
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.