Library·Nagesa: Paribhasendusekhara·17

Nagesa: Paribhasendusekhara 17

Paribh 17

वा-शब्द एवार्थे। परस्परान्वितार्थकपदानाम्-सहैवानुवृत्तिनिवृत्ती इत्यर्थः। एककार्य नियुक्तानां बहूनां लोके तथैव दर्शनादिति भावः। यत्तु-अत्र ज्ञापकम् ऽनेड्वशिऽ इत्यत इडित्यनुवर्तमाने ऽआर्धधातुकस्येड्ऽ इत्यत्र पुनरिड्ग्रहणम्। तद्धि नेत्यस्यासम्बम्धार्थमिति। तन्न ; ऽदीधीवेवीटाम्ऽ इति सूत्रे भाष्ये तत्रत्येड्ग्रहणप्रत्याख्यानायेड् ग्रहणे ऽनुवर्तमाने पुनरिड्ग्रहणस्येटो गुणरूपविकारार्थकत्वस्योक्तत्वेन तद्विरोधात्। नञो निवृत्तिस्तु ऽक्वचिदेकदेशो ऽपि अनुवर्ततेऽ इति न्यायेन सिद्धा। वस्तु तस्तु ऽदीधीवेवीटाम्ऽ इति सूत्रस्थ भाष्यमेकदेश्युक्तिः, ऽआर्धधातुकस्यऽ इति सूत्रस्थेड्ग्रहणस्य ऽनेड्वशिऽ इति सूत्रे भाष्ये प्रत्याख्यानात्, तत्करणेन गुरुतरयत्नमाश्रित्यैतत्प्रत्याख्यानस्यायुक्तत्वात्॥ ननु-अलुगधिक्रः प्रागनङः, उत्तरपदाधिकारः प्रागङ्गाधिकारादित्यनुपपन्नम्, एकयोगनिर्दिष्टत्वात्। तथा ऽदामहायनान्ताच्चऽ इत्यादौ ऽसङ्ख्याव्ययादेःऽ इत्यतः सङ्ख्यादेरित्यनुवर्तते ऽव्ययादेरिति निवृत्तमिति चानुपपन्नमत आह- एकयोगनिर्दिष्टानामेदेशो ऽप्यनुवर्तते

vā-śabda evārthe/ parasparānvitārthakapadānām-sahaivānuvṛttinivṛttī ityarthaḥ/ ekakārya niyuktānāṃ bahūnāṃ loke tathaiva darśanāditi bhāvaḥ/ yattu-atra jñāpakam 'neḍvaśi' ityata iḍityanuvartamāne 'ārdhadhātukasyeḍ' ityatra punariḍgrahaṇam/ taddhi netyasyāsambamdhārthamiti/ tanna ; 'dīdhīvevīṭām' iti sūtre bhāṣye tatratyeḍgrahaṇapratyākhyānāyeḍ grahaṇe 'nuvartamāne punariḍgrahaṇasyeṭo guṇarūpavikārārthakatvasyoktatvena tadvirodhāt/ naño nivṛttistu 'kvacidekadeśo 'pi anuvartate' iti nyāyena siddhā/ vastu tastu 'dīdhīvevīṭām' iti sūtrastha bhāṣyamekadeśyuktiḥ, 'ārdhadhātukasya' iti sūtrastheḍgrahaṇasya 'neḍvaśi' iti sūtre bhāṣye pratyākhyānāt, tatkaraṇena gurutarayatnamāśrityaitatpratyākhyānasyāyuktatvāt// nanu-alugadhikraḥ prāganaṅaḥ, uttarapadādhikāraḥ prāgaṅgādhikārādityanupapannam, ekayoganirdiṣṭatvāt/ tathā 'dāmahāyanāntācca' ityādau 'saṅkhyāvyayādeḥ' ityataḥ saṅkhyāderityanuvartate 'vyayāderiti nivṛttamiti cānupapannamata āha- ekayoganirdiṣṭānāmedeśo 'pyanuvartate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Paribh/17

Cite as: Nagesa: Paribhasendusekhara 17, in HREEM (hreem.cc/library/Paribh/17), after GRETIL, Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/paribhsu.htm — Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and other irreg

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text