यत्र पञ्चम्यन्तात्परः प्रत्ययः कार्यान्तरविधानाय परिगृह्यते, तत्र तदन्तविधिर्नेत्यर्थः। यथा"रदाभ्यां निष्टातोनः"इत्यत्र। तेन दृषत्तीर्णेत्यादौ धातुतकारस्य न नत्वम्। तदन्तेत्यंशानुपस्थितावपि तदादीत्यंशस्योपस्थितौ रेफ-दान्तात्परस्य निष्टातस्येत्यर्थ इति न दोषः, तदंशानुपस्थितौ मानाभावात्। तदन्तांशोपस्थितौ तूभयोरेकनिषयत्वमेव स्यादिति ऽदृषत्तीर्णःऽ इत्यादौ दोषः स्यादेव।"स्यतासी ऌलुटोः"इत्यादौ ऌलुटोः परयोरित्यर्थे नियमेनावधिसाकाङ्क्षत्वेनोपस्थितधातोरित्यस्यावधित्वेन अन्वयान्न तदन्तविझिः। ऽङ्याभ्यःऽ इत्यादौ तु न दोषः, तत्र कस्मादिति नियतावध्याकाङ्क्षाया अभावेन पञ्चम्यन्तस्य प्रत्ययविशेषणत्वाभावात्। अङ्ग संज्ञा सूत्रे तु तदादेः प्रत्यये पर इत्यर्थे पञ्चम्यन्तस्य विशेषणत्वं स्पष्टमेव। अत एव"उत्तमैकाभ्याम्" इत्यादि निर्देशाः सङ्गच्छन्ते॥ नन्वेवम् ऽकुमारी ब्राम्हणीरूपाऽ इत्यादौ ऽघरूपऽ इति ह्रस्वापत्तिरत आह:- उत्तरपदाधिकारे प्रत्ययग्रहणे न तदन्तग्रहणम्
yatra pañcamyantātparaḥ pratyayaḥ kāryāntaravidhānāya parigṛhyate, tatra tadantavidhirnetyarthaḥ/ yathā"radābhyāṃ niṣṭātonaḥ"ityatra/ tena dṛṣattīrṇetyādau dhātutakārasya na natvam/ tadantetyaṃśānupasthitāvapi tadādītyaṃśasyopasthitau repha-dāntātparasya niṣṭātasyetyartha iti na doṣaḥ, tadaṃśānupasthitau mānābhāvāt/ tadantāṃśopasthitau tūbhayorekaniṣayatvameva syāditi 'dṛṣattīrṇaḥ' ityādau doṣaḥ syādeva/"syatāsī ḷluṭoḥ"ityādau ḷluṭoḥ parayorityarthe niyamenāvadhisākāṅkṣatvenopasthitadhātorityasyāvadhitvena anvayānna tadantavijhiḥ/ 'ṅyābhyaḥ' ityādau tu na doṣaḥ, tatra kasmāditi niyatāvadhyākāṅkṣāyā abhāvena pañcamyantasya pratyayaviśeṣaṇatvābhāvāt/ aṅga saṃjñā sūtre tu tadādeḥ pratyaye para ityarthe pañcamyantasya viśeṣaṇatvaṃ spaṣṭameva/ ata eva"uttamaikābhyām" ityādi nirdeśāḥ saṅgacchante// nanvevam 'kumārī brāmhaṇīrūpā' ityādau 'gharūpa' iti hrasvāpattirata āha:- uttarapadādhikāre pratyayagrahaṇe na tadantagrahaṇam
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.