Library·Nagesa: Paribhasendusekhara·62

Nagesa: Paribhasendusekhara 62

Paribh 62

अत एव"संख्याव्ययादेः"इति ङीब्ग्रहणं चरितार्थम्। तद्ध्यनन्तस्यङीषोविध्यभावाय।"न क्तिचि"इति सूत्रे दीर्घग्रहणञ्च -- चरितार्थम्। तद्ध्यनन्तरस्यानुदात्तोपदेशेत्यस्यैव निषेधाभावाय। मध्ये ऽपवादन्ययापेक्षयानन्तरस्येति न्यायः प्रबल इति"अष्टाभ्यः"इति सूत्रे कैयटः। प्रत्यासत्तिमूलको ऽयम्। लक्ष्यानुरोधात्त व्यवस्थेत्यपि पक्षान्तरम्। तत्र तत्र क्वचित् स्वरितत्वप्रतिज्ञानात्, सामर्थ्येन वा बाध्यते ऽयं न्यायः। यथा"टिडिढा"इति सूत्रेण डापाव्यवहितस्यापि ङीपो विधिः।"न षट्"इत्यादिना द्वयोरपि टाब्ङीपोः प्रतिषेधः। इयञ्च"शि सर्वनामस्थानम्"इत्यादौ भाष्ये स्पष्टेत्यन्यत्र विस्तरः॥ ननु दधतीत्यादावन्तरङ्गत्वादन्तादेशे ऽल्विधौ, स्थानिवत्वाभावादादेशो न स्यादिति तद्वैयर्थ्यापत्तिः, अत आह :- पूर्वं ह्यपवादा अभिनिविशन्ते पश्चादुत्सर्गाः

ata eva"saṃkhyāvyayādeḥ"iti ṅībgrahaṇaṃ caritārtham/ taddhyanantasyaṅīṣovidhyabhāvāya/"na ktici"iti sūtre dīrghagrahaṇañca -- caritārtham/ taddhyanantarasyānudāttopadeśetyasyaiva niṣedhābhāvāya/ madhye 'pavādanyayāpekṣayānantarasyeti nyāyaḥ prabala iti"aṣṭābhyaḥ"iti sūtre kaiyaṭaḥ/ pratyāsattimūlako 'yam/ lakṣyānurodhātta vyavasthetyapi pakṣāntaram/ tatra tatra kvacit svaritatvapratijñānāt, sāmarthyena vā bādhyate 'yaṃ nyāyaḥ/ yathā"ṭiḍiḍhā"iti sūtreṇa ḍāpāvyavahitasyāpi ṅīpo vidhiḥ/"na ṣaṭ"ityādinā dvayorapi ṭābṅīpoḥ pratiṣedhaḥ/ iyañca"śi sarvanāmasthānam"ityādau bhāṣye spaṣṭetyanyatra vistaraḥ// nanu dadhatītyādāvantaraṅgatvādantādeśe 'lvidhau, sthānivatvābhāvādādeśo na syāditi tadvaiyarthyāpattiḥ, ata āha :- pūrvaṃ hyapavādā abhiniviśante paścādutsargāḥ

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Paribh/62

Cite as: Nagesa: Paribhasendusekhara 62, in HREEM (hreem.cc/library/Paribh/62), after GRETIL, Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project….

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/1_gram/paribhsu.htm — Nagesa [=Nagojibhatta]: Paribhasendusekhara Input by members of the Sansknet project (www.sansknet.org) This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding. Therefore, word boundaries are usually not marked by blanks. These and other irreg

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text