अत्र च"बिल्वकादिभ्यश्छस्य लुक्"इति सूत्रस्थं छग्रहणं ज्ञापकम्। तद्धि छमात्रस्य लुग्बोधन द्वारा कुको ऽनिवृत्तिर्यथा स्यादित्यर्थम्। कृत कुगागमानडाद्यन्तर्गता बिल्वादय एव तत्र निर्दिष्टा बिल्वकादिशब्देन। नचैवमपि छग्रहणं व्यर्थम्, कृत कुगागमानुवादसामर्थ्यादेव तदनिवृत्तिसिद्धेः, अन्यथा"बिल्वादिभ्यः"इत्येव वदेत्। लक्षणप्रतिपदोक्तपरिभाषया बिल्वादिपुरस्कारेण विहितप्रत्ययस्यैव लुग्विधानान्नातिप्रसङ्ग इति वाच्यम्, ततो ऽपि प्रतिपदोक्तत्वेन"बिल्वादिभ्योण्"इति विकाराद्यर्थस्य लुगापत्तिवारणार्थं कुगनुवादचारितार्थ्यात्। समुच्चयार्थकचशब्दयोगे तु विधेययोरेककालिकत्वैकदेशत्वनियमान्न्यायसिद्धपीयम्। यत्तु"णाविष्टवत्"इत्यनेन पुंवत्वविधानमेतदनित्यत्वज्ञापनार्थम्। अन्यथा ऽएतयतिऽ इत्यादौ टिलोपेनैव ङीपि निवृत्ते ऽसन्नियोगशिष्टऽ परिभाषया तस्यापि निवृत्या ऽएतयतिऽ इत्यादिसिद्धौ पुंवत्ववैयर्थ्यं स्पष्टमेवेति"टेः"इति सूत्रे कैयटः, तत्, न; ऽइडबिडमाचष्ट ऐडबिडयतिऽ इत्यादौ पुंवत्वस्यावश्यकत्वात्। ऽऐनेयः श्यैनेयःऽ इत्यादि तु स्थानिवत्वेन सिद्धमित्यन्यत्र विस्तरः॥ ननु ऽचुरा शीलमस्याः सा चौरीऽइत्यादौ शीलम्"छत्रादिभ्यो णः"इति णे ङीप् न प्राप्नोतीत्यत आह -- ताच्छीलिके णे ऽण्कृतानि भवन्ति
atra ca"bilvakādibhyaśchasya luk"iti sūtrasthaṃ chagrahaṇaṃ jñāpakam/ taddhi chamātrasya lugbodhana dvārā kuko 'nivṛttiryathā syādityartham/ kṛta kugāgamānaḍādyantargatā bilvādaya eva tatra nirdiṣṭā bilvakādiśabdena/ nacaivamapi chagrahaṇaṃ vyartham, kṛta kugāgamānuvādasāmarthyādeva tadanivṛttisiddheḥ, anyathā"bilvādibhyaḥ"ityeva vadet/ lakṣaṇapratipadoktaparibhāṣayā bilvādipuraskāreṇa vihitapratyayasyaiva lugvidhānānnātiprasaṅga iti vācyam, tato 'pi pratipadoktatvena"bilvādibhyoṇ"iti vikārādyarthasya lugāpattivāraṇārthaṃ kuganuvādacāritārthyāt/ samuccayārthakacaśabdayoge tu vidheyayorekakālikatvaikadeśatvaniyamānnyāyasiddhapīyam/ yattu"ṇāviṣṭavat"ityanena puṃvatvavidhānametadanityatvajñāpanārtham/ anyathā 'etayati' ityādau ṭilopenaiva ṅīpi nivṛtte 'sanniyogaśiṣṭa' paribhāṣayā tasyāpi nivṛtyā 'etayati' ityādisiddhau puṃvatvavaiyarthyaṃ spaṣṭameveti"ṭeḥ"iti sūtre kaiyaṭaḥ, tat, na; 'iḍabiḍamācaṣṭa aiḍabiḍayati' ityādau puṃvatvasyāvaśyakatvāt/ 'aineyaḥ śyaineyaḥ' ityādi tu sthānivatvena siddhamityanyatra vistaraḥ// nanu 'curā śīlamasyāḥ sā caurī'ityādau śīlam"chatrādibhyo ṇaḥ"iti ṇe ṅīp na prāpnotītyata āha -- tācchīlike ṇe 'ṇkṛtāni bhavanti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.