इति श्रीपाञ्चरात्ते महोपनिषदि पौष्करसंहितायां पवित्रारोहणं नाम त्रिंशो ऽध्यायः ॥ अथ एकत्रिंशो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच --- पवित्रारोहणं कृत्वा चातुर्मास्यं महामते । निर्वहणीयं नियमैर्विविधैर्लोकपूजितैः
iti śrīpāñcarātte mahopaniṣadi pauṣkarasaṃhitāyāṃ pavitrārohaṇaṃ nāma triṃśo 'dhyāyaḥ || atha ekatriṃśo 'dhyāyaḥ śrībhagavānuvāca --- pavitrārohaṇaṃ kṛtvā cāturmāsyaṃ mahāmate / nirvahaṇīyaṃ niyamairvividhairlokapūjitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनं देवदेवीयम् अर्चयेत् तद् विधिं शृणु । हेमादिरत्नरवचिते सर्वाङ्गपरिशोभिते
śayanaṃ devadevīyam arcayet tad vidhiṃ śṛṇu / hemādiratnaravacite sarvāṅgapariśobhite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत्यनुरूपे च शयने शशिवासिते । सितातपत्रचमरकिङ्किणीवरमण्डिते
bhagavatyanurūpe ca śayane śaśivāsite / sitātapatracamarakiṅkiṇīvaramaṇḍite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैजयन्तीगणोपेते हेमदण्डाङ्घ्रिभूषिते । वितानकेन दिव्येन कुङ्कुमाद्यैर्विभूषिते
vaijayantīgaṇopete hemadaṇḍāṅghribhūṣite / vitānakena divyena kuṅkumādyairvibhūṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोभिते चोपरिष्टात्तु तिर्यगूर्ध्वपटावृते । जातीफलादिकैर्लाजसर्वबीजादिपूरिते
śobhite copariṣṭāttu tiryagūrdhvapaṭāvṛte / jātīphalādikairlājasarvabījādipūrite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विदिक् चित्रपटैर्युक्ते सत्पुष्पप्रकरीकृते । रत्नदीपसमायुक्त इत्यस्मिन् शयने स्मरेत्
vidik citrapaṭairyukte satpuṣpaprakarīkṛte / ratnadīpasamāyukta ityasmin śayane smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरोदार्णवमध्यस्थं सहस्त्रफणमौलिनम् । हिमकुन्देन्दुधवलं नागनाथं महामते
śrīrodārṇavamadhyasthaṃ sahastraphaṇamaulinam / himakundendudhavalaṃ nāganāthaṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रणवेन स्वनाम्ना च वर्णान्तेन सबिन्दुना । ध्यात्वार्चयित्वा स्तुत्वा च नमस्कृत्य प्रसाद्य च
praṇavena svanāmnā ca varṇāntena sabindunā / dhyātvārcayitvā stutvā ca namaskṛtya prasādya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेश्य तस्मिन् कर्मार्चां हारकेयूरभूषितम् । श्रीखण्डशाशिबाह्लीकविलिप्तां पुष्पवेष्टिताम्
niveśya tasmin karmārcāṃ hārakeyūrabhūṣitam / śrīkhaṇḍaśāśibāhlīkaviliptāṃ puṣpaveṣṭitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रावृतां नेत्रवस्त्रेण मृष्टरूपैः सुधूपिताम् । स्वबीजं मन्त्रवर्णं तु ॐ लक्ष्मीपतये नमः
prāvṛtāṃ netravastreṇa mṛṣṭarūpaiḥ sudhūpitām / svabījaṃ mantravarṇaṃ tu oṃ lakṣmīpataye namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुदीर्य धिया चार्ध्यम् अङ्गोपाङ्गक्रमेण तु । द्वादशाक्षरवर्णैस्तु स्वनामपदसंयुतैः
samudīrya dhiyā cārdhyam aṅgopāṅgakrameṇa tu / dvādaśākṣaravarṇaistu svanāmapadasaṃyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मार्चाया अभावात्तु दर्भमञ्जरिजं शुभम् । यथोक्तेन विधानेन विष्टरे विनिवेश्य च
karmārcāyā abhāvāttu darbhamañjarijaṃ śubham / yathoktena vidhānena viṣṭare viniveśya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् मन्त्रवरं न्यस्य स्वपद्मगगनोदरात् । निलीनाखिल गण्डादिशक्तिपञ्जरमध्यगम्
tasmin mantravaraṃ nyasya svapadmagaganodarāt / nilīnākhila gaṇḍādiśaktipañjaramadhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्तीनां मूर्तिदानेन नीत्वा ध्यानान्वितेन च । देवाङ्गमहितं वस्त्रम् अभुक्तम् अमलात्मकम्
vyaktīnāṃ mūrtidānena nītvā dhyānānvitena ca / devāṅgamahitaṃ vastram abhuktam amalātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्ष्त्वोपरि समभ्यर्च्य पुष्पधूपविलेपनैः । सर्वतत्र्वोपसंहारं चितः शक्तिं तु विन्यसेत्
kṣtvopari samabhyarcya puṣpadhūpavilepanaiḥ / sarvatatrvopasaṃhāraṃ citaḥ śaktiṃ tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे त्वभिमानाख्यां मूर्तिं तु चमरोद्यताम् । एवं ज्ञाननिशां वामे तालवृन्तकरोद्यताम्
dakṣiṇe tvabhimānākhyāṃ mūrtiṃ tu camarodyatām / evaṃ jñānaniśāṃ vāme tālavṛntakarodyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमां भावयेन् निद्रां करसंवाहने रताम् । पादारविन्ददेशस्थां लालयन्तीं कराम्बुजैः
uttamāṃ bhāvayen nidrāṃ karasaṃvāhane ratām / pādāravindadeśasthāṃ lālayantīṃ karāmbujaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदाय चरणे दिव्ये साक्षाछ्रीः सन्निधिस्थिता । आनन्दं ब्रह्मणो रूपं तस्यै देवाधिदेवता
ādāya caraṇe divye sākṣāchrīḥ sannidhisthitā / ānandaṃ brahmaṇo rūpaṃ tasyai devādhidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्तः स्मरणानन्दजातविस्मयलोचनाः । स्वनामपदमन्त्रैस्ताः संपूज्याः प्रणवादिभिः
tadantaḥ smaraṇānandajātavismayalocanāḥ / svanāmapadamantraistāḥ saṃpūjyāḥ praṇavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं हि देवदेवीयं शयनं कमलोद्भव । यथोक्तं संप्रतिष्ठाप्य चातुर्मास्यपरैर्नरैः
evaṃ hi devadevīyaṃ śayanaṃ kamalodbhava / yathoktaṃ saṃpratiṣṭhāpya cāturmāsyaparairnaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यात्र प्रत्यहं पूजा मार्जनं चोपलेपनम् । मृदा धातुविकारैर्वा सुगन्धैश्चन्दनादिकैः
kāryātra pratyahaṃ pūjā mārjanaṃ copalepanam / mṛdā dhātuvikārairvā sugandhaiścandanādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदानं धूपदीपानां व्यजनेनानिलोत्थितः । शशिचन्दनसंयुक्तशीतलोदक सत्क्रियाः
pradānaṃ dhūpadīpānāṃ vyajanenānilotthitaḥ / śaśicandanasaṃyuktaśītalodaka satkriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीदलकह्लारैः पद्मोत्पलविमिश्रितैः । स्वेदशान्तिं समापाद्य पौनःपुन्येन पूजनम्
kadalīdalakahlāraiḥ padmotpalavimiśritaiḥ / svedaśāntiṃ samāpādya paunaḥpunyena pūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेणुवीणासमोपेतां गीतिं च मधुरस्वराम् । एवं मासद्वये याते जाते मेघरवे ऽम्बरात्
veṇuvīṇāsamopetāṃ gītiṃ ca madhurasvarām / evaṃ māsadvaye yāte jāte megharave 'mbarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन् भाद्रपदे मासि द्वादश्यां हि निशामुखे । ईषत् प्रबोधम् आश्रित्य देवदेवो ह्यधोक्षजः
brahman bhādrapade māsi dvādaśyāṃ hi niśāmukhe / īṣat prabodham āśritya devadevo hyadhokṣajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थित्यर्थम् अमराणां च परिवर्तनम् आचरेत् । दक्षिणेनाङ्गसङ्घेन त्यक्त्वा चोत्तानशायिकाम्
sthityartham amarāṇāṃ ca parivartanam ācaret / dakṣiṇenāṅgasaṅghena tyaktvā cottānaśāyikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगनिद्रां समाश्रित्य प्रकुर्वन् प्रभवाप्ययौ । मरुच्चक्राक्षसंस्थस्य विश्वबीजस्य पौष्कर
yoganidrāṃ samāśritya prakurvan prabhavāpyayau / maruccakrākṣasaṃsthasya viśvabījasya pauṣkara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलेन्दुमण्डलाच्चाथ अपास्याच्छादनाम्बरम् । आस्ते त्वाश्वयुजे त्वेष द्वादश्यां परमेश्वरः
mūlendumaṇḍalāccātha apāsyācchādanāmbaram / āste tvāśvayuje tveṣa dvādaśyāṃ parameśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संत्यजेच्छयनं दिव्यं निशायां कार्तिकस्य (तु )च । उत्थायामरनाथश्च समाक्रम्य पतत्रिराट्
saṃtyajecchayanaṃ divyaṃ niśāyāṃ kārtikasya (tu )ca / utthāyāmaranāthaśca samākramya patatrirāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशेषभुवनग्रामवीथीनां दोषशान्तये । विचरत्यप्रमेयात्मा नन्दयंस्तान् सुरादिकान्
niḥśeṣabhuvanagrāmavīthīnāṃ doṣaśāntaye / vicaratyaprameyātmā nandayaṃstān surādikān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवीक्षयञ्जगत्यस्मिन् स्वकृतं धर्मपद्धतिम् । एवं भक्तजनैः कार्यं तस्य तच्चेष्टितं महम्
āvīkṣayañjagatyasmin svakṛtaṃ dharmapaddhatim / evaṃ bhaktajanaiḥ kāryaṃ tasya tacceṣṭitaṃ maham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधैरुत्सवैर्दानजपजागरणैः शुभैः । नृत्रगीतसमोपेतैर्विलासैर्हास्यसंयुतैः
vividhairutsavairdānajapajāgaraṇaiḥ śubhaiḥ / nṛtragītasamopetairvilāsairhāsyasaṃyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडमानैः सुमनसैः प्रयतैः प्रणतैः प्रभोः । एकदेशस्थितैर्विप्र अनन्यमानसैः सदा
krīḍamānaiḥ sumanasaiḥ prayataiḥ praṇataiḥ prabhoḥ / ekadeśasthitairvipra ananyamānasaiḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासशेषं तपोनिष्ठैः समर्थैः पुनरेव हि । स्वाश्रमे वामरक्षेत्रे रक्षणीयं महाजनैः
māsaśeṣaṃ taponiṣṭhaiḥ samarthaiḥ punareva hi / svāśrame vāmarakṣetre rakṣaṇīyaṃ mahājanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मन् द्वादशरात्रेण षड्रात्रेण शुभेन च (वा ) । असामर्थ्यं त्रिरात्रेण अहोरात्रेण वाब्जज
brahman dvādaśarātreṇa ṣaḍrātreṇa śubhena ca (vā ) / asāmarthyaṃ trirātreṇa ahorātreṇa vābjaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नयेन् नक्ताशनेनाथ चत्वार्येते शुभव्रताः । मासोपवासनिरतैर्नरैः परमवैष्णवैः
nayen naktāśanenātha catvāryete śubhavratāḥ / māsopavāsaniratairnaraiḥ paramavaiṣṇavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ते त्रिद्वयेकरात्रं वा कार्यम् अच्युतजागरम् । पुण्याख्यानकथाभिस्तु स्तोत्रपूर्वैस्तु गीतकैः
ante tridvayekarātraṃ vā kāryam acyutajāgaram / puṇyākhyānakathābhistu stotrapūrvaistu gītakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवाद्यैर्मधुरैर्नृत्तैरपहासैः तु इर्षदैः । जयशब्दैर्नमस्कारैः करतालसमन्वितैः
savādyairmadhurairnṛttairapahāsaiḥ tu irṣadaiḥ / jayaśabdairnamaskāraiḥ karatālasamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्चयेच्छ्रीनिवासं जुह्वान् ध्यायन् जपन्नपि । भोगैः षड्रसपूर्वैस्तु सूपूर्णैशैपचारिकैः
samarcayecchrīnivāsaṃ juhvān dhyāyan japannapi / bhogaiḥ ṣaḍrasapūrvaistu sūpūrṇaiśaipacārikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्ध्यैर्विलेपनैर्माल्यैर्मृष्टधूपसमन्वितैः । ब्राह्मे मुहूर्ते द्वाश्यां मन्त्रमूर्तिं यजेद्धरिम्
ardhyairvilepanairmālyairmṛṣṭadhūpasamanvitaiḥ / brāhme muhūrte dvāśyāṃ mantramūrtiṃ yajeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खध्वानसमोपेतैर्दुन्दुभीपटहस्वनैः । वन्दिवृन्दोत्थितोच्चाभिर्नानावाग्भिर्महामते
śaṅkhadhvānasamopetairdundubhīpaṭahasvanaiḥ / vandivṛndotthitoccābhirnānāvāgbhirmahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाजयजयारावैः पुनःपुनरुदीरितैः । प्रबोधलक्षणैस्तोत्रैरुत्थाप्य शयनात्ततः
mahājayajayārāvaiḥ punaḥpunarudīritaiḥ / prabodhalakṣaṇaistotrairutthāpya śayanāttataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महता विभवेनाथ मण्डलादौ यजेत्क्रमात् । महत्स्नपनपूर्वैस्तु भोगैः पूणैर्यथोदितैः
mahatā vibhavenātha maṇḍalādau yajetkramāt / mahatsnapanapūrvaistu bhogaiḥ pūṇairyathoditaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादीपैः प्रभूतैस्तु साङ्कुरैः पालिकागणैः । फलैः पनसपूर्वैस्तु मध्वाज्यतिलचर्चितैः
mahādīpaiḥ prabhūtaistu sāṅkuraiḥ pālikāgaṇaiḥ / phalaiḥ panasapūrvaistu madhvājyatilacarcitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पार्ध्यचन्दनाद्यनतैर्ब्रह्मसूत्रविभूषितैः । मालतीमल्लिकापूर्वसमुत्थैर्मञ्जरीगणैः
puṣpārdhyacandanādyanatairbrahmasūtravibhūṣitaiḥ / mālatīmallikāpūrvasamutthairmañjarīgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदम्बचूतश्रीवृक्षऋजुशाखासमन्वितैः । तरण्डैः सूत्रसम्बधैः कुङ्कुमाद्यैःसुपूजितैः
kadambacūtaśrīvṛkṣaṛjuśākhāsamanvitaiḥ / taraṇḍaiḥ sūtrasambadhaiḥ kuṅkumādyaiḥsupūjitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोभूहेमादिकैदानैश्चित्रैः प्रावरणैः शुभैः । एवमिष्ट्वा तु होमान्तं ग्रामं वा नगरं गृहम्
gobhūhemādikaidānaiścitraiḥ prāvaraṇaiḥ śubhaiḥ / evamiṣṭvā tu homāntaṃ grāmaṃ vā nagaraṃ gṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सपवित्रेण यानेन सचक्रेण शुभेन वा । मन्त्रास्त्रकुम्भयुक्तेन तद्बिम्बोदरकेण वा
sapavitreṇa yānena sacakreṇa śubhena vā / mantrāstrakumbhayuktena tadbimbodarakeṇa vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मघोषसमेतेन गीतवाद्यान्वितेन च । गणिकाभगवद्भक्ताः सहनागरिकैर्जनैः
brahmaghoṣasametena gītavādyānvitena ca / gaṇikābhagavadbhaktāḥ sahanāgarikairjanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिव्राड्ब्रह्मचारीभिर्जपस्तुतिपरायणैः । महता केतुयुक्तेन सितच्छत्त्रावृतेन तु
parivrāḍbrahmacārībhirjapastutiparāyaṇaiḥ / mahatā ketuyuktena sitacchattrāvṛtena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदहन् सुरभिं धूपं पृथक् साम्यं च गुगुलुम् । यानमेवं परिभ्रम्य द्रविणं चार्थिषु क्षिपेत्
pradahan surabhiṃ dhūpaṃ pṛthak sāmyaṃ ca gugulum / yānamevaṃ paribhramya draviṇaṃ cārthiṣu kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रदक्षिणीकृत्य चतुर्धां प्रणिपत्य च । सर्वाङ्गैर्दण्डवद् भूमौ भक्त्या तु पुरुषोत्रमम्
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya caturdhāṃ praṇipatya ca / sarvāṅgairdaṇḍavad bhūmau bhaktyā tu puruṣotramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रथस्थं आलयस्थं तु चेतसा संस्तुवन् जपन् । प्रक्षिपन् चार्ध्यपुष्पे तु लाजान् सिद्धार्थकान् फलान्
rathasthaṃ ālayasthaṃ tu cetasā saṃstuvan japan / prakṣipan cārdhyapuṣpe tu lājān siddhārthakān phalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्टं यदेव दिग्देवं भावयेत् सर्वदिक् तथा । चङ्क्रमेद्भवनं कृत्स्नं स्थितिं बध्नाति येन वै
dṛṣṭaṃ yadeva digdevaṃ bhāvayet sarvadik tathā / caṅkramedbhavanaṃ kṛtsnaṃ sthitiṃ badhnāti yena vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तानां भगवान् भक्तौ दिक्कालाद्यैर् अनाहतः । एतत्प्रदक्षिणं नाम सामान्यं सर्वदेहिनाम्
bhaktānāṃ bhagavān bhaktau dikkālādyair anāhataḥ / etatpradakṣiṇaṃ nāma sāmānyaṃ sarvadehinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यस्तं परिज्ञातं ददाति पदमाच्युतम् । जानुभ्यां सहपाणिभ्यां जानुभ्यां वा समाचरेत्
samabhyastaṃ parijñātaṃ dadāti padamācyutam / jānubhyāṃ sahapāṇibhyāṃ jānubhyāṃ vā samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकृत् संवत्सरस्यान्ते त्रिसन्ध्याद्वादशीषु वा । एकमेव तथेज्यान्ते शिरसावनतेन तु
sakṛt saṃvatsarasyānte trisandhyādvādaśīṣu vā / ekameva tathejyānte śirasāvanatena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य ततो भावम् अचिराद् एव कर्मिणाम् । फलं यच्छति देहान्ते क्रमाल्लोकास्तु वैभवाः
samabhyarcya tato bhāvam acirād eva karmiṇām / phalaṃ yacchati dehānte kramāllokāstu vaibhavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतेज्यः परया भक्तया प्रणम्यैवम् अधोक्षजम् । प्रदक्षिणैर् अर्चनीयं प्रणिपातसमन्वितैः
kṛtejyaḥ parayā bhaktayā praṇamyaivam adhokṣajam / pradakṣiṇair arcanīyaṃ praṇipātasamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वक्षेत्राभिगमनात् सर्वतीर्थाटनात् तु वै । फलं ददाति भगवान् भक्तस्य चरणार्चितम्
sarvakṣetrābhigamanāt sarvatīrthāṭanāt tu vai / phalaṃ dadāti bhagavān bhaktasya caraṇārcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदक्षिणीकृता येन मूर्तिर्मन्त्रात्मनो हरेः । दोषैः प्रदक्षिणीकृत्य त्यक्तः संभवगैर्नरेः
pradakṣiṇīkṛtā yena mūrtirmantrātmano hareḥ / doṣaiḥ pradakṣiṇīkṛtya tyaktaḥ saṃbhavagairnareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत् कर्मदीक्षाणां भक्तानां भावितात्मनाम् । प्रकृष्टम् एतद् व्यापारं दक्षिणं शुभवर्त्मनि
bhagavat karmadīkṣāṇāṃ bhaktānāṃ bhāvitātmanām / prakṛṣṭam etad vyāpāraṃ dakṣiṇaṃ śubhavartmani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानगोलकतुल्यत्वात् चक्रवद् भ्रमणात् तु वै । प्रददाति शुभं नित्यं क्षिणोति क्लेशसंचयम्
jñānagolakatulyatvāt cakravad bhramaṇāt tu vai / pradadāti śubhaṃ nityaṃ kṣiṇoti kleśasaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत् कर्मनिष्ठानां देवायतनवासिनाम् । भक्तानाम् अपि वान्येषां कर्मवाग् इन्द्रियात्मकम्
bhagavat karmaniṣṭhānāṃ devāyatanavāsinām / bhaktānām api vānyeṣāṃ karmavāg indriyātmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्गर्भगृहे विष्णोर्गर्भाद् वा आननमण्डपे । प्रणिपातगणं कुर्यात् प्रदक्षिणगणं विना
antargarbhagṛhe viṣṇorgarbhād vā ānanamaṇḍape / praṇipātagaṇaṃ kuryāt pradakṣiṇagaṇaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निस्थस्य विभोर्यस्मात् पाणिपृष्ठस्य दर्शनम् । दोषकृन्मन्त्रमूर्तीनाम् एवं देहम् असिद्धिकृत्
vahnisthasya vibhoryasmāt pāṇipṛṣṭhasya darśanam / doṣakṛnmantramūrtīnām evaṃ deham asiddhikṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानुप्रदक्षिणं कृत्वा अन्तः सन्निकटे विभोः । विरुद्धम् अपरं विप्र भक्तानां चरणभ्रमः
jānupradakṣiṇaṃ kṛtvā antaḥ sannikaṭe vibhoḥ / viruddham aparaṃ vipra bhaktānāṃ caraṇabhramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपानत् पादुकारूढच्छत्रोष्णीषधरास्तथा । यानाश्वशिबिकासंस्थः ताम्बूलाद्यं हि चर्वयन्
upānat pādukārūḍhacchatroṣṇīṣadharāstathā / yānāśvaśibikāsaṃsthaḥ tāmbūlādyaṃ hi carvayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रीडापक्षिहिलादण्डदर्पणं व्यञ्जनं वहन् । प्रहसन्नथवामोदम् उच्छ्वसन् प्रलपन् बहु
krīḍāpakṣihilādaṇḍadarpaṇaṃ vyañjanaṃ vahan / prahasannathavāmodam ucchvasan pralapan bahu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलासकेलिक्रीडां च कुर्वन् कुपितमानसः । त्वराविष्टः शुभार्थी यो लभेन् नात्र भ्रमन् फलम्
vilāsakelikrīḍāṃ ca kurvan kupitamānasaḥ / tvarāviṣṭaḥ śubhārthī yo labhen nātra bhraman phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्यबुद्धिना तस्मात् तग्दतेनान्तरात्मना । कार्यं शुभेप्सुना नित्यं गृहायतनयानगे
ananyabuddhinā tasmāt tagdatenāntarātmanā / kāryaṃ śubhepsunā nityaṃ gṛhāyatanayānage
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्माद् वै भूरिफलदम् अल्पक्लेशं महामते । एकबेरम् अनन्तं च महामोक्षकरं परम्
yasmād vai bhūriphaladam alpakleśaṃ mahāmate / ekaberam anantaṃ ca mahāmokṣakaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रदक्षिणीकृत्य कृत्वा पुष्पाञ्जलिं ततः । अवतार्य रथान्मान्त्रं चक्राधिष्ठानपूर्वकम्
evaṃ pradakṣiṇīkṛtya kṛtvā puṣpāñjaliṃ tataḥ / avatārya rathānmāntraṃ cakrādhiṣṭhānapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजनीयं पुनरपि मुद्राबद्धाञ्जलिं ततः । तर्पणीयमथाज्याद्यैर्दद्यात् पूर्णाहुतिं शुभाम्
pūjanīyaṃ punarapi mudrābaddhāñjaliṃ tataḥ / tarpaṇīyamathājyādyairdadyāt pūrṇāhutiṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्ध्यधूपप्रदानाद्यैः क्षमयेत् पुरुषोत्तमम् । यानपात्रं तथा च्छत्रं प्रतिपाद्य सदक्षिणम्
ardhyadhūpapradānādyaiḥ kṣamayet puruṣottamam / yānapātraṃ tathā cchatraṃ pratipādya sadakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनं स्वगुरोर्विप्र द्विजानां तदसन्निधौ । कृत्वा जानुद्वयं भूमौ बद्धाञ्जलिरिदं पठेत्
śayanaṃ svagurorvipra dvijānāṃ tadasannidhau / kṛtvā jānudvayaṃ bhūmau baddhāñjaliridaṃ paṭhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देव सर्वेश्वरानादे कर्मणानेन चाखिलाम् । शुभां गतिं जनो यातु प्रीतिं त्वं परमां भज
deva sarveśvarānāde karmaṇānena cākhilām / śubhāṃ gatiṃ jano yātu prītiṃ tvaṃ paramāṃ bhaja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयेद् ब्राह्मणान् पश्चाद् विविधैः पानभोजनैः । श्रद्धया दक्षिणान्तैश्च तृप्त्यर्थं पितृसन्ततेः
bhojayed brāhmaṇān paścād vividhaiḥ pānabhojanaiḥ / śraddhayā dakṣiṇāntaiśca tṛptyarthaṃ pitṛsantateḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुयागं ततः कुर्याद् बन्धुभृत्यसमान्वितः । विभवे सति वाब्जोत्थ कार्यमेवमनाकुलैः
anuyāgaṃ tataḥ kuryād bandhubhṛtyasamānvitaḥ / vibhave sati vābjottha kāryamevamanākulaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रष्टव्यम् अमरैर्देवं क्षेत्रे ब्रह्मरथे स्थितम् । ग्रामीये नागरे स्थाने विमाने वा स्थितं प्रभुम्
draṣṭavyam amarairdevaṃ kṣetre brahmarathe sthitam / grāmīye nāgare sthāne vimāne vā sthitaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवमुक्तं भक्तानां विधानं कौमुदीयकम् । यस्य सालोक्यतापूर्वं फलं भाववशात् स्थितम्
ityevamuktaṃ bhaktānāṃ vidhānaṃ kaumudīyakam / yasya sālokyatāpūrvaṃ phalaṃ bhāvavaśāt sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवित्रारोहणाद्यं च भक्तानां भावितात्मनाम् । युदक्तमेवम् अखिलं यथाकमलसंभव
pavitrārohaṇādyaṃ ca bhaktānāṃ bhāvitātmanām / yudaktamevam akhilaṃ yathākamalasaṃbhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्वातन्त्राद् असामर्थ्याद् वित्ताभावात्तु वा द्विज । द्वादशीष्वखिलास्वेवं कुर्यात्संवत्सरान्तरे
asvātantrād asāmarthyād vittābhāvāttu vā dvija / dvādaśīṣvakhilāsvevaṃ kuryātsaṃvatsarāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारिते ऽपि निशायां तु चातुर्मास्ये तु संयमे । भक्तैर्निर्वहणीयं च तुलाभागावसानिकम्
vārite 'pi niśāyāṃ tu cāturmāsye tu saṃyame / bhaktairnirvahaṇīyaṃ ca tulābhāgāvasānikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक् भवेत्रुलभो (गात्तु )गस्तु ?द्वादश्यां विगतं यदि । निशायाम् आचरेत् कृत्स्नं पारम्यं तत् तिथेर्यतः
prāk bhavetrulabho (gāttu )gastu ?dvādaśyāṃ vigataṃ yadi / niśāyām ācaret kṛtsnaṃ pāramyaṃ tat titheryataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद्व्रतवरं चैव पञ्चाहमुभयोरपि । एकादशीपूर्णिमान्ते तुलाद्वै वृश्चिकावधि
kuryādvratavaraṃ caiva pañcāhamubhayorapi / ekādaśīpūrṇimānte tulādvai vṛścikāvadhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुमांसपरित्यागं मदिरास्त्रीनिषेवणम् । मारणं मृगजातीनां द्रुमविच्छेदनं तथा
madhumāṃsaparityāgaṃ madirāstrīniṣevaṇam / māraṇaṃ mṛgajātīnāṃ drumavicchedanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनदाहं च वसुधास्वातं कुद्दालकादिना । तानं गोपशूनां च वधबन्धादिकं नृणाम्
vanadāhaṃ ca vasudhāsvātaṃ kuddālakādinā / tānaṃ gopaśūnāṃ ca vadhabandhādikaṃ nṛṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निशाटनम् अवर्णानां व्यवहारं तु तैः सह । मृष्टोदनं तु साभ्यङ्गं सर्वं यत्नाद् विवर्जयेत्
niśāṭanam avarṇānāṃ vyavahāraṃ tu taiḥ saha / mṛṣṭodanaṃ tu sābhyaṅgaṃ sarvaṃ yatnād vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसंहारदिवसाद् अपरे ऽहनि पद्मज । भक्तानाम् आस्तिकानां च विहितं वत्सरं प्रति
upasaṃhāradivasād apare 'hani padmaja / bhaktānām āstikānāṃ ca vihitaṃ vatsaraṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यम् अभिषेकं च स्वस्तिशान्तिशुभाप्तये । तस्माद् अनुग्रहधिया कर्ताचार्यवरेण तु
kartavyam abhiṣekaṃ ca svastiśāntiśubhāptaye / tasmād anugrahadhiyā kartācāryavareṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जनन्या जनकेनाथ ऋत्विग्भिर्वा वयो ऽधिकैः । गुरोरसन्निधानाच्च साधकः साधकैस्तु वा
jananyā janakenātha ṛtvigbhirvā vayo 'dhikaiḥ / gurorasannidhānācca sādhakaḥ sādhakaistu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रासने समारोप्य साम्बुजे स्वस्तिकाङ्किते । सूत्रिते नवनाभे तु पद्मे वाष्टदले ततः
bhadrāsane samāropya sāmbuje svastikāṅkite / sūtrite navanābhe tu padme vāṣṭadale tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुङ्कुमाद्यैर्विलिखिते कुसुमैर्वा सुपूरिते । नेत्रवस्त्रैः परिच्छन्ने यथोक्तरजसा कृते
kuṅkumādyairvilikhite kusumairvā supūrite / netravastraiḥ paricchanne yathoktarajasā kṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घण्टाविधानपूर्णैस्तु प्राक्स्थितैर्वा नषैर्युते । जातबीजशरावैस्तु शुभपूर्णयवाङ्कितैः
ghaṇṭāvidhānapūrṇaistu prāksthitairvā naṣairyute / jātabījaśarāvaistu śubhapūrṇayavāṅkitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधिदर्पणसच्छत्रपुष्पैः सन्माङ्गलीयकैः । सर्वबीजादिकैत्सर्वैः सुगन्धैः श्रीफलादिकैः
dadhidarpaṇasacchatrapuṣpaiḥ sanmāṅgalīyakaiḥ / sarvabījādikaitsarvaiḥ sugandhaiḥ śrīphalādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गल्यगीतिभिर्वाद्यैर्ब्रह्मघोषसमान्वितैः । आचार्यैः पञ्चरात्रज्ञैर्जपध्यानपरायणैः
maṅgalyagītibhirvādyairbrahmaghoṣasamānvitaiḥ / ācāryaiḥ pañcarātrajñairjapadhyānaparāyaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभवाप्ययसद्ब्रह्मसदागममतस्थितैः । अलाबुवीणाजलजैर्वंशघण्टारवैः सह
prabhavāpyayasadbrahmasadāgamamatasthitaiḥ / alābuvīṇājalajairvaṃśaghaṇṭāravaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वालासुमनसः पूर्णकुम्भसद्वृक्षमञ्जरीः । साकारविविधाकन्यालंकृतं यज्ञमन्दिरे
jvālāsumanasaḥ pūrṇakumbhasadvṛkṣamañjarīḥ / sākāravividhākanyālaṃkṛtaṃ yajñamandire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूर्वादीनपि चर्वद्भिर्गोवृषैर्बालवत्सकैः । परितश्चावृते गोभिर्वन्दिवृन्दसमाकुले
dūrvādīnapi carvadbhirgovṛṣairbālavatsakaiḥ / paritaścāvṛte gobhirvandivṛndasamākule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धये तु परां लक्ष्मी सर्वशक्तिसमन्विताम् । प्राप्तये त्वाच्युतं सत्यं शाश्वतं पदमव्ययम्
vṛddhaye tu parāṃ lakṣmī sarvaśaktisamanvitām / prāptaye tvācyutaṃ satyaṃ śāśvataṃ padamavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तानां विहितं स्नानविधिनानेन पौष्कर । पूर्वोद्दिष्टेन विधिना अधिवास्य यथाक्रमम्
bhaktānāṃ vihitaṃ snānavidhinānena pauṣkara / pūrvoddiṣṭena vidhinā adhivāsya yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमाद्यं रत्नखचितं प्रागुक्तरचनान्वितम् । नवकं कलशानां तु न्यस्तव्यमुदकोदरम्
hemādyaṃ ratnakhacitaṃ prāguktaracanānvitam / navakaṃ kalaśānāṃ tu nyastavyamudakodaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषां वरुणं तावद्धयेयं फणिरथस्थितम् । वरदाभयहस्तं च प्रोग्दिरन्तं सुधारसम्
sarveṣāṃ varuṇaṃ tāvaddhayeyaṃ phaṇirathasthitam / varadābhayahastaṃ ca progdirantaṃ sudhārasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाद्वाख्यं क्षीरसंज्ञं च (तु )एकभावत्वम् आगतम् । विचित्रमकरारूढं रत्नपात्रकरोद्यतम्
svādvākhyaṃ kṣīrasaṃjñaṃ ca (tu )ekabhāvatvam āgatam / vicitramakarārūḍhaṃ ratnapātrakarodyatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरपाणिं समुद्रं च ध्येयं सर्वत्र चाम्बुवत् । नारायणाङ्घ्रिसंभूतां पूर्वे जनघटोद्वहाम्
varapāṇiṃ samudraṃ ca dhyeyaṃ sarvatra cāmbuvat / nārāyaṇāṅghrisaṃbhūtāṃ pūrve janaghaṭodvahām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आग्नेये कच्छपारूढां यमुनां देवपूजिताम् । मण्डूकाम्बुजसंस्थां च दक्षिणे तु सरस्वतीम्
āgneye kacchapārūḍhāṃ yamunāṃ devapūjitām / maṇḍūkāmbujasaṃsthāṃ ca dakṣiṇe tu sarasvatīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैः प्रवाहसंज्ञां च पाशबन्धविमोक्षणीम् । नैरृते वृषभस्थां च पश्चिमे सिंहवक्त्रकाम्
śanaiḥ pravāhasaṃjñāṃ ca pāśabandhavimokṣaṇīm / nairṛte vṛṣabhasthāṃ ca paścime siṃhavaktrakām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐरावतीं तु वायव्ये कलशे तु गजस्थिताम् । ईशानपद्ममध्ये ऽत्र वितस्तां मीनगां घटे
airāvatīṃ tu vāyavye kalaśe tu gajasthitām / īśānapadmamadhye 'tra vitastāṃ mīnagāṃ ghaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नर्मदां महिषारूढां समाङ्गां देवपूजिताम् । वृ (दृ )षद्वतीं देविकां च परोष्णीं बडबाह्वयाम्
narmadāṃ mahiṣārūḍhāṃ samāṅgāṃ devapūjitām / vṛ (dṛ )ṣadvatīṃ devikāṃ ca paroṣṇīṃ baḍabāhvayām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्धुः ककुप्सु सर्वासु अष्टासु परितः क्रमात् । उपकुम्भेषु वाब्जस्थाः सर्वास्तोयघटोद्यताः
sindhuḥ kakupsu sarvāsu aṣṭāsu paritaḥ kramāt / upakumbheṣu vābjasthāḥ sarvāstoyaghaṭodyatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसुमैःस्तबकैर्युक्ता जलमुग्दीर्यमानसाः । वासुदेवादिमूर्तिशैः शताष्टपरिमन्त्रितैः
kusumaiḥstabakairyuktā jalamugdīryamānasāḥ / vāsudevādimūrtiśaiḥ śatāṣṭaparimantritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजितैरभिषेकं च दद्यात् सर्वफलाप्तये । ध्यात्वाधारे तु हेमाद्ये एवं चक्रगते ऽम्बुजे
pūjitairabhiṣekaṃ ca dadyāt sarvaphalāptaye / dhyātvādhāre tu hemādye evaṃ cakragate 'mbuje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीसमुद्रवरुणयथोक्ते पूर्वनिर्मिते । उत्कृष्टमुक्तारत्नादये स्वस्तिकाद्यैर्विभूषिते
nadīsamudravaruṇayathokte pūrvanirmite / utkṛṣṭamuktāratnādaye svastikādyairvibhūṣite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशारासु मासेकेशवाद्यैरधिष्टिते । सर्वाङ्गदेवतोपेते मन्त्रमन्यस्ते प्रतिष्ठिते
dvādaśārāsu māsekeśavādyairadhiṣṭite / sarvāṅgadevatopete mantramanyaste pratiṣṭhite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदम्बुना तु वा कुर्यात् स्नानं चावभृथं शुभम् । प्रत्यहं तज्जलं मूर्ध्नि धारणाद् अभिवादनात्
tadambunā tu vā kuryāt snānaṃ cāvabhṛthaṃ śubham / pratyahaṃ tajjalaṃ mūrdhni dhāraṇād abhivādanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यते सर्वदोषेभ्यो मङ्गल्यं वृद्धिमेव च । तीर्थेभ्यस्त्वासमुद्रेभ्यो गङ्गादिसरितो गणात्
mucyate sarvadoṣebhyo maṅgalyaṃ vṛddhimeva ca / tīrthebhyastvāsamudrebhyo gaṅgādisarito gaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानोत्थं फलमाप्नोति भावितात्माच्युताश्रयी । कृते चावभृथस्नाने परितुष्टो ऽथ साधकः
snānotthaṃ phalamāpnoti bhāvitātmācyutāśrayī / kṛte cāvabhṛthasnāne parituṣṭo 'tha sādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवत्पदसिद्यर्थं गुरुपादाम्बुना स्वयम् । दक्षिणेन करेणैव स्वमन्त्रं मनसा स्मरन्
bhagavatpadasidyarthaṃ gurupādāmbunā svayam / dakṣiṇena kareṇaiva svamantraṃ manasā smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्ध्नि संसिच्य शङ्खाख्यमुद्रया चोर्ध्ववक्त्रया । अम्बुसिक्ते ऽम्बरे ऽपास्य परिधायापरे ततः
mūrdhni saṃsicya śaṅkhākhyamudrayā cordhvavaktrayā / ambusikte 'mbare 'pāsya paridhāyāpare tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.