Library·Pauskara-Samhita·36

Pauskara-Samhita 36

कुर्वन्त्यनुग्रहं तस्य शश्वदायतनादयः । जीव भावस्थितो जन्तुः परलोकं गतस्तु वा

kurvantyanugrahaṃ tasya śaśvadāyatanādayaḥ / jīva bhāvasthito jantuḥ paralokaṃ gatastu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूगुणा अपि चादेयाः सर्वत्र विधिगौरवात् । यथा महानुभावानाम् पुरूषाणां तु याचकाः

bhūguṇā api cādeyāḥ sarvatra vidhigauravāt / yathā mahānubhāvānām purūṣāṇāṃ tu yācakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहृष्टम् अन्नपानार्थं गुणज्ञम् अगुणं तु वै । त्यजन्त्यगुणतांश्चैव सगुणं वापि चान्यथा

saṃhṛṣṭam annapānārthaṃ guṇajñam aguṇaṃ tu vai / tyajantyaguṇatāṃścaiva saguṇaṃ vāpi cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वैवं क्षेत्रमाहात्म्यं तपोध्यानजपादिकैः । कर्मवाक्चित्तसंतोषादुपशोभां नयेत् पराम्

jñātvaivaṃ kṣetramāhātmyaṃ tapodhyānajapādikaiḥ / karmavākcittasaṃtoṣādupaśobhāṃ nayet parām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच --- चतुर्भिर् वासुदेवाद्यैर् मूर्तिभिः प्रागुदीरितैः । केशवाद्यैर् द्वादशभिर् मत्स्याद्यैर् दशभिः ततः

śrībhagavānuvāca --- caturbhir vāsudevādyair mūrtibhiḥ prāgudīritaiḥ / keśavādyair dvādaśabhir matsyādyair daśabhiḥ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्ष्मान्तं षड्विंशसंख्यं यत् तत्त्ववृन्दं पुरोदितम् व्याप्तम् ईश्वरपूर्वं वै द्वादशानाम् सह स्थितम्

kṣmāntaṃ ṣaḍviṃśasaṃkhyaṃ yat tattvavṛndaṃ puroditam vyāptam īśvarapūrvaṃ vai dvādaśānām saha sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुस्थूलेनानुरूपेण दशकं तेन चावृतम् । तत्त्वं तत्त्वं समासाद्य वासुदेवादिना सह

susthūlenānurūpeṇa daśakaṃ tena cāvṛtam / tattvaṃ tattvaṃ samāsādya vāsudevādinā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितिर् एवं हि सर्वेषां देवानां भवशान्तये । गुणषट्कसमोपेतं वैश्वरूप्यं महामते

sthitir evaṃ hi sarveṣāṃ devānāṃ bhavaśāntaye / guṇaṣaṭkasamopetaṃ vaiśvarūpyaṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वव्यापारवशेनैव व्यञ्जयन्ति सदैव हि । अनुग्रहवशेनैव विभोरिच्छावशेन तु

svavyāpāravaśenaiva vyañjayanti sadaiva hi / anugrahavaśenaiva vibhoricchāvaśena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैः क्षितितलं व्याप्तं नानाकारधरैः सदा । एकैका वैभवे मूर्तिर् अनन्तेनात्मतां यथा

sarvaiḥ kṣititalaṃ vyāptaṃ nānākāradharaiḥ sadā / ekaikā vaibhave mūrtir anantenātmatāṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यान्ति नानात्मनाम् एवं वाहनायुधलाञ्छनैः । अतश्चेल्लोकनार्थायैच्छातः प्राभवेन तु

yānti nānātmanām evaṃ vāhanāyudhalāñchanaiḥ / ataścellokanārthāyaicchātaḥ prābhavena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितिर् नानाप्रकारा वै सर्वेषां च स्वभूतिषु । नियतः सायुधानां च लाञ्छनानां च यद्यपि

sthitir nānāprakārā vai sarveṣāṃ ca svabhūtiṣu / niyataḥ sāyudhānāṃ ca lāñchanānāṃ ca yadyapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि सर्वमूतीनां सर्वे साधारणाः स्मृताः । यद्यप्येवं हि वै विप्र तत्रापि विनिबोध मे

tathāpi sarvamūtīnāṃ sarve sādhāraṇāḥ smṛtāḥ / yadyapyevaṃ hi vai vipra tatrāpi vinibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च अन्यभ्रान्तिशान्त्यर्थं विशेषं लाञ्छनैर् ध्वजैः । प्रादुर्भावाः तु विज्ञेयाः स्वव्यापारवशात्तु वै

na ca anyabhrāntiśāntyarthaṃ viśeṣaṃ lāñchanair dhvajaiḥ / prādurbhāvāḥ tu vijñeyāḥ svavyāpāravaśāttu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावान्तरास्तद्वदंशस्य तु वशादपि । आद्यका रक्षकाधाराः ? केचित् तु ध्वजलाञ्छनैः

prādurbhāvāntarāstadvadaṃśasya tu vaśādapi / ādyakā rakṣakādhārāḥ ? kecit tu dhvajalāñchanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यम् एवं त्रयाणां तु प्रादुर्भावगणं परम् । अपरे केशवादीनां तुल्यम् उद्वहति (?न्ति) द्विज

tulyam evaṃ trayāṇāṃ tu prādurbhāvagaṇaṃ param / apare keśavādīnāṃ tulyam udvahati (?nti) dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकारैर् लाछनैः सार्धं तद् विशेषेण वै सह । पौष्कर उवाच --- श्रोतुम् इच्छामि भगवन् सर्वेषां लाञ्छनादिकम् । विशेषो यः लयोद्दिष्टो भविनां भवशान्तये

ākārair lāchanaiḥ sārdhaṃ tad viśeṣeṇa vai saha / pauṣkara uvāca --- śrotum icchāmi bhagavan sarveṣāṃ lāñchanādikam / viśeṣo yaḥ layoddiṣṭo bhavināṃ bhavaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच --- शृणु लाञ्छनविन्यासम् आदिदेवादितः क्रमात् । मत्तो निगदतः सम्यक् यथावद् अमलेक्षण

śrībhagavānuvāca --- śṛṇu lāñchanavinyāsam ādidevāditaḥ kramāt / matto nigadataḥ samyak yathāvad amalekṣaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यः पाणिः चतुर्णा वै दक्षिणे त्वभयप्रदः । वरप्रदो वा भक्तानां धातव्यममलेक्षण

ādyaḥ pāṇiḥ caturṇā vai dakṣiṇe tvabhayapradaḥ / varaprado vā bhaktānāṃ dhātavyamamalekṣaṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामो शङ्खोद्वहं विद्धि नानास्थित्या चतुर्ष्वपि । आद्यस्य पश्चिमाभ्यां तु वामदक्षिणयोः पुनः

vāmo śaṅkhodvahaṃ viddhi nānāsthityā caturṣvapi / ādyasya paścimābhyāṃ tu vāmadakṣiṇayoḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालचक्रं गदां गुर्वीम् अच्युतस्यावधारय । लाङ्गलं मुसलोपेतं वामहस्ते सदक्षिणे

kālacakraṃ gadāṃ gurvīm acyutasyāvadhāraya / lāṅgalaṃ musalopetaṃ vāmahaste sadakṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमे भुजयुग्मे ऽस्य संहते च धनुः शरे । खेटकं नन्दकोपेतम् अनिरूद्धस्य पौष्कर

paścime bhujayugme 'sya saṃhate ca dhanuḥ śare / kheṭakaṃ nandakopetam anirūddhasya pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाभ्यां पश्चिमपाणिभ्यां मध्यहस्तादितः तु वै । इत्येवं हि चतुर्मूर्तेर् एतन्मूर्त्यन्तरेषु च

dvābhyāṃ paścimapāṇibhyāṃ madhyahastāditaḥ tu vai / ityevaṃ hi caturmūrter etanmūrtyantareṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शंखचक्रगदापद्मलांछनानां स्थितिं श्रुणु । आदिदेवीयदेवानां त्रयाणां तावदुच्यते

śaṃkhacakragadāpadmalāṃchanānāṃ sthitiṃ śruṇu / ādidevīyadevānāṃ trayāṇāṃ tāvaducyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे पश्चिमगे चक्रं विद्धि शङ्खं तु दक्षिणे । दक्षिणे मुख्यहस्ते ऽब्जं गदा तदपरे तु वै

vāme paścimage cakraṃ viddhi śaṅkhaṃ tu dakṣiṇe / dakṣiṇe mukhyahaste 'bjaṃ gadā tadapare tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं हि भगवान् धत्ते केशवः कमलादिकम् । सव्यापसव्य हस्ताभ्यां मुख्याभ्यां तु गदाम्बुजे

evaṃ hi bhagavān dhatte keśavaḥ kamalādikam / savyāpasavya hastābhyāṃ mukhyābhyāṃ tu gadāmbuje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामादौ शङ्खचक्रौ तु स धत्ते पश्चिमद्वये । नारायणाख्यो भगवान् माधवाख्यो निबोधतु

vāmādau śaṅkhacakrau tu sa dhatte paścimadvaye / nārāyaṇākhyo bhagavān mādhavākhyo nibodhatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्ये सव्यापसव्पये तु शङ्खं धत्ते गदां प्रभुः । पश्चिमे पद्मचक्रे तु सर्वपूर्वे भुजद्वये

mukhye savyāpasavpaye tu śaṅkhaṃ dhatte gadāṃ prabhuḥ / paścime padmacakre tu sarvapūrve bhujadvaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तित्रयम् इदं दिव्यं कुन्देन्दुस्फटिकप्रभम् । भगवद्वासुदेवेन सहास्य चतुरात्मना

mūrtitrayam idaṃ divyaṃ kundendusphaṭikaprabham / bhagavadvāsudevena sahāsya caturātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रितयस्य परिज्ञेया मोक्षदा भवभोगदा । कामपालीयदेवानां त्रयाणां कमलोद्भव

tritayasya parijñeyā mokṣadā bhavabhogadā / kāmapālīyadevānāṃ trayāṇāṃ kamalodbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मं मुख्यकरे वामे गदान्यस्मिन् हि दक्षिणे । विभोर्गोविन्दसंज्ञस्य इत्येवं समुदाहृतम्

padmaṃ mukhyakare vāme gadānyasmin hi dakṣiṇe / vibhorgovindasaṃjñasya ityevaṃ samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विन्यासं लाञ्छनानां च विष्णोरथ निबोधतु । वामदक्षिणपाणिभ्याम् अग्रतः शंख पङ्कजे

vinyāsaṃ lāñchanānāṃ ca viṣṇoratha nibodhatu / vāmadakṣiṇapāṇibhyām agrataḥ śaṃkha paṅkaje

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पश्चिमहस्ताभ्यां चक्रं कौमोदकीद्वयम् । मधुसूदनसंज्ञस्य संनिवेशम् अतः शृणु

evaṃ paścimahastābhyāṃ cakraṃ kaumodakīdvayam / madhusūdanasaṃjñasya saṃniveśam ataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मं मुख्यकरे वामे पाञ्चजन्यं तु दक्षिणे । गदा पश्चिमतः सव्ये चक्रं दक्षिणतः परे

padmaṃ mukhyakare vāme pāñcajanyaṃ tu dakṣiṇe / gadā paścimataḥ savye cakraṃ dakṣiṇataḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयम् एवं हि देवानां सह वै ज्ञानमूर्तिनाम् । चातुरात्म्याद् द्वितीयां तु पद्मरागोज्ज्वलद्युतिम्

trayam evaṃ hi devānāṃ saha vai jñānamūrtinām / cāturātmyād dvitīyāṃ tu padmarāgojjvaladyutim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ प्रद्युम्नदेवानां त्रयाणां क्रम उच्यते । वर्णभेदेन सह वै लाञ्छनग्रहणं शृणु

atha pradyumnadevānāṃ trayāṇāṃ krama ucyate / varṇabhedena saha vai lāñchanagrahaṇaṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्रतो वामपाणौ च चक्रम् अन्यकरे गदा । वामे तु पश्चिमे शङ्खं पद्मं तदपरे स्मृतम्

agrato vāmapāṇau ca cakram anyakare gadā / vāme tu paścime śaṅkhaṃ padmaṃ tadapare smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभोः त्रिविक्रमाख्यस्य वामनस्यावधारय । गदाग्रवामहस्ते तु चक्रं मुख्ये तु दक्षिणे

vibhoḥ trivikramākhyasya vāmanasyāvadhāraya / gadāgravāmahaste tu cakraṃ mukhye tu dakṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे तु पश्चिमे पद्मं शङ्खं तत् दक्षिणे करे । श्रीधरस्य गदा वामे मुख्यहस्ते प्रकीर्तिता

vāme tu paścime padmaṃ śaṅkhaṃ tat dakṣiṇe kare / śrīdharasya gadā vāme mukhyahaste prakīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रम् अग्रे ऽपसव्याख्ये शङ्खं वामे तु पश्चिमे । तदान्यस्मिन् परे पद्मं चक्रं कोटिसमप्रभम्

cakram agre 'pasavyākhye śaṅkhaṃ vāme tu paścime / tadānyasmin pare padmaṃ cakraṃ koṭisamaprabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्तित्रितयम् एते(?तद्) वै सह च स्वामिना द्विज । हेमधामप्रभं ज्ञेयं चातुरात्म्यतया स्थितम्

mūrtitritayam ete(?tad) vai saha ca svāminā dvija / hemadhāmaprabhaṃ jñeyaṃ cāturātmyatayā sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽनिरूद्धमूर्तीनां त्रितयं चावधारय । लाञ्छनोद्वहनं चैव वर्णभेदेन वै सह

ato 'nirūddhamūrtīnāṃ tritayaṃ cāvadhāraya / lāñchanodvahanaṃ caiva varṇabhedena vai saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मं अग्रकरे वामे तत् द्वितीये तु हेतिराट् । सव्यापसव्यहस्ताभ्यां पश्चिमाभ्यां क्रमेण तु

padmaṃ agrakare vāme tat dvitīye tu hetirāṭ / savyāpasavyahastābhyāṃ paścimābhyāṃ krameṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मकोशं गदां गुर्वीं पद्मनाभे निबोधतु । अग्रगे चक्रराख्यपद्मं मुड्वामेकरे परे

padmakośaṃ gadāṃ gurvīṃ padmanābhe nibodhatu / agrage cakrarākhyapadmaṃ muḍvāmekare pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामे गदां पश्चिमगे तदन्यस्मिंश्च शङ्खराट् । धत्ते दामोदरो वामे गदां चाग्रस्थिते शुभाम्

vāme gadāṃ paścimage tadanyasmiṃśca śaṅkharāṭ / dhatte dāmodaro vāme gadāṃ cāgrasthite śubhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपसव्ये ऽग्रगे शङ्खं वामे चक्रं तु पश्चिमे । पश्चिमे त्वपसव्ये तु कमलं सूर्यवर्चसम्

apasavye 'grage śaṅkhaṃ vāme cakraṃ tu paścime / paścime tvapasavye tu kamalaṃ sūryavarcasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतसीपुष्पसङ्काशम् इदं मूर्तिगणं स्मृतम् । सहानिरूद्धदेवेन अस्यापि चतुरात्मता

atasīpuṣpasaṅkāśam idaṃ mūrtigaṇaṃ smṛtam / sahānirūddhadevena asyāpi caturātmatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वेश्वरस्य वै विष्णोः स्थितये ऽस्मिन् जगत्त्रये । अमूर्तानां च मूर्तानाम् आयुधानां स्थितिं शृणु

viśveśvarasya vai viṣṇoḥ sthitaye 'smin jagattraye / amūrtānāṃ ca mūrtānām āyudhānāṃ sthitiṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिद्वयेन चाक्रान्तौ पार्श्वद्वये पृथक् स्थितौ । तन्मुखं च निरीक्षन्तौ गदाचक्रौ महामते

pāṇidvayena cākrāntau pārśvadvaye pṛthak sthitau / tanmukhaṃ ca nirīkṣantau gadācakrau mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खपाणिं च शङ्खेशं युग्मम् अन्येन हेतिना । द्वयादिकं करजालं यत् तन्नानाभिसमन्वितम्

śaṅkhapāṇiṃ ca śaṅkheśaṃ yugmam anyena hetinā / dvayādikaṃ karajālaṃ yat tannānābhisamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पांशांङ्कुशासिपद्माद्यैर् युक्तं चान्यैर् वरायुधैः । मूर्त्यन्तराणां मूर्तीनां षोडशानाम् अतः शृणु

pāṃśāṃṅkuśāsipadmādyair yuktaṃ cānyair varāyudhaiḥ / mūrtyantarāṇāṃ mūrtīnāṃ ṣoḍaśānām ataḥ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्यहस्ते चतुर्णां तु पाञ्चजन्यं निराकृतिम् । सर्वदेहं हि सञ्चिन्त्य गदाचक्रे द्विजोत्तम

mukhyahaste caturṇāṃ tu pāñcajanyaṃ nirākṛtim / sarvadehaṃ hi sañcintya gadācakre dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तद्वयेन चाक्रान्तौ साकारं च विभोर् मुखम् । पिबन्तम् इव मृत्पात्रे ? स्मर्तव्यं तत्परायणैः

hastadvayena cākrāntau sākāraṃ ca vibhor mukham / pibantam iva mṛtpātre ? smartavyaṃ tatparāyaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमूर्तमन्त्रसंस्थानम् इदानीम् अवधारय । तम् इच्छया च स्मर्तव्यं शोभालीलावशाद् अपि

amūrtamantrasaṃsthānam idānīm avadhāraya / tam icchayā ca smartavyaṃ śobhālīlāvaśād api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानादेशजनस्थित्या आसृष्टेः संस्थितं यथा । आमूर्तेः सहमूर्तानां संधारणम् अथोच्यते

nānādeśajanasthityā āsṛṣṭeḥ saṃsthitaṃ yathā / āmūrteḥ sahamūrtānāṃ saṃdhāraṇam athocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चिमाभ्यां भुजाभ्यां तु यस्य यद्विहितं द्वयम् । मूर्धदेशात् समाक्रान्तं निरीक्षन्तं विभोर् मुखम्

paścimābhyāṃ bhujābhyāṃ tu yasya yadvihitaṃ dvayam / mūrdhadeśāt samākrāntaṃ nirīkṣantaṃ vibhor mukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्ञाप्रतीक्षकं चैव हस्ते तं(?तद्)व्यजनादिकम् । कक्षान्तर् गतहस्तं वा अथ विस्मयमुद्रया

ājñāpratīkṣakaṃ caiva haste taṃ(?tad)vyajanādikam / kakṣāntar gatahastaṃ vā atha vismayamudrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तं सम्पुटसंज्ञाख्यं मुद्रया वाब्जसंभव । चतुर्वदनपादा वै धान(?ध्यान)रूपं तु संस्थितिः

yuktaṃ sampuṭasaṃjñākhyaṃ mudrayā vābjasaṃbhava / caturvadanapādā vai dhāna(?dhyāna)rūpaṃ tu saṃsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेषां विहिता विप्र प्रयोजनवशेन तु । साधकेच्छावशाच्चैव तथा कालवशात् तु वै

sarveṣāṃ vihitā vipra prayojanavaśena tu / sādhakecchāvaśāccaiva tathā kālavaśāt tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रार्थिनश्चोपविंष्टास्तु भोगशय्यागतास्त्वथ । चक्राम्बुरूहपीठस्था हृहि धामत्रयान्वितम्

prārthinaścopaviṃṣṭāstu bhogaśayyāgatāstvatha / cakrāmburūhapīṭhasthā hṛhi dhāmatrayānvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वादशाक्षरपूर्वैस्तु वाचकैः प्रागुदीरितैः । सामान्यैर् द्विजमन्त्रैर् वा षड्भिःषाड्गुण्यलक्षणैः

dvādaśākṣarapūrvaistu vācakaiḥ prāgudīritaiḥ / sāmānyair dvijamantrair vā ṣaḍbhiḥṣāḍguṇyalakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योर्ऽचयेत् भक्तिपूर्वं तु स्वशक्त्या विभवेन वा । स मुक्तदोष अभ्येति तत् तत् पदम् अनामयम्

yor'cayet bhaktipūrvaṃ tu svaśaktyā vibhavena vā / sa muktadoṣa abhyeti tat tat padam anāmayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यक्तं क्षेत्रवशे यस्मिन् स्वयं बाहये ऽवतारितम् । सिद्धेर् विशेषनाम्ना च तत्र सिध्यन्ति साधकाः

vyaktaṃ kṣetravaśe yasmin svayaṃ bāhaye 'vatāritam / siddher viśeṣanāmnā ca tatra sidhyanti sādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वमन्त्रजपिनो भक्ता नित्यशुद्धाः क्रियापराः । अथ मूर्त्यन्तराणां च देवानां कमलो द्भव

svamantrajapino bhaktā nityaśuddhāḥ kriyāparāḥ / atha mūrtyantarāṇāṃ ca devānāṃ kamalo dbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजाद्यं य च्च संकेतं तन्मे निगदतः शृणु । त्रयं वदामि देवीयं केशवाद्यं प्रकीर्तितम्

dhvajādyaṃ ya cca saṃketaṃ tanme nigadataḥ śṛṇu / trayaṃ vadāmi devīyaṃ keśavādyaṃ prakīrtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूषितं प्रपताकेन महद् गरूडकेतुना । महता तालवृक्षेण लाङ्गलीयेन पौष्कर

bhūṣitaṃ prapatākena mahad garūḍaketunā / mahatā tālavṛkṣeṇa lāṅgalīyena pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोविन्दाद्यं त्रयं यद्वै विज्ञेयम् उपशोभितम् । ध्वजेन मकराख्येन प्रद्युम्नं येन च द्विज

govindādyaṃ trayaṃ yadvai vijñeyam upaśobhitam / dhvajena makarākhyena pradyumnaṃ yena ca dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविक्रमाद्यं त्रितयं नित्यम् एव विभूषितम् । कुरङ्गलाछनेनैव अनिरूद्धेन लाञ्छितम्

trivikramādyaṃ tritayaṃ nityam eva vibhūṣitam / kuraṅgalāchanenaiva anirūddhena lāñchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयं दामोदरान्तं च हृषीकेशादिकम् हि यत् । विश्वेश्वरस्य च विभोर् इच्छारूपधरस्य च

trayaṃ dāmodarāntaṃ ca hṛṣīkeśādikam hi yat / viśveśvarasya ca vibhor icchārūpadharasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहिताः सर्व एवैते रूपैश्वर्येण वै सह । वराहनारसिंहाद्यैर् देवैस्त्रिभुवनेश्वरैः

vihitāḥ sarva evaite rūpaiśvaryeṇa vai saha / varāhanārasiṃhādyair devaistribhuvaneśvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावान्तरोपेतैः[देवैः] सर्वगुणोज्वलैः । यथोचितैश्चातुरात्म्यैः केशवाद्यैस्ततो ऽब्जज

prādurbhāvāntaropetaiḥ[devaiḥ] sarvaguṇojvalaiḥ / yathocitaiścāturātmyaiḥ keśavādyaistato 'bjaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसमत्स्यहयैः कूर्मसिंहसूकरसंज्ञकैः । यथोक्तलक्षणैर् ब्रह्मन् शक्तितः प्रतिपत्तिजैः

haṃsamatsyahayaiḥ kūrmasiṃhasūkarasaṃjñakaiḥ / yathoktalakṣaṇair brahman śaktitaḥ pratipattijaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृत्तित्वेन जगत्यस्मिन् अर्चनाध्यानकर्मणि । यतीनां मुक्तसङ्गानां सिद्धानां क्षेत्रवासिनाम्

vṛttitvena jagatyasmin arcanādhyānakarmaṇi / yatīnāṃ muktasaṅgānāṃ siddhānāṃ kṣetravāsinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यथोक्तवदनैर् नृशरीरैर् महाभुजैः । नृवराहनृसिंहाख्यैर् नृवाजिवदनाभिधैः

evaṃ yathoktavadanair nṛśarīrair mahābhujaiḥ / nṛvarāhanṛsiṃhākhyair nṛvājivadanābhidhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुगृहधिया व्याप्तं भूभागम् अमलेक्षण । तथा वामननाथेन खर्वमूतिधरेण च

anugṛhadhiyā vyāptaṃ bhūbhāgam amalekṣaṇa / tathā vāmananāthena kharvamūtidhareṇa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नातकब्रह्मचारी च लाञ्छनैर् भूषितेन च । तस्य रूपान्तरेणैव सुखानां सुखदेन च

snātakabrahmacārī ca lāñchanair bhūṣitena ca / tasya rūpāntareṇaiva sukhānāṃ sukhadena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिविक्रमाख्यसंज्ञेन त्रैलोक्याक्रान्तमूर्तिना । रामसंज्ञेन विभुना ज्वलत् परशुपाणिना

trivikramākhyasaṃjñena trailokyākrāntamūrtinā / rāmasaṃjñena vibhunā jvalat paraśupāṇinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारावतरणं येन पृथिव्यां बहुशः कृतम् । एतैर् अन्यैर् द्विजश्रेष्ठ वक्ष्यमाणसमन्वितैः

bhārāvataraṇaṃ yena pṛthivyāṃ bahuśaḥ kṛtam / etair anyair dvijaśreṣṭha vakṣyamāṇasamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सबाहयाभ्यंतरं व्याप्तं ब्रह्माण्डनिचयं हि यत् । प्रादुर्मावान्तरैः सार्धं प्रादुर्भावैर् द्विजाखिलैः

sabāhayābhyaṃtaraṃ vyāptaṃ brahmāṇḍanicayaṃ hi yat / prādurmāvāntaraiḥ sārdhaṃ prādurbhāvair dvijākhilaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्ययैः प्रभवाख्यैस्तु गौणमुख्यैः सुरेश्वरैः । स्वभावम् अजहच्छश्वद् आकारान्तरम् आकृतेः

apyayaiḥ prabhavākhyaistu gauṇamukhyaiḥ sureśvaraiḥ / svabhāvam ajahacchaśvad ākārāntaram ākṛteḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत् तत्त्वम् अंशसंभूतं प्रादुर्भावान्तरं तु तत् । प्रादुर्भावान्तरोपेतं प्रादुर्भावगणं परम्

yat tattvam aṃśasaṃbhūtaṃ prādurbhāvāntaraṃ tu tat / prādurbhāvāntaropetaṃ prādurbhāvagaṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु मे गदतः सम्यक् यैर् व्याप्तम् अखिलं जगत् । रामो ऽपरः क्षत्रजन्मा भ्रात्रा(?तृ)भेदैः स्त्रिभिः सह

śṛṇu me gadataḥ samyak yair vyāptam akhilaṃ jagat / rāmo 'paraḥ kṣatrajanmā bhrātrā(?tṛ)bhedaiḥ stribhiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निहन्ता राक्षसानां यो मनुष्यो ऽहम् इति स्मरन् । कृतकृत्यस्तु यो वेत्ता स्वभावं दिव्यम् उत्तमम्

nihantā rākṣasānāṃ yo manuṣyo 'ham iti smaran / kṛtakṛtyastu yo vettā svabhāvaṃ divyam uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरः सीरपाणिर् वै रामः कृष्णात्मना सह । शिशुभावं समाश्रित्य यो महद्दिव्यकर्मकृत्

aparaḥ sīrapāṇir vai rāmaḥ kṛṣṇātmanā saha / śiśubhāvaṃ samāśritya yo mahaddivyakarmakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काल्किश्च विष्णुर् भगवान् नष्टधर्मावतारकृत् । उर्व्यां म्लेंछगणं हत्वा विद्धि तम् यत् कलौ युगे

kālkiśca viṣṇur bhagavān naṣṭadharmāvatārakṛt / urvyāṃ mleṃchagaṇaṃ hatvā viddhi tam yat kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मात्मा भगवान् विष्णुः प्रादुर्भावं च शाश्वतम् । प्रादुर्भूतं हि वै यस्मान्नराद्यं कृष्णपश्चिमम्

dharmātmā bhagavān viṣṇuḥ prādurbhāvaṃ ca śāśvatam / prādurbhūtaṃ hi vai yasmānnarādyaṃ kṛṣṇapaścimam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपञ्चकालषट्कर्मम (?स्व) स्वधर्मैः समन्वितम् । जपध्यानसमोपेतम् एवं यः पाति सर्वदा

sapañcakālaṣaṭkarmama (?sva) svadharmaiḥ samanvitam / japadhyānasamopetam evaṃ yaḥ pāti sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्मूर्तिमयं विप्र नरो नारायणो हरिः । कृष्णसंज्ञश्च भगवान् प्रादुर्भावोत्तरम् विभोः

caturmūrtimayaṃ vipra naro nārāyaṇo hariḥ / kṛṣṇasaṃjñaśca bhagavān prādurbhāvottaram vibhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशितं चतुर्धा ते अतो ऽन्यम् अवधारय । विश्वरूपः स भगवान बहुविग्रहलक्षणम्

prakāśitaṃ caturdhā te ato 'nyam avadhāraya / viśvarūpaḥ sa bhagavāna bahuvigrahalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैकम् अन्तराख्यं हि कृष्णनाथस्य पौष्कर । मानुष्यत्वे ऽवतीर्णस्य त्रयम् आद्यम् अनश्वरम्

tatraikam antarākhyaṃ hi kṛṣṇanāthasya pauṣkara / mānuṣyatve 'vatīrṇasya trayam ādyam anaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रवदनः श्रीमान् सहस्राङ्घ्रिकरस्तथा । मूर्तामूर्तं च यो धत्ते गोत्रेष्वमरसंग्रहम्

sahasravadanaḥ śrīmān sahasrāṅghrikarastathā / mūrtāmūrtaṃ ca yo dhatte gotreṣvamarasaṃgraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलारविन्दनाभश्च प्रादुर्भावेश्वरो महान् । प्रभवाप्ययकृद्योगैर् बहुभेदैरूपासितैः

jalāravindanābhaśca prādurbhāveśvaro mahān / prabhavāpyayakṛdyogair bahubhedairūpāsitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकैटभमाथी च प्रादुर्भावेश्वरस्य च । प्रादुर्भावान्तरं विद्धि पद्मनाभस्य तद्विभोः

madhukaiṭabhamāthī ca prādurbhāveśvarasya ca / prādurbhāvāntaraṃ viddhi padmanābhasya tadvibhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दरोत्पातकृद्देव वस्त्वत्वमृताहरण स्तथा । सुधाकलशधृक् चैव वनिताकृतिविग्रहः

mandarotpātakṛddeva vastvatvamṛtāharaṇa stathā / sudhākalaśadhṛk caiva vanitākṛtivigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूयो रूपान्तरं तस्य राहोश्चिच्छेद मस्तकम् । एवं चतुर्धा भगवानेष एव महामते

bhūyo rūpāntaraṃ tasya rāhościccheda mastakam / evaṃ caturdhā bhagavāneṣa eva mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावान्तरोपेतं प्रादुर्भावोत्तमोत्तमम् । समस्तसौभाग्यनिधिर् लक्ष्मीनाथः परः प्रभुः

prādurbhāvāntaropetaṃ prādurbhāvottamottamam / samastasaubhāgyanidhir lakṣmīnāthaḥ paraḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न द्वितीयः प्रसन्नात्मा नृणां भोगापवर्गदः । लक्ष्मीरूपान्तरैर् युक्तः चतुर्भिर् गरूडासनः

na dvitīyaḥ prasannātmā nṛṇāṃ bhogāpavargadaḥ / lakṣmīrūpāntarair yuktaḥ caturbhir garūḍāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः तदासनं चान्यद् अदष्टभेदैःश्रियान्वितः । देवादीनां मनोवृत्तिपूरको भोगपूर्वकम्

punaḥ tadāsanaṃ cānyad adaṣṭabhedaiḥśriyānvitaḥ / devādīnāṃ manovṛttipūrako bhogapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भोगवान् कालनेमिघ्नः पक्षीन्द्रवरवाहनः । सहस्रारकरःश्रीमान् श्रीवत्सांङ्कितलक्षणः

bhogavān kālanemighnaḥ pakṣīndravaravāhanaḥ / sahasrārakaraḥśrīmān śrīvatsāṃṅkitalakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालवैश्वानरः शालिनाथ (ः) पाथोनिवासिनः ? । आधारशक्तिज्ञंस्य आ (?अ) मूर्तस्य च वै विभोः

kālavaiśvānaraḥ śālinātha (ḥ) pāthonivāsinaḥ ? / ādhāraśaktijñaṃsya ā (?a) mūrtasya ca vai vibhoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभिमानतनुर्यो वै नानाभेदैश्च वर्तते । गजेन्द्रग्राहमोक्षी च संसाराद्रसलक्षणात्

abhimānatanuryo vai nānābhedaiśca vartate / gajendragrāhamokṣī ca saṃsārādrasalakṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानोपदेष्टा भगवान् कपिलाक्षस्त्वधोक्षजः । विद्यामूर्तिश्चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा वै लोकपूजितः

jñānopadeṣṭā bhagavān kapilākṣastvadhokṣajaḥ / vidyāmūrtiścaturvaktro brahmā vai lokapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमंशभूतं वै सम्यक् विश्वव्यञ्जनलक्षणम् । युगावसाने संहारं यः करोति च सर्वदा

tamaṃśabhūtaṃ vai samyak viśvavyañjanalakṣaṇam / yugāvasāne saṃhāraṃ yaḥ karoti ca sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कराख्यो महारूद्रः प्रादुर्भावान्तरं हि तत् । देवस्यानलशालेर् वै सर्वाधः संस्थितस्य च

śaṅkarākhyo mahārūdraḥ prādurbhāvāntaraṃ hi tat / devasyānalaśāler vai sarvādhaḥ saṃsthitasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकेश्वरः शान्ततनुर्बौध्दं यस्मापरं विदुः । निर्य (?य) न्ता बुद्धिधर्माणां हिंसादोषस्य दूषकः

lokeśvaraḥ śāntatanurbaudhdaṃ yasmāparaṃ viduḥ / nirya (?ya) ntā buddhidharmāṇāṃ hiṃsādoṣasya dūṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नीषोमात्मसंज्ञस्य देवस्य परमात्मनः । सूर्याचन्द्रमसौ विद्धि साकारौ लोचनेश्वरौ

agnīṣomātmasaṃjñasya devasya paramātmanaḥ / sūryācandramasau viddhi sākārau locaneśvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वक्त्रं दैवतं चान्यद्धुतभुक् परमेश्वरः । मन्त्रपूतं सदादाय हुतमाज्यपुरस्सरम्

tadvaktraṃ daivataṃ cānyaddhutabhuk parameśvaraḥ / mantrapūtaṃ sadādāya hutamājyapurassaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माण्डभुवनं सर्वं सन्तर्पयति सर्वदा । विश्वेशप्राणशक्तेर् वै वाय्वाख्यम् अधिदैवतम्

brahmāṇḍabhuvanaṃ sarvaṃ santarpayati sarvadā / viśveśaprāṇaśakter vai vāyvākhyam adhidaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्सन्धारकं चैव नानास्कन्धात्मना तु वै । एते भगवदाकारास्तिष्ठन्त्यस्मिजगत्त्रये

jagatsandhārakaṃ caiva nānāskandhātmanā tu vai / ete bhagavadākārāstiṣṭhantyasmijagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानावेशस्वरूपैश्च नानासंस्थानलक्षणैः । नानाकार्यवशेनैव नानाकारवशेन तु

nānāveśasvarūpaiśca nānāsaṃsthānalakṣaṇaiḥ / nānākāryavaśenaiva nānākāravaśena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं कृतकशब्दाद्यैर् भगवांस्तत्क्षणेन च । आराध्याकृतितुल्येन तज्जपध्यानसेविनाम्

evaṃ kṛtakaśabdādyair bhagavāṃstatkṣaṇena ca / ārādhyākṛtitulyena tajjapadhyānasevinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाभिमतरूपेण गुणषट्कान्वितेन च । ज्ञस्वभावेन नित्येन स्वरूपेणामलात्मना

yathābhimatarūpeṇa guṇaṣaṭkānvitena ca / jñasvabhāvena nityena svarūpeṇāmalātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वमापूरितं सर्वं सर्वानुग्रहकाम्यया । सर्वत्र यास्ति सर्वेषां यथोक्तानां महामते

viśvamāpūritaṃ sarvaṃ sarvānugrahakāmyayā / sarvatra yāsti sarveṣāṃ yathoktānāṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवादिमूर्तीनां वैश्वरूप्यम् अनश्वरम् । योगैश्वर्यप्रभावेन अच्युतेच्छावशादपि

vāsudevādimūrtīnāṃ vaiśvarūpyam anaśvaram / yogaiśvaryaprabhāvena acyutecchāvaśādapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वैवम् अब्जसंभूत न कार्यो हृदि विस्मयः । स्फुटे[श्वभ्रस्व]रूपेण नानानामान्वितेन वै

jñātvaivam abjasaṃbhūta na kāryo hṛdi vismayaḥ / sphuṭe[śvabhrasva]rūpeṇa nānānāmānvitena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टो(?ष्टे)भगवदाकारे स्वयं व्यक्तादिकेन च । क्षितिमध्ये ऽवतीर्णे च पूर्वोद्दिष्टेन वर्त्मना

dṛṣṭo(?ṣṭe)bhagavadākāre svayaṃ vyaktādikena ca / kṣitimadhye 'vatīrṇe ca pūrvoddiṣṭena vartmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थोद्देशेषु सर्वेषु क्षेत्रेषु विविधेषु च । गिरिशृङ्गेषु रम्येषु तन्मध्येषु गुहासु च

tīrthoddeśeṣu sarveṣu kṣetreṣu vividheṣu ca / giriśṛṅgeṣu ramyeṣu tanmadhyeṣu guhāsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनेषूपवनाढयेषु पातालतलभूमिषु । लोकोन्तरेषूर्ध्वगेषु देवैर् गन्धर्वसत्तमैः

vaneṣūpavanāḍhayeṣu pātālatalabhūmiṣu / lokontareṣūrdhvageṣu devair gandharvasattamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नास्तिका भिन्नमर्यादा मोहमायामलान्विताः । विकल्पदोषैराविष्टाः भ्रान्तबुद्धिजडीकृताः

nāstikā bhinnamaryādā mohamāyāmalānvitāḥ / vikalpadoṣairāviṣṭāḥ bhrāntabuddhijaḍīkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चरणाम्बुजनालं तु परामृश्यन्ति ये ऽधमा । मज्जन्ति नरके घोरे पितृभिःसहिताश्चिरात्

caraṇāmbujanālaṃ tu parāmṛśyanti ye 'dhamā / majjanti narake ghore pitṛbhiḥsahitāścirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.