Pauskara-Samhita 36

सदायतनदेवानां मूलं ये चान्विषन्ति वै । मूर्ध्नश्छेदो भवेत्तेषां भावोपहतचेतसाम्

sadāyatanadevānāṃ mūlaṃ ye cānviṣanti vai / mūrdhnaśchedo bhavetteṣāṃ bhāvopahatacetasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृतिशक्तिमयं मूलं देवानामपि दुर्दृशम् । तत्कथं लक्ष्यते मूढैर्यन्मूर्तद्रव्यतां गतम्

dhṛtiśaktimayaṃ mūlaṃ devānāmapi durdṛśam / tatkathaṃ lakṣyate mūḍhairyanmūrtadravyatāṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मानमेयैःस्वतन्त्रं च यथा तत्परम[द्भु]तम । यैरेतन्मध्यषट्कं तु क्षेत्रेशाङ्घ्रिकजैस्स्थितैः(?तम्)

mānameyaiḥsvatantraṃ ca yathā tatparama[dbhu]tama / yairetanmadhyaṣaṭkaṃ tu kṣetreśāṅghrikajaissthitaiḥ(?tam)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुणैर्दिव्ययगुणोपेतैरूर्जितैः प्राकृतैर्गुणैः । स्वयमेवं जयन्नाथैर् अवतीर्य च या स्थितिः

guṇairdivyayaguṇopetairūrjitaiḥ prākṛtairguṇaiḥ / svayamevaṃ jayannāthair avatīrya ca yā sthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीता सुस्थिरा चैव सुसिद्धैश्चापि कल्पिता । दोषैसदिग्विभागाद्यैर् अन्यदात्वेन यान्ति च

gṛhītā susthirā caiva susiddhaiścāpi kalpitā / doṣaisadigvibhāgādyair anyadātvena yānti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यसन्निधिमाहात्म्यात् कालं कल्पक्षयावधि । उत्तरोत्तरता चैव जगत्यस्मिन् हि वर्तते

nityasannidhimāhātmyāt kālaṃ kalpakṣayāvadhi / uttarottaratā caiva jagatyasmin hi vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टोपशान्तिदा शक्त्या सिद्धिदा या च वै सह । पौरूषायतनानां च सिद्धाख्यानां महामते

duṣṭopaśāntidā śaktyā siddhidā yā ca vai saha / paurūṣāyatanānāṃ ca siddhākhyānāṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमेवावतीर्णानां तत्त्वेशानामपि क्षितौ । अतःसंसारभीतैश्च भक्तैःसर्वेश्वरस्य च

svayamevāvatīrṇānāṃ tattveśānāmapi kṣitau / ataḥsaṃsārabhītaiśca bhaktaiḥsarveśvarasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गम्यैश्च तेर्ऽचनीयाश्च कालं वै जीवितावाधि । नित्यं तूपासितव्याश्च तत्रस्थैराश्रमान्वितैः

gamyaiśca ter'canīyāśca kālaṃ vai jīvitāvādhi / nityaṃ tūpāsitavyāśca tatrasthairāśramānvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्ताधिकारैर् दीक्षान्तसमयज्ञादिकैर्नरैः । यदैव कृतदीक्षाणाम् अधिकारसमन्वितम्

prāptādhikārair dīkṣāntasamayajñādikairnaraiḥ / yadaiva kṛtadīkṣāṇām adhikārasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अच्युताराधनार्थं तु निःश्रेयसपदाप्तये । तदैव प्रतिषिद्धं च देवतान्तरपूजनम्

acyutārādhanārthaṃ tu niḥśreyasapadāptaye / tadaiva pratiṣiddhaṃ ca devatāntarapūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमेतद्धि समयम् अप्रमेयरतात्मनाम् । सा प्रसिद्धा तु वै व्यक्ताद् आकारात् परमेश्वरात्

parametaddhi samayam aprameyaratātmanām / sā prasiddhā tu vai vyaktād ākārāt parameśvarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यूहाद् वा विभवाख्याच्च ऋते नान्यत् पुरोदितात् । समर्चनीयम् आकारं न बुधैर्वसुधागतम्

vyūhād vā vibhavākhyācca ṛte nānyat puroditāt / samarcanīyam ākāraṃ na budhairvasudhāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्वचिद्भगवदंशैस्तु प्रादुर्भावैर् अधिष्ठिताः । दृश्यन्ते पार्थिवा लिङ्गाः श्रूयन्ते च द्विजोत्तम

kvacidbhagavadaṃśaistu prādurbhāvair adhiṣṭhitāḥ / dṛśyante pārthivā liṅgāḥ śrūyante ca dvijottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्यप्येवं महाबुद्धे वैष्णवानां तथापि हि । विरुद्धत्वाद् अनर्च्यास्ते नोपाधिर् वैष्णवी हि सा

yadyapyevaṃ mahābuddhe vaiṣṇavānāṃ tathāpi hi / viruddhatvād anarcyāste nopādhir vaiṣṇavī hi sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयंमुवापि ये केचित् सुरसिद्धावतारिताः । स्कन्दरुद्रमहेन्द्राद्याः प्रतिषिद्धास्तु तेर्ऽचने

svayaṃmuvāpi ye kecit surasiddhāvatāritāḥ / skandarudramahendrādyāḥ pratiṣiddhāstu ter'cane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्यामी च सर्वेषां देवानां पुरुषोत्तमः । यद्यप्यव्यक्तरूपे च व्यक्तौ सिद्धिःस्वका स्वका

antaryāmī ca sarveṣāṃ devānāṃ puruṣottamaḥ / yadyapyavyaktarūpe ca vyaktau siddhiḥsvakā svakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्जनीयं प्रयत्नेन य इच्छेद् उत्तमां गतिम् । विप्रा एकायनाख्या ये ते भक्तास्तत्त्वतो ऽच्युते

varjanīyaṃ prayatnena ya icched uttamāṃ gatim / viprā ekāyanākhyā ye te bhaktāstattvato 'cyute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्तिनःसुतत्त्वस्था देहान्तान्नान्यान्ययाजिनः । कर्तव्यत्वेन ये विष्णुं संयजन्ति फलं विना

ekāntinaḥsutattvasthā dehāntānnānyānyayājinaḥ / kartavyatvena ye viṣṇuṃ saṃyajanti phalaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्नुवन्ति च देहान्ते वासुदेवत्वम् अब्जज । व्यामिश्रयाजिनश्चान्ये भक्ताभासाः तु ते स्मृताः

prāpnuvanti ca dehānte vāsudevatvam abjaja / vyāmiśrayājinaścānye bhaktābhāsāḥ tu te smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिज्ञेयाः तु ते विप्रा नानामार्गगणार्चनात् । तस्मात् संसिद्धदेहस्तु दीक्षाख्येन तु कर्मणा

parijñeyāḥ tu te viprā nānāmārgagaṇārcanāt / tasmāt saṃsiddhadehastu dīkṣākhyena tu karmaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावज्जपाधिकारं तु नारायणपरो भवेत् । जपहोमक्रियासक्तः समास्ते स्तुतितत्परः

yāvajjapādhikāraṃ tu nārāyaṇaparo bhavet / japahomakriyāsaktaḥ samāste stutitatparaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहान्ते वैष्णवं लोकं प्राप्नुयात् पुनरेव हि । जन्म चासाद्य चोत्कृष्टम् आबाल्याद् द्विजसत्तम

dehānte vaiṣṇavaṃ lokaṃ prāpnuyāt punareva hi / janma cāsādya cotkṛṣṭam ābālyād dvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवत्कर्मनिष्णातः तत्परस्तन्मयो भवेत् । नाभिसन्धाय च फलम् आपत्कालगतो ऽपि वै

bhagavatkarmaniṣṇātaḥ tatparastanmayo bhavet / nābhisandhāya ca phalam āpatkālagato 'pi vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा देहं पुनर्जन्म नाप्नुयादिह पौष्कर । पौष्कर उचाच --- भगवन् भूतभव्येश क्षेत्रैः क्षेत्रवरैस्सह । पारम्येन च यैर्व्याप्तं क्षित्यन्तं तत्त्वसंग्रहम्

tyaktvā dehaṃ punarjanma nāpnuyādiha pauṣkara / pauṣkara ucāca --- bhagavan bhūtabhavyeśa kṣetraiḥ kṣetravaraissaha / pāramyena ca yairvyāptaṃ kṣityantaṃ tattvasaṃgraham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवाख्यसद्ब्रह्मतत्वाद् आरभ्य वै क्रमात् । वक्तुमर्हसि मे शश्वत् सर्वानुग्रहकाम्यया

vāsudevākhyasadbrahmatatvād ārabhya vai kramāt / vaktumarhasi me śaśvat sarvānugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच --- षाड्गुण्यदेहसंज्ञेन स्वस्थेन चतुरात्मना । स्वर्गान्तं स्वपदा व्याप्तम् अधिदेवात्मना द्विज

śrībhagavānuvāca --- ṣāḍguṇyadehasaṃjñena svasthena caturātmanā / svargāntaṃ svapadā vyāptam adhidevātmanā dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या वै सर्वेश्वरी शक्तिर् ईश्वराख्या विशामनी । ज्ञानादिभेदभिन्नेन आद्येन चतुरात्मना

yā vai sarveśvarī śaktir īśvarākhyā viśāmanī / jñānādibhedabhinnena ādyena caturātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याप्ता चाव्यक्तलिङ्गेन भारूपेण महात्मना । या परा प्रकृतिर्दैवी सत्वैकगुणलक्षणा

vyāptā cāvyaktaliṅgena bhārūpeṇa mahātmanā / yā parā prakṛtirdaivī satvaikaguṇalakṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णा शक्तिसमूहेन वैभवीयेन पद्मज । सह मूर्त्यन्तरेणैव प्रादुर्भावान्तरस्तथा

pūrṇā śaktisamūhena vaibhavīyena padmaja / saha mūrtyantareṇaiva prādurbhāvāntarastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रादुर्भावमयैर्बीजैः समूहे चतुरात्मना । जीवक्षेत्रज्ञकात्मनामधेयम् अनश्वरम्

prādurbhāvamayairbījaiḥ samūhe caturātmanā / jīvakṣetrajñakātmanāmadheyam anaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्तते वै समासाद्य नित्यं सैवेश्वरेच्छया । त्रैगुण्यसाम्यम् आधारम् अव्यक्ताख्यं च शाश्वतम्

vartate vai samāsādya nityaṃ saiveśvarecchayā / traiguṇyasāmyam ādhāram avyaktākhyaṃ ca śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रस्थम् अभिमानाख्यरूपेण परमेश्वर म् । स्फुटम् अव्यक्तभेदं च चातुरात्म्यं जगत्प्रभुम्

tatrastham abhimānākhyarūpeṇa parameśvara m / sphuṭam avyaktabhedaṃ ca cāturātmyaṃ jagatprabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विभुजं पुरूषाकारयुक्तम् आदित्यसन्निभैः (?भम्) । ध्वजैर् आभरणैश्चिह्नैःशङ्खचक्रादिसंज्ञितैः

dvibhujaṃ purūṣākārayuktam ādityasannibhaiḥ (?bham) / dhvajair ābharaṇaiścihnaiḥśaṅkhacakrādisaṃjñitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्यक्ते बुद्धितत्त्वे च स्थितं व्यक्ततरं विभुम् । चतुर्मूर्तिं चतुर्वक्त्रं चतुर्बाहुं चतुर्गतिम्

avyakte buddhitattve ca sthitaṃ vyaktataraṃ vibhum / caturmūrtiṃ caturvaktraṃ caturbāhuṃ caturgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाञ्छनैर् ध्वजपर्यन्तैर् व्यक्तैर्युक्तमनश्वरैः । अहङ्कारं समाश्रित्य अव्यक्तं कमलोद्भव

lāñchanair dhvajaparyantair vyaktairyuktamanaśvaraiḥ / ahaṅkāraṃ samāśritya avyaktaṃ kamalodbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिता मूर्त्यन्तराःसर्वे केशवाद्यास्तु वै स्मृताः । हंसाद्याःषण्मयोक्ता ये यथासंसिद्धिलक्षणाः

sthitā mūrtyantarāḥsarve keśavādyāstu vai smṛtāḥ / haṃsādyāḥṣaṇmayoktā ye yathāsaṃsiddhilakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनस्तत्त्वं समासाद्य सम्यक् ज्ञानगुणान्विताः । बुद्धीन्द्रियगुणं विप्र षडेते पुनरन्यथा

manastattvaṃ samāsādya samyak jñānaguṇānvitāḥ / buddhīndriyaguṇaṃ vipra ṣaḍete punaranyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरूषं देहमासाद्य संस्थिताः परमेश्वराः । कल्किनिष्ठा षड्भुजाश्च वामनाद्या द्विजेश्वराः

paurūṣaṃ dehamāsādya saṃsthitāḥ parameśvarāḥ / kalkiniṣṭhā ṣaḍbhujāśca vāmanādyā dvijeśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मेन्द्रियसमूहं तु तिष्ठन्त्याश्रित्य सर्वदा । धर्माद्या विश्वरूपान्ता ये च सर्वगुणैर्युताः

karmendriyasamūhaṃ tu tiṣṭhantyāśritya sarvadā / dharmādyā viśvarūpāntā ye ca sarvaguṇairyutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मात्रापञ्चकं खाद्यं समाश्रित्य च संस्थिताः । आकाशाद्यं समूहं यद्भूतानामब्जसंभव

tanmātrāpañcakaṃ khādyaṃ samāśritya ca saṃsthitāḥ / ākāśādyaṃ samūhaṃ yadbhūtānāmabjasaṃbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थिता वै समाश्रित्य प्रागुक्ता विबुधोत्तमाः । उक्तशेषैर् महाबुद्धे प्रादुर्भावान्तरैः सह

saṃsthitā vai samāśritya prāguktā vibudhottamāḥ / uktaśeṣair mahābuddhe prādurbhāvāntaraiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपरागं यथासाद्य लोकत्रयसमन्वितम् । एकदेशं समायाति तीर्थसंङ्गं कुरूक्षितौ

uparāgaṃ yathāsādya lokatrayasamanvitam / ekadeśaṃ samāyāti tīrthasaṃṅgaṃ kurūkṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुग्रहधिया चैव परया कृपया द्विज । अन्तकाले तु बुद्धानां देवैर्व्याप्तम् अनुस्मरन्

anugrahadhiyā caiva parayā kṛpayā dvija / antakāle tu buddhānāṃ devairvyāptam anusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यक्षो दैवतं क्ष्मान्तं विग्रहं तत्त्वसंग्रहम् । वाच्यवाचकयुक्तास्तु ते ऽपि यान्ति परां गतिम्

adhyakṣo daivataṃ kṣmāntaṃ vigrahaṃ tattvasaṃgraham / vācyavācakayuktāstu te 'pi yānti parāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद्वै भगवच्छक्त्या त्वनुकम्पाख्यया द्विज । आविश्य बान्धवैःस्निग्धं जन्तोः सङ्गतिसिद्धये

yasmādvai bhagavacchaktyā tvanukampākhyayā dvija / āviśya bāndhavaiḥsnigdhaṃ jantoḥ saṅgatisiddhaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तस्यानेन विधिना आपादयति वै शुभम् । तीर्थे वायतने क्षेत्रे विसंज्ञस्य महामते

tattasyānena vidhinā āpādayati vai śubham / tīrthe vāyatane kṣetre visaṃjñasya mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौष्कर उवाच --- क्षेत्रैः क्षैत्रेश्वरोपेतैर् भूतानाम् इह यत्प्रभो । अनुग्रहार्थम् आक्रान्तं तमादिशतु साम्प्रतम्

pauṣkara uvāca --- kṣetraiḥ kṣaitreśvaropetair bhūtānām iha yatprabho / anugrahārtham ākrāntaṃ tamādiśatu sāmpratam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीभगवानुवाच --- कर्मभूमौ मनुष्याणां भव्याः क्षेत्राः तथा हि ये । अगम्याः त्वपि तेषां ये सुरसिद्धगणं विना

śrībhagavānuvāca --- karmabhūmau manuṣyāṇāṃ bhavyāḥ kṣetrāḥ tathā hi ye / agamyāḥ tvapi teṣāṃ ye surasiddhagaṇaṃ vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साम्प्रतं मे च ते शश्वदेकाग्रम् अवधारय । आर्यावर्ते तु भूभागे पृथिव्यां पुण्यसंज्ञके

sāmprataṃ me ca te śaśvadekāgram avadhāraya / āryāvarte tu bhūbhāge pṛthivyāṃ puṇyasaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यदेशसमोपेते चतुर्दिक्परिनिष्ठिते । सामुद्रजललेखायां तत्पर्यन्ते महान्तरे

madhyadeśasamopete caturdikpariniṣṭhite / sāmudrajalalekhāyāṃ tatparyante mahāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसृष्टेरवतीर्णा येः स्वाधिष्ठानैःसहाखिलाः । आदिदेवादयो देवा व्यक्तिविग्रहलक्षणाः

āsṛṣṭeravatīrṇā yeḥ svādhiṣṭhānaiḥsahākhilāḥ / ādidevādayo devā vyaktivigrahalakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र च भूभागे यो यस्सार्वेश्वरं वपुः । यस्माद्यस्मात्तु वै तस्माद् आसृष्टेरेत्य संस्थिताः

yatra yatra ca bhūbhāge yo yassārveśvaraṃ vapuḥ / yasmādyasmāttu vai tasmād āsṛṣṭeretya saṃsthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रशेनान्विताश्चैव तीर्थेशेन तथैव हि । यस्माद्देवालयोदेशात् ध्मातस्य जलजस्य च

kṣetraśenānvitāścaiva tīrtheśena tathaiva hi / yasmāddevālayodeśāt dhmātasya jalajasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवेच्छब्दात्तवेधश्च तावत् क्षेत्रं तदुच्यते । दिव्याद्यायतनादीनाम् अन्तरं यदनश्वरम्

bhavecchabdāttavedhaśca tāvat kṣetraṃ taducyate / divyādyāyatanādīnām antaraṃ yadanaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोशाधिकसमं न्यूनं मानेनानेन येन तु । अन्तर्वेदी च सा ज्ञेया नारायणरतात्मनाम्

krośādhikasamaṃ nyūnaṃ mānenānena yena tu / antarvedī ca sā jñeyā nārāyaṇaratātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजने श्राद्धकरणे दाने वोत्क्रमणेर्ऽचने । जपध्याने तपोयज्ञे अग्निसन्तर्पणेन(?ऽपि) च

yajane śrāddhakaraṇe dāne votkramaṇer'cane / japadhyāne tapoyajñe agnisantarpaṇena(?'pi) ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितं यदेकदेशे तु दीपालोको द्विजोत्तम । आभासयति भूभागं परतस्तद्वदेव हि

sthitaṃ yadekadeśe tu dīpāloko dvijottama / ābhāsayati bhūbhāgaṃ paratastadvadeva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वक्षेत्रं क्षेत्रनाथं च समासाद्य च वर्तते । ऐहिकामुष्मिकी चैव सिद्धिर् भवति देहिनाम्

svakṣetraṃ kṣetranāthaṃ ca samāsādya ca vartate / aihikāmuṣmikī caiva siddhir bhavati dehinām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तावच्चतुर्मूर्तेर् मूर्त्यन्तरगणस्य च । सन्निवेशं पृथिव्यां वै साम्प्रतं त्ववधारय

tatra tāvaccaturmūrter mūrtyantaragaṇasya ca / sanniveśaṃ pṛthivyāṃ vai sāmprataṃ tvavadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करं क्षेत्रमाश्रित्य पुण्डरीकाक्षसंज्ञया । वासुदेवस्तु भगवान्नित्यसन्निहितःस्थितः

puṣkaraṃ kṣetramāśritya puṇḍarīkākṣasaṃjñayā / vāsudevastu bhagavānnityasannihitaḥsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्षेत्रवरैः सर्वमेत्य विश्वेश्वरःस्वयम् । चतुर्मूर्तिद्विजाद्यं वै आसृष्टेःसंस्थितिं क्रतौ

evaṃ kṣetravaraiḥ sarvametya viśveśvaraḥsvayam / caturmūrtidvijādyaṃ vai āsṛṣṭeḥsaṃsthitiṃ kratau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्णां मूर्तिभेदं यद् द्विषट्कपरिसंख्यया । क्षेत्रैः तीर्थान्वितैस्तेषां संस्थानम् अवधारय

caturṇāṃ mūrtibhedaṃ yad dviṣaṭkaparisaṃkhyayā / kṣetraiḥ tīrthānvitaisteṣāṃ saṃsthānam avadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशवः क्लेशहा लोके वै (?द्वै) रूप्येण क्षितौ स्थितः । अभिव्यक्तेन रूपेण गोविन्दः पुरूषोत्तमः

keśavaḥ kleśahā loke vai (?dvai) rūpyeṇa kṣitau sthitaḥ / abhivyaktena rūpeṇa govindaḥ purūṣottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूभागपदमाश्रित्य संस्थितो नगसाहृये

bhūbhāgapadamāśritya saṃsthito nagasāhṛye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थाने वृन्दावनाख्ये ऽपि द्विधैव कमलोद्भव । विष्णुर्लो[काघ] हे विप्र स्थितो विष्णुपदेन च

sthāne vṛndāvanākhye 'pi dvidhaiva kamalodbhava / viṣṇurlo[kāgha] he vipra sthito viṣṇupadena ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दराख्यगिरिं चैव आसाद्य मधुसूदनः । भूतानाम् अनुकम्पार्थम् अवतीर्य च संस्थितः

mandarākhyagiriṃ caiva āsādya madhusūdanaḥ / bhūtānām anukampārtham avatīrya ca saṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामुनं जलमाश्रित्य देवदेवस्त्रिविक्रमः । स्थितः कमलसंभूत नृणां च सुगतिप्रदः

yāmunaṃ jalamāśritya devadevastrivikramaḥ / sthitaḥ kamalasaṃbhūta nṛṇāṃ ca sugatipradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्त्यन्तरं वामनाख्यं सहयाद्रौ कमलोद्भव । स्वतत्त्वादेत्य विश्रान्तं भविनां शोकशान्तये

mūrtyantaraṃ vāmanākhyaṃ sahayādrau kamalodbhava / svatattvādetya viśrāntaṃ bhavināṃ śokaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदाख्यं हि चाक्रम्य जलं पापक्षयङ्करम् । श्रीधरः संस्थितो देवः कौण्डले च श्रिया सह

narmadākhyaṃ hi cākramya jalaṃ pāpakṣayaṅkaram / śrīdharaḥ saṃsthito devaḥ kauṇḍale ca śriyā saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृषीकेशस्तु भगवान् संस्थितो ऽप्यात्मना भुवि । धराधरे ध्वजाख्ये तु क्षेत्रे कुब्जाम्रके ऽब्जज

hṛṣīkeśastu bhagavān saṃsthito 'pyātmanā bhuvi / dharādhare dhvajākhye tu kṣetre kubjāmrake 'bjaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्मनाभस्तु माध्येशस्त्ववतीर्य च संस्थितः । दाक्षिणां दिशम् आश्रित्य समीपे जलधिक्षितौ

padmanābhastu mādhyeśastvavatīrya ca saṃsthitaḥ / dākṣiṇāṃ diśam āśritya samīpe jaladhikṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरौ रेवतके विप्र स्वतत्त्वादेत्य वर्तते । दामोदरस्तु भगवान् हितार्थं भावितात्मनाम्

girau revatake vipra svatattvādetya vartate / dāmodarastu bhagavān hitārthaṃ bhāvitātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्यात्मा भगवानप्सु अश्वात्मा बडबामुखे । रसातले तु कूर्मात्मा विन्ध्यारण्ये तु पौष्कर

matsyātmā bhagavānapsu aśvātmā baḍabāmukhe / rasātale tu kūrmātmā vindhyāraṇye tu pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञातव्यो मृगेन्द्रात्मा पापहा सर्वदेहिनाम् । सौकरीयेन रूपेण क्षेत्रे तत्संज्ञके तु वै

vijñātavyo mṛgendrātmā pāpahā sarvadehinām / saukarīyena rūpeṇa kṣetre tatsaṃjñake tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गाङ्गे शुभजले कूले सुरसिद्धनिषेविते । हेमोत्तमाङ्गदृग्देवो हेमशैलमहान्तरे

gāṅge śubhajale kūle surasiddhaniṣevite / hemottamāṅgadṛgdevo hemaśailamahāntare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नौबन्धनगिरावेव मीनवक्त्रः स्थितः प्रभुः । कृष्णाश्वे ऽश्वशिरो देवो क्षितिक्षेत्रे क्षमार्चिते

naubandhanagirāveva mīnavaktraḥ sthitaḥ prabhuḥ / kṛṣṇāśve 'śvaśiro devo kṣitikṣetre kṣamārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवणोदधिपर्यन्ते भूभागे सिद्धसेविते । कूर्मवक्त्रश्च भगवान् संस्थितः शङ्खचक्रधृक्

lavaṇodadhiparyante bhūbhāge siddhasevite / kūrmavaktraśca bhagavān saṃsthitaḥ śaṅkhacakradhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृहरिः कृतशौचे तु उज्जयिन्याम् अपि द्विज । विशाखमूलसंज्ञे तु स्थाने त्वेवं स्थितस्त्रिधा

nṛhariḥ kṛtaśauce tu ujjayinyām api dvija / viśākhamūlasaṃjñe tu sthāne tvevaṃ sthitastridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोकामुखे वराहस्तु वाराहे तु नगोत्तमे । कन्दमाले विवै(?चे)तस्ते कुलकुक्षौ हिमाचले

kokāmukhe varāhastu vārāhe tu nagottame / kandamāle vivai(?ce)taste kulakukṣau himācale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामनं खर्वमूर्तिं च वैश्वरूप्येण संस्थितम् ? । मध्यदेशे तु गङ्गायाः कुरूक्षेत्रे तु पौष्कर

vāmanaṃ kharvamūrtiṃ ca vaiśvarūpyeṇa saṃsthitam ? / madhyadeśe tu gaṅgāyāḥ kurūkṣetre tu pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिर् मूर्त्यन्तरैः सार्धं मूर्तिभिः विश्वमन्दिरम् । समासाद्य द्विजश्रेष्ठ अतो ऽन्येषां च संस्थितिम्

ebhir mūrtyantaraiḥ sārdhaṃ mūrtibhiḥ viśvamandiram / samāsādya dvijaśreṣṭha ato 'nyeṣāṃ ca saṃsthitim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निबोधतु महाबुद्धे सावधानेन चेतसा । सिद्धामरार्चितं विद्धि श्वेतद्वीपे तु हंसराट्

nibodhatu mahābuddhe sāvadhānena cetasā / siddhāmarārcitaṃ viddhi śvetadvīpe tu haṃsarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धराधरे चित्रकूटे रक्षःक्षयकरो महान् । संस्थितश्चापरो रामः पद्मपत्रायतेक्षणः

dharādhare citrakūṭe rakṣaḥkṣayakaro mahān / saṃsthitaścāparo rāmaḥ padmapatrāyatekṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रामो ऽन्यःसीरपाणिर् वै यामुनं भ्रामयञ्जलम् । संस्थितो मानुषीयेषु भूभागेषु शुभेषु च

rāmo 'nyaḥsīrapāṇir vai yāmunaṃ bhrāmayañjalam / saṃsthito mānuṣīyeṣu bhūbhāgeṣu śubheṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामुद्रे ऽपि ततो द्वीपे द्वारकाख्ये ऽमरार्चिते । वर्तते भगवान् कृष्णः सर्वात्मा परमेश्वरः

sāmudre 'pi tato dvīpe dvārakākhye 'marārcite / vartate bhagavān kṛṣṇaḥ sarvātmā parameśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्की विष्णुश्च भगवान् स्तूयमानो द्विजैः स्थितः । समासाद्य विपाशां च नदीं नियतमानसः

kalkī viṣṇuśca bhagavān stūyamāno dvijaiḥ sthitaḥ / samāsādya vipāśāṃ ca nadīṃ niyatamānasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्ममूर्तिर् महात्मा वै धर्मारण्ये सुरार्चिते । अनुग्रहपरस्त्वास्ते लोकानां लोकपूजितः

dharmamūrtir mahātmā vai dharmāraṇye surārcite / anugrahaparastvāste lokānāṃ lokapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरसंज्ञं जगन्नाथं सिद्धैः संपूजितेषु च । भूभागेषु च रम्येषु नित्यसन्निहितः स्थितः

narasaṃjñaṃ jagannāthaṃ siddhaiḥ saṃpūjiteṣu ca / bhūbhāgeṣu ca ramyeṣu nityasannihitaḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरौ गोवर्धनाख्ये तु देवः सर्वेश्वरो हरिः । संस्थितः पूजिते स्थाने गवां निष्क्रमणेषु च

girau govardhanākhye tu devaḥ sarveśvaro hariḥ / saṃsthitaḥ pūjite sthāne gavāṃ niṣkramaṇeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सालिग्रामे च भगवान् राजेन्द्राख्ये वने द्विज । तथैव वसुधांशेन स्थितो देवव्रताभिधे

sāligrāme ca bhagavān rājendrākhye vane dvija / tathaiva vasudhāṃśena sthito devavratābhidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णो ऽपरश्चतुर्मूर्तिर् अवतीर्य धरातले । स्थितःपिण्डारके विप्र मोचयन्दुष्कृताज्जनान्

kṛṣṇo 'paraścaturmūrtir avatīrya dharātale / sthitaḥpiṇḍārake vipra mocayanduṣkṛtājjanān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतद्वीपे कुरूक्षेत्रे हिमवन्ताचले ऽब्जज । वेदिकायामपि नरे विश्वरूपःस्थितः प्रभुः

śvetadvīpe kurūkṣetre himavantācale 'bjaja / vedikāyāmapi nare viśvarūpaḥsthitaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरोदधौ पद्मनाभःशेषाहिशयनोपरि । स्थितो नाभ्यब्जसंभूतो यस्माच्चैव पितामहः

kṣīrodadhau padmanābhaḥśeṣāhiśayanopari / sthito nābhyabjasaṃbhūto yasmāccaiva pitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्धा रूपमाश्रित्य विश्वे ऽस्मिन् सैव वर्तते ? । हिताय सर्वलोकानां यथावद् अवधारय

caturdhā rūpamāśritya viśve 'smin saiva vartate ? / hitāya sarvalokānāṃ yathāvad avadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसाद्य शयनं ब्रह्मन् पातालतलसंस्थितः । [रूप]मादाय चाग्नेयं यो ऽन्ते संहरते जगत्

āsādya śayanaṃ brahman pātālatalasaṃsthitaḥ / [rūpa]mādāya cāgneyaṃ yo 'nte saṃharate jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटमूलं समाश्रित्य प्रयागे सुरपूजिते । जगदेकार्णवं कृत्वा दिव्यम् आसाद्य पादपम्

vaṭamūlaṃ samāśritya prayāge surapūjite / jagadekārṇavaṃ kṛtvā divyam āsādya pādapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्तिष्ठते स भगवांस्तस्मिंस्तीरे क्षितौ द्विज । न्यग्रोधशायिनं चैव ध्योयेद्दिव्यगतिप्रदम्

santiṣṭhate sa bhagavāṃstasmiṃstīre kṣitau dvija / nyagrodhaśāyinaṃ caiva dhyoyeddivyagatipradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिमाचलैकदेशे तु तुङ्गे वै भृगुसंज्ञके । मधुकैटभमाथी च संस्थितः सो ऽवनीतले

himācalaikadeśe tu tuṅge vai bhṛgusaṃjñake / madhukaiṭabhamāthī ca saṃsthitaḥ so 'vanītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरोदकक्षितिक्षेत्रे सुरासुरनिषेविते । मन्द्रराद्रिकरो देवो वर्तते देवपूजितः

kṣīrodakakṣitikṣetre surāsuraniṣevite / mandrarādrikaro devo vartate devapūjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रैवामृतजिद्देवः संस्थितः सिद्धसेवितः । कान्तारूपधरश्चैव सुधाकलशधृक् तथा

tatraivāmṛtajiddevaḥ saṃsthitaḥ siddhasevitaḥ / kāntārūpadharaścaiva sudhākalaśadhṛk tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धानां च मुनीनां च देवानां मृत्युजित् स्थितः । द्विधा कर्ता गणोपेतं देवं गरूडवाहनम्

siddhānāṃ ca munīnāṃ ca devānāṃ mṛtyujit sthitaḥ / dvidhā kartā gaṇopetaṃ devaṃ garūḍavāhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सालवृक्षभुजोद्देशे सालिग्रामे स्थितो विभुः । त्रिकूटगिरिपृष्ठे तु गम्ये गगनचारिणाम्

sālavṛkṣabhujoddeśe sāligrāme sthito vibhuḥ / trikūṭagiripṛṣṭhe tu gamye gaganacāriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजोद्धृतिच्छलेनैव अप्रमेयाख्यया स्थितः । श्वेतद्वीपपतिर् देव अवतीर्य च संस्थितः

gajoddhṛticchalenaiva aprameyākhyayā sthitaḥ / śvetadvīpapatir deva avatīrya ca saṃsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गंगासमुद्रसंयोगे क्षित्युदेशे मनोरमे । यज्ञभुग् भगवान् देवो नैमिशे सिद्धपूजिते

gaṃgāsamudrasaṃyoge kṣityudeśe manorame / yajñabhug bhagavān devo naimiśe siddhapūjite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैन्धवारण्यम् आश्रित्य अनन्तो भगवांस्स्थितः । शार्ङ्गपाणिस्तु देवेशो दण्डकारण्यसंज्ञके

saindhavāraṇyam āśritya ananto bhagavāṃssthitaḥ / śārṅgapāṇistu deveśo daṇḍakāraṇyasaṃjñake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्षोगणकुलं चैव संस्थितः तज्जयैषिणाम् । उत्पलावर्तके देशे शौरिसंज्ञो ऽच्युतःस च

rakṣogaṇakulaṃ caiva saṃsthitaḥ tajjayaiṣiṇām / utpalāvartake deśe śaurisaṃjño 'cyutaḥsa ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षितौ समुद्रसिन्ध्वोरब्धेः सङ्गमे सिद्धसेविते । ज्ञानोपदेष्टा भगवान् संस्थितो दुःखशान्तये

kṣitau samudrasindhvorabdheḥ saṅgame siddhasevite / jñānopadeṣṭā bhagavān saṃsthito duḥkhaśāntaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसाद्य सूकरक्षेत्रं देवो गरूडवाहनः । संस्थितो गरूडारूढः पारिजातकराङ्कितः

āsādya sūkarakṣetraṃ devo garūḍavāhanaḥ / saṃsthito garūḍārūḍhaḥ pārijātakarāṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धैः सुरगणैः सार्धं गगने चापि पौष्कर । देवदेवेशनाम्नाथ हस्तिपर्वतमस्तके

siddhaiḥ suragaṇaiḥ sārdhaṃ gagane cāpi pauṣkara / devadeveśanāmnātha hastiparvatamastake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदेशं समासाद्य सर्वस्य वरदः स्थितः । माल्योदपाणिर् वैकुष्ठो मगधायां महामते

ekadeśaṃ samāsādya sarvasya varadaḥ sthitaḥ / mālyodapāṇir vaikuṣṭho magadhāyāṃ mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओड्डीन्ये पुण्यभूभागे संस्थितः पुरूषोत्तमः । अचिन्त्यात्माथ भगवान् पर्वते गन्धमादने

oḍḍīnye puṇyabhūbhāge saṃsthitaḥ purūṣottamaḥ / acintyātmātha bhagavān parvate gandhamādane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिपिविष्टाख्यया देवः शिपिविष्टव्रते स्थितः । प्राक्समुद्रापयाने तु भूभागे शुभलक्षणे

śipiviṣṭākhyayā devaḥ śipiviṣṭavrate sthitaḥ / prāksamudrāpayāne tu bhūbhāge śubhalakṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कापिलं मूर्तिम् आसाद्य वासुदेवः स्थित प्रभुः । अवतीर्य स्वतत्त्वाच्च ब्रह्मसंज्ञः प्रजापतिः

kāpilaṃ mūrtim āsādya vāsudevaḥ sthita prabhuḥ / avatīrya svatattvācca brahmasaṃjñaḥ prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मणिबन्धं समासाद्य नित्यं सन्निहितः स्थितः । मगधामण्डले विप्र महाबोधधराश्रितः

maṇibandhaṃ samāsādya nityaṃ sannihitaḥ sthitaḥ / magadhāmaṇḍale vipra mahābodhadharāśritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्थितो लोकनाथात्मा देवदेवो जनार्दनः । देवदक्षिणगाक्ष्णोर् वै यो ऽभिमानतनुर् द्विजः

saṃsthito lokanāthātmā devadevo janārdanaḥ / devadakṣiṇagākṣṇor vai yo 'bhimānatanur dvijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यसंज्ञस्तु भगवान् हेमशैलोपरि स्थितः । अच्युतो वामनेत्रे तु यो ऽभिमानतनुर् विभुः

sūryasaṃjñastu bhagavān hemaśailopari sthitaḥ / acyuto vāmanetre tu yo 'bhimānatanur vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् सोमसंज्ञः तु सोमतीर्थाश्रमे ऽपि च । अग्निस्वरूपमजितं संस्थितं बडबानले

bhagavān somasaṃjñaḥ tu somatīrthāśrame 'pi ca / agnisvarūpamajitaṃ saṃsthitaṃ baḍabānale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्वात्मा गगने विप्र भासते त्वसुरान्तकृत् । विष्णुनाम्ना पुनर् देवः त्वनेकायुधमण्डितः

vasvātmā gagane vipra bhāsate tvasurāntakṛt / viṣṇunāmnā punar devaḥ tvanekāyudhamaṇḍitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयाख्ययोज्जयिन्यां वै स्थितः पापजये नृणाम् । काश्मीरमण्डले पुण्ये क्षेत्रे चक्रधराभिधे

jayākhyayojjayinyāṃ vai sthitaḥ pāpajaye nṛṇām / kāśmīramaṇḍale puṇye kṣetre cakradharābhidhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.