Library·Pauskara-Samhita·36

Pauskara-Samhita 36

चक्रपाणिस्तु भगवान् भक्तानां मोक्षदः स्थितः । सुरोत्तमाभिधानश्च गदापाणिस्तु पौष्कर

cakrapāṇistu bhagavān bhaktānāṃ mokṣadaḥ sthitaḥ / surottamābhidhānaśca gadāpāṇistu pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदा सन्निहितं विद्धि गङ्गाद्वारे सुरैः सह । चतुर्भुजश्चतुर्मूर्तिश्चतुर्वक्त्रश्चतुर्गतिः

sadā sannihitaṃ viddhi gaṅgādvāre suraiḥ saha / caturbhujaścaturmūrtiścaturvaktraścaturgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितः पिण्डारके देवो विष्वक्सेनः सनातनः । शुभम् आसाद्य भूभागं प्राग्ज्योतिषपुरे तथा

sthitaḥ piṇḍārake devo viṣvaksenaḥ sanātanaḥ / śubham āsādya bhūbhāgaṃ prāgjyotiṣapure tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवं विश्वेश्वराख्यं च स्थितमेत्य स्वगोचरात् । सातत्रनाभिधक्षेत्रे सिद्धविद्याधरान्विते

devaṃ viśveśvarākhyaṃ ca sthitametya svagocarāt / sātatranābhidhakṣetre siddhavidyādharānvite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वामिसंज्ञो जगन्नाथः स्थितो मन्दाकिनीतटे । भल्लातके महायोगे ध्यायिनाम् अपवर्गदः

svāmisaṃjño jagannāthaḥ sthito mandākinītaṭe / bhallātake mahāyoge dhyāyinām apavargadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातले नृसिंहाख्ये देविकाया स्ततटाश्रिते । रिपुक्षयाख्यया विप्र देवः सर्वेश्वरः स्थितः

rasātale nṛsiṃhākhye devikāyā stataṭāśrite / ripukṣayākhyayā vipra devaḥ sarveśvaraḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्कराख्ये तु भूभागे सर्वदेवनिषेविते । ज्ञानमूर्तिर् जगन्नाथः संस्थितःशुभकृन्नृणाम्

śaṅkarākhye tu bhūbhāge sarvadevaniṣevite / jñānamūrtir jagannāthaḥ saṃsthitaḥśubhakṛnnṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिव्यां तु पितृक्षेत्रे मोचयन्तानृणत्रयात् । जनार्दनाख्यया ब्रह्मन् विश्वात्मा भगवान् स्थितः

pṛthivyāṃ tu pitṛkṣetre mocayantānṛṇatrayāt / janārdanākhyayā brahman viśvātmā bhagavān sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते ऽवताराः कथिता लेशतः कमलोद्भव । एभिः क्षितितलं व्याप्तं पौनःपुन्येन च स्वयम्

ete 'vatārāḥ kathitā leśataḥ kamalodbhava / ebhiḥ kṣititalaṃ vyāptaṃ paunaḥpunyena ca svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारिणां जनानां तु अनुग्रहधियाब्जज । सङ्कीर्तनम् अगम्यानां त्रिसन्ध्यं नित्यम् आचरेत्

saṃsāriṇāṃ janānāṃ tu anugrahadhiyābjaja / saṅkīrtanam agamyānāṃ trisandhyaṃ nityam ācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मतिं चक्रे(? कुर्याच्च) गम्यानां सेवने दर्शने ऽपि च । म्लेच्छानां तेषु देशेषु क्षितौ क्षेत्रादयो हि ये

matiṃ cakre(? kuryācca) gamyānāṃ sevane darśane 'pi ca / mlecchānāṃ teṣu deśeṣu kṣitau kṣetrādayo hi ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साङ्कर्यपरिहारेण द्रष्टव्यास्ते सदैव हि । ऋषिभिः सामरैः सिद्धैः स्वाश्रमेषु महत्सु च

sāṅkaryaparihāreṇa draṣṭavyāste sadaiva hi / ṛṣibhiḥ sāmaraiḥ siddhaiḥ svāśrameṣu mahatsu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलाशयेषु पुण्येषु पृथिव्यां विविधेषु च । सर्वे भगवादाकारा विभवव्यूहलक्षणाः

jalāśayeṣu puṇyeṣu pṛthivyāṃ vividheṣu ca / sarve bhagavādākārā vibhavavyūhalakṣaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उ (?मु) क्ता गताश्च ये चान्ये समुत्प्रेक्ष्य धियास्वयम् । प्रतिष्ठिताश्च विधिवत् समन्त्राः सत्यविक्रमाः

u (?mu) ktā gatāśca ye cānye samutprekṣya dhiyāsvayam / pratiṣṭhitāśca vidhivat samantrāḥ satyavikramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्या नानाप्रकारा ये भूतभव्यादिकाख्यया । सौम्याग्नेयोभयाख्येन सन्निवेशवशेन वै

sthityā nānāprakārā ye bhūtabhavyādikākhyayā / saumyāgneyobhayākhyena sanniveśavaśena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लीलारूचिमयेनैव चित्तसौख्यप्रदेन च । भुजाद्यायुधसन्धानकेतुभेदेन वै सह

līlārūcimayenaiva cittasaukhyapradena ca / bhujādyāyudhasandhānaketubhedena vai saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलंकृतश्च भूभागो मनुजैस्त्वेवमेव हि । भक्तैर् अनुग्रहीतैश्च सिद्धाद्यैश्च यथोदितम्

alaṃkṛtaśca bhūbhāgo manujaistvevameva hi / bhaktair anugrahītaiśca siddhādyaiśca yathoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिदेवादयश्चैते तत्त्वेशाः समुदीरिताः । परस्मिन् भगवत्तत्वे तत्त्वभेदेन व्यवस्थिताः

ādidevādayaścaite tattveśāḥ samudīritāḥ / parasmin bhagavattatve tattvabhedena vyavasthitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूर्यस्य रश्मयो यद्वद्वह्नेर्चिर्गणं यथा । जलधेरूर्मयो यद्वत् तद्वदेवाब्जसंभव

sūryasya raśmayo yadvadvahnercirgaṇaṃ yathā / jaladherūrmayo yadvat tadvadevābjasaṃbhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्सामान्यानि(न्नि)त्यशुद्धा व्यापकाः परमेश्वराः । तत्त्वसत्तां समाश्रित्य ज्ञानाद्यैः समलंकृताः

citsāmānyāni(nni)tyaśuddhā vyāpakāḥ parameśvarāḥ / tattvasattāṃ samāśritya jñānādyaiḥ samalaṃkṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अणिमाद्यष्टकोपेताः संस्थिताः स्वात्मना तु वै । अध्वावनिषु सर्वासु नित्यं कुर्वन्ति सन्निधिम्

aṇimādyaṣṭakopetāḥ saṃsthitāḥ svātmanā tu vai / adhvāvaniṣu sarvāsu nityaṃ kurvanti sannidhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तये सर्वभूतानां विशेषेण तु वै भुवि । आविश्वप्रभवात् कालादारभ्य प्रलयावधि

muktaye sarvabhūtānāṃ viśeṣeṇa tu vai bhuvi / āviśvaprabhavāt kālādārabhya pralayāvadhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षेत्रेषु तीर्थतीरेषु शब्दब्रह्मयात्मना । सामान्येनापि मन्त्रेण तद्विवर्तेन भात्मना

kṣetreṣu tīrthatīreṣu śabdabrahmayātmanā / sāmānyenāpi mantreṇa tadvivartena bhātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्यक्तेतरं रूपम् आश्रयन्ति च पार्थिवम् । हितार्थं सर्वलोकानाम् अवतीर्णम् अनश्वरम्

tato vyaktetaraṃ rūpam āśrayanti ca pārthivam / hitārthaṃ sarvalokānām avatīrṇam anaśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्यायतनाख्यायाम् अत्र सिध्यन्ति योगिनः । कालान्तरेण व्यक्तीनां मज्जनं जायते यदि

jagatyāyatanākhyāyām atra sidhyanti yoginaḥ / kālāntareṇa vyaktīnāṃ majjanaṃ jāyate yadi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्निधिं शक्तिभावेन नित्यं कुर्वन्ति तत्र च । योगेश्वरामराः सिद्धाः स्मृत्वाकारं तदात्मकम्

sannidhiṃ śaktibhāvena nityaṃ kurvanti tatra ca / yogeśvarāmarāḥ siddhāḥ smṛtvākāraṃ tadātmakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलमुद्दारूधातूत्थां व्यक्तिं संस्थापयन्ति च । यत्रानुवेधं कुरूर्(?व)ते मन्त्रशक्तिधरा स्तु ये

śailamuddārūdhātūtthāṃ vyaktiṃ saṃsthāpayanti ca / yatrānuvedhaṃ kurūr(?va)te mantraśaktidharā stu ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनाच्युतीयनाम्ना वै यद्यत्स्वानान्तरं स्मृतम् । सन्निधिस्थस्य वै रूपं शब्दमूर्तिधरस्य च

yenācyutīyanāmnā vai yadyatsvānāntaraṃ smṛtam / sannidhisthasya vai rūpaṃ śabdamūrtidharasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिन्नात्मनां स्वयंव्यक्तिरूपेष्वव्यक्तकेषु च । सन्निरूद्धेषु मन्त्रेषु इच्छावृत्तिगतेषु च

bhinnātmanāṃ svayaṃvyaktirūpeṣvavyaktakeṣu ca / sannirūddheṣu mantreṣu icchāvṛttigateṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाराः संन्निवेशाच्च पारमेश्वरम् अन्यथा । अन्यथा वै जगत्यस्मिन् ख्याताख्यातं च शाश्वतम्

ākārāḥ saṃnniveśācca pārameśvaram anyathā / anyathā vai jagatyasmin khyātākhyātaṃ ca śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् आयतनानां च नित्यत्वं संप्रकाशितम् । अनादित्वम् असंख्यं च महत्त्वम् अपि पौष्कर

evam āyatanānāṃ ca nityatvaṃ saṃprakāśitam / anāditvam asaṃkhyaṃ ca mahattvam api pauṣkara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाता ये मां प्रसिद्धिर् वै सति व्यक्तिवशाद् द्विज । विना व्यक्तिस्वरूपेण शब्देनाप्यक्षयात्मना

jātā ye māṃ prasiddhir vai sati vyaktivaśād dvija / vinā vyaktisvarūpeṇa śabdenāpyakṣayātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्द्यात्मनापि हि चान्यत्र शब्दव्याक्तिमयात्मना । अन्ये मुनिवरा विप्र दृष्ट्वा स्थानं मनोरमम्

vdyātmanāpi hi cānyatra śabdavyāktimayātmanā / anye munivarā vipra dṛṣṭvā sthānaṃ manoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्देषं सलिलं शुद्धं पादपौषधिसंकुलम् । स्थितिं कृत्वा स्थिरां तत्र कर्मणा मनसा ततः

nirdeṣaṃ salilaṃ śuddhaṃ pādapauṣadhisaṃkulam / sthitiṃ kṛtvā sthirāṃ tatra karmaṇā manasā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुलक्षणं तु पाषाणं दृष्ट्वा चान्यत्र वाहृतम् । विश्वकर्मकुलोद्भूतं समाज्ञाप्य तु शिल्पिनम्

sulakṣaṇaṃ tu pāṣāṇaṃ dṛṣṭvā cānyatra vāhṛtam / viśvakarmakulodbhūtaṃ samājñāpya tu śilpinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपले ऽस्मिज्जगद्योनेर्विष्णोः सर्वेश्वरस्य च । पादारविन्दमुद्रां च सम्पाद्य च मनोहराम्

upale 'smijjagadyonerviṣṇoḥ sarveśvarasya ca / pādāravindamudrāṃ ca sampādya ca manoharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् अन्ये तु मुनयः स्वस्थानेषु महामते । शङ्खचक्रगदापद्मपूर्वा ये हरिलाञ्छनाः

evam anye tu munayaḥ svasthāneṣu mahāmate / śaṅkhacakragadāpadmapūrvā ye harilāñchanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेशं तत्र कृत्वा वै भक्तिपूतेन कर्मणा । अपरे तु द्विजश्रेष्ठा भक्तिबृंहितमानसाः

niveśaṃ tatra kṛtvā vai bhaktipūtena karmaṇā / apare tu dvijaśreṣṭhā bhaktibṛṃhitamānasāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुर्वन्ति सन्निवेशं च भक्तानां हितकाम्यया । पूवोक्तेषु च देशेषु सिद्धाद्यै रचितेषु च

kurvanti sanniveśaṃ ca bhaktānāṃ hitakāmyayā / pūvokteṣu ca deśeṣu siddhādyai raciteṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्रितेषु सहस्रारपूर्वमुद्रागणेषु च । पाषाणैर्वा महाबुद्धेरासृष्टेः पूजनेषु च

mudriteṣu sahasrārapūrvamudrāgaṇeṣu ca / pāṣāṇairvā mahābuddherāsṛṣṭeḥ pūjaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा संस्काररूपं तु न्यासं यत्रोचितं हि यत् । कुर्वन्ति विधिपूर्वं तु नित्यं त्रैकाल्यम् अर्चनम्

kṛtvā saṃskārarūpaṃ tu nyāsaṃ yatrocitaṃ hi yat / kurvanti vidhipūrvaṃ tu nityaṃ traikālyam arcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋक्सामपूर्वैः सन्मन्त्रैर्द्विषट्कार्णसमन्वितैः । भगवत्पदसिध्यर्थं शिष्यादीनां शुभाप्तये

ṛksāmapūrvaiḥ sanmantrairdviṣaṭkārṇasamanvitaiḥ / bhagavatpadasidhyarthaṃ śiṣyādīnāṃ śubhāptaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं पुष्करसंभूत ग्रामाश्च विषयाखिलाः । नगराःसपुरा राज्ञां प्रख्याता ये क्षितौ शुभाः

evaṃ puṣkarasaṃbhūta grāmāśca viṣayākhilāḥ / nagarāḥsapurā rājñāṃ prakhyātā ye kṣitau śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिभिर् मनुजैःशुद्धैः स्वयं सर्वेश्वरेण तु । भक्तानां अनुकम्पार्थं नीताः पुण्यपदात्मताम्

ṛṣibhir manujaiḥśuddhaiḥ svayaṃ sarveśvareṇa tu / bhaktānāṃ anukampārthaṃ nītāḥ puṇyapadātmatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभवव्यूहभेदेन स्थिता चानुग्रहेच्छया । तस्कराद्युपघाते तु अन्तर्भावगते द्विज

vibhavavyūhabhedena sthitā cānugrahecchayā / taskarādyupaghāte tu antarbhāvagate dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वमन्त्रादयो मन्त्राः तत्र ये प्राङ्निरोधिताः । बिम्बम् उज्झित्य तिष्ठन्ति तद्ब्रह्मविवराम्बरे

pūrvamantrādayo mantrāḥ tatra ye prāṅnirodhitāḥ / bimbam ujjhitya tiṣṭhanti tadbrahmavivarāmbare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कारं न कृतं यावत् पूर्वं तत् स्थावरोदितम् । वर्धते च महादोषो दिनार्धं दिनम् अन्यथा

saṃskāraṃ na kṛtaṃ yāvat pūrvaṃ tat sthāvaroditam / vardhate ca mahādoṣo dinārdhaṃ dinam anyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्देशजानां सर्वेषां साधकानां नृपस्य च । द्विजेन्द्राद्यैर् अतस्माद् वणिग्भिर्वा कुटुग्बिभिः

taddeśajānāṃ sarveṣāṃ sādhakānāṃ nṛpasya ca / dvijendrādyair atasmād vaṇigbhirvā kuṭugbibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशिकैर् नरनाथेन कार्यं च भयनारानम् । सर्वेषां पापशमने कृतमन्त्रगणं हि यत्

deśikair naranāthena kāryaṃ ca bhayanārānam / sarveṣāṃ pāpaśamane kṛtamantragaṇaṃ hi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिमं विग्रहं शश्वत्सर्वेषां श्रेयसे तु वै । निर्जनायतनानां तु धर्मार्थं यः समाचरेत्

prātimaṃ vigrahaṃ śaśvatsarveṣāṃ śreyase tu vai / nirjanāyatanānāṃ tu dharmārthaṃ yaḥ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषोपशमनं तस्य सर्वदुःखक्षयो भवेत् । भविनाम् आप्तपूर्णानां महामोहक्षय च

doṣopaśamanaṃ tasya sarvaduḥkhakṣayo bhavet / bhavinām āptapūrṇānāṃ mahāmohakṣaya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्यधिपतित्वेन आकारं चाच्युतं हि यत् । सविशेषैः समोपेतं विभूत्यंशैः समन्वितम्

brahmaṇyadhipatitvena ākāraṃ cācyutaṃ hi yat / saviśeṣaiḥ samopetaṃ vibhūtyaṃśaiḥ samanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिः तम् आसाद्य संक्रान्तं बुद्धिदर्पणे । तेन कर्णपथं नीतं शिल्पिनः स्वात्मजस्य च

prajāpatiḥ tam āsādya saṃkrāntaṃ buddhidarpaṇe / tena karṇapathaṃ nītaṃ śilpinaḥ svātmajasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपन्नस्य च होमाद्यैर् देशिकैः संस्कृतस्य च । संक्रामन् ह्यचिरात्तत्र गौणम् आकारमैश्वरम्

saṃpannasya ca homādyair deśikaiḥ saṃskṛtasya ca / saṃkrāman hyacirāttatra gauṇam ākāramaiśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सह विन्यासकाले तु वाचकेन महात्मना । एवमेवम् अनादित्वं द्रव्यजास्वाकृतीषु च

saha vinyāsakāle tu vācakena mahātmanā / evamevam anāditvaṃ dravyajāsvākṛtīṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसिद्धभूतिदृष्टिर् वै तुल्यकालं तु भूतले । विश्ववद्विस्मृतिं नैति शिल्पिबुद्धिसमाश्रितम्

saṃsiddhabhūtidṛṣṭir vai tulyakālaṃ tu bhūtale / viśvavadvismṛtiṃ naiti śilpibuddhisamāśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि यच्छति भक्तानां कृत्वाकारं सुलक्षणम् । यस्य चाभिमतस्तादृक् भावभक्तिवशात् तु वै

sa hi yacchati bhaktānāṃ kṛtvākāraṃ sulakṣaṇam / yasya cābhimatastādṛk bhāvabhaktivaśāt tu vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टा स्वयंव्यक्तिमतो भुवि बिम्बं तु वै बुधः । ब्रह्मरुद्रैकसूर्याख्यम् आच्युतं विद्धि तन्महत्

dṛṣṭā svayaṃvyaktimato bhuvi bimbaṃ tu vai budhaḥ / brahmarudraikasūryākhyam ācyutaṃ viddhi tanmahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् उक्तं व्यूहभेदस्थं मूर्तिभेदैः समन्वितम् । तथैव हि समाराध्यं बुध्या कमललोचन

yad uktaṃ vyūhabhedasthaṃ mūrtibhedaiḥ samanvitam / tathaiva hi samārādhyaṃ budhyā kamalalocana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधने समाधौ वा उपविष्टास्तु चोत्थिताः । संस्थिताःस्थानकैश्चान्ये तमो(?पो)मूर्तिष्वनुष्ठितैः

ārādhane samādhau vā upaviṣṭāstu cotthitāḥ / saṃsthitāḥsthānakaiścānye tamo(?po)mūrtiṣvanuṣṭhitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धारयत्यद्भूतं चैव लाच्छनद्वयम् इच्छया । द्वयं करद्वयेनैव लम्बमानचतुष्टयात्

dhārayatyadbhūtaṃ caiva lācchanadvayam icchayā / dvayaṃ karadvayenaiva lambamānacatuṣṭayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खचक्रगदापद्मपूर्वाद्यायुधसंग्रहात् । यथोद्दिष्टक्रमेणेव लोकेशादिषु वै पुरा

śaṅkhacakragadāpadmapūrvādyāyudhasaṃgrahāt / yathoddiṣṭakrameṇeva lokeśādiṣu vai purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्यादयश्चेच्छया (वा) चान्ये करैस्तिर्यक् प्रसारितैः । सूचयन्त्यतिभक्तानाम् उद्भुजत्वेन संपदम्

jyādayaścecchayā (vā) cānye karaistiryak prasāritaiḥ / sūcayantyatibhaktānām udbhujatvena saṃpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्दभक्तिभराणां तु तिर्यक् संस्थानसंस्थितैः । महदात्मपदं दिव्यं यद् [अन्तस्थं हि संपदात्]

mandabhaktibharāṇāṃ tu tiryak saṃsthānasaṃsthitaiḥ / mahadātmapadaṃ divyaṃ yad [antasthaṃ hi saṃpadāt]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषामन्तरिता भक्तिर्नॄणां व्याभिश्रयाजिनाम् । प्राप्तिस्त्रिविष्टपे तेषां भुजवृन्दादयो मुखात्

yeṣāmantaritā bhaktirnṝṇāṃ vyābhiśrayājinām / prāptistriviṣṭape teṣāṃ bhujavṛndādayo mukhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समः सर्वेषु भूतेषु ब्रह्मन् यद्यप्यहं सदा । उपदेक्ष्यामि युक्त्या वै मद्भक्ता यान्ति संपदम्

samaḥ sarveṣu bhūteṣu brahman yadyapyahaṃ sadā / upadekṣyāmi yuktyā vai madbhaktā yānti saṃpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरैर् अष्टभेदस्थैर् वर्णैर् वा ब्राह्मणादिकैः । प्रस्थापिताश्च विधिवत् प्रतिमा या नृपोत्तमैः

aparair aṣṭabhedasthair varṇair vā brāhmaṇādikaiḥ / prasthāpitāśca vidhivat pratimā yā nṛpottamaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिबिम्बमयीं व्यक्तिं स्वयमेवाच्युतेन वा । जीर्णदोषं विना चैव चालनं यद् अशान्तिकम्

pratibimbamayīṃ vyaktiṃ svayamevācyutena vā / jīrṇadoṣaṃ vinā caiva cālanaṃ yad aśāntikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षतम् उत्पातपूर्वैस्तु दोषैस्तु नृपनाशकृत् । तदस्तमितमन्त्राणां भूयः संस्थापने कृते

kṣatam utpātapūrvaistu doṣaistu nṛpanāśakṛt / tadastamitamantrāṇāṃ bhūyaḥ saṃsthāpane kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदयं जायते शश्वच्छान्तये किन्तु पौष्कर । देशिकेन्द्रैर् यथाध्याताः सूर्येन्द्वनलसंनिभाः

udayaṃ jāyate śaśvacchāntaye kintu pauṣkara / deśikendrair yathādhyātāḥ sūryendvanalasaṃnibhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रविशन्ति च मन्त्रेशाः प्रणवध्वनिसाधिताः । कर्षयन्ति विभूतिं स्वां किञ्चित्कालान्तरेण तु

praviśanti ca mantreśāḥ praṇavadhvanisādhitāḥ / karṣayanti vibhūtiṃ svāṃ kiñcitkālāntareṇa tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृता वै ध्वस्तदोषाश्च निर्विध्नं निर्मलाः पुनः । निवेशिताः सुसिद्धाद्यैस्तीर्थैः क्षेत्रवनेषु च

kṛtā vai dhvastadoṣāśca nirvidhnaṃ nirmalāḥ punaḥ / niveśitāḥ susiddhādyaistīrthaiḥ kṣetravaneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवारयन्ति ये मोहाद् विभवव्यूहमूर्तिषु । संस्थानमानम् आकारं दोषं कालान्तरे स्थितम्

nivārayanti ye mohād vibhavavyūhamūrtiṣu / saṃsthānamānam ākāraṃ doṣaṃ kālāntare sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चान्तकाले मज्जन्ति घोरे तमसि दुःसहे । स्वल्पवित्तैर् अतः तस्माद् अल्पबोधसमन्वितैः

te cāntakāle majjanti ghore tamasi duḥsahe / svalpavittair ataḥ tasmād alpabodhasamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्जनीयं विनानेन देवं श्रेयो ऽभिवाञ्छितैः । स्वयम् एव जगन्नाथस्त्ववतीर्य यथास्थितः

varjanīyaṃ vinānena devaṃ śreyo 'bhivāñchitaiḥ / svayam eva jagannāthastvavatīrya yathāsthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतःसुस्थिरस्त्वेवम् असिद्धैश्चापि कल्पितः । दोषैः सदिग्विभङ्गाद्यैर् अन्यथात्वं न याति च

gṛhītaḥsusthirastvevam asiddhaiścāpi kalpitaḥ / doṣaiḥ sadigvibhaṅgādyair anyathātvaṃ na yāti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यसन्निधिमाहात्म्यात् कालं कल्पक्षयावधि । उत्तरोत्तरतां चैव जगत्यस्मिन् हि वर्तते

nityasannidhimāhātmyāt kālaṃ kalpakṣayāvadhi / uttarottaratāṃ caiva jagatyasmin hi vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूत्या कान्त्या च कीर्त्या च क्रियया चाप्रमेयया । दुष्टोपशान्तिदा शक्त्या सिद्धिदा या च वै सह

bhūtyā kāntyā ca kīrtyā ca kriyayā cāprameyayā / duṣṭopaśāntidā śaktyā siddhidā yā ca vai saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौरुषायतनानां च सिद्धाख्यानां महामते । स्वयमेवावतीर्णानां तत्त्वेशानाम् इह क्षितौ

pauruṣāyatanānāṃ ca siddhākhyānāṃ mahāmate / svayamevāvatīrṇānāṃ tattveśānām iha kṣitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं क्षेत्रेश्वराणां तु सक्षेत्राणां मयाब्जज । प्रकाशितं रहस्यं च मुक्तये भविनां मया

evaṃ kṣetreśvarāṇāṃ tu sakṣetrāṇāṃ mayābjaja / prakāśitaṃ rahasyaṃ ca muktaye bhavināṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलार्थिनां च भविनां क्षेत्रे क्षेत्रेशसेविनाम् । यथाभिमतसंप्राप्तिम् इहैवायान्त्यनश्वरीम्

phalārthināṃ ca bhavināṃ kṣetre kṣetreśasevinām / yathābhimatasaṃprāptim ihaivāyāntyanaśvarīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भूमितले जाता प्रलयाख्ये महान्ति ते । क्षेत्रे क्षेत्रेश्वराणां तु रहस्यम् अवधारय

atha bhūmitale jātā pralayākhye mahānti te / kṣetre kṣetreśvarāṇāṃ tu rahasyam avadhāraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानाद्यैः साणिमाद्यैस्तु अव्यक्तैः क्ष्मावसानिकैः । तत्त्वबीजैर् उपादेयैर् ब्रह्मसत्तासमन्वितैः

jñānādyaiḥ sāṇimādyaistu avyaktaiḥ kṣmāvasānikaiḥ / tattvabījair upādeyair brahmasattāsamanvitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहावतीर्य वा सृष्टेः प्राग्व्यक्तिं यान्ति वै ततः । स्वयमेवार्थभावेन सर्वानुग्रहकाम्यया

sahāvatīrya vā sṛṣṭeḥ prāgvyaktiṃ yānti vai tataḥ / svayamevārthabhāvena sarvānugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्ष्मामण्डलोपसंहारकालं क्षेत्रधरैः सह । स्थितिम् ईश्वरतत्त्वे तु कुर्वन्ति च तदिच्छया

kṣmāmaṇḍalopasaṃhārakālaṃ kṣetradharaiḥ saha / sthitim īśvaratattve tu kurvanti ca tadicchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सविश्वव्यक्तिसमये प्राग्व्यक्तिं प्रवदन्ति च । जातिजन्मतथादेशदुःखैर् देहोत्थितैः सह

saviśvavyaktisamaye prāgvyaktiṃ pravadanti ca / jātijanmatathādeśaduḥkhair dehotthitaiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आधिव्याधिप्रपूर्वैस्तु मानसैर् दुःसहैस्तथा । इत्येवमादिभिर्देषैर् मुच्यते [त्वापृते] कथम्

ādhivyādhiprapūrvaistu mānasair duḥsahaistathā / ityevamādibhirdeṣair mucyate [tvāpṛte] katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यग्ज्ञानं विजानन्तो (?न्तं) क्षेत्रीयानुग्रहेण वा । आविष्कृता भवेद् भक्तिस्तीव्रभक्ताद्यनुग्रहात्

samyagjñānaṃ vijānanto (?ntaṃ) kṣetrīyānugraheṇa vā / āviṣkṛtā bhaved bhaktistīvrabhaktādyanugrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते च मतिर्नॄणाम् अन्ते क्षेत्रे द्विजाच्युते । नेच्छन्ति सविकल्पासु अभक्ता नास्तिकोत्तमाः

jāyate ca matirnṝṇām ante kṣetre dvijācyute / necchanti savikalpāsu abhaktā nāstikottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विवेकः पुरुषादीनाम् आयातं च (?तश्च) फलाद्विभोः । पुरुषार्थपरित्यागं न कार्यं बोधितेन वै

vivekaḥ puruṣādīnām āyātaṃ ca (?taśca) phalādvibhoḥ / puruṣārthaparityāgaṃ na kāryaṃ bodhitena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीवनं च जगत्यस्मिन् विप्रकर्मसमन्वितम् । ईश्वरस्तन्निरासे तु शक्तो बहुविधैर् मखैः

jīvanaṃ ca jagatyasmin viprakarmasamanvitam / īśvarastannirāse tu śakto bahuvidhair makhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदस्तित्वं गुरुमुखात् तत्संवेदनसंयुतम् । श्रद्दधानाश्च भक्ताश्च लभन्ते च नरोत्तमाः

tadastitvaṃ gurumukhāt tatsaṃvedanasaṃyutam / śraddadhānāśca bhaktāśca labhante ca narottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञातव्यम् आत्मनात्मानं ततः सर्वज्ञम् ईश्वरम् । अभिमानम् अनाद्यं यत् प्राकृतं सत्वजं त्वथ

jñātavyam ātmanātmānaṃ tataḥ sarvajñam īśvaram / abhimānam anādyaṃ yat prākṛtaṃ satvajaṃ tvatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मितालक्षणं घोरं सर्वदावाञ्छितप्रदम् । विज्ञेयम् आत्मनात्मानं तावद् यावन्निबोधितम्

asmitālakṣaṇaṃ ghoraṃ sarvadāvāñchitapradam / vijñeyam ātmanātmānaṃ tāvad yāvannibodhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजानां हि यथाकालं व्या(?व्यु)प्तानां फलम् अल्पदा(?दम्) । एवं व्यापाना(?दा)नाच्च क्षेत्रेष्वायतनेषु च

bījānāṃ hi yathākālaṃ vyā(?vyu)ptānāṃ phalam alpadā(?dam) / evaṃ vyāpānā(?dā)nācca kṣetreṣvāyataneṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.