प्रतिष्ठापनम् अब्जाक्ष आच्युतं भुक्तिमुक्तिदम् । इति श्री पौष्करसंहितायां नानाधर्मप्रतिष्ठानं नाम एकचत्वारिंशो ऽध्यायः अथ द्विचत्वारिंशो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच --- द्वादशाक्षरपूर्वैस्तु मन्त्रैः सर्वेश्वरः पुरा
pratiṣṭhāpanam abjākṣa ācyutaṃ bhuktimuktidam / iti śrī pauṣkarasaṃhitāyāṃ nānādharmapratiṣṭhānaṃ nāma ekacatvāriṃśo 'dhyāyaḥ atha dvicatvāriṃśo 'dhyāyaḥ śrībhagavānuvāca --- dvādaśākṣarapūrvaistu mantraiḥ sarveśvaraḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आराध्यो भगवान् भक्त्या वेद्यां वा कलशे स्थले । सन्तर्प्याज्यादिकैर् भक्त्या मन्त्रैः श्रुतिमयैस्ततः
ārādhyo bhagavān bhaktyā vedyāṃ vā kalaśe sthale / santarpyājyādikair bhaktyā mantraiḥ śrutimayaistataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् विश्वकर्मात्मा सगणेशं तु याजयेत् । विविधैर् उपचारैस्तु पुष्पधूपानुलेपनैः
bhagavān viśvakarmātmā sagaṇeśaṃ tu yājayet / vividhair upacāraistu puṣpadhūpānulepanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसर्जने कृते विष्णौ सानले कमलोद्भव । शिल्पिनो यत्र ये दक्षा मान्यास्ति तदनन्तरम्
visarjane kṛte viṣṇau sānale kamalodbhava / śilpino yatra ye dakṣā mānyāsti tadanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाप्रसन्नबुद्ध्या तु शश्वन्निर्वर्तयन्ति च । तैर् अपि प्रयतैः स्नातैः तर्पणीयः स्वकः पतिः
yathāprasannabuddhyā tu śaśvannirvartayanti ca / tair api prayataiḥ snātaiḥ tarpaṇīyaḥ svakaḥ patiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परिगृहीतव्यं क्षेत्रं त्वभिमतं द्विज । अभुक्तम् अथवा भुक्तं वसुधागुणलक्षितम्
tataḥ parigṛhītavyaṃ kṣetraṃ tvabhimataṃ dvija / abhuktam athavā bhuktaṃ vasudhāguṇalakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशल्यम् अनुकूलं च स्थपतीनां च संमतम् । समादाय प्रतिष्ठार्थं यथाभिमतविस्तृतम्
niḥśalyam anukūlaṃ ca sthapatīnāṃ ca saṃmatam / samādāya pratiṣṭhārthaṃ yathābhimatavistṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेन्द्रो ऽपांपतिर्वायुर्विर्त्तपेशानदिक्षु च । पदम् आसाद्य वै कुर्याद् दिव्याद् आयतनाश्रितम्
mahendro 'pāṃpatirvāyurvirttapeśānadikṣu ca / padam āsādya vai kuryād divyād āyatanāśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चायतनपूर्वं तु शुभं देवगृहं महत् । सिद्धये तत्स्वमार्गात् तु विमार्गात् तदसिद्धये
pañcāyatanapūrvaṃ tu śubhaṃ devagṛhaṃ mahat / siddhaye tatsvamārgāt tu vimārgāt tadasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावद् अर्थनान्मुक्तं अतो ऽन्येषां तु दोषकृत् । स्वमार्गं परमार्गं वा येषां सर्वगतो हरिः
etāvad arthanānmuktaṃ ato 'nyeṣāṃ tu doṣakṛt / svamārgaṃ paramārgaṃ vā yeṣāṃ sarvagato hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्फुरत्यविरतं बुद्धौ गुरुं तं शास्त्रतः स्वयम् । शुभे ऽनुकूले नक्षत्रे नमस्कृत्याच्युतं विभुम्
sphuratyavirataṃ buddhau guruṃ taṃ śāstrataḥ svayam / śubhe 'nukūle nakṣatre namaskṛtyācyutaṃ vibhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्वर्त्य नित्यं विघ्नेन पूर्वम् अर्चापयेद् द्विज । सह एकायनैश्चान्यै ऋग्यजुः सामपाठकैः
nirvartya nityaṃ vighnena pūrvam arcāpayed dvija / saha ekāyanaiścānyai ṛgyajuḥ sāmapāṭhakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सांलंकारैश्व सोष्णीषैः सितांबरधरैस्तथा । समालभनमाल्यैश्च भूषितैः साङ्गुलीयकैः
sāṃlaṃkāraiśva soṣṇīṣaiḥ sitāṃbaradharaistathā / samālabhanamālyaiśca bhūṣitaiḥ sāṅgulīyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खवादित्रनिर्घोषैर् गीतिभिर् माङ्गलीयकैः । फलपुष्पाक्षतकरो जालसिद्धार्थकादिकम्
śaṅkhavāditranirghoṣair gītibhir māṅgalīyakaiḥ / phalapuṣpākṣatakaro jālasiddhārthakādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समादाय शुचिः कर्ता देशिकेन सह द्विज । स्थानम् आसाद्य सर्वेषां वासुदेवं हृदि स्मरन्
samādāya śuciḥ kartā deśikena saha dvija / sthānam āsādya sarveṣāṃ vāsudevaṃ hṛdi smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याहं वाचयित्वा च गायत्रीत्रितयादिकम् । उद्धोष्य शाकुनं सूक्तं शिवसंकल्पमेव च
puṇyāhaṃ vācayitvā ca gāyatrītritayādikam / uddhoṣya śākunaṃ sūktaṃ śivasaṃkalpameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीसूक्तेन समोपेतं भद्रश्रीसामम् उत्तमम् । कर्मारम्भेण सह वै स्वस्ति भो इत्ययं पठेत्
śrīsūktena samopetaṃ bhadraśrīsāmam uttamam / karmārambheṇa saha vai svasti bho ityayaṃ paṭhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चमषट्कांस्ततोदीर्य शान्ताद्यास्तदनन्तरम् । जपन्नष्टाक्षरं तिष्ठन् कर्तास्ते देशिकस्ततः
camaṣaṭkāṃstatodīrya śāntādyāstadanantaram / japannaṣṭākṣaraṃ tiṣṭhan kartāste deśikastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिः क्षेत्रस्य चैशान्यां प्राच्यां वा कमलोद्भव । ततां पर्णकुटीं कृत्वा वातवृष्टिक्षमां शुभाम्
bahiḥ kṣetrasya caiśānyāṃ prācyāṃ vā kamalodbhava / tatāṃ parṇakuṭīṃ kṛtvā vātavṛṣṭikṣamāṃ śubhām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पुष्पार्घ्यधूपाद्यं कृत्वा वै भद्रपीठगम् । पञ्चगव्यं समापाद्य सार्धं मन्त्रैर्विलक्षणैः
tatra puṣpārghyadhūpādyaṃ kṛtvā vai bhadrapīṭhagam / pañcagavyaṃ samāpādya sārdhaṃ mantrairvilakṣaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणम् अपां मूर्तिं हेमाद्ये कुतपे शुभे । सन्निधीकृत्य संपूज्य सरित् तीर्थाम्बुपूजिते
nārāyaṇam apāṃ mūrtiṃ hemādye kutape śubhe / sannidhīkṛtya saṃpūjya sarit tīrthāmbupūjite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमसर्वौषधीरत्र दर्भवर्गस्रगन्विते । मन्त्रास्त्रकलशाभ्यां तु संपाद्य रचनां ततः
hemasarvauṣadhīratra darbhavargasraganvite / mantrāstrakalaśābhyāṃ tu saṃpādya racanāṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधारम् आसनं ताभ्यां ज्ञात्वा कुर्यात् तदर्चनम् । हृदि मन्त्रेश्वरं सास्त्रं पूजयित्वा यथाविधि
sādhāram āsanaṃ tābhyāṃ jñātvā kuryāt tadarcanam / hṛdi mantreśvaraṃ sāstraṃ pūjayitvā yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यस्तव्यम् आसने कौम्भे प्राणवन्मनसा सह । सौम्यनाडीपथा चैव ततो ह्यस्त्रं समन्त्रराट्
nyastavyam āsane kaumbhe prāṇavanmanasā saha / saumyanāḍīpathā caiva tato hyastraṃ samantrarāṭ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेन तु मार्गेण त्वपसव्यघटे विभोः । अवतार्य ज्वलद्रूपं दहन्तं विघ्नसंचयम्
dakṣiṇena tu mārgeṇa tvapasavyaghaṭe vibhoḥ / avatārya jvaladrūpaṃ dahantaṃ vighnasaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रत्रयं तु सामान्यं सर्वत्र विहितं द्विज । षडष्टाक्षरमन्त्रं यत् तथा वै द्वादशाक्षरम्
mantratrayaṃ tu sāmānyaṃ sarvatra vihitaṃ dvija / ṣaḍaṣṭākṣaramantraṃ yat tathā vai dvādaśākṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतीशं यत् सहस्रारं परिज्ञेयं तदायुधम् । कृतदीक्षेण यल्लब्धं सुप्रसन्नाच्च वै गुरोः
hetīśaṃ yat sahasrāraṃ parijñeyaṃ tadāyudham / kṛtadīkṣeṇa yallabdhaṃ suprasannācca vai guroḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्त्रं तदङ्गम् आपाद्यं सविशेषम् इदं शुभम् । साङ्गं समर्चयित्वा तु भोगैर् मात्रावसानिकैः
astraṃ tadaṅgam āpādyaṃ saviśeṣam idaṃ śubham / sāṅgaṃ samarcayitvā tu bhogair mātrāvasānikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्सूक्तैर् यजुभिः सामैर् यथावसरलक्षणैः । व्यञ्जकैर् अथ सर्वेशम् अथ होमं समाचरेत्
satsūktair yajubhiḥ sāmair yathāvasaralakṣaṇaiḥ / vyañjakair atha sarveśam atha homaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रशतसंख्यं यत् पूर्णान्तैः साक्षतैस्तिलैः । कुण्डमन्त्रास्त्रदृक्पूतैरेवं कुर्यात् तु देशिकः
sahasraśatasaṃkhyaṃ yat pūrṇāntaiḥ sākṣataistilaiḥ / kuṇḍamantrāstradṛkpūtairevaṃ kuryāt tu deśikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थलेषु वालुकाद्येषु प्रागादौ विनिवेश्य च । चत्वारश्चातुरात्मीया मन्त्रज्ञाः कृतमण्डनाः
sthaleṣu vālukādyeṣu prāgādau viniveśya ca / catvāraścāturātmīyā mantrajñāḥ kṛtamaṇḍanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्वेदाद्याश्चतस्रो ये ईशाद् वायुपथावधि । भक्त्या क्रियापरा याज्या होमार्थं क्षेत्रसंग्रहे
ṛgvedādyāścatasro ye īśād vāyupathāvadhi / bhaktyā kriyāparā yājyā homārthaṃ kṣetrasaṃgrahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होतव्यं भ्रमिलिङ्गैस्तैर् मन्त्रैर् आज्यादिकं बहु । चतुर्भिश्चातुरात्मीयैर् द्विषट्कार्णपुरस्सरैः
hotavyaṃ bhramiliṅgaistair mantrair ājyādikaṃ bahu / caturbhiścāturātmīyair dviṣaṭkārṇapurassaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होतव्यम् अपरैर् विप्रैः स्मरन् सर्वेश्वरं हरिम् । उपद्रष्टा चतुष्कोणे एकैकं विनियोज्य च
hotavyam aparair vipraiḥ smaran sarveśvaraṃ harim / upadraṣṭā catuṣkoṇe ekaikaṃ viniyojya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमार्थं सर्वकुण्डेषु मन्त्रविन्यस्तविग्रहम् । शुचयः संयता दक्षा वास्तुशास्त्रकृतश्रमान्
homārthaṃ sarvakuṇḍeṣu mantravinyastavigraham / śucayaḥ saṃyatā dakṣā vāstuśāstrakṛtaśramān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वकर्मकुलोद्भूतान् आहूयाग्रे निवेश्य च । पञ्चगव्यादिनाभ्युक्ष्य सिताम्बरधरांस्तु वै
viśvakarmakulodbhūtān āhūyāgre niveśya ca / pañcagavyādinābhyukṣya sitāmbaradharāṃstu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माल्यचन्दनसोष्णीषैर् भूषिताङ्गुलिकादिकान् । संवीक्ष्य पावनीकृत्य ह्यादाय घटिकान्वितम्
mālyacandanasoṣṇīṣair bhūṣitāṅgulikādikān / saṃvīkṣya pāvanīkṛtya hyādāya ghaṭikānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्पासं सुदृढं सूत्रं सहस्राराभिमान्त्रितम् । स्थपतीनां करे दद्यात् सह चैकशलाकया
kārpāsaṃ sudṛḍhaṃ sūtraṃ sahasrārābhimāntritam / sthapatīnāṃ kare dadyāt saha caikaśalākayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षितान् पञ्चगव्येन सहस्राराभिमन्त्रितान् । विकीर्य लाजसंमिश्रान् बीजान् सिद्धार्थकान्वितान्
prokṣitān pañcagavyena sahasrārābhimantritān / vikīrya lājasaṃmiśrān bījān siddhārthakānvitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपन्नस्त्रं सचक्रं च त्रिधा कुर्यात् प्रदक्षिणम् । प्राक्पदात् तत्पदं यावत् सह घण्टारवैः शुभैः
japannastraṃ sacakraṃ ca tridhā kuryāt pradakṣiṇam / prākpadāt tatpadaṃ yāvat saha ghaṇṭāravaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रमानम् अथादाय करैर् अभिमतैस्ततः । शिष्यदेशिककर्तृस्थैर् विश्वकर्मांशकैस्तु वा
kṣetramānam athādāya karair abhimataistataḥ / śiṣyadeśikakartṛsthair viśvakarmāṃśakaistu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशकोणादि तत्सूत्रं चतुर्दिक्षु प्रसार्य च । शङ्कुभिर्यज्ञदारूत्थैर् मुद्रयेच्च दिशाष्टकम्
īśakoṇādi tatsūtraṃ caturdikṣu prasārya ca / śaṅkubhiryajñadārūtthair mudrayecca diśāṣṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भूतबलिं दद्यात् प्रादक्षिण्येन बुद्धिमान् । तिलपिष्टं निशाचूर्णं सलाजदधिसक्तुकम्
tato bhūtabaliṃ dadyāt prādakṣiṇyena buddhimān / tilapiṣṭaṃ niśācūrṇaṃ salājadadhisaktukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतक्रूरम् इति प्रोक्तं तेन भूतबलिं हरेत् । भूतानि राक्षसा वापि ये ऽत्रं तिष्ठन्ति केचन
bhūtakrūram iti proktaṃ tena bhūtabaliṃ haret / bhūtāni rākṣasā vāpi ye 'traṃ tiṣṭhanti kecana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे ऽद्यापगच्छन्तु स्थानं कुर्यामिमं हरेः । शरवेत्रलताचर्मपुञ्जाद्यैर् ग्रथितान् द्रुमान्
te sarve 'dyāpagacchantu sthānaṃ kuryāmimaṃ hareḥ / śaravetralatācarmapuñjādyair grathitān drumān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदङ्गोर्ध्वसमाकारान् पाण्डुमृद्ग्रहणक्षमान् । नचाङ्गहोमास्युस्तीक्ष्णान् कुद्दालाख्यखनित्रकान्
mṛdaṅgordhvasamākārān pāṇḍumṛdgrahaṇakṣamān / nacāṅgahomāsyustīkṣṇān kuddālākhyakhanitrakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदृढान् यज्ञकाष्ठोत्थान् हस्तिपादांश्च पूजयेत् । क्षेत्रब्रह्मपदे स्थित्वा यथाभिमतदिङ्मुखः
sudṛḍhān yajñakāṣṭhotthān hastipādāṃśca pūjayet / kṣetrabrahmapade sthitvā yathābhimatadiṅmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्मृत्य द्वादशार्णेन भगवान् भूतभावनः । अधिभूताधिदेवाख्यं स्मरेद् अध्यात्मलक्षणम्
saṃsmṛtya dvādaśārṇena bhagavān bhūtabhāvanaḥ / adhibhūtādhidevākhyaṃ smared adhyātmalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपवतीं तत्र समुद्रादिसमन्विताम् । सप्तपातालसहितां भूतैर्युक्तं चरादिकैः
saptadvīpavatīṃ tatra samudrādisamanvitām / saptapātālasahitāṃ bhūtairyuktaṃ carādikaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिभिः शब्दनिष्ठाभिः सर्वभाभिः समावृताम् । ब्रह्मबीजसमेतेन लकारेण सबिन्दुना
śaktibhiḥ śabdaniṣṭhābhiḥ sarvabhābhiḥ samāvṛtām / brahmabījasametena lakāreṇa sabindunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसंज्ञानातियुक्तेन मानयित्वा पुरा ततः । भावयित्वाधिभूतत्वम् आधिदैवमतः स्मरेत्
svasaṃjñānātiyuktena mānayitvā purā tataḥ / bhāvayitvādhibhūtatvam ādhidaivamataḥ smaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामर्थ्यं यद् भगवतो विष्णोः सर्वेश्वरस्य च । परम् अध्यात्मरूपं च वाराहं वैष्णवं महत्
sāmarthyaṃ yad bhagavato viṣṇoḥ sarveśvarasya ca / param adhyātmarūpaṃ ca vārāhaṃ vaiṣṇavaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतावद् उक्तं सामान्यं ध्यानं क्षितिपरिग्रहे । देवालयवशाद् अन्यद् विशेषं चात्र संस्मरेत्
etāvad uktaṃ sāmānyaṃ dhyānaṃ kṣitiparigrahe / devālayavaśād anyad viśeṣaṃ cātra saṃsmaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरश्रे चतुर्मूर्तिव्यक्तिव्यूहं विचिन्त्य च । चतुरश्रायते ध्यायेद् दिव्यं विद्यागमंन्विदम्
caturaśre caturmūrtivyaktivyūhaṃ vicintya ca / caturaśrāyate dhyāyed divyaṃ vidyāgamaṃnvidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तशान्तोदितं चक्रं संवृतावयवं स्मरेत् । अनन्तशयनं देवं ध्यायेद् वृत्तायते गृहे
vṛttaśāntoditaṃ cakraṃ saṃvṛtāvayavaṃ smaret / anantaśayanaṃ devaṃ dhyāyed vṛttāyate gṛhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुर्यष्टकं यद् अमलं कालपुष्करदेहभृत् । नाभिरन्ध्रोद्भवं विष्णोः स्थितम् अष्टदिगात्मनाम्
puryaṣṭakaṃ yad amalaṃ kālapuṣkaradehabhṛt / nābhirandhrodbhavaṃ viṣṇoḥ sthitam aṣṭadigātmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवालये द्विजाष्टाश्रे स्मर्तव्यं वसुधागृहम् । ध्यात्वैवं द्वादशार्णेन मन्त्रेण च पुनः पुनः
devālaye dvijāṣṭāśre smartavyaṃ vasudhāgṛham / dhyātvaivaṃ dvādaśārṇena mantreṇa ca punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडक्षरेण संरोध्य मुद्रां बद्धा द्विजाच्युतम् । अधिध्यानसमाधानाद् यावत् कलशसन्निधिम्
ṣaḍakṣareṇa saṃrodhya mudrāṃ baddhā dvijācyutam / adhidhyānasamādhānād yāvat kalaśasannidhim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्वद् विलक्षणैर् भोगैर् अथाष्टार्णेन पूजयेत् । सह विप्रैः स्वयं दद्याद् अग्नौ पूर्णाहुतिं पुनः
prāgvad vilakṣaṇair bhogair athāṣṭārṇena pūjayet / saha vipraiḥ svayaṃ dadyād agnau pūrṇāhutiṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वकर्मसमाध्यर्थं क्षेत्रे क्षेत्रीकृते सति । कुर्यात् पादप्रतिष्ठां वै सुशुभे दिवसे परे
sarvakarmasamādhyarthaṃ kṣetre kṣetrīkṛte sati / kuryāt pādapratiṣṭhāṃ vai suśubhe divase pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्मकरा दक्षा नियोक्तव्याः क्रमेण तु । संतोष्य चान्नपानाद्यैस्तोषम् आयान्ति वै (यथा)
atha karmakarā dakṣā niyoktavyāḥ krameṇa tu / saṃtoṣya cānnapānādyaistoṣam āyānti vai (yathā)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभगवानुवाच --- एवं परिगृहीते तु क्ष्मांशे शल्योज्झिते सति । आधृष्टे सोपला बाला वसुधा वसुभूमिदा
śrībhagavānuvāca --- evaṃ parigṛhīte tu kṣmāṃśe śalyojjhite sati / ādhṛṣṭe sopalā bālā vasudhā vasubhūmidā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धिं सोपेक्षते किञ्चित् कृत्रिमाम् उदपासर ? । यावन्नोपवनस्तांतु ? चिररूढैर् महाद्रुमैः
śuddhiṃ sopekṣate kiñcit kṛtrimām udapāsara ? / yāvannopavanastāṃtu ? cirarūḍhair mahādrumaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकीर्णा तत् प्रसूतैश्च मूलैर्व्याप्ता निरन्तरैः । ज्ञातं तस्यापि बालत्वं शुद्धिर्वै भाविनी स्मृता
saṃkīrṇā tat prasūtaiśca mūlairvyāptā nirantaraiḥ / jñātaṃ tasyāpi bālatvaṃ śuddhirvai bhāvinī smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्ता सरित्प्रवाहैर् न नगरग्रामदेशिकाः । महान्तं प्रेक्षते शुद्धिं भङ्क्त्वाशा बहुशो यतः
tyaktā saritpravāhair na nagaragrāmadeśikāḥ / mahāntaṃ prekṣate śuddhiṃ bhaṅktvāśā bahuśo yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वात्वा वै भावम् उद्धृत्य दाद्याद् अभ्येति मृच्छुभाम् । सितामशर्करां स्निग्धां (जलान्तर्निखनेत वा )
svātvā vai bhāvam uddhṛtya dādyād abhyeti mṛcchubhām / sitāmaśarkarāṃ snigdhāṃ (jalāntarnikhaneta vā )
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा जलं समभ्यर्च्य तर्पयेद्यादसांपतिम् । नागनाथसमोपेतं सुरसङ्घमतस्थितम्
dṛṣṭvā jalaṃ samabhyarcya tarpayedyādasāṃpatim / nāganāthasamopetaṃ surasaṅghamatasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थित्यर्थम् उपलैः सर्वैः सह संपूर्यते मृदा । मृदोपलैश्च संपूर्य जातिषु स्निग्धया तया
sthityartham upalaiḥ sarvaiḥ saha saṃpūryate mṛdā / mṛdopalaiśca saṃpūrya jātiṣu snigdhayā tayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकोटय पौनः पुन्येन बालाद् वै वापरिसेचना (त्) । समीकृत्योपलिप्याथ गोगणांस्तत्र वासयेत्
ākoṭaya paunaḥ punyena bālād vai vāparisecanā (t) / samīkṛtyopalipyātha gogaṇāṃstatra vāsayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालवत्ससमेतं च वृषेन्द्रगणसंयुतम् । सतोयाः शालयश्चैव प्रभूततृणसंचयम्
bālavatsasametaṃ ca vṛṣendragaṇasaṃyutam / satoyāḥ śālayaścaiva prabhūtatṛṇasaṃcayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विकीर्य सतिलं तत्र सन्त्यक्ते गोमयादिकैः । अपास्य गोगणं पश्चाद् उपलिप्य पुनर्महीम्
vikīrya satilaṃ tatra santyakte gomayādikaiḥ / apāsya gogaṇaṃ paścād upalipya punarmahīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समर्चयित्वा सूर्यात्मा प्राग्वद् दिक्सिद्धिम् आचरेत् । प्रासादं भगवद् रूपसमेतं कमलोद्भव
samarcayitvā sūryātmā prāgvad diksiddhim ācaret / prāsādaṃ bhagavad rūpasametaṃ kamalodbhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथाभिमतदिग्वक्त्रं निश्चयीकृत्य वै पुरा । भूभागे सति वै कुर्यात् तदग्रे यागमण्डपम्
yathābhimatadigvaktraṃ niścayīkṛtya vai purā / bhūbhāge sati vai kuryāt tadagre yāgamaṇḍapam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्त्रये तदलाभे तु सौम्ययाम्यदिगायतम् । आनुगुण्याय शुद्धिं च सुखं निर्बाधमिश्रितम्
diktraye tadalābhe tu saumyayāmyadigāyatam / ānuguṇyāya śuddhiṃ ca sukhaṃ nirbādhamiśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरैः काशैः शरैः कूर्चैर् अच्छिन्नं वा परैस्तु वा । सान्तरं विहितं तत्र पार्थिवं पीठपञ्चकम्
śaraiḥ kāśaiḥ śaraiḥ kūrcair acchinnaṃ vā paraistu vā / sāntaraṃ vihitaṃ tatra pārthivaṃ pīṭhapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तषट्पञ्चहस्तं च विभवानुगुणं ततः । चतुर्हस्तं तु वै सार्धं चतुर्हस्तम् अथापि वा
saptaṣaṭpañcahastaṃ ca vibhavānuguṇaṃ tataḥ / caturhastaṃ tu vai sārdhaṃ caturhastam athāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुविस्तृतै (ते) ष्षडंशेन सर्वेषां परिवर्ज्य च । अन्तरालानि विप्रेन्द्र तद् उच्छ्रायम् अथाचरेत्
suvistṛtai (te) ṣṣaḍaṃśena sarveṣāṃ parivarjya ca / antarālāni viprendra tad ucchrāyam athācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विंशतिमांशेन स्वेन स्वेन महामते । तद् विस्तारोच्छ्रिते सर्वे कोणस्तम्भेषु भूषयेत्
caturviṃśatimāṃśena svena svena mahāmate / tad vistārocchrite sarve koṇastambheṣu bhūṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मानेन समारोप्य स्तम्भानां शिरसोपरि । रचनारचिताश्चान्ये दण्डास्तिर्यक्प्रसारिताः
tanmānena samāropya stambhānāṃ śirasopari / racanāracitāścānye daṇḍāstiryakprasāritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे स्थूलाब्जसंभूताश्चतुर्दिक्तोरणान्विताः । तृतीयांशेन वै पीठात् तोरणाविस्तृतिर्भवेत्
sarve sthūlābjasaṃbhūtāścaturdiktoraṇānvitāḥ / tṛtīyāṃśena vai pīṭhāt toraṇāvistṛtirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुविस्तृतैस्त्रिभागेन सर्वेषां उन्नतिः स्मृता । सचक्रगरुडाः सर्वे त्रिचतुःपञ्चसंख्यया
suvistṛtaistribhāgena sarveṣāṃ unnatiḥ smṛtā / sacakragaruḍāḥ sarve tricatuḥpañcasaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सान्तरालप्रमाणेन सस्तंभास्तोरणाखिलाः । विनिवेश्याः क्षितौ कृत्वा सर्वे चैव सुलक्षणाः
sāntarālapramāṇena sastaṃbhāstoraṇākhilāḥ / viniveśyāḥ kṣitau kṛtvā sarve caiva sulakṣaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरश्रास्त्वथो देशा ह्यष्टाश्रा मध्यतो द्विज । वर्तुलाचोर्ध्वभागाश्च समांशेन विभाजिताः
caturaśrāstvatho deśā hyaṣṭāśrā madhyato dvija / vartulācordhvabhāgāśca samāṃśena vibhājitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीथी प्राक्पश्चिमा भागा उभयोः पीठसंमिता । सोत्तरं दक्षिणं भागम् एकैकं पीठवर्तकम्
vīthī prākpaścimā bhāgā ubhayoḥ pīṭhasaṃmitā / sottaraṃ dakṣiṇaṃ bhāgam ekaikaṃ pīṭhavartakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वैवं भगवद् यागमण्डपं सर्वकर्मणा । उदग्दिक्पीठतश्चोर्ध्वे धिष्ण्यं कुर्यात् कजङ्कितम्
kṛtvaivaṃ bhagavad yāgamaṇḍapaṃ sarvakarmaṇā / udagdikpīṭhataścordhve dhiṣṇyaṃ kuryāt kajaṅkitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्तुलं चतुरश्रं वा प्रकाशाख्यं सुलक्षणम् । शङ्खचक्रगदापद्मैश्चिह्निते मेखलावनौ
vartulaṃ caturaśraṃ vā prakāśākhyaṃ sulakṣaṇam / śaṅkhacakragadāpadmaiścihnite mekhalāvanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्याणाम् अधिवासार्थं तत्समीपस्थितां महीम् । मध्यमे मण्डलं पीठे मन्त्रास्त्रकलशार्चनम्
dravyāṇām adhivāsārthaṃ tatsamīpasthitāṃ mahīm / madhyame maṇḍalaṃ pīṭhe mantrāstrakalaśārcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्कं स्नानकुंभानां सोषधीनां निवेशने । अन्यत्र शयनं तस्मिन् स्नानपीठे तु विन्यसेत्
catuṣkaṃ snānakuṃbhānāṃ soṣadhīnāṃ niveśane / anyatra śayanaṃ tasmin snānapīṭhe tu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्वारं सगवाक्षं च सकवाटं हि सार्गलम् । कृत्वैवं अधिवासार्थं प्राकारवलयं महत्
sadvāraṃ sagavākṣaṃ ca sakavāṭaṃ hi sārgalam / kṛtvaivaṃ adhivāsārthaṃ prākāravalayaṃ mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादक्षेत्रमानं च सन्त्यज्य परितः स्थितम् । समेखलं सपीठं तत् दिक्षु कुण्डाष्टकं लिखेत्
prāsādakṣetramānaṃ ca santyajya paritaḥ sthitam / samekhalaṃ sapīṭhaṃ tat dikṣu kuṇḍāṣṭakaṃ likhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुकल्पे तु वै कुर्यात् प्राच्यां दिङ्मण्डलाद्बहिः । तत्पाश्चात्ये तु वा भागे एकपीठाः सतोरणाः
anukalpe tu vai kuryāt prācyāṃ diṅmaṇḍalādbahiḥ / tatpāścātye tu vā bhāge ekapīṭhāḥ satoraṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तम्भा वा पृथक्पीठा विविक्ताश्च परस्परम् । प्राग्भागे चक्रपद्माख्यं दक्षिणे केवलेश्वरी
stambhā vā pṛthakpīṭhā viviktāśca parasparam / prāgbhāge cakrapadmākhyaṃ dakṣiṇe kevaleśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरश्रं तु वा कल्प्यं गदामेखलम् अब्जज । पद्माद् उत्तरदिग्भागे शङ्खं कोणचतुष्टये
caturaśraṃ tu vā kalpyaṃ gadāmekhalam abjaja / padmād uttaradigbhāge śaṅkhaṃ koṇacatuṣṭaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष पादप्रतिष्ठायां कुण्डानां संस्थितिः स्मृता । चातुरात्म्यादिदेवानां ब्रह्मन् स्थापनकर्मणि
eṣa pādapratiṣṭhāyāṃ kuṇḍānāṃ saṃsthitiḥ smṛtā / cāturātmyādidevānāṃ brahman sthāpanakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्थितिं शृणु कुण्डानां विविधा दिग्विदिक्षु च । महविभवसौभाग्यआयुरारोग्यवृद्धये ॥ पौस् ४२। ९६ ॥ सिद्धये सर्वकर्माणां विघ्नानां विनिवृत्तये । व्यत्ययाच्च फलं विद्धि मुक्तये समतानसौ
saṃsthitiṃ śṛṇu kuṇḍānāṃ vividhā digvidikṣu ca / mahavibhavasaubhāgyaāyurārogyavṛddhaye // Paus 42. 96 // siddhaye sarvakarmāṇāṃ vighnānāṃ vinivṛttaye / vyatyayācca phalaṃ viddhi muktaye samatānasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गदाद्वन्द्वद्वयोपेतं प्राग्दिक्तुर्याश्रमेव च । चक्रदक्षिणदिग्विप्र शङ्खं प्रत्यग्गते ततः
gadādvandvadvayopetaṃ prāgdikturyāśrameva ca / cakradakṣiṇadigvipra śaṅkhaṃ pratyaggate tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मम् उत्तरदिग्भागे यथाभिमतपल्लवम् । आग्नेयं तु समापाद्य कुण्डम् अश्वत्थपत्रवत्
padmam uttaradigbhāge yathābhimatapallavam / āgneyaṃ tu samāpādya kuṇḍam aśvatthapatravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमुक्तकमलं कुर्यात् त्रिकोणं पूर्ववर्तुलम् । होमार्थं यातुदिक्कुण्डम् अष्टाश्रं वायवे पदे
vimuktakamalaṃ kuryāt trikoṇaṃ pūrvavartulam / homārthaṃ yātudikkuṇḍam aṣṭāśraṃ vāyave pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिष्ण्यं श्रीवत्ससंज्ञं यत् प्राग्वद् अर्धेन्दुलक्षणम् । ऐशान्यां तु समालिख्य लक्षणेनोपलक्षितम्
dhiṣṇyaṃ śrīvatsasaṃjñaṃ yat prāgvad ardhendulakṣaṇam / aiśānyāṃ tu samālikhya lakṣaṇenopalakṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो ऽपरं संनिवेशम् एकाग्रम् अवधारय । धिष्ण्यं पूर्वपदे वृत्तम् आग्नेय्यां कौस्तुभाकृतिम्
ato 'paraṃ saṃniveśam ekāgram avadhāraya / dhiṣṇyaṃ pūrvapade vṛttam āgneyyāṃ kaustubhākṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रं दक्षिणदिग्भागे शार्ङ्गाकारं तु यातुदिक् । आप्यं गदाकृतिं प्राग्वनमालाख्या वायवे पदे
cakraṃ dakṣiṇadigbhāge śārṅgākāraṃ tu yātudik / āpyaṃ gadākṛtiṃ prāgvanamālākhyā vāyave pade
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदग्दिक्कमलाकारं श्रीवत्साकारनीशगम् । विस्तारसममानं तु सर्वेषां विहितं तु वै
udagdikkamalākāraṃ śrīvatsākāranīśagam / vistārasamamānaṃ tu sarveṣāṃ vihitaṃ tu vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्वद् द्वादशमांशं तु ओष्ठार्धं परिमृज्य च । सुसमं मेखलाबन्धं कुर्यात् तद्विस्तृतेः समम्
prāgvad dvādaśamāṃśaṃ tu oṣṭhārdhaṃ parimṛjya ca / susamaṃ mekhalābandhaṃ kuryāt tadvistṛteḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समेखला वै विषमाः सर्वेषां पूर्ववद् द्विज । यथोक्तलक्षणा कार्या योनिः पिप्पलपत्रवत्
samekhalā vai viṣamāḥ sarveṣāṃ pūrvavad dvija / yathoktalakṣaṇā kāryā yoniḥ pippalapatravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यदेशे सुवृत्तं च तुर्यं श्रीवत्सलक्षणम् । प्रासादक्षेत्रभूमेर् वा तमेवैशपदे बहिः
madhyadeśe suvṛttaṃ ca turyaṃ śrīvatsalakṣaṇam / prāsādakṣetrabhūmer vā tamevaiśapade bahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपाद्य मानयुक्तं वा तर्पणे सर्वकर्मणाम् । वास्त्वङ्गविबुधानां च लोकेशानां महामते
saṃpādya mānayuktaṃ vā tarpaṇe sarvakarmaṇām / vāstvaṅgavibudhānāṃ ca lokeśānāṃ mahāmate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विघ्नेशद्वारपालानां क्षेत्रेशस्य तथा क्षितेः । संपाद्यम् एवम् अब्जोत्थ सकुण्डं यागमन्दिरम्
vighneśadvārapālānāṃ kṣetreśasya tathā kṣiteḥ / saṃpādyam evam abjottha sakuṇḍaṃ yāgamandiram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्तरात् सबाह्यं च ऊर्जनं परिभूषयेत् । सुविचित्रैर् ध्वजै रम्यैर्वैजयन्तीगणैश्च तैः
tato 'ntarāt sabāhyaṃ ca ūrjanaṃ paribhūṣayet / suvicitrair dhvajai ramyairvaijayantīgaṇaiśca taiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोच्छ्रितैः कदलीरूपैर् द्रुमाङ्गैः पावनैर् दृढैः । सवस्त्रैः पूर्णसुघटैः पुष्पैर्वै मञ्जरीगणैः
procchritaiḥ kadalīrūpair drumāṅgaiḥ pāvanair dṛḍhaiḥ / savastraiḥ pūrṇasughaṭaiḥ puṣpairvai mañjarīgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानैविविधाकारैर् विनानलगृहं तु वै । सशरैर्बर्हिपक्षैस्तु सूत्रैर्भूताधिदैवतैः
vitānaivividhākārair vinānalagṛhaṃ tu vai / saśarairbarhipakṣaistu sūtrairbhūtādhidaivataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक् प्राप्तैर् लोकनाथाद्यैर् द्वाःस्थैः क्षेत्रलतागृहैः । दर्पणैश्चामरैश्चित्रैर् घण्टावृन्दैः स्वरान्वितैः
prāk prāptair lokanāthādyair dvāḥsthaiḥ kṣetralatāgṛhaiḥ / darpaṇaiścāmaraiścitrair ghaṇṭāvṛndaiḥ svarānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्वाज्यदधिसक्षीरसुपूर्णैः कांस्यभाजानैः । उपकुंभाननस्थैश्च हरितैः पालिकागणैः
madhvājyadadhisakṣīrasupūrṇaiḥ kāṃsyabhājānaiḥ / upakuṃbhānanasthaiśca haritaiḥ pālikāgaṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालितण्डुलपात्रैस्तु सहिरण्यैः फलोद्वहैः । लाजसिद्धार्थकैर् बीजभाजनैः षड्रसान्वितैः
śālitaṇḍulapātraistu sahiraṇyaiḥ phalodvahaiḥ / lājasiddhārthakair bījabhājanaiḥ ṣaḍrasānvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्सुगन्धैस्त्वगेलाद्यैः पात्रैः पूगफलैस्ततः । मधूकबदरीलाक्षा३सुभिस्त्रिफलैः फलैः
satsugandhaistvagelādyaiḥ pātraiḥ pūgaphalaistataḥ / madhūkabadarīlākṣā3subhistriphalaiḥ phalaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तत्प्रभवैः पुष्पैः बहुभिः प्रकरीयकैः । इत्येवमाद्यैर् विविधैर् भोगपूगैस्तु पावनैः
yathā tatprabhavaiḥ puṣpaiḥ bahubhiḥ prakarīyakaiḥ / ityevamādyair vividhair bhogapūgaistu pāvanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूमयः पीठबाह्यास्तु सर्वदिक्परिवार्य च । संप्रवेश्याखिलं तत्र संभारं भूरिसंभृतम्
bhūmayaḥ pīṭhabāhyāstu sarvadikparivārya ca / saṃpraveśyākhilaṃ tatra saṃbhāraṃ bhūrisaṃbhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुभे ग्रहे ऽनुकूले च नक्षत्रे सुस्थिरे ततः । लग्ने स्थिरे स्थिरांशे च परिशुद्धे गुणान्विते
śubhe grahe 'nukūle ca nakṣatre susthire tataḥ / lagne sthire sthirāṃśe ca pariśuddhe guṇānvite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादाङ्घ्रिप्रतिष्ठार्थं कर्ता वै भगवन्मयः । कृताह्निको द्विजेन्द्राद्यैर् देशिकेन समन्वितः
prāsādāṅghripratiṣṭhārthaṃ kartā vai bhagavanmayaḥ / kṛtāhniko dvijendrādyair deśikena samanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेरीपटहवादित्रशङ्खशब्दादिकैः सह । ऋग्यजुः सामपूर्वांश्च प्रशस्ताः संपठन् श्रुतीः
bherīpaṭahavāditraśaṅkhaśabdādikaiḥ saha / ṛgyajuḥ sāmapūrvāṃśca praśastāḥ saṃpaṭhan śrutīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वारपालार्चनं कृत्वा यागागारं प्रविश्य च । संस्मृत्य स्वासने व्याप्तिम् अर्चयित्वोपविश्य च
dvārapālārcanaṃ kṛtvā yāgāgāraṃ praviśya ca / saṃsmṛtya svāsane vyāptim arcayitvopaviśya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.