Nagarjuna: Pancakrama 2

अनुत्तरसन्धिरित्यपरनामा सर्वशुद्धिविशुद्धिक्रमः द्वितीयः नमः श्रीवज्रसत्त्वाय नमस्ते ऽस्तु नमस्ते ऽस्तु नमस्ते ऽस्तु नमो नमः । एवं स्तुते नमस्ते ऽस्तु कः स्तोता कश्च संस्तुतः

anuttarasandhirityaparanāmā sarvaśuddhiviśuddhikramaḥ dvitīyaḥ namaḥ śrīvajrasattvāya namaste 'stu namaste 'stu namaste 'stu namo namaḥ | evaṃ stute namaste 'stu kaḥ stotā kaśca saṃstutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जलं जले न्यस्तं घृतं चैव यथा घृते । स्वकीयं च स्वयं पश्येज् ज्ञानं यत्रेह वन्दना

yathā jalaṃ jale nyastaṃ ghṛtaṃ caiva yathā ghṛte | svakīyaṃ ca svayaṃ paśyej jñānaṃ yatreha vandanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्तु सर्वज्ञगतिभिर्विना तन्नोपलभ्यते । तमःपटलसञ्छन्नं प्रसादाद् द्वीपमाप्नुयात्

kintu sarvajñagatibhirvinā tannopalabhyate | tamaḥpaṭalasañchannaṃ prasādād dvīpamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यं च अतिशून्यं च महाशुन्यं तृतीयकम् । चतुर्थं सर्वशून्यं च फलहेतुप्रभेदतः

śūnyaṃ ca atiśūnyaṃ ca mahāśunyaṃ tṛtīyakam | caturthaṃ sarvaśūnyaṃ ca phalahetuprabhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञोपायसमायोगान्निष्पन्नमुपलब्धकम् । उपलब्धाच्च निष्पन्नात् सर्वशून्यं प्रभास्वरम्

prajñopāyasamāyogānniṣpannamupalabdhakam | upalabdhācca niṣpannāt sarvaśūnyaṃ prabhāsvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुक्रमविशुद्धं तु विज्ञानत्रययोगतः । शून्यत्रयसमायोगाल्लभ्यते ऽनुत्तरं पदम्

hetukramaviśuddhaṃ tu vijñānatrayayogataḥ | śūnyatrayasamāyogāllabhyate 'nuttaraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकश्शून्यं प्रज्ञा च चित्तं च परतन्त्रकम् । तस्येदानीं प्रवक्ष्यामि प्रकृतिस्फरणं स्फुटम्

ālokaśśūnyaṃ prajñā ca cittaṃ ca paratantrakam | tasyedānīṃ pravakṣyāmi prakṛtispharaṇaṃ sphuṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विरागो मध्यमश्चैव अधिमात्रस्तथैव च । मनोगतागतं चैव शोकादितृतीयं तथा

virāgo madhyamaścaiva adhimātrastathaiva ca | manogatāgataṃ caiva śokāditṛtīyaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्यं विकम्पो भीतश्च मध्यभीतो ऽतिभीतकः । तृष्णा मध्यतृष्णा चातितृओस्णोओपादानकं तथा

saumyaṃ vikampo bhītaśca madhyabhīto 'tibhītakaḥ | tṛṣṇā madhyatṛṣṇā cātitṛosṇoopādānakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःशुभं क्षुत्तृषा चैव वेदना समवेदना । अतिवेदना क्षणश्चैव वेत्तिविद्धारणापदम्

niḥśubhaṃ kṣuttṛṣā caiva vedanā samavedanā | ativedanā kṣaṇaścaiva vettividdhāraṇāpadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यवेक्षणं लज्जा च कारुण्यं स्नेहतस्त्रयम् । चकितं संशयश्चैव मात्सर्यं चेति कीर्तिताः

pratyavekṣaṇaṃ lajjā ca kāruṇyaṃ snehatastrayam | cakitaṃ saṃśayaścaiva mātsaryaṃ ceti kīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस्त्रिंशत् प्रकृतयः स्वसंवेद्याः शरीरिणाम् । संवृतिस्फुटरुपेण निशासंज्ञा प्रदर्शिताः

trayastriṃśat prakṛtayaḥ svasaṃvedyāḥ śarīriṇām | saṃvṛtisphuṭarupeṇa niśāsaṃjñā pradarśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीसंज्ञा तथा प्रोक्ता मन्दाकारा तथैव च । वामसंज्ञा पुनश्चैव चन्द्रमण्डलपङ्कजम्

strīsaṃjñā tathā proktā mandākārā tathaiva ca | vāmasaṃjñā punaścaiva candramaṇḍalapaṅkajam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृढीकरणहेतुत्वात् सबिन्दुः प्रथमः स्वरः । निशाकरांशुसङ्काश आलोकज्ञानसम्भवः

dṛḍhīkaraṇahetutvāt sabinduḥ prathamaḥ svaraḥ | niśākarāṃśusaṅkāśa ālokajñānasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकाभासमित्युत्कम् अतिशून्यमुपायकम् । परिकल्पितं तथा प्रोक्तं प्रोक्तं चैतसिकं तथा

ālokābhāsamityutkam atiśūnyamupāyakam | parikalpitaṃ tathā proktaṃ proktaṃ caitasikaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागो रक्तं तथा तुष्टं मध्यतुष्टातितुष्टकम् । हर्षणं चैव प्रामोद्यं विस्मयो हसितं तथा

rāgo raktaṃ tathā tuṣṭaṃ madhyatuṣṭātituṣṭakam | harṣaṇaṃ caiva prāmodyaṃ vismayo hasitaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ह्लादनालिङ्गनं चैव तथा चुम्बनचूषणम् । धैर्यं वीर्यं च मानश्च कर्तृहर्तृबलानि च

hlādanāliṅganaṃ caiva tathā cumbanacūṣaṇam | dhairyaṃ vīryaṃ ca mānaśca kartṛhartṛbalāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्साहः साहसं चैव तथा चोत्तमसाहसम् । मध्यमं साहसं राद्रं विलासो वैरमेव च

utsāhaḥ sāhasaṃ caiva tathā cottamasāhasam | madhyamaṃ sāhasaṃ rādraṃ vilāso vairameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं च वाक् स्फुटा सत्यमसत्यं निश्चयस्तथा । निरुपादानदातृत्वे चोदनं शूरता तथा । अलज्जा धूर्तदुष्टश्च हठः कुटिल एव च । चत्वारिंशत् प्रकृतयः क्षणिकाश्चातिशून्यज्जाः

śubhaṃ ca vāk sphuṭā satyamasatyaṃ niścayastathā | nirupādānadātṛtve codanaṃ śūratā tathā | alajjā dhūrtaduṣṭaśca haṭhaḥ kuṭila eva ca | catvāriṃśat prakṛtayaḥ kṣaṇikāścātiśūnyajjāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवापुरुषसंज्ञा च खराकारश्च दक्षिणः । सूर्यमण्डलसंज्ञा च वज्रसंज्ञा तथैव च

divāpuruṣasaṃjñā ca kharākāraśca dakṣiṇaḥ | sūryamaṇḍalasaṃjñā ca vajrasaṃjñā tathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कला सैव तु विज्ञेया बिन्दुद्वयविभूषिता । दिवाकरांशुइसङ्काशा आलोकाभासयोगजा

kalā saiva tu vijñeyā bindudvayavibhūṣitā | divākarāṃśuisaṅkāśā ālokābhāsayogajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकस्योपलब्धिश्च उपलब्धं तथैव च । परिनिष्पन्नकं चैव अविद्या चैव नामतः

ālokasyopalabdhiśca upalabdhaṃ tathaiva ca | pariniṣpannakaṃ caiva avidyā caiva nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशून्यपदस्यैते पर्यायाः कथिता जिनैः । मध्यरागक्षणश्चैव विस्मृतिर्भ्रान्तिरेव च

mahāśūnyapadasyaite paryāyāḥ kathitā jinaiḥ | madhyarāgakṣaṇaścaiva vismṛtirbhrāntireva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णींभावश्च खेदश्च आलस्यं दन्धता तथा । अविद्यायाः क्षणाः सप्त विज्ञेयाः सुक्ष्मयोगिभिः

tūṣṇīṃbhāvaśca khedaśca ālasyaṃ dandhatā tathā | avidyāyāḥ kṣaṇāḥ sapta vijñeyāḥ sukṣmayogibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न बीजं विन्दुसंयुक्तं न वायुर्द्वारनिर्गतः । यदालोकोपलब्धं तु तत् परिनिष्पन्नलक्षणम्

na bījaṃ vindusaṃyuktaṃ na vāyurdvāranirgataḥ | yadālokopalabdhaṃ tu tat pariniṣpannalakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताः प्रकृतयः सूक्ष्माः शतं षष्ट्युत्तरं दिवा । रात्रौ चापि प्रवर्तन्ते वायुवाहनहेतुना

etāḥ prakṛtayaḥ sūkṣmāḥ śataṃ ṣaṣṭyuttaraṃ divā | rātrau cāpi pravartante vāyuvāhanahetunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणे लवे मुहूर्त्ते च निमेषे मात्रके तथा । क्षण इत्यच्छटावस्था लवः सर्षपवर्तनम्

kṣaṇe lave muhūrtte ca nimeṣe mātrake tathā | kṣaṇa ityacchaṭāvasthā lavaḥ sarṣapavartanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्वासस्तु मुहूर्त्तं स्यान्निमेषो ऽक्षिनिमेषणम् । मात्रा तु हस्ततालं स्यात् क्षणादीनां तु लक्षणम्

āśvāsastu muhūrttaṃ syānnimeṣo 'kṣinimeṣaṇam | mātrā tu hastatālaṃ syāt kṣaṇādīnāṃ tu lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संवित्तिमात्रकं ज्ञानमाकाशवदलक्षणम् । किन्तु तस्य प्रभेदो ऽस्ति सन्ध्यारात्रिदिवात्मना

saṃvittimātrakaṃ jñānamākāśavadalakṣaṇam | kintu tasya prabhedo 'sti sandhyārātridivātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलोकालोकाभासौ च तथालोकोपलब्धकम् । चित्तं त्रिविधमित्युक्तम् आधारस्तस्य कथ्यते

ālokālokābhāsau ca tathālokopalabdhakam | cittaṃ trividhamityuktam ādhārastasya kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुना सूक्ष्मरूपेण ज्ञानं संमिश्रतां गतम् । निःसृत्येन्द्रियमार्गेम्यो विषयानवलम्बते

vāyunā sūkṣmarūpeṇa jñānaṃ saṃmiśratāṃ gatam | niḥsṛtyendriyamārgemyo viṣayānavalambate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभासेन यदा युक्तो वायुर्वाहनतां गतः । तदा तत्प्रकृतीः सर्वा अस्तव्यस्ताः प्रवर्तयेत्

ābhāsena yadā yukto vāyurvāhanatāṃ gataḥ | tadā tatprakṛtīḥ sarvā astavyastāḥ pravartayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र यत्र स्थितो वायुस्तां तां प्रकृतिमुद्वहेत् । यावत् समीरणोत्पादो नाभासो निश्चलो भवेत्

yatra yatra sthito vāyustāṃ tāṃ prakṛtimudvahet | yāvat samīraṇotpādo nābhāso niścalo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आभासद्वयहेतुः स्यादात्मभावविकल्पना । उभयांशिकमेव स्याद् यदालोकोपलब्धकम्

ābhāsadvayahetuḥ syādātmabhāvavikalpanā | ubhayāṃśikameva syād yadālokopalabdhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वासामेव मायानां स्त्रीमायैव विशिष्यते । ज्ञानत्रयप्रभेदो ऽयं स्फुटमत्रैव लक्ष्यते

sarvāsāmeva māyānāṃ strīmāyaiva viśiṣyate | jñānatrayaprabhedo 'yaṃ sphuṭamatraiva lakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागश्चैव विरागश्च द्वरोरन्तरिति त्रयम् । द्वीन्द्रियस्य समापत्त्या वज्रपद्मसमागमात्

rāgaścaiva virāgaśca dvarorantariti trayam | dvīndriyasya samāpattyā vajrapadmasamāgamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानद्वयसमायोगः समापत्तिः प्रकीर्तीता । ज्ञानद्वयसमापत्त्या यथोक्तकरणेन तु

jñānadvayasamāyogaḥ samāpattiḥ prakīrtītā | jñānadvayasamāpattyā yathoktakaraṇena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ज्ञानं प्राप्यते यत्नात् तदालोकोपलब्धकम् । यस्य वज्राब्जसंयोगः संवृत्या तु न विद्यते

yajjñānaṃ prāpyate yatnāt tadālokopalabdhakam | yasya vajrābjasaṃyogaḥ saṃvṛtyā tu na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिध्यते योगसामर्थ्यात् सकृदप्यनुभूतवान् । यथा प्रभेदं विज्ञाय ज्ञानवृत्तिं स्वभावतः

sidhyate yogasāmarthyāt sakṛdapyanubhūtavān | yathā prabhedaṃ vijñāya jñānavṛttiṃ svabhāvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लक्षयेत् सततं योगी तामेव प्रकृतिं पुनः । पयोधरा यथा नैके नानासंस्थानवर्णकाः

lakṣayet satataṃ yogī tāmeva prakṛtiṃ punaḥ | payodharā yathā naike nānāsaṃsthānavarṇakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्भूता गगनाभोगाल्लयं गच्छन्ति तत्र वै । एवं प्रकृतयः सर्वा आभासत्रयहेतुकाः

udbhūtā gaganābhogāllayaṃ gacchanti tatra vai | evaṃ prakṛtayaḥ sarvā ābhāsatrayahetukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्विश्य विषयान् कृत्स्नान् प्रविशन्ति प्रभास्वरम् । एषां स्वभावाबिज्ञानदज्ञानपटलावृताः

nirviśya viṣayān kṛtsnān praviśanti prabhāsvaram | eṣāṃ svabhāvābijñānadajñānapaṭalāvṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा शुभाशुभं कर्म भ्रमन्ति गतिपञ्चके । आनन्तर्यादिकं कृत्वा नरकेषु विपच्यते

kṛtvā śubhāśubhaṃ karma bhramanti gatipañcake | ānantaryādikaṃ kṛtvā narakeṣu vipacyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं दानादिकं कृत्वा स्वर्गादिषु महीयते । अनन्तजन्मसाहस्रं प्राप्य चैवं पुनः पुनः

śubhaṃ dānādikaṃ kṛtvā svargādiṣu mahīyate | anantajanmasāhasraṃ prāpya caivaṃ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वकर्मविपाको ऽयमिति शोचति मोहतः । प्रकृत्याभासयोगेन येन क्लिश्यन्ति जन्तवः

pūrvakarmavipāko 'yamiti śocati mohataḥ | prakṛtyābhāsayogena yena kliśyanti jantavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञात्वा तमेव मुच्यन्ते ज्ञानिनो भवपञ्जरात् । प्रज्ञास्वभाव एवायं चन्द्रमण्डलकल्पना

jñātvā tameva mucyante jñānino bhavapañjarāt | prajñāsvabhāva evāyaṃ candramaṇḍalakalpanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्तमेव स्वयं पश्येत् स्वमेव शशिबिम्बवत् । अथ चन्द्रं समालम्ब्य वज्रचिन्हं प्रकल्पयेत्

cittameva svayaṃ paśyet svameva śaśibimbavat | atha candraṃ samālambya vajracinhaṃ prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपायसूचकं ह्येतद् वज्राद्युत्पत्तियोगिनाम् । चन्द्रवज्रादिसंयोगश्चित्तचैतससङ्गमः

upāyasūcakaṃ hyetad vajrādyutpattiyoginām | candravajrādisaṃyogaścittacaitasasaṅgamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञोपायसमायोगाज्जायते देवताकृतिः । चतुर्मुद्राभिरामुद्र्य देवतागर्वमुद्वहन्

prajñopāyasamāyogājjāyate devatākṛtiḥ | caturmudrābhirāmudrya devatāgarvamudvahan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विचरेत् तु सदा मन्त्री उत्पत्तिक्रमयोगवान् । यथोक्तं श्रीसमाजादौ तत्र तत्र सुविस्तरम्

vicaret tu sadā mantrī utpattikramayogavān | yathoktaṃ śrīsamājādau tatra tatra suvistaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावत् स्याद् भावनायोगस्तावत् स्यादादिकर्मिकः । परिनिष्पन्नयोगस्य सूचन क्रियते ऽधुना

yāvat syād bhāvanāyogastāvat syādādikarmikaḥ | pariniṣpannayogasya sūcana kriyate 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्यत्रयविशुद्धिर्या प्रभास्वरमिहोच्यते । सर्वशून्यपदं तच्च ज्ञानत्रयविशुद्धितः

śūnyatrayaviśuddhiryā prabhāsvaramihocyate | sarvaśūnyapadaṃ tacca jñānatrayaviśuddhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानशुद्धिपदं तत्त्वं सर्वज्ञत्वमनुत्तरम् । निर्विकारं निराभासं निर्द्वन्द्वं परमं शिवम्

jñānaśuddhipadaṃ tattvaṃ sarvajñatvamanuttaram | nirvikāraṃ nirābhāsaṃ nirdvandvaṃ paramaṃ śivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्तीति न च नास्तीति न च वाक्यगोचरम् । अतः प्रभास्वराच्चूद्धाज्ज्ञानत्रयसमुद्भवः

astīti na ca nāstīti na ca vākyagocaram | ataḥ prabhāsvarāccūddhājjñānatrayasamudbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशल्लक्षणधरो ह्यशीतिव्यञ्चनान्वितः । सर्वाकारवरोपेतः सर्वज्ञो जायते ततः

dvātriṃśallakṣaṇadharo hyaśītivyañcanānvitaḥ | sarvākāravaropetaḥ sarvajño jāyate tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा चोक्तं महायानसूत्रे ललितविस्तरे । अभिसम्बोधिकामो ऽयं शाक्यसिंहस्तथागतः

tathā coktaṃ mahāyānasūtre lalitavistare | abhisambodhikāmo 'yaṃ śākyasiṃhastathāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशून्येन बुद्धत्वं प्राप्स्यामीत्यभिमानतः । नैरञ्चनानदीतीरे निस्पाद्यास्फानकं गतः

mahāśūnyena buddhatvaṃ prāpsyāmītyabhimānataḥ | nairañcanānadītīre nispādyāsphānakaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलबिम्बीव सम्पूर्णाः खमध्यस्था जिनास्तदा । एकस्वरेण तं प्राहुरच्छटेन जिनौरसम्

tilabimbīva sampūrṇāḥ khamadhyasthā jināstadā | ekasvareṇa taṃ prāhuracchaṭena jinaurasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविशुद्धमिदं ध्यानं न चैतदिष्टकावहम् । प्रभास्वरं आतु आलम्ब्यमाकाशतलवत् परम्

aviśuddhamidaṃ dhyānaṃ na caitadiṣṭakāvaham | prabhāsvaraṃ ātu ālambyamākāśatalavat param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभास्वरपदे प्राप्ते स्वेच्छारूपस्तु जायसे । सवैश्वर्यं तथा प्राप्य वज्रकाये प्रमोदसे

prabhāsvarapade prāpte svecchārūpastu jāyase | savaiśvaryaṃ tathā prāpya vajrakāye pramodase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं श्रुत्वा तु तं श्ब्दं विसर्ज्यास्फानकं ततः । निशार्धसमये तत्त्वमालम्ब्यैव जिनौरसः

evaṃ śrutvā tu taṃ śbdaṃ visarjyāsphānakaṃ tataḥ | niśārdhasamaye tattvamālambyaiva jinaurasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋजुकेनैव कायेन वाचाय ऋजुरेव च । साशनो नाशनो नैव न मौनी नाप्यमौनवान्

ṛjukenaiva kāyena vācāya ṛjureva ca | sāśano nāśano naiva na maunī nāpyamaunavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोन्मीलितसुनेत्रस्तु न च मीलितलोचनः । स्वच्छं व्यक्तं महाज्ञानं सर्वशून्यं महाद्भुतम्

nonmīlitasunetrastu na ca mīlitalocanaḥ | svacchaṃ vyaktaṃ mahājñānaṃ sarvaśūnyaṃ mahādbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पश्यति तद्वयक्तं गुरुपादप्रसादतः । अनागतमतीतं च वर्तमानं भवत्रयम्

atha paśyati tadvayaktaṃ gurupādaprasādataḥ | anāgatamatītaṃ ca vartamānaṃ bhavatrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षणान्निखिलं पश्येत् प्रभास्वरविशुद्धधृक् । जलचन्द्रमरीच्यादिमायागुणविभूषितः

tatkṣaṇānnikhilaṃ paśyet prabhāsvaraviśuddhadhṛk | jalacandramarīcyādimāyāguṇavibhūṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरुणोद्गमकाले तु वज्रोपमसमाधिना । निषद्य बोधिमूले तु सो ऽकरोन्मारभञ्चनम्

aruṇodgamakāle tu vajropamasamādhinā | niṣadya bodhimūle tu so 'karonmārabhañcanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्य शाक्यनाथेन तत्त्वज्ञानमनुत्तरम् । जगत्त्रयहितार्थाय तदेवेह प्रदर्शितम्

samprāpya śākyanāthena tattvajñānamanuttaram | jagattrayahitārthāya tadeveha pradarśitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्त्वज्ञानमिति प्रोक्तमभिसम्बोधिदर्शनम् । पञ्चानन्तर्यकर्मा च मन्दपुण्यो ऽपि यो नरः

tattvajñānamiti proktamabhisambodhidarśanam | pañcānantaryakarmā ca mandapuṇyo 'pi yo naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुप्रसादादाप्नोति चिन्तामणिरिवापरम् । यथेष्टं कुरुते चर्यां संबुद्धो ऽयमनागतः

guruprasādādāpnoti cintāmaṇirivāparam | yatheṣṭaṃ kurute caryāṃ saṃbuddho 'yamanāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न रागो न विरागश्च मध्यमा नोपलभ्यते । न शून्यं नापि चाशून्यं मध्यमा नोपलभ्यते

na rāgo na virāgaśca madhyamā nopalabhyate | na śūnyaṃ nāpi cāśūnyaṃ madhyamā nopalabhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वबुद्धसमायोग इदमेव प्रदर्शितम् । त्रिज्ञानाद् व्यतिरिक्तं यत् तत्त्वं सन्ध्याय भाषया

sarvabuddhasamāyoga idameva pradarśitam | trijñānād vyatiriktaṃ yat tattvaṃ sandhyāya bhāṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभावेत्यादिगाथाभिः पटले बोधिचित्तके । श्रीसमाजे ऽपि तत् प्रोक्तमभिसम्बोधिलक्षणम्

abhāvetyādigāthābhiḥ paṭale bodhicittake | śrīsamāje 'pi tat proktamabhisambodhilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागादीनां विशुद्धिर्या परमाद्ये प्रदर्शिता । सर्वशून्यं समुद्दिश्य सापि प्रोक्ता तथागतैः

rāgādīnāṃ viśuddhiryā paramādye pradarśitā | sarvaśūnyaṃ samuddiśya sāpi proktā tathāgataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानासूत्रेषु तन्त्रेषु यत् तत्त्वमुपदर्शितम् । सर्वशून्यपदं ह्येतन्नान्यत् तत्राभिधीयते

nānāsūtreṣu tantreṣu yat tattvamupadarśitam | sarvaśūnyapadaṃ hyetannānyat tatrābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरशीतिसाहस्रे धर्मस्कन्धे महामुनेः । सारात् सारतरं प्रोक्तम् अभिसम्बोधिलक्षणम्

caturaśītisāhasre dharmaskandhe mahāmuneḥ | sārāt sārataraṃ proktam abhisambodhilakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटी नग्नश्च मुण्डी वा शिखिनिःसङ्गवृत्तयः । तैस्तैश्च विविधैर्लिङ्गैरभिसम्बोधिकामिनः

jaṭī nagnaśca muṇḍī vā śikhiniḥsaṅgavṛttayaḥ | taistaiśca vividhairliṅgairabhisambodhikāminaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां तत्त्वविहीनानां व्रतचर्यादिकः क्रमः । तत्त्वज्ञानविहीनत्वात् तेन मुक्तिर्न लभ्यते

teṣāṃ tattvavihīnānāṃ vratacaryādikaḥ kramaḥ | tattvajñānavihīnatvāt tena muktirna labhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिकर्मिकयोगेन चाष्टमीं भूमिमाप्नुयात् । आलोकत्रयदर्शी च दशभूम्यां प्रतिष्ठितः

ādikarmikayogena cāṣṭamīṃ bhūmimāpnuyāt | ālokatrayadarśī ca daśabhūmyāṃ pratiṣṭhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्य ह्यभिसम्बोधिं शुद्धावासमुपागतः । बुद्धक्षेत्रेस्ववैवर्ती सर्वज्ञ इह जन्मनि

samprāpya hyabhisambodhiṃ śuddhāvāsamupāgataḥ | buddhakṣetresvavaivartī sarvajña iha janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मोदयाभिसम्बोधिः क्रीडारागादिविस्तरैः । धर्मधात्वाभिसमबोधिर्यथालाभविचेष्टितैः

dharmodayābhisambodhiḥ krīḍārāgādivistaraiḥ | dharmadhātvābhisamabodhiryathālābhaviceṣṭitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुतराभिसम्बोधिरभिसम्बोधियोगतः । प्रपञ्चाकारादिचर्याभिरभ्यस्यन्तीह योगिनः

anutarābhisambodhirabhisambodhiyogataḥ | prapañcākārādicaryābhirabhyasyantīha yoginaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आः किमभ्यासयोगेन आदिशुद्धिः स्वभाविका । प्रकृत्यैव हि सा सिद्धा तथता न विकल्पजा

āḥ kimabhyāsayogena ādiśuddhiḥ svabhāvikā | prakṛtyaiva hi sā siddhā tathatā na vikalpajā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

य एवं कल्पयन्तीह ज्ञानक्रममपास्य वै । तत्प्रभेदमजानानाः पुनः शैक्षा भवन्ति ते

ya evaṃ kalpayantīha jñānakramamapāsya vai | tatprabhedamajānānāḥ punaḥ śaikṣā bhavanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृत्याभासभेदज्ञा चतुर्थं तत्त्वमाश्रिताः । त्रिधा नाभ्यस्यते यस्तु न शीघ्रमाप्नुयात् फलम्

prakṛtyābhāsabhedajñā caturthaṃ tattvamāśritāḥ | tridhā nābhyasyate yastu na śīghramāpnuyāt phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाग्निर्दारुगर्भस्थो नोत्तिष्ठेन्मथनाद् विना । तथाभ्यासाद् बिना बोधिर्जायते नेह जन्मनि

yathāgnirdārugarbhastho nottiṣṭhenmathanād vinā | tathābhyāsād binā bodhirjāyate neha janmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः शाठ्यबुद्धिरलसो गुरुनिन्दकश्च प्राप्ताभिषेक इति गर्वितमानसः स्यात् । सर्वज्ञता न सुलभेति विहीनचित्तो दोषान् स पश्यति गुरोर्न गुणान् वराकः

yaḥ śāṭhyabuddhiralaso gurunindakaśca prāptābhiṣeka iti garvitamānasaḥ syāt | sarvajñatā na sulabheti vihīnacitto doṣān sa paśyati gurorna guṇān varākaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूश्रूषया विरहितो लघु तत्त्वमिच्छेन् नेति प्रश्स्तवचनं चलयेत् सरोषः । दृष्ट्वा सभासु गुरुमस्य पराङ्मुखस्तु कुर्यात् प्रणाममथ तस्य रहोगतस्य

sūśrūṣayā virahito laghu tattvamicchen neti praśstavacanaṃ calayet saroṣaḥ | dṛṣṭvā sabhāsu gurumasya parāṅmukhastu kuryāt praṇāmamatha tasya rahogatasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं च दौरात्म्यगतं कुशिष्यम् स्वपुत्रमप्यौरसमार्यगर्ह्यम् । वैश्यं तथा पार्थिवमग्रबोधिं कुर्यात् समीपे न हि जातु धीरः

evaṃ ca daurātmyagataṃ kuśiṣyam svaputramapyaurasamāryagarhyam | vaiśyaṃ tathā pārthivamagrabodhiṃ kuryāt samīpe na hi jātu dhīraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभगुणसुसमेतो ज्ञानवान् वीर्ययुक्तो गुरुजनमथ भक्त्या वीक्षते बुद्धतुल्यम् । अधिगतजिनधर्मः शासनेषु प्रसन्नः स इह भवति पात्रं तस्य कुर्यात् प्रसादम्

śubhaguṇasusameto jñānavān vīryayukto gurujanamatha bhaktyā vīkṣate buddhatulyam | adhigatajinadharmaḥ śāsaneṣu prasannaḥ sa iha bhavati pātraṃ tasya kuryāt prasādam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतबहुतरतन्त्रो ऽउयागमेषु प्रवीणो गुरुजनपरिचर्याहान्यलब्धोपदेशः । स्वहितमपि स कर्तुं न प्रभुः शास्त्रचञ्चुर्भवति तदपि शास्त्रं केवलं खेदहेतुः

śrutabahutaratantro 'uyāgameṣu pravīṇo gurujanaparicaryāhānyalabdhopadeśaḥ | svahitamapi sa kartuṃ na prabhuḥ śāstracañcurbhavati tadapi śāstraṃ kevalaṃ khedahetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भवति सभाग्यः प्राप्ततत्त्वोपदेशो जडमतिरसमर्थो मीलने ऽर्थस्य यस्तु । परहितकृतबुद्धिर्देशनायां प्रवृत्तो वचनगुणविहीनः सो ऽप्यवज्ञामुपैति

atha bhavati sabhāgyaḥ prāptatattvopadeśo jaḍamatirasamartho mīlane 'rthasya yastu | parahitakṛtabuddhirdeśanāyāṃ pravṛtto vacanaguṇavihīnaḥ so 'pyavajñāmupaiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतबहुतरतन्त्रो ज्ञानवान् षट्पदज्ञः स्मृतिमतिधृतिमेधावीर्यसम्पत्समेतः । गुरुचणसपर्याप्राप्ततत्त्वोपदेशः प्रभवति स हि वक्तुं तन्त्रराजोपदेशम्

śrutabahutaratantro jñānavān ṣaṭpadajñaḥ smṛtimatidhṛtimedhāvīryasampatsametaḥ | gurucaṇasaparyāprāptatattvopadeśaḥ prabhavati sa hi vaktuṃ tantrarājopadeśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतबहुतरतन्त्रेणायवज्रिप्रसादात् स्फुटविरचितवाचा बोधिमार्गं विभज्य । कुशलमुपचित्तं यच्छाक्यमित्रेण तेन प्रकटपटुविपाकाद् बोधिभाजो भवन्तु ॥ इति

śrutabahutaratantreṇāyavajriprasādāt sphuṭaviracitavācā bodhimārgaṃ vibhajya | kuśalamupacittaṃ yacchākyamitreṇa tena prakaṭapaṭuvipākād bodhibhājo bhavantu || iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.