<बीज:: हेमबीज> कुनटीहतकरिणा वा रविणा वा ताप्यगन्धकहतेन । दरदनिहतासिना वा त्रिर् व्यूढं हेम तद्बीजम्
<bīja:: hemabīja> kunaṭīhatakariṇā vā raviṇā vā tāpyagandhakahatena / daradanihatāsinā vā trir vyūḍhaṃ hema tadbījam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलिना व्यूढं केवलमर्कमपि । <बीज:: => रसबन्धन> नागाभ्रं वाहयेद्धेम्नि द्वादशैव गुणानि च । प्रतिबीजमिदं श्रेष्ठं पारदस्य तु बन्धनम्
balinā vyūḍhaṃ kevalamarkamapi / <bīja:: => rasabandhana> nāgābhraṃ vāhayeddhemni dvādaśaiva guṇāni ca / pratibījamidaṃ śreṣṭhaṃ pāradasya tu bandhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<नागबीज> माक्षिकेण हतं ताम्रं नागं च रञ्जयेन्मुहुः । तं नागं वाहयेद्बीजे द्विषोडशगुणानि च
<nāgabīja> mākṣikeṇa hataṃ tāmraṃ nāgaṃ ca rañjayenmuhuḥ / taṃ nāgaṃ vāhayedbīje dviṣoḍaśaguṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजं त्व् इदं वरं श्रेष्ठं नागबीजं प्रकीर्तितम् । समचारितमात्रेण सहस्रांशेन विध्यति
bījaṃ tv idaṃ varaṃ śreṣṭhaṃ nāgabījaṃ prakīrtitam / samacāritamātreṇa sahasrāṃśena vidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<बीज:: रञ्जन ओफ़् ँ> मञ्जिष्ठा किंशुकं चैव खदिरं रक्तचन्दनम् । करवीरं देवदारु सरलो रजनीद्वयम्
<bīja:: rañjana of ~> mañjiṣṭhā kiṃśukaṃ caiva khadiraṃ raktacandanam / karavīraṃ devadāru saralo rajanīdvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यानि रक्तपुष्पाणि पिष्ट्वा लाक्षारसेन तु । तिलं विपाचयेत्तेन कुर्याद् बीजादिरञ्जनम्
anyāni raktapuṣpāṇi piṣṭvā lākṣārasena tu / tilaṃ vipācayettena kuryād bījādirañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सारणातैल:: प्रोदुच्तिओन्> द्विगुणे रक्तपुष्पाणां रक्तपीतगणस्य च । क्वाथे चतुर्गुणं क्षीरं तैलमेकं सुरेश्वरि
<sāraṇātaila:: production> dviguṇe raktapuṣpāṇāṃ raktapītagaṇasya ca / kvāthe caturguṇaṃ kṣīraṃ tailamekaṃ sureśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मतीकरञ्जाख्यकटुतुम्बीसमुद्भवम् । पाटलाकाकतुण्डाह्वमहाराष्ट्रीरसैः पृथक्
jyotiṣmatīkarañjākhyakaṭutumbīsamudbhavam / pāṭalākākatuṇḍāhvamahārāṣṭrīrasaiḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेकसूकरमेषाहिमत्स्यकूर्मजलौकसाम् । वसया चैकया युक्तं षोडशांशैः सुपेषितैः
bhekasūkarameṣāhimatsyakūrmajalaukasām / vasayā caikayā yuktaṃ ṣoḍaśāṃśaiḥ supeṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूलतामलमाक्षीकद्वंद्वमेलापकौषधैः । पाचितं गालितं चैव सारणातैलमुच्यते
bhūlatāmalamākṣīkadvaṃdvamelāpakauṣadhaiḥ / pācitaṃ gālitaṃ caiva sāraṇātailamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र गन्धर्वतैलमपि रसहृदयस्वरसात्
atra gandharvatailamapi rasahṛdayasvarasāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<द्वन्द्वमेलापक> ऊर्णाटङ्कणगिरिजतुमहिषीकर्णाक्षिमलेन्द्रगोपकर्कटका द्वंद्वमेलापकौषधानि
<dvandvamelāpaka> ūrṇāṭaṅkaṇagirijatumahiṣīkarṇākṣimalendragopakarkaṭakā dvaṃdvamelāpakauṣadhāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<"रञ्जकतैल"> यथाप्राप्तैः श्वेतपुष्पैर् नानावृक्षसमुद्भवैः । रसं चतुर्गुणं योज्यं कङ्गुनीतैलमध्यतः
<"rañjakataila"> yathāprāptaiḥ śvetapuṣpair nānāvṛkṣasamudbhavaiḥ / rasaṃ caturguṇaṃ yojyaṃ kaṅgunītailamadhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेत्तैलावशेषं तु तस्मिंस्तैले निषेचयेत् । द्रावितं तारबीजं तु ह्य् एकविंशतिवारकम्
pacettailāvaśeṣaṃ tu tasmiṃstaile niṣecayet / drāvitaṃ tārabījaṃ tu hy ekaviṃśativārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रञ्जितं जायते तत्तु रसराजस्य रञ्जनम् । कुटिले बलम् अत्यधिकं रागस्तीक्ष्णे च पन्नगे स्नेहः । रागस्नेहबलानि तु कमले नित्यं प्रशंसन्ति
rañjitaṃ jāyate tattu rasarājasya rañjanam / kuṭile balam atyadhikaṃ rāgastīkṣṇe ca pannage snehaḥ / rāgasnehabalāni tu kamale nityaṃ praśaṃsanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बलमास्ते ऽभ्रकसत्त्वे जारणरागाः प्रतिष्ठितास्तीक्ष्णे । बन्धश्च सारलौहे क्रामणमथ नागवङ्गगतम्
balamāste 'bhrakasattve jāraṇarāgāḥ pratiṣṭhitāstīkṣṇe / bandhaśca sāralauhe krāmaṇamatha nāgavaṅgagatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रामति तीक्ष्णेन रसस्तीक्ष्णेन च जीर्यते ग्रासः । हेम्नो योनिस्तीक्ष्णं रागान् गृह्णाति तीक्ष्णेन
krāmati tīkṣṇena rasastīkṣṇena ca jīryate grāsaḥ / hemno yonistīkṣṇaṃ rāgān gṛhṇāti tīkṣṇena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदपि च दरदेन हतं कृत्वा वा माक्षिकेण रविसहितम् । वासितमपि वासनया घनवच्चार्यं च जार्यं च
tadapi ca daradena hataṃ kṛtvā vā mākṣikeṇa ravisahitam / vāsitamapi vāsanayā ghanavaccāryaṃ ca jāryaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: बन्धन> सर्वैर् एभिर् लौहैर् माक्षिकमृदितैर् द्रुतैस्तथा गर्भे । विडयोगेन च जीर्णे रसराजो बन्धम् उपयाति
<mercury:: bandhana> sarvair ebhir lauhair mākṣikamṛditair drutaistathā garbhe / viḍayogena ca jīrṇe rasarājo bandham upayāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<??> निर्बीजं समजीर्णे पादोने षोडशांशं तु । अर्धेन पादकनकं पादेनैकेन तुल्यकनकं च
<??> nirbījaṃ samajīrṇe pādone ṣoḍaśāṃśaṃ tu / ardhena pādakanakaṃ pādenaikena tulyakanakaṃ ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समादिजीर्णस्य सारणायोग्यत्वं शतादिवेधकत्वं च । इतो न्यूनजीर्णस्य पत्त्रलेपार्धकार एव
samādijīrṇasya sāraṇāyogyatvaṃ śatādivedhakatvaṃ ca / ito nyūnajīrṇasya pattralepārdhakāra eva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पत्रलेप> अत्यम्लितम् उद्वर्तिततारारिष्टादिपत्रम् अतिशुद्धम् । आलिप्य रसेन ततः क्रामणलिप्तं पुटेषु विश्रान्तम्
<patralepa> atyamlitam udvartitatārāriṣṭādipatram atiśuddham / ālipya rasena tataḥ krāmaṇaliptaṃ puṭeṣu viśrāntam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पुटप्रकार> पुटः प्रायेण चुल्लिकाधस्तादस्य
<puṭaprakāra> puṭaḥ prāyeṇa cullikādhastādasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<वर्णपुट> अर्धेन मिश्रयित्वा हेम्ना श्रेष्ठेन तद्दलं पुटितम् । क्षितिखगपटुरक्तमृदा वर्णपुटोऽयं ततो देयः
<varṇapuṭa> ardhena miśrayitvā hemnā śreṣṭhena taddalaṃ puṭitam / kṣitikhagapaṭuraktamṛdā varṇapuṭo'yaṃ tato deyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धेनेत्युपलक्षणम्
ardhenetyupalakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन्> तारार्कमर्कटशिरःशिलागन्धान् प्रचूर्णयेत् । पचेद्भूयः क्षिपन् गन्धं यथा सूतो न गच्छति । पक्वं तद्धेमपत्रस्थं हेमतां प्रतिपद्यते
<gold:: production> tārārkamarkaṭaśiraḥśilāgandhān pracūrṇayet / pacedbhūyaḥ kṣipan gandhaṃ yathā sūto na gacchati / pakvaṃ taddhemapatrasthaṃ hematāṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<??> रज्जुभिर् भेकरङ्गाद्यैः स्तम्भयोः सारलौहयोः । बध्यते रसमातङ्गो युक्त्या श्रीगुरुदत्तया
<??> rajjubhir bhekaraṅgādyaiḥ stambhayoḥ sāralauhayoḥ / badhyate rasamātaṅgo yuktyā śrīgurudattayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन्> शिलाचतुष्कं गन्धेशौ काचकूप्यां सुवर्णकृत् । कीलालायःकृतो योगः खटिकालवणाधिकः
<gold:: production> śilācatuṣkaṃ gandheśau kācakūpyāṃ suvarṇakṛt / kīlālāyaḥkṛto yogaḥ khaṭikālavaṇādhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन् (?)> मण्डूकपारदशिलाबलयः समानाः संमर्दिताः क्षितिबिलेशयमन्त्रजिह्वैः । यन्त्रोत्तमेन गुरुभिः प्रतिपादितेन स्वल्पैर्दिनैरिह पतति न विस्मयध्वम्
<gold:: production (?)> maṇḍūkapāradaśilābalayaḥ samānāḥ saṃmarditāḥ kṣitibileśayamantrajihvaiḥ / yantrottamena gurubhiḥ pratipāditena svalpairdinairiha patati na vismayadhvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<बीज:: लौहभेकि> लोहं गन्धं टङ्कणं भ्रामयित्वा तेनोन्मिश्रं भेकम् आवर्तयेत्तु । <बीज:: तारतालकी> तालं कृत्वा तुर्यवङ्गान्तराले रूप्यस्यान्तस्तच्च सिद्धोक्तबीजे
<bīja:: lauhabheki> lohaṃ gandhaṃ ṭaṅkaṇaṃ bhrāmayitvā tenonmiśraṃ bhekam āvartayettu / <bīja:: tāratālakī> tālaṃ kṛtvā turyavaṅgāntarāle rūpyasyāntastacca siddhoktabīje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतीदं लौहभेकितारतालकीति सिद्धमते बीजद्वयम्
itīdaṃ lauhabhekitāratālakīti siddhamate bījadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<??> द्रुतदर्दुरपूतिलौहतापः कुरुते हिङ्गुलखण्डपक्षखण्डम् । शशिहेलिहिरण्यमूषिका ध्रुवम् अक्षोणधियामनेन लक्ष्मीम्
<??> drutadardurapūtilauhatāpaḥ kurute hiṅgulakhaṇḍapakṣakhaṇḍam / śaśihelihiraṇyamūṣikā dhruvam akṣoṇadhiyāmanena lakṣmīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य् (?):: स्तबिलिसतिओन्> दरदगुटिकाश् चन्द्रक्षोदैर् निरन्तरम् आवृतास् तरणिकनकैः किंवा गन्धाश्मना सह भूरिणा । रचय सिकतायन्त्रे युक्त्या मुहुर् मुहुर् इत्यसौ हुतभुजि वसन्न स्थेमानं कथञ्चन मुञ्चति
<mercury (?):: stabilisation> daradaguṭikāś candrakṣodair nirantaram āvṛtās taraṇikanakaiḥ kiṃvā gandhāśmanā saha bhūriṇā / racaya sikatāyantre yuktyā muhur muhur ityasau hutabhuji vasanna sthemānaṃ kathañcana muñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<बाह्यद्रुति> अथ बाह्यद्रुतयः । एतास्तु केवलमारोटमेव मिलिता निबध्नन्ति । फलमस्य कल्पप्रमितमायुः । किंवा पूर्वोक्तग्रासक्रमजारिताः पूर्वोक्तफलप्रदा भवन्ति । उच्यते स समजीर्णश्चायं शतवेधी द्विगुणजीर्णः सहस्रवेधी । एवं लक्षायुतकोटिवेधी समनुसर्तव्यः । चतुःषष्टिगुणजीर्णस्तु धूमस्पर्शावलोकशब्दतोऽपि विध्यति
<bāhyadruti> atha bāhyadrutayaḥ / etāstu kevalamāroṭameva militā nibadhnanti / phalamasya kalpapramitamāyuḥ / kiṃvā pūrvoktagrāsakramajāritāḥ pūrvoktaphalapradā bhavanti / ucyate sa samajīrṇaścāyaṃ śatavedhī dviguṇajīrṇaḥ sahasravedhī / evaṃ lakṣāyutakoṭivedhī samanusartavyaḥ / catuḥṣaṣṭiguṇajīrṇastu dhūmasparśāvalokaśabdato'pi vidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सारण:: प्रोपेर् च्रुचिब्ले> अन्धमूषा तु कर्तव्या गोस्तनाकारसन्निभा । सैव छिद्रान्विता मध्ये गम्भीरा सारणोचिता
<sāraṇa:: proper crucible> andhamūṣā tu kartavyā gostanākārasannibhā / saiva chidrānvitā madhye gambhīrā sāraṇocitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सारण:: प्रोचेदुरे> अस्यामेव मूषायां तत्तैलमपगतकल्कविमलमापूर्य तस्मिन्नधिकम् ऊष्मात्मनि द्रुतबीजप्रक्षेपसमकालमेव समावर्तनीयः सूतवरस्तदनु सद्यो मूषाननम् आच्छादनीयम् एतत् तैलाक्तपटखण्डग्रन्थिबन्धेन अरुणसितबीजाभ्याम् अमुना सारणकर्मणा मिलितश्चेत्सारितः सम्यक् संयमितश्च विज्ञेयः प्रतिसारितस्तु द्विगुणबीजेन तद्वदनुसारितस्तु त्रिगुणबीजेन अत्र त्रिविधायामेव सारणायामरुणसितकर्मणोः क्रामणार्थम् ईषत्पन्नगवङ्गौ विश्राणनीयाविति । <=> कोटिवेधिरस> सारितो जारितश्चैव पुनः सारितजारितः । सप्तशृङ्खलिकायोगात्कोटिवेधी भवेद्रसः । इत्यादीनि कर्माणि पुनः केवलमीश्वरानुग्रहसाध्यत्वान्न प्रपञ्चितानि
<sāraṇa:: procedure> asyāmeva mūṣāyāṃ tattailamapagatakalkavimalamāpūrya tasminnadhikam ūṣmātmani drutabījaprakṣepasamakālameva samāvartanīyaḥ sūtavarastadanu sadyo mūṣānanam ācchādanīyam etat tailāktapaṭakhaṇḍagranthibandhena aruṇasitabījābhyām amunā sāraṇakarmaṇā militaścetsāritaḥ samyak saṃyamitaśca vijñeyaḥ pratisāritastu dviguṇabījena tadvadanusāritastu triguṇabījena atra trividhāyāmeva sāraṇāyāmaruṇasitakarmaṇoḥ krāmaṇārtham īṣatpannagavaṅgau viśrāṇanīyāviti / <=> koṭivedhirasa> sārito jāritaścaiva punaḥ sāritajāritaḥ / saptaśṛṅkhalikāyogātkoṭivedhī bhavedrasaḥ / ityādīni karmāṇi punaḥ kevalamīśvarānugrahasādhyatvānna prapañcitāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिलया निहतो नागो वङ्गं वा तालकेन शुद्धेन । क्रमशः पीते शुक्ले क्रामणमेतत्समुद्दिष्टम्
śilayā nihato nāgo vaṅgaṃ vā tālakena śuddhena / kramaśaḥ pīte śukle krāmaṇametatsamuddiṣṭam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<विडवटी> खोटकं स्वर्णसंतुल्यं समावर्त्तं तु कारयेत् । माक्षिकं कान्तपाषाणं शिलागन्धं समं समम्
<viḍavaṭī> khoṭakaṃ svarṇasaṃtulyaṃ samāvarttaṃ tu kārayet / mākṣikaṃ kāntapāṣāṇaṃ śilāgandhaṃ samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूनागैर्मर्दयेद्यामं वल्लमात्रं वटीकृतम् । एषा विडवटी ख्याता योज्या सर्वत्र जारणे
bhūnāgairmardayedyāmaṃ vallamātraṃ vaṭīkṛtam / eṣā viḍavaṭī khyātā yojyā sarvatra jāraṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: रञ्जन => शतवेधिन्> दरदं माक्षिकं गन्धं राजावर्तं प्रवालकम् । शिलातुत्थं च कुङ्कुष्ठं समचूर्णं प्रकल्पयेत्
<mercury:: rañjana => śatavedhin> daradaṃ mākṣikaṃ gandhaṃ rājāvartaṃ pravālakam / śilātutthaṃ ca kuṅkuṣṭhaṃ samacūrṇaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्गाभ्यां पीतरक्ताभ्यां कङ्गुणीतैलकैः सह । भावयेद्दिवसान् पञ्च सूर्यतापे पुनः पुनः
vargābhyāṃ pītaraktābhyāṃ kaṅguṇītailakaiḥ saha / bhāvayeddivasān pañca sūryatāpe punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारितं सूतखोटं च कल्केनानेन संयुतम् । वालुकाहण्डिमध्यस्थं शरावपुटमध्यगम्
jāritaṃ sūtakhoṭaṃ ca kalkenānena saṃyutam / vālukāhaṇḍimadhyasthaṃ śarāvapuṭamadhyagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदिनं पाचयेच्चुल्ल्यां कल्को देयः पुनः पुनः । रञ्जितो जायते सूतः शतवेधी न संशयः
tridinaṃ pācayeccullyāṃ kalko deyaḥ punaḥ punaḥ / rañjito jāyate sūtaḥ śatavedhī na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: रञ्जन (?)> लौहं गन्धं टङ्कणं ध्मातमेतत् तुल्यं चूर्णैर् भानुभेकाहिवङ्गैः । सूतं गन्धं सर्वसाम्येन कूप्यामीषत्साध्यं चात्र नो विस्मयध्वम्
<mercury:: rañjana (?)> lauhaṃ gandhaṃ ṭaṅkaṇaṃ dhmātametat tulyaṃ cūrṇair bhānubhekāhivaṅgaiḥ / sūtaṃ gandhaṃ sarvasāmyena kūpyāmīṣatsādhyaṃ cātra no vismayadhvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<हेमकृष्टि:: प्रोदुच्तिओन्> रसदरदताप्यगन्धकमनःशिलाभिः क्रमेण वृद्धाभिः । पुटमृतशुल्बं तारे त्रिर्व्यूढं हेमकृष्टिरियम्
<hemakṛṣṭi:: production> rasadaradatāpyagandhakamanaḥśilābhiḥ krameṇa vṛddhābhiḥ / puṭamṛtaśulbaṃ tāre trirvyūḍhaṃ hemakṛṣṭiriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<शतांशविधि (१)> अष्टानवतिभागं च रूप्यमेकं च हाटकम् । सूतैकेन च वेधः स्याच्छतांशविधिर् ईरितः
<śatāṃśavidhi (1)> aṣṭānavatibhāgaṃ ca rūpyamekaṃ ca hāṭakam / sūtaikena ca vedhaḥ syācchatāṃśavidhir īritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<शतांशविधि (२)> चन्द्रस्यैकोनपञ्चाशत्तथा शुद्धस्य भास्वतः । वह्निरेकः शम्भुरेकः शतांशविधिरीरितः
<śatāṃśavidhi (2)> candrasyaikonapañcāśattathā śuddhasya bhāsvataḥ / vahnirekaḥ śambhurekaḥ śatāṃśavidhirīritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वावेव रजतयोनिताम्रयोनित्वेनोपचर्येते । एवं सहस्रवेधादयो जारणबीजवशाद् अनुसर्तव्याः
dvāveva rajatayonitāmrayonitvenopacaryete / evaṃ sahasravedhādayo jāraṇabījavaśād anusartavyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<वेधविधान> चत्वारः प्रतिवापाः सुलक्षया मत्स्यपित्तभावितया । तारे वा शुल्बे वा तारारिष्टेऽथवा कृष्टौ
<vedhavidhāna> catvāraḥ prativāpāḥ sulakṣayā matsyapittabhāvitayā / tāre vā śulbe vā tārāriṣṭe'thavā kṛṣṭau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनु क्रामणमृदितः सिक्थकपरिवेष्टितो देयः । अतिविद्रुते च तस्मिन् वेधोऽसौ कुन्तवेधेन
tadanu krāmaṇamṛditaḥ sikthakapariveṣṭito deyaḥ / atividrute ca tasmin vedho'sau kuntavedhena
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदनु सिद्धतैलेनाप्लाव्य भस्मावछादनपूर्वकम् अवतार्य स्वाङ्गशैत्यपर्यन्तम् अपेक्षितव्यमिति
tadanu siddhatailenāplāvya bhasmāvachādanapūrvakam avatārya svāṅgaśaityaparyantam apekṣitavyamiti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सेल्लिन्ग् फ़च्तितिओउस् गोल्द्।सिल्वेर्> विद्धं रसेन यद्द्रव्यं पक्षार्धं स्थापयेद्भुवि । तत आनीय नगरे विक्रीणीत विचक्षणः
<selling factitious gold/silver> viddhaṃ rasena yaddravyaṃ pakṣārdhaṃ sthāpayedbhuvi / tata ānīya nagare vikrīṇīta vicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<बुभुक्षितविधिः> समर्पितः सैन्धवखण्डकोटरे विधाय पिष्टिं सिकताख्ययन्त्रे । विशुद्धगन्धादिभिरीषदग्निना समस्तम् अश्नात्यशनीयम् ईशजः
<bubhukṣitavidhiḥ> samarpitaḥ saindhavakhaṇḍakoṭare vidhāya piṣṭiṃ sikatākhyayantre / viśuddhagandhādibhirīṣadagninā samastam aśnātyaśanīyam īśajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रञ्जन (??)> कर्षाष्टङ्कणकञ्जलीहरिरसैर् गन्धस्य च द्वौ रजः सिद्धाख्यं सकलैः कृतं पलमथ द्वित्रैश्च लोहैः श्रितम् । भूयो गन्धयुतं चतुर्दशपुटैः स्यादिन्द्रगोपारुणं तत्तारे लघुना पुटेन धमनेनार्कछवीम् ईहते
<rañjana (??)> karṣāṣṭaṅkaṇakañjalīharirasair gandhasya ca dvau rajaḥ siddhākhyaṃ sakalaiḥ kṛtaṃ palamatha dvitraiśca lohaiḥ śritam / bhūyo gandhayutaṃ caturdaśapuṭaiḥ syādindragopāruṇaṃ tattāre laghunā puṭena dhamanenārkachavīm īhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षा इति बहुवचनात्त्रयः । कर्मास्य त्रिधा पत्रलेपेनेति ज्ञेयम्
karṣā iti bahuvacanāttrayaḥ / karmāsya tridhā patralepeneti jñeyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गोल्द्:: प्रोदुच्तिओन्> तुल्यं तारं ताम्रम् आदाय स्वच्छं तावत्तप्तं गन्धचूर्णे कुनट्याम् । न्यस्तं यावज्जीर्यते खण्डशोऽथ प्राज्यैर्गाधैः पाचयेत्काचकूप्याम्
<gold:: production> tulyaṃ tāraṃ tāmram ādāya svacchaṃ tāvattaptaṃ gandhacūrṇe kunaṭyām / nyastaṃ yāvajjīryate khaṇḍaśo'tha prājyairgādhaiḥ pācayetkācakūpyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खण्डाकारं तादृशं टङ्कणेन स्वर्णान्तःस्थं भस्ममूषान्तराले । ध्मातं साधु स्यात्सुवर्णं सतारं हीने वर्णे रञ्जयेन्माक्षिकेण
khaṇḍākāraṃ tādṛśaṃ ṭaṅkaṇena svarṇāntaḥsthaṃ bhasmamūṣāntarāle / dhmātaṃ sādhu syātsuvarṇaṃ satāraṃ hīne varṇe rañjayenmākṣikeṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चोप्पेर्:: प्रेपरिन्ग् अ द्रवीकारक> तालताम्रशिलागन्धसंयुतं दरदं यदि । कूपिकायां मुहुः पक्वं द्रवकारि तदा मतम्
<copper:: preparing a dravīkāraka> tālatāmraśilāgandhasaṃyutaṃ daradaṃ yadi / kūpikāyāṃ muhuḥ pakvaṃ dravakāri tadā matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<क्षेत्रीकरणम्> स्निग्धं स्विन्नं विरिक्तं यन्नीरुजं सिद्धभेषजैः । एतत्क्षेत्रं समासेन रसबीजार्पणक्षयम्
<kṣetrīkaraṇam> snigdhaṃ svinnaṃ viriktaṃ yannīrujaṃ siddhabheṣajaiḥ / etatkṣetraṃ samāsena rasabījārpaṇakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पञ्चकर्माणि> स्निग्धं प्रातस्त्रिदिनं घृतसैन्धवपानेन स्विन्नं वस्त्रादिपुटवह्निना विरिक्तम् इच्छाभेदिना वान्तं वचादिरसेन पलाशबीजविडङ्गगुडमोदकभक्षणात् कीटपातनम् अपि कर्तव्यम् । नीरुजं संवत्सरमयनं वा परिशोधितैः शृङ्गाराभ्रलक्ष्मीविलासाद्यभ्रसत्त्वप्रधानप्रयोगैर् इति
<pañcakarmāṇi> snigdhaṃ prātastridinaṃ ghṛtasaindhavapānena svinnaṃ vastrādipuṭavahninā viriktam icchābhedinā vāntaṃ vacādirasena palāśabījaviḍaṅgaguḍamodakabhakṣaṇāt kīṭapātanam api kartavyam / nīrujaṃ saṃvatsaramayanaṃ vā pariśodhitaiḥ śṛṅgārābhralakṣmīvilāsādyabhrasattvapradhānaprayogair iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निम्बक्वाथं भस्मसूतं वचाचूर्णयुतं पिबेत् । पीतान्तं वमनं तेन जायते क्लेशवर्जितम्
nimbakvāthaṃ bhasmasūtaṃ vacācūrṇayutaṃ pibet / pītāntaṃ vamanaṃ tena jāyate kleśavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चकर्मभयत्रस्तैः सुकुमारैर्नरैरिह । रेचनान्ते इदं सेव्यं सर्वदोषापनुत्तये
pañcakarmabhayatrastaiḥ sukumārairnarairiha / recanānte idaṃ sevyaṃ sarvadoṣāpanuttaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षेत्रीकरणे सूतो मृतोऽपि विषवद्भवेत् । फलसिद्धिः कुतस्तस्य सुबीजस्योषरे यथा
akṣetrīkaraṇe sūto mṛto'pi viṣavadbhavet / phalasiddhiḥ kutastasya subījasyoṣare yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृते क्षेत्रीकरणे रसायनं यो नरः प्रयुञ्जीत । तस्य क्रामति न रसः सर्वाङ्गदोषकृद्भवति
akṛte kṣetrīkaraṇe rasāyanaṃ yo naraḥ prayuñjīta / tasya krāmati na rasaḥ sarvāṅgadoṣakṛdbhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यं क्षेत्रकरणं सर्वस्मिंश्च रसायने । न क्षेत्रकरणाद्देवि किंचित् कुर्याद् रसायनम्
kartavyaṃ kṣetrakaraṇaṃ sarvasmiṃśca rasāyane / na kṣetrakaraṇāddevi kiṃcit kuryād rasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शुद्धो जातबलः शाल्योदनजाङ्गलादिमुद्गरसैः । क्षेत्रीकृतनिजदेहः कुर्वीत रसायनं मतिमान्
iti śuddho jātabalaḥ śālyodanajāṅgalādimudgarasaiḥ / kṣetrīkṛtanijadehaḥ kurvīta rasāyanaṃ matimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृताभ्रं भक्षयेन्मासम् एकम् आदौ विचक्षणः । पश्चात्स योज्यतां देहे क्षेत्रीकरणमिच्छता
mṛtābhraṃ bhakṣayenmāsam ekam ādau vicakṣaṇaḥ / paścātsa yojyatāṃ dehe kṣetrīkaraṇamicchatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घनसत्त्वपादजीर्णो ऽर्धकान्तजीर्णश्च तीक्ष्णसमजीर्णः । क्षेत्रीकरणाय रसः प्रयुज्यते भूय आरोग्याय
ghanasattvapādajīrṇo 'rdhakāntajīrṇaśca tīkṣṇasamajīrṇaḥ / kṣetrīkaraṇāya rasaḥ prayujyate bhūya ārogyāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽग्निसहत्वं प्राप्तः संजातो हेमतारकर्ता च । शुद्धो रसश्च भुक्तौ विधिना सिद्धिप्रदो भवति
yo'gnisahatvaṃ prāptaḥ saṃjāto hematārakartā ca / śuddho rasaśca bhuktau vidhinā siddhiprado bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: जीर्ण:: रिघ्त् मेअसुरे> घनसत्त्वकान्तताम्रसङ्करतीक्ष्णादिजीर्णस्य । सूतस्य गुञ्जावृद्ध्या माषकमात्रं परा मात्रा
<mercury:: jīrṇa:: right measure> ghanasattvakāntatāmrasaṅkaratīkṣṇādijīrṇasya / sūtasya guñjāvṛddhyā māṣakamātraṃ parā mātrā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुञ्जामात्रं रसं देवि हेमजीर्णं तु भक्षयेत् । द्विगुणं तारजीर्णस्य रविजीर्णस्य च त्रयम्
guñjāmātraṃ rasaṃ devi hemajīrṇaṃ tu bhakṣayet / dviguṇaṃ tārajīrṇasya ravijīrṇasya ca trayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णाभ्रकान्तमाषैकं प्रायो मात्रेति कीर्तिता । वज्रवैक्रान्तजीर्णं तु भक्षयेत्सर्षपोपमम्
tīkṣṇābhrakāntamāṣaikaṃ prāyo mātreti kīrtitā / vajravaikrāntajīrṇaṃ tu bhakṣayetsarṣapopamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागवङ्गादिभिर् बद्धं विषोपविषबन्धितम् । मूत्रशुक्रहठाद् बद्धं त्यजेत्कल्पे रसायने
nāgavaṅgādibhir baddhaṃ viṣopaviṣabandhitam / mūtraśukrahaṭhād baddhaṃ tyajetkalpe rasāyane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: जीर्ण:: लोन्गेवित्य्> भस्मनस्तीक्ष्णजीर्णस्य लक्षायुः पलभक्षणात् । एवं भुक्त्वा दशपलं तीक्ष्णजीर्णस्य मानवः । तदा जीवेन्महाकल्पं प्रलयान्ते शिवं व्रजेत्
<mercury:: jīrṇa:: longevity> bhasmanastīkṣṇajīrṇasya lakṣāyuḥ palabhakṣaṇāt / evaṃ bhuktvā daśapalaṃ tīkṣṇajīrṇasya mānavaḥ / tadā jīvenmahākalpaṃ pralayānte śivaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मनः शुल्बजीर्णस्य लक्षायुः पलभक्षणात् । कोट्यायुर्ब्राह्ममायुष्यं वैष्णवं रुद्रजीवितम् । द्वित्रिचतुःपञ्चषष्ठे महाकल्पायुरीश्वरः
bhasmanaḥ śulbajīrṇasya lakṣāyuḥ palabhakṣaṇāt / koṭyāyurbrāhmamāyuṣyaṃ vaiṣṇavaṃ rudrajīvitam / dvitricatuḥpañcaṣaṣṭhe mahākalpāyurīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मनो हेमजीर्णस्य लक्षायुः पलभक्षणात् । विष्णुरुद्रशिवत्वं च द्वित्रिचतुर्भिराप्नुयात्
bhasmano hemajīrṇasya lakṣāyuḥ palabhakṣaṇāt / viṣṇurudraśivatvaṃ ca dvitricaturbhirāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुञ्जामात्रं हेमजीर्णं ज्ञात्वा चाग्निबलाबलम् । घृतेन मधुना चाद्यात्ताम्बूलं कामिनीं त्यजेत्
guñjāmātraṃ hemajīrṇaṃ jñātvā cāgnibalābalam / ghṛtena madhunā cādyāttāmbūlaṃ kāminīṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको हि दोषः सूक्ष्मोऽस्ति भक्षिते भस्मसूतके । त्रिसप्ताहाद्वरारोहे कामान्धो जायते नरः
eko hi doṣaḥ sūkṣmo'sti bhakṣite bhasmasūtake / trisaptāhādvarārohe kāmāndho jāyate naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारीसंगाद्विना देवि ह्यजीर्णं तस्य जायते । मैथुनाच्चलिते शुक्रे जायते प्राणसंशयः
nārīsaṃgādvinā devi hyajīrṇaṃ tasya jāyate / maithunāccalite śukre jāyate prāṇasaṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवत्या जल्पनं कार्यं तावत्तन्मैथुनं त्यजेत्
yuvatyā jalpanaṃ kāryaṃ tāvattanmaithunaṃ tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्येण वा योगी सदा सेवेत सूतकम् । समाधिकरणं तस्य क्रामणं परमं मतम्
brahmacaryeṇa vā yogī sadā seveta sūtakam / samādhikaraṇaṃ tasya krāmaṇaṃ paramaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाते भक्षयेत्सूतं पथ्यं यामद्वयाधिके । न लङ्घयेत् त्रियामं तु मध्याह्ने चैव भोजयेत्
prabhāte bhakṣayetsūtaṃ pathyaṃ yāmadvayādhike / na laṅghayet triyāmaṃ tu madhyāhne caiva bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकणाममृतां भुक्त्वा मले बद्धे स्वपेन्निशि । ताम्बूलान्तर्गते सूते किट्टबन्धो न जायते
sakaṇāmamṛtāṃ bhuktvā male baddhe svapenniśi / tāmbūlāntargate sūte kiṭṭabandho na jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मेर्चुर्य्:: सेवन:: रुलेस् ओफ़् चोन्दुच्त्> अतिपानं चात्यशनम् अतिनिद्रां प्रजागरम् । स्त्रीणाम् अतिप्रसङ्गं चाप्यध्वानं च विवर्जयेत्
<mercury:: sevana:: rules of conduct> atipānaṃ cātyaśanam atinidrāṃ prajāgaram / strīṇām atiprasaṅgaṃ cāpyadhvānaṃ ca vivarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिकोपं चातिहर्षं नातिदुःखम् अतिस्पृहाम् । शुष्कवादं जलक्रीडाम् अतिचिन्तां च वर्जयेत्
atikopaṃ cātiharṣaṃ nātiduḥkham atispṛhām / śuṣkavādaṃ jalakrīḍām aticintāṃ ca varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<ककाराष्टक> कूष्माण्डकं कर्कटीं च कलिङ्गं कारवेल्लकम् । कुसुम्भिकां च कर्कोटीं कदलीं काकमाचिकाम्
<kakārāṣṭaka> kūṣmāṇḍakaṃ karkaṭīṃ ca kaliṅgaṃ kāravellakam / kusumbhikāṃ ca karkoṭīṃ kadalīṃ kākamācikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ककाराष्टकमेतद्धि वर्जयेद्रसभक्षकः । पातकं च न कर्तव्यं पशुसङ्गं च वर्जयेत्
kakārāṣṭakametaddhi varjayedrasabhakṣakaḥ / pātakaṃ ca na kartavyaṃ paśusaṅgaṃ ca varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पथे न गन्तव्यं विण्मूत्रं च न लङ्घयेत् । धीराणां निन्दनं देवि स्त्रीणां निन्दां च वर्जयेत्
catuṣpathe na gantavyaṃ viṇmūtraṃ ca na laṅghayet / dhīrāṇāṃ nindanaṃ devi strīṇāṃ nindāṃ ca varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येन वचनं ब्रूयादप्रियं न वदेद्वचः । कुलत्थानतसीतैलं तिलान्माषान्मसूरकान्
satyena vacanaṃ brūyādapriyaṃ na vadedvacaḥ / kulatthānatasītailaṃ tilānmāṣānmasūrakān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपोतान् काञ्जिकं चैव तक्रभक्तं च वर्जयेत् । हेमचन्द्रादयः प्राहुः कुक्कुटानपि वर्जयेत्
kapotān kāñjikaṃ caiva takrabhaktaṃ ca varjayet / hemacandrādayaḥ prāhuḥ kukkuṭānapi varjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्वम्लतिक्तलवणं पित्तलं वातलं च यत् । बदरं नारिकेलं च सहकारं सुवर्चलम्
kaṭvamlatiktalavaṇaṃ pittalaṃ vātalaṃ ca yat / badaraṃ nārikelaṃ ca sahakāraṃ suvarcalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागरङ्गं कामरङ्गं शोभाञ्जनमपि त्यजेत् । न वादजल्पनं कुर्याद्दिवा चापि न पर्यटेत्
nāgaraṅgaṃ kāmaraṅgaṃ śobhāñjanamapi tyajet / na vādajalpanaṃ kuryāddivā cāpi na paryaṭet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैवेद्यं नैव भुञ्जति कर्पूरं वर्जयेत्सदा । कुङ्कुमालेपनं वर्ज्यं न स्वपेत्कुशलः क्षितौ
naivedyaṃ naiva bhuñjati karpūraṃ varjayetsadā / kuṅkumālepanaṃ varjyaṃ na svapetkuśalaḥ kṣitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न च हन्यात्कुमारीं च मातुलानीं च वर्जयेत् । क्षुधार्तो नैव तिष्ठेत ह्यजीर्णं नैव कारयेत् । दिवारात्रं जपेन्मन्त्रं नासत्यवचनं वदेत्
na ca hanyātkumārīṃ ca mātulānīṃ ca varjayet / kṣudhārto naiva tiṣṭheta hyajīrṇaṃ naiva kārayet / divārātraṃ japenmantraṃ nāsatyavacanaṃ vadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हितं मुद्गान्नदुग्धाज्यशाल्यन्नानि सदा यतः । शाकं पौनर्नवं देवि मेघनादं सवास्तुकम्
hitaṃ mudgānnadugdhājyaśālyannāni sadā yataḥ / śākaṃ paunarnavaṃ devi meghanādaṃ savāstukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्धवं नागरं मुस्तां पद्ममूलानि भक्षयेत् । आत्मज्ञानं कथा पूजा शिवस्य च विशेषतः
saindhavaṃ nāgaraṃ mustāṃ padmamūlāni bhakṣayet / ātmajñānaṃ kathā pūjā śivasya ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतांस्तु समयाद्भद्रे न लङ्घेद् रसभक्षणे । एवं चैव महाव्याधीन् रसेऽजीर्णे तु लक्षयेत्
etāṃstu samayādbhadre na laṅghed rasabhakṣaṇe / evaṃ caiva mahāvyādhīn rase'jīrṇe tu lakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रसाजीर्णशमनम्> कार्षिकं स्वर्जिकक्षारं कारवेल्लीरसप्लुतम् । गोमूत्रं सैन्धवयुतं तस्य संस्रावणं परम्
<rasājīrṇaśamanam> kārṣikaṃ svarjikakṣāraṃ kāravellīrasaplutam / gomūtraṃ saindhavayutaṃ tasya saṃsrāvaṇaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्धुकर्कोटिगोमूत्रं कारवेल्लीरसप्लुतम् । सौवर्चलसमोपेतं रसाजीर्णी पिबेद् बुधः
sindhukarkoṭigomūtraṃ kāravellīrasaplutam / sauvarcalasamopetaṃ rasājīrṇī pibed budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरपुङ्खां सुरदालीं पटोलबीजं च काकमाचीं च । एकतमां तु क्वथिताम् अविजीर्णरसायने तु पिबेत्
śarapuṅkhāṃ suradālīṃ paṭolabījaṃ ca kākamācīṃ ca / ekatamāṃ tu kvathitām avijīrṇarasāyane tu pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथमपि यद्यज्ञानान्नागादिकलङ्कितो रसो भुक्तः । तत्स्रावणाय विज्ञः पिबेच्छिफां कारवेल्लभवाम्
kathamapi yadyajñānānnāgādikalaṅkito raso bhuktaḥ / tatsrāvaṇāya vijñaḥ pibecchiphāṃ kāravellabhavām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषिद्धवर्जं मतिमान्विचित्ररसभोजनं कुर्यात् । स्रवति न यथा रसेन्द्रो न च नश्यति जाठरो वह्निः
niṣiddhavarjaṃ matimānvicitrarasabhojanaṃ kuryāt / sravati na yathā rasendro na ca naśyati jāṭharo vahniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षारक्षोणीरुहाणां विधिवदवहिताः क्षारम् आकल्पयध्वम् । कासीसस्वर्जिकाभ्यां पटुचयनरसारक्षपापक्षिटङ्कैः
kṣārakṣoṇīruhāṇāṃ vidhivadavahitāḥ kṣāram ākalpayadhvam / kāsīsasvarjikābhyāṃ paṭucayanarasārakṣapāpakṣiṭaṅkaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूपीभिः पातयध्वं बहु बहुलयवक्षारमम्भो हि कल्प्यम् । तस्मिन्नाधत्त धीराः सकवलम् अगजावल्लभं जारणाय
kūpībhiḥ pātayadhvaṃ bahu bahulayavakṣāramambho hi kalpyam / tasminnādhatta dhīrāḥ sakavalam agajāvallabhaṃ jāraṇāya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.