अथ कामेश्वरो मारस् तेषां मारकोटीशतानां विस्तरेणारोचयति स्म । यत् खलु मार्षा जानीयुर् इह भो श्रमण उत्पन्नः शाक्यवंशात् परमशठः मायावी । तेनोत्पन्नमात्रेण सर्वावतीयं सहालोकधातुर् अवभासिता प्रकंपिता क्षोभिता । ये केचिद् इह कृत्स्नलोकधातुविद्वांसो ब्रह्मेन्द्रा वा नागेन्द्र वा यक्षेन्द्रा वासुरेन्द्रा वा महोरगेन्द्रा वा गरुडेन्द्रा वा किन्नरेन्द्रा वा यावद् अन्ये ऽपि केचिन् मनुष्यामनुष्या विद्वांसस् ते सर्वे तम् उपागताः पूजाकर्मणे यावत् षड्वर्षाण्य् एकाक्यद्वितीया निषद्यालक्षणां मायं साधितवान् । अहं च स्वबलसंदर्शनं चिकीर्षुर् एवं षट्त्रिंशत्कोटीसैन्यपरिवार उपसंक्रम्य समंततो ऽनुपरिवार्य सर्वमारबलविकुर्वणर्द्धिवीर्यपराक्रमं संदर्शितवान् एकरोमकूपम् अप्य् अहम् अशक्तो ऽस्य संत्रासयितुं वा भीषयितुं वा किम् अंग पुनस् तस्माद् आसनात् कंपयितुं किं वा पुनर् अन्यं विघातं कर्तुम् इत्य् अथ चेत् तेन वृषलेन तादृशी माया प्रदर्शिता पृथिवीकंपश् च कृतः । यत् ससैन्यो ऽहं पराजितः छिन्नवृक्ष इव धरणीतले निपतितः । तेन च तत्रैव (कुरुमिय ५४) निषण्णेन तादृशी अलक्षणा माया साधिता यत् सर्वमारविषयम् अभिभूय साधितविद्यस् तस्माद् उत्थाय सत्त्वेभ्यः संप्रकाशयाम् आस । ये च केचिद् इह चातुर्द्वीपिकायां लोकधातौ पण्डिता विज्ञाः सत्त्वास् तथा माययावर्जिता यथा चित्तम् अप्य् अहं तेषां न प्रजानामि गत्युपपत्तिं वा षट्सु गतिषु । ये च तच्छरणगतास् तेषाम् एकरोमकूपम् अपि न शक्नोमि संत्रासयितुं वा संक्षोभयितुं वा किम् अंग पुनस् तस्माद् विसंवादयितुं वा कंपयितुं वा शक्नुयाम् । अद्यैव च मे पंच परिचारिकाशतानि विंशतिश् च पुत्रसहस्राणि सगणपार्षद्यानि वृषलं गौतमं तं श्रमणं शरणं गतास् तस्य पुरतो निषण्णाः । न चाहं भूयस् तानि शक्तस् तस्माद् विवेचयितुं । तेन हि यूयं बलवन्तः पुण्यवन्तो ज्ञानवन्तः ऐश्वर्यवन्तः सुहृदो भवत । तं शाक्यपुत्रं वृषलं जीविताद् व्यवरोपयिष्यामः । ये च सत्त्वास् तच्छरणगतास् तां सर्वां विध्वंसयिष्यामः । (कुरुमिय ५५) कृष्णं मायाशठं श्रमणपक्षं पराजेष्यामः । शुक्लं मारपक्षम् उद्द्योतयिष्यामः । ततः पश्चात् सुखं फाषं विहरिष्यामः ॥ अथ ज्योतिष्प्रभो मारः इमं जंबुद्वीपं व्यवलोकयाम् आस यत्र तथागतो निषण्णो धर्मं देशयति । अथ ज्योतिष्प्रभो मारो भगवतः कायम् अद्राक्षीत् । स्वरघोषयुक्तां धर्मदेशनाम् अश्रौषीत् । अथ तावद् एव तस्य रोमहर्षणः संत्रास उत्पन्नः । अथ स मारं पापीमन्तम् एवम् आह ॥ कृत्स्ने क्षेत्रे ह्य् एष विशिष्टो वररूपः पुण्यज्ञानैर् आश्रयशुद्धश् चिरकालं । क्लेशान् मुक्तो मार्गसुयुक्तश् चिररात्रं क्षीणाः सर्वे तस्य भवा शोकविमुक्तः
atha kāmeśvaro māras teṣāṃ mārakoṭīśatānāṃ vistareṇārocayati sma / yat khalu mārṣā jānīyur iha bho śramaṇa utpannaḥ śākyavaṃśāt paramaśaṭhaḥ māyāvī / tenotpannamātreṇa sarvāvatīyaṃ sahālokadhātur avabhāsitā prakaṃpitā kṣobhitā / ye kecid iha kṛtsnalokadhātuvidvāṃso brahmendrā vā nāgendra vā yakṣendrā vāsurendrā vā mahoragendrā vā garuḍendrā vā kinnarendrā vā yāvad anye 'pi kecin manuṣyāmanuṣyā vidvāṃsas te sarve tam upāgatāḥ pūjākarmaṇe yāvat ṣaḍvarṣāṇy ekākyadvitīyā niṣadyālakṣaṇāṃ māyaṃ sādhitavān / ahaṃ ca svabalasaṃdarśanaṃ cikīrṣur evaṃ ṣaṭtriṃśatkoṭīsainyaparivāra upasaṃkramya samaṃtato 'nuparivārya sarvamārabalavikurvaṇarddhivīryaparākramaṃ saṃdarśitavān ekaromakūpam apy aham aśakto 'sya saṃtrāsayituṃ vā bhīṣayituṃ vā kim aṃga punas tasmād āsanāt kaṃpayituṃ kiṃ vā punar anyaṃ vighātaṃ kartum ity atha cet tena vṛṣalena tādṛśī māyā pradarśitā pṛthivīkaṃpaś ca kṛtaḥ / yat sasainyo 'haṃ parājitaḥ chinnavṛkṣa iva dharaṇītale nipatitaḥ / tena ca tatraiva (Kurumiya 54) niṣaṇṇena tādṛśī alakṣaṇā māyā sādhitā yat sarvamāraviṣayam abhibhūya sādhitavidyas tasmād utthāya sattvebhyaḥ saṃprakāśayām āsa / ye ca kecid iha cāturdvīpikāyāṃ lokadhātau paṇḍitā vijñāḥ sattvās tathā māyayāvarjitā yathā cittam apy ahaṃ teṣāṃ na prajānāmi gatyupapattiṃ vā ṣaṭsu gatiṣu / ye ca taccharaṇagatās teṣām ekaromakūpam api na śaknomi saṃtrāsayituṃ vā saṃkṣobhayituṃ vā kim aṃga punas tasmād visaṃvādayituṃ vā kaṃpayituṃ vā śaknuyām / adyaiva ca me paṃca paricārikāśatāni viṃśatiś ca putrasahasrāṇi sagaṇapārṣadyāni vṛṣalaṃ gautamaṃ taṃ śramaṇaṃ śaraṇaṃ gatās tasya purato niṣaṇṇāḥ / na cāhaṃ bhūyas tāni śaktas tasmād vivecayituṃ / tena hi yūyaṃ balavantaḥ puṇyavanto jñānavantaḥ aiśvaryavantaḥ suhṛdo bhavata / taṃ śākyaputraṃ vṛṣalaṃ jīvitād vyavaropayiṣyāmaḥ / ye ca sattvās taccharaṇagatās tāṃ sarvāṃ vidhvaṃsayiṣyāmaḥ / (Kurumiya 55) kṛṣṇaṃ māyāśaṭhaṃ śramaṇapakṣaṃ parājeṣyāmaḥ / śuklaṃ mārapakṣam uddyotayiṣyāmaḥ / tataḥ paścāt sukhaṃ phāṣaṃ vihariṣyāmaḥ // atha jyotiṣprabho māraḥ imaṃ jaṃbudvīpaṃ vyavalokayām āsa yatra tathāgato niṣaṇṇo dharmaṃ deśayati / atha jyotiṣprabho māro bhagavataḥ kāyam adrākṣīt / svaraghoṣayuktāṃ dharmadeśanām aśrauṣīt / atha tāvad eva tasya romaharṣaṇaḥ saṃtrāsa utpannaḥ / atha sa māraṃ pāpīmantam evam āha // kṛtsne kṣetre hy eṣa viśiṣṭo vararūpaḥ puṇyajñānair āśrayaśuddhaś cirakālaṃ / kleśān mukto mārgasuyuktaś cirarātraṃ kṣīṇāḥ sarve tasya bhavā śokavimuktaḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.