ततो गच्छेत् तु राजेन्द्र कोटीश्वरम् अनुत्तमम् । ऋषिकोटिः समायाता तत्र वै कुरुनन्दन
tato gacchet tu rājendra koṭīśvaram anuttamam / ṛṣikoṭiḥ samāyātā tatra vai kurunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णद्वैपायनस् तत्र मोक्षार्थं मुनिपुङ्गवः । मन्त्रयित्वा द्विजैः सर्वैर् वेदमण्डलपारगैः
kṛṣṇadvaipāyanas tatra mokṣārthaṃ munipuṅgavaḥ / mantrayitvā dvijaiḥ sarvair vedamaṇḍalapāragaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चामृतेन गव्येन तिलमिश्रेण तत्पर । पितृणां तर्पणं कृत्वा पिण्डदानं यथाविधि
pañcāmṛtena gavyena tilamiśreṇa tatpara / pitṛṇāṃ tarpaṇaṃ kṛtvā piṇḍadānaṃ yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावणस्य तु मासस्य पूर्णिमायां विशेषतः । प्राप्यते चाक्षया तृप्तिर् यावद् आहूतसम्प्लवम्
śrāvaṇasya tu māsasya pūrṇimāyāṃ viśeṣataḥ / prāpyate cākṣayā tṛptir yāvad āhūtasamplavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितॄणां परमं गुह्यं रेवाजलम् उपाश्रितम् । मोक्षदं सर्वभूतानां निर्मितं मुनिपुङ्गवैः
pitṝṇāṃ paramaṃ guhyaṃ revājalam upāśritam / mokṣadaṃ sarvabhūtānāṃ nirmitaṃ munipuṅgavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गच्छेत् तु राजेन्द्र व्यासतीर्थम् अनुत्तमम् । दुर्लभं मनुजैः पार्थ अन्तरिक्षे व्यवस्थितम्
tato gacchet tu rājendra vyāsatīrtham anuttamam / durlabhaṃ manujaiḥ pārtha antarikṣe vyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्माद् वै व्यासतीर्थं तु अन्तरिक्षे व्यवस्थितम् । एतद् आचक्ष्व संक्षेपान् न च ग्रन्थस्य विस्तरः
kasmād vai vyāsatīrthaṃ tu antarikṣe vyavasthitam / etad ācakṣva saṃkṣepān na ca granthasya vistaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु साधु महाबाहो धर्मवान् गुरुवत्सलः । स्वधर्मनिरतः पार्थ तीर्थयात्राकृतादरः
sādhu sādhu mahābāho dharmavān guruvatsalaḥ / svadharmanirataḥ pārtha tīrthayātrākṛtādaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्लभं सर्वजन्तूनां व्यासतीर्थं नरेश्वर । धर्षितो वृद्धभावेन वैकल्येन नराधिप
durlabhaṃ sarvajantūnāṃ vyāsatīrthaṃ nareśvara / dharṣito vṛddhabhāvena vaikalyena narādhipa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गतचेतास् तु सञ्जातस् तथा भोः पाण्डुनन्दन । गुह्याद् गुह्यतरं तीर्थं नाख्यातं कस्यचिन् मया
gatacetās tu sañjātas tathā bhoḥ pāṇḍunandana / guhyād guhyataraṃ tīrthaṃ nākhyātaṃ kasyacin mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालस् तत्रैव राजेन्द्र न वसेद् वासवाज्ञया । अन्तरिक्षे च संजातं रेवायाश् चेष्टितं यतः
kālas tatraiva rājendra na vased vāsavājñayā / antarikṣe ca saṃjātaṃ revāyāś ceṣṭitaṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरञ्चिर् नैव शक्नोति रेवाया गुणकीर्तनम् । व्यासतीर्थं विशेषेण श्रुतमात्रं वदाम्य् अहम्
virañcir naiva śaknoti revāyā guṇakīrtanam / vyāsatīrthaṃ viśeṣeṇa śrutamātraṃ vadāmy aham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्षः प्रत्ययो यत्र दृश्यते हि कलौ युगे । विहङ्गो गच्छते नैव भित्त्वा शूलं सुदारुणम्
pratyakṣaḥ pratyayo yatra dṛśyate hi kalau yuge / vihaṅgo gacchate naiva bhittvā śūlaṃ sudāruṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योत्पत्तिं समासेन कथयामि नृपात्मज । आसीत् पूर्वं महाराज ऋषिश् चैव पराशरः
tasyotpattiṃ samāsena kathayāmi nṛpātmaja / āsīt pūrvaṃ mahārāja ṛṣiś caiva parāśaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन चोग्रं तपस् तप्तं गङ्गाम्भसि तु भारत । प्राणायामेन चातिष्ठत् प्रविष्टो जाह्नवीजले
tena cograṃ tapas taptaṃ gaṅgāmbhasi tu bhārata / prāṇāyāmena cātiṣṭhat praviṣṭo jāhnavījale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णे च द्वादशे वर्षे निष्क्रान्तो जलमध्यतः । भिक्षार्थे चागतो ग्रामं नावि तत्रैव तिष्ठती
pūrṇe ca dvādaśe varṣe niṣkrānto jalamadhyataḥ / bhikṣārthe cāgato grāmaṃ nāvi tatraiva tiṣṭhatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र दृष्टा परोत्सृष्टा बाला तेन मनोरमा । तां च दृष्ट्वा स कामार्त उवाच मधुराक्षरम्
tatra dṛṣṭā parotsṛṣṭā bālā tena manoramā / tāṃ ca dṛṣṭvā sa kāmārta uvāca madhurākṣaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मां रमस्वाद्य त्वं कासि कामुकं मृगलोचने । नावारूढे नदीतीरे मम चित्तप्रमाथिनी
māṃ ramasvādya tvaṃ kāsi kāmukaṃ mṛgalocane / nāvārūḍhe nadītīre mama cittapramāthinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता तु सा तेन प्रणम्य ऋषिसत्तमम् । नावं रक्षाम्य् अहं विप्र जानामि स्वामिनं न तु
evamuktā tu sā tena praṇamya ṛṣisattamam / nāvaṃ rakṣāmy ahaṃ vipra jānāmi svāminaṃ na tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ममेदं च वयो ब्रह्मञ्च् छेषं त्वं ज्ञातुम् अर्हसि । एवमुक्तस् तया सो ऽपि क्षणं ध्यात्वाब्रवीद् इदम्
mamedaṃ ca vayo brahmañc cheṣaṃ tvaṃ jñātum arhasi / evamuktas tayā so 'pi kṣaṇaṃ dhyātvābravīd idam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं ज्ञानबलाद् भद्रे जानामि तव सम्भवम् । कैवर्तपुत्रिका न त्वं राजपुत्री हि सुन्दरी
ahaṃ jñānabalād bhadre jānāmi tava sambhavam / kaivartaputrikā na tvaṃ rājaputrī hi sundarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कः पिता कथ्यतां ब्रह्मन् कस्याहमुदरोद्भवा । कस्मिन् वंशे प्रजाताहं कैवर्ततनया कथम्
kaḥ pitā kathyatāṃ brahman kasyāhamudarodbhavā / kasmin vaṃśe prajātāhaṃ kaivartatanayā katham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथयामि च ते तातं यं त्वं मां परिपृच्छसि । वसु नामा च राजाभूत् सोमवंशे प्रतापवान्
kathayāmi ca te tātaṃ yaṃ tvaṃ māṃ paripṛcchasi / vasu nāmā ca rājābhūt somavaṃśe pratāpavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूद्वीपाधिपो भद्रे शत्रुसंत्रासनस् तथा । शतानि सप्त भार्याणां पुत्राणां तु दशैव हि
jambūdvīpādhipo bhadre śatrusaṃtrāsanas tathā / śatāni sapta bhāryāṇāṃ putrāṇāṃ tu daśaiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण पालिता लोकाः शिवपूजारतः सदा । म्लेच्छास् तस्य विरोधेन शाकद्वीपनिवासिनः
dharmeṇa pālitā lokāḥ śivapūjārataḥ sadā / mlecchās tasya virodhena śākadvīpanivāsinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां च साधनार्थाय गतोल्लङ्घ्य महोदधिम् । संयुक्तः पुत्रभृत्यैश् च पौरुषे महति स्थितः
teṣāṃ ca sādhanārthāya gatollaṅghya mahodadhim / saṃyuktaḥ putrabhṛtyaiś ca pauruṣe mahati sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सग्रामस् तैः समारब्धश्चार्वङ्गि वसुना सह । जिता म्लेच्छाः समस्ताश् च वसुना ह्यवनीभृता
sagrāmas taiḥ samārabdhaścārvaṅgi vasunā saha / jitā mlecchāḥ samastāś ca vasunā hyavanībhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करदास् ते कृतास् तेन सभृत्यबलवाहनाः । प्रधाना तस्य महिषी तव माता मृगेक्षणा
karadās te kṛtās tena sabhṛtyabalavāhanāḥ / pradhānā tasya mahiṣī tava mātā mṛgekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवासस्थे च भूपाले संजाता च रजस्वला । नारीणां तु सदा काले मन्मथो ह्य् अधिको भवेत्
pravāsasthe ca bhūpāle saṃjātā ca rajasvalā / nārīṇāṃ tu sadā kāle manmatho hy adhiko bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषेण ऋतौ काले भिद्यते कामसायकैः । मन्मथेन तु संतप्ताचिन्तयत् सा शुभेक्षणा
viśeṣeṇa ṛtau kāle bhidyate kāmasāyakaiḥ / manmathena tu saṃtaptācintayat sā śubhekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दूतं सम्प्रेषयाम्यद्य वसुराजसमीपतः । व्याहृतः सत्वरो दूतो गच्छ त्वं नृपसन्निधौ
dūtaṃ sampreṣayāmyadya vasurājasamīpataḥ / vyāhṛtaḥ satvaro dūto gaccha tvaṃ nṛpasannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परराज्ये वसुर्देवि गतो राजा द्विडन्तकृत् । तत्र गन्तुं न शक्येत जलयन्त्रैर् विना शुभे
pararājye vasurdevi gato rājā dviḍantakṛt / tatra gantuṃ na śakyeta jalayantrair vinā śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलयानानि सर्वाणि नेयानि च परे तटे । तस्य वाक्येन सा नारी विषण्णा मदपीडिता
jalayānāni sarvāṇi neyāni ca pare taṭe / tasya vākyena sā nārī viṣaṇṇā madapīḍitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञीं दृष्ट्वा सखी ब्रूते कस्मात् त्वं परिखिद्यसे । लेखो ऽयं प्रेष्यतां देवि शुकहस्ते यथा तथा
rājñīṃ dṛṣṭvā sakhī brūte kasmāt tvaṃ parikhidyase / lekho 'yaṃ preṣyatāṃ devi śukahaste yathā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रं लङ्घयित्वा तु शकुन्तो याति सुन्दरि । व्याहृतो लेखकस् तत्र लिख लेखं ऽममाज्ञया
samudraṃ laṅghayitvā tu śakunto yāti sundari / vyāhṛto lekhakas tatra likha lekhaṃ 'mamājñayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वां विना पट्टराज्ञी सा वसुराज न जीवति । ऋतुकालश् च सम्प्राप्तः समस्तं चावधार्यताम्
tvāṃ vinā paṭṭarājñī sā vasurāja na jīvati / ṛtukālaś ca samprāptaḥ samastaṃ cāvadhāryatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिखितो भूर्जपत्रे च वृत्तः स लेखकेन तु । शूकः पञ्जरमध्यस्थ आनीतस् तत्र सन्निधौ
likhito bhūrjapatre ca vṛttaḥ sa lekhakena tu / śūkaḥ pañjaramadhyastha ānītas tatra sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञी उवाच तं तत्र गृह्यलेखं शुक व्रज । गतः पक्षी ततः शीघ्रं वसुराजसमीपतः
rājñī uvāca taṃ tatra gṛhyalekhaṃ śuka vraja / gataḥ pakṣī tataḥ śīghraṃ vasurājasamīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तो लेखः शुकेनैव सत्यभामा विसर्जितः । लेखार्थं चिन्तयामास वीर्यं गृह्य नरेश्वरः
kṣipto lekhaḥ śukenaiva satyabhāmā visarjitaḥ / lekhārthaṃ cintayāmāsa vīryaṃ gṛhya nareśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमोघपुटिकां कृत्वा प्रतिलोकेन विश्रुतः । शूकस्य चार्पयामास गच्छ राज्ञी समीपतः
amoghapuṭikāṃ kṛtvā pratilokena viśrutaḥ / śūkasya cārpayāmāsa gaccha rājñī samīpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुराजं प्रणम्याथ बीजं गृह्य पपात ह । समुद्रोपरि संप्राप्तः शुको याति यथेच्छया
vasurājaṃ praṇamyātha bījaṃ gṛhya papāta ha / samudropari saṃprāptaḥ śuko yāti yathecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामिषं च शुकं ज्ञात्वा श्येनस् तत्रापि धावितः । हतश्चञ्चुप्रहारेण शुकः श्येनेन भारत
sāmiṣaṃ ca śukaṃ jñātvā śyenas tatrāpi dhāvitaḥ / hataścañcuprahāreṇa śukaḥ śyenena bhārata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छापन्नस्य तद्वीर्य पतितं जलमध्यतः । मत्स्येन गिलितं तत्र तद्वीर्यं पार्थिवस्य च
mūrchāpannasya tadvīrya patitaṃ jalamadhyataḥ / matsyena gilitaṃ tatra tadvīryaṃ pārthivasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाशैर्मत्स्यो गहीतश् च आनीतः स्वगृहं प्रति । यावत् तं पाटयामासूर्यमलं ददृशे तदा
dāśairmatsyo gahītaś ca ānītaḥ svagṛhaṃ prati / yāvat taṃ pāṭayāmāsūryamalaṃ dadṛśe tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशिमण्डलसङ्काशं सूर्यतेजः समप्रभम् । दृष्ट्वा ते धर्षिताः सर्वे कैवर्ता जाह्नवीतटे
śaśimaṇḍalasaṅkāśaṃ sūryatejaḥ samaprabham / dṛṣṭvā te dharṣitāḥ sarve kaivartā jāhnavītaṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षितास् ते गताः सर्वे प्रधानस्य च मन्दिरम् । पुत्रं राज्ञे प्रदायैव पुत्रीं च प्रत्यपालयत्
harṣitās te gatāḥ sarve pradhānasya ca mandiram / putraṃ rājñe pradāyaiva putrīṃ ca pratyapālayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् त्वं देवि वरारोहे कैवर्तकन्यका नहि । ततः सा चिन्तयामास पराशरवचस् तदा
tat tvaṃ devi varārohe kaivartakanyakā nahi / tataḥ sā cintayāmāsa parāśaravacas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता तु सा तेन दत्त्वात्मानं नरेश्वर । उवाच साध्वी भो ब्रह्मन् मत्स्यगन्धो निवर्त्यताम्
evamuktā tu sā tena dattvātmānaṃ nareśvara / uvāca sādhvī bho brahman matsyagandho nivartyatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तेन तु सा बाला दिव्यगन्धाभिवासिता । कृता योगबलेनैव ज्वालयित्वा विभावसुम्
tatas tena tu sā bālā divyagandhābhivāsitā / kṛtā yogabalenaiva jvālayitvā vibhāvasum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा प्रदक्षिणं वह्नेर् उद्धृता तेन सा तदा । ज्वलमानस्य मध्ये तु कामस्थानानि सो ऽस्पृशत्
kṛtvā pradakṣiṇaṃ vahner uddhṛtā tena sā tadā / jvalamānasya madhye tu kāmasthānāni so 'spṛśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञात्वा कामोत्सुकं विप्रं भीता सा नृपनन्दन । उवाच सहसा बाला दिवा च लोकसन्निधौ
jñātvā kāmotsukaṃ vipraṃ bhītā sā nṛpanandana / uvāca sahasā bālā divā ca lokasannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तेन क्षणं ध्याता पूरयन्ती दिगम्बरम् । आगता तामसी तात यया व्याप्तं समन्ततः
tatas tena kṣaṇaṃ dhyātā pūrayantī digambaram / āgatā tāmasī tāta yayā vyāptaṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सविस्मयं तेन रहोबाला मृगेक्षणा । कामेनैव हि तप्तेन स्त्रीसौख्यं क्रीडता तदा
tataḥ savismayaṃ tena rahobālā mṛgekṣaṇā / kāmenaiva hi taptena strīsaukhyaṃ krīḍatā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तेन मुहूर्तेनापत्यभारेण पीडिता । बालकं तत्र जटिलं सुभगं दण्डधारकम्
tatas tena muhūrtenāpatyabhāreṇa pīḍitā / bālakaṃ tatra jaṭilaṃ subhagaṃ daṇḍadhārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कमण्डलुधरं शान्तं मेखलाकटिभूषणम् । धृतोपवीतकं स्कन्धे विष्णुमायाविवार्जितम्
kamaṇḍaludharaṃ śāntaṃ mekhalākaṭibhūṣaṇam / dhṛtopavītakaṃ skandhe viṣṇumāyāvivārjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता हि शङ्किता तत्र दृष्ट्वा पुत्रस्य चापलम् । वेपमाना ततो बाला गता सा शरणं मुनेः
mātā hi śaṅkitā tatra dṛṣṭvā putrasya cāpalam / vepamānā tato bālā gatā sā śaraṇaṃ muneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्ष रक्ष मुनिश्रेष्ठ पराशर महामुने । जातमत्य् अद्भुतं विप्रं कौपीनाम्बरमेखलम्
rakṣa rakṣa muniśreṣṭha parāśara mahāmune / jātamaty adbhutaṃ vipraṃ kaupīnāmbaramekhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा भैषीस्त्वं सुतो जातः कन्यैव त्वं भविष्यसि
mā bhaiṣīstvaṃ suto jātaḥ kanyaiva tvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाम्ना सत्यवती चेति द्वितीया गन्धयोजना । शन्तनुर् नाम राजा वै स ते भर्ता भविष्यति
nāmnā satyavatī ceti dvitīyā gandhayojanā / śantanur nāma rājā vai sa te bhartā bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमा महिषी तस्य सोमवंशविभूषणा । गच्छ त्वं स्वाश्रमं भद्रे पूर्वरूपेण संस्थिता
prathamā mahiṣī tasya somavaṃśavibhūṣaṇā / gaccha tvaṃ svāśramaṃ bhadre pūrvarūpeṇa saṃsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा वैकल्यं कुरुष्वेदं दृष्टं ज्ञानस्य मे बलम् । इत्य् उक्त्वा प्रययौ विप्रः सा बाला स्थलमाश्रिता
mā vaikalyaṃ kuruṣvedaṃ dṛṣṭaṃ jñānasya me balam / ity uktvā prayayau vipraḥ sā bālā sthalamāśritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा पुत्रं पराभक्त्या साष्टाङ्गं प्रणयेन च । तं प्रयान्तमथालोक्य सत्यवत्य् अब्रवीत् सुतम्
natvā putraṃ parābhaktyā sāṣṭāṅgaṃ praṇayena ca / taṃ prayāntamathālokya satyavaty abravīt sutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामो देयस् त्वयाभीष्टः स्नेहो वै यदि मातरि । किमप्य् उपादिश त्वं मां येन सिद्धिम् अवाप्नुयाम्
kāmo deyas tvayābhīṣṭaḥ sneho vai yadi mātari / kimapy upādiśa tvaṃ māṃ yena siddhim avāpnuyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वराराधने यत्नं कुरुष्व त्वं सदाम्बिके । ततः सा पुत्रवाक्येन विषण्णा पाण्डुनन्दन
īśvarārādhane yatnaṃ kuruṣva tvaṃ sadāmbike / tataḥ sā putravākyena viṣaṇṇā pāṇḍunandana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वद् वियोगाद् अहं पुत्र पञ्चत्वं यामि नान्यथा । नास्ति पुत्रसमः स्नेहो नास्ति भ्रातृसमं बलम्
tvad viyogād ahaṃ putra pañcatvaṃ yāmi nānyathā / nāsti putrasamaḥ sneho nāsti bhrātṛsamaṃ balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा विषादं कुरुं त्वं हि सत्यं वै पितृभाषितम् । आपत्काले त्वयाहं वै स्मर्तव्यः कार्यसिद्धये
mā viṣādaṃ kuruṃ tvaṃ hi satyaṃ vai pitṛbhāṣitam / āpatkāle tvayāhaṃ vai smartavyaḥ kāryasiddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपदस्तारयिष्यामि क्षम्यतां मातरात्मजे । इत्युक्त्वा तु ययौ व्यासः कन्या सा ऽपि पितुर्गृहम्
āpadastārayiṣyāmi kṣamyatāṃ mātarātmaje / ityuktvā tu yayau vyāsaḥ kanyā sā 'pi piturgṛham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराशरसुतस् तत्र निषण्णो वनमध्यतः । त्रेतायुगावसाने तु द्वापरादौ नरेश्वर
parāśarasutas tatra niṣaṇṇo vanamadhyataḥ / tretāyugāvasāne tu dvāparādau nareśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासो विरञ्चये जात आख्यातो नारदेन च । ऋषिर् महानुभावस् तु पुत्रः पाराशरस्य च
vyāso virañcaye jāta ākhyāto nāradena ca / ṛṣir mahānubhāvas tu putraḥ pārāśarasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैवर्तकन्यकाजातो जानीहि जाह्नवी तटे । वाक्योक्त्या नारदस्यैव आगताः सुरसत्तमाः
kaivartakanyakājāto jānīhi jāhnavī taṭe / vākyoktyā nāradasyaiva āgatāḥ surasattamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भानुः पितामहः शक्र ऋषिसङ्घैः समावृतः । आशीर्वादं पृथग् दत्त्वा साधु साध्विति भाषितः
bhānuḥ pitāmahaḥ śakra ṛṣisaṅghaiḥ samāvṛtaḥ / āśīrvādaṃ pṛthag dattvā sādhu sādhviti bhāṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितामहेन बालो ऽसौ जातमकर्मादि संस्कृतः । द्वैपायनो द्वीपजन्मा पाराशर्यः पराशरात्
pitāmahena bālo 'sau jātamakarmādi saṃskṛtaḥ / dvaipāyano dvīpajanmā pārāśaryaḥ parāśarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णगात्रात् कृष्णनामा हव्यादातुर् विशिष्यति । विरञ्चिनाभिषिक्तो ऽसौ ऋषिसङ्घैः पुनः पुनः
kṛṣṇagātrāt kṛṣṇanāmā havyādātur viśiṣyati / virañcinābhiṣikto 'sau ṛṣisaṅghaiḥ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यासस् त्वं सर्वलोकानाम् इत्य् उक्त्वा प्रययुः पुनः । तीर्थयात्रा समारब्धा कृष्णद्वैपायनेन तु
vyāsas tvaṃ sarvalokānām ity uktvā prayayuḥ punaḥ / tīrthayātrā samārabdhā kṛṣṇadvaipāyanena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गावगाहिता तेन केदारं पुष्करं तथा । गया च नैमिषं तीर्थं कुरुक्षेत्रे सरस्वती
gaṅgāvagāhitā tena kedāraṃ puṣkaraṃ tathā / gayā ca naimiṣaṃ tīrthaṃ kurukṣetre sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उज्जयिन्यां महाकालं सोमनाथं ययौ ततः । पृथिव्यां सागरान्तायां स्नातो व्यासो महामुनिः
ujjayinyāṃ mahākālaṃ somanāthaṃ yayau tataḥ / pṛthivyāṃ sāgarāntāyāṃ snāto vyāso mahāmuniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अटन् वै नर्मदां प्राप्तो रुद्रदेहोद्भवां नदीम् । साह्लादं नर्मदां दृष्ट्वा चित्तं विश्राम्यपार्थिव
aṭan vai narmadāṃ prāpto rudradehodbhavāṃ nadīm / sāhlādaṃ narmadāṃ dṛṣṭvā cittaṃ viśrāmyapārthiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपश् चचार विपुलं नर्मदातटम् आश्रितः । ग्रीष्मे पञ्चाग्निमध्यस्थो वर्षासु स्थण्डिलेशयः
tapaś cacāra vipulaṃ narmadātaṭam āśritaḥ / grīṣme pañcāgnimadhyastho varṣāsu sthaṇḍileśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्द्रवासास् तु हेमन्ते ध्यायमानो महेश्वरम् । सृष्टिसंहारकर्तारम् अच्छेद्यं च सदाशिवम्
sārdravāsās tu hemante dhyāyamāno maheśvaram / sṛṣṭisaṃhārakartāram acchedyaṃ ca sadāśivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यं सिद्धेश्वरं लिङ्गं पूजयन् पाण्डुनन्दन । अर्चनात् सिद्धलिङ्गस्य ध्यानयोगप्रभावतः
nityaṃ siddheśvaraṃ liṅgaṃ pūjayan pāṇḍunandana / arcanāt siddhaliṅgasya dhyānayogaprabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यक्ष ईश्वरो जातः कृष्णद्वैपायनस्य तु । तोषितो ऽहं त्वया विप्र वरं प्रार्थय शोभनम्
pratyakṣa īśvaro jātaḥ kṛṣṇadvaipāyanasya tu / toṣito 'haṃ tvayā vipra varaṃ prārthaya śobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि तुष्टो ऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । प्रत्यक्षो नर्मदातीरे स्वयं भवाद्य मे विभो
yadi tuṣṭo 'si me deva yadi deyo varo mama / pratyakṣo narmadātīre svayaṃ bhavādya me vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं भवतु ते विप्र मत्पसादात् न संशयः
evaṃ bhavatu te vipra matpasādāt na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया भक्तिगृहीतो ऽहं प्रत्यक्षो नर्मदातटे । इत्युक्त्वा प्रययौ देवः कैलासं नगम् उत्तमम्
tvayā bhaktigṛhīto 'haṃ pratyakṣo narmadātaṭe / ityuktvā prayayau devaḥ kailāsaṃ nagam uttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्नीसंग्रहणं जातं पुत्रो जातो यदास्य च । देवैर् अध्यासितः सर्वैः सेन्द्रब्रह्मपुरोगमैः
patnīsaṃgrahaṇaṃ jātaṃ putro jāto yadāsya ca / devair adhyāsitaḥ sarvaiḥ sendrabrahmapurogamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रजन्मततोज्ञात्वा आगता ऋषिसत्तमाः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन पराशरपुरोगमाः
putrajanmatatojñātvā āgatā ṛṣisattamāḥ / tīrthayātrāprasaṅgena parāśarapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्वत्रिविष्णुहारीतयाज्ञवल्क्योशनो ऽङ्गिराः । यम् आपस्तम्बसंवर्ता कात्यायनबृहस्पती
manvatriviṣṇuhārītayājñavalkyośano 'ṅgirāḥ / yam āpastambasaṃvartā kātyāyanabṛhaspatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् आदि सहस्राणि लक्षकोटिर् अनेकधा । व्यासाश्रमे शुभे पुण्ये प्राप्ताः सर्वे द्विजोत्तमाः
evam ādi sahasrāṇi lakṣakoṭir anekadhā / vyāsāśrame śubhe puṇye prāptāḥ sarve dvijottamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा व्यासस् तु विप्रेन्द्रानभ्युत्थाय कृतोद्यमः । पितृपूर्वं प्रणम्यादौ तेषां वार्तां प्रदापयन्
dṛṣṭvā vyāsas tu viprendrānabhyutthāya kṛtodyamaḥ / pitṛpūrvaṃ praṇamyādau teṣāṃ vārtāṃ pradāpayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा इदं वाक्यम् उवाच ह । उद्धृतं तु ममानन्दं युष्मत् सम्भाषदर्शनात्
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā idaṃ vākyam uvāca ha / uddhṛtaṃ tu mamānandaṃ yuṣmat sambhāṣadarśanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरण्यानि च शाकानि फलान्य् आरण्यकानि च । तानि दास्यामि सर्वेषां युष्माकं पितृपूर्वकम्
āraṇyāni ca śākāni phalāny āraṇyakāni ca / tāni dāsyāmi sarveṣāṃ yuṣmākaṃ pitṛpūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियमैः संयुतान् सर्वान् प्रत्येकं प्रणनाम च । ततस् तं प्रणतं दृष्ट्वा तत्र द्वैपायनं द्विजम्
niyamaiḥ saṃyutān sarvān pratyekaṃ praṇanāma ca / tatas taṃ praṇataṃ dṛṣṭvā tatra dvaipāyanaṃ dvijam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्धयित्वा जयाशीर्भिस् ततो वीक्ष परस्परम् । पराशरः समस्तैश् च वीक्षितो मुनिपुङ्गवैः
vardhayitvā jayāśīrbhis tato vīkṣa parasparam / parāśaraḥ samastaiś ca vīkṣito munipuṅgavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरं दीयतां तात कृष्णद्वैपायनस्य च । एवम् उक्तस् तु तैः सर्वैर् भगवांश् च पराशरः
uttaraṃ dīyatāṃ tāta kṛṣṇadvaipāyanasya ca / evam uktas tu taiḥ sarvair bhagavāṃś ca parāśaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उवाच स्वात्मजं व्यासम् ऋषिभिर् यच् चिकीर्षितम् । नेच्छन्ति दक्षिणे कूले व्रतभङ्गभयात् सुत
uvāca svātmajaṃ vyāsam ṛṣibhir yac cikīrṣitam / necchanti dakṣiṇe kūle vratabhaṅgabhayāt suta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोमि भवतां युक्तम् अत्रैव स्थीयतां क्षणम्
karomi bhavatāṃ yuktam atraiva sthīyatāṃ kṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् आसाद्य सरितं करोमि विधिपूर्वकम् । एवम् उक्त्वा शुचिर् भूत्वा नर्मदातटम् आश्रितः
yāvad āsādya saritaṃ karomi vidhipūrvakam / evam uktvā śucir bhūtvā narmadātaṭam āśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तोत्रं जगाद सहसा तं निबोध जनेश्वर
stotraṃ jagāda sahasā taṃ nibodha janeśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय देवि नमो वरदे शिवदे जय पापविमर्दिनि शूलकरे । जय भैरवदेहविलीनकरे जय देवि पितामहसन्नमिते
jaya devi namo varade śivade jaya pāpavimardini śūlakare / jaya bhairavadehavilīnakare jaya devi pitāmahasannamite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय भास्करशक्रसदानमिते जय षण्मुखतातसुते वरदे । जय देवशरीरसमूहमये जय सागरगामिनि भूमिसुते
jaya bhāskaraśakrasadānamite jaya ṣaṇmukhatātasute varade / jaya devaśarīrasamūhamaye jaya sāgaragāmini bhūmisute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जय जय लोकसमस्तकृताभरणे जय दुःखदरिद्रविनाशकरे । जय पुत्र कलत्रविवृद्धिकरे जय देवि सुदर्शनपापहरे
jaya jaya lokasamastakṛtābharaṇe jaya duḥkhadaridravināśakare / jaya putra kalatravivṛddhikare jaya devi sudarśanapāpahare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् व्यासकृत स्तोत्रं यः पठेच् छिवसन्निधौ । गृहे वा शुद्धभावेन कामक्रोधविवर्जितः । व्यासस् तस्य भवेत् प्रीतः प्रीतो ऽयं वृषवाहनः
etad vyāsakṛta stotraṃ yaḥ paṭhec chivasannidhau / gṛhe vā śuddhabhāvena kāmakrodhavivarjitaḥ / vyāsas tasya bhavet prītaḥ prīto 'yaṃ vṛṣavāhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तुतिवादेन तुष्टास्मि भो भो व्यासमहामुने
stutivādena tuṣṭāsmi bho bho vyāsamahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम
yadi tuṣṭāsi me devi yadi deyo varo mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयुक्तं चिन्तितं व्यास अमार्गे त्वं प्रवर्तसे
ayuktaṃ cintitaṃ vyāsa amārge tvaṃ pravartase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रचन्द्रयमाः शक्ता उन्मार्गेण न वाहितुम् । अन्यं याचस्व हे वत्स यत्किंचिद् भुवि दुर्लभम्
indracandrayamāḥ śaktā unmārgeṇa na vāhitum / anyaṃ yācasva he vatsa yatkiṃcid bhuvi durlabham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एव श्रुत्वा वचो देव्या व्यासो मूर्च्छां गतस् तदा । वृथा क्लेशश् च संजातः पतितो धरणीतले
eva śrutvā vaco devyā vyāso mūrcchāṃ gatas tadā / vṛthā kleśaś ca saṃjātaḥ patito dharaṇītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धरणी कम्पिता सर्वा सशैलवनकानना । मूर्छापन्नं ततो व्यासं ज्ञात्वा देवाः पराशरम्
dharaṇī kampitā sarvā saśailavanakānanā / mūrchāpannaṃ tato vyāsaṃ jñātvā devāḥ parāśaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयाता देवताः सर्वे हाहाकारं प्रकुर्वतः । उत्थापयन्तस् ते व्यासम् ऊचुश्च सरितां वराम्
āyātā devatāḥ sarve hāhākāraṃ prakurvataḥ / utthāpayantas te vyāsam ūcuśca saritāṃ varām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणार्थं तु संक्लिष्टा नामहेतोः सरिद्वरे । गवार्थे ब्राह्मणार्थे च प्राणान् परित्यजेत्
brāhmaṇārthaṃ tu saṃkliṣṭā nāmahetoḥ saridvare / gavārthe brāhmaṇārthe ca prāṇān parityajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सा नर्मदा प्रोक्ता ब्रह्माद्यैश् च सुरैर् द्रुतम् । विकूलतां वै प्रददौ समन्ताद् रेवाभिषिक्तः स जलेन पूतः
evaṃ sā narmadā proktā brahmādyaiś ca surair drutam / vikūlatāṃ vai pradadau samantād revābhiṣiktaḥ sa jalena pūtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं समस्तं त्वयि देवतानां फलं प्रदिष्टं मम मन्दभाग्यम्
tīrthaṃ samastaṃ tvayi devatānāṃ phalaṃ pradiṣṭaṃ mama mandabhāgyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतो यतो व्यासमहानुभाव सुमेरुनाम्नो धरणीधरस्य । विन्ध्यस्य चान्यस्य च ते हि मार्गं यास्यामि वै धर्मधरस्य धन्या
yato yato vyāsamahānubhāva sumerunāmno dharaṇīdharasya / vindhyasya cānyasya ca te hi mārgaṃ yāsyāmi vai dharmadharasya dhanyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तो महातेजा व्यासः सत्यवतीयुतः । दक्षिणे चालयामास स्वाश्रमान् मुनिपुङ्गवान्
evamukto mahātejā vyāsaḥ satyavatīyutaḥ / dakṣiṇe cālayāmāsa svāśramān munipuṅgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डहस्तो महातेजा हुङ्कारैर् नृपनन्दन । व्यासहुङ्कारभीता च चलिता रुद्रनन्दिनी
daṇḍahasto mahātejā huṅkārair nṛpanandana / vyāsahuṅkārabhītā ca calitā rudranandinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डेन दर्शयन् मार्गं देवी तत्र प्रवर्तिता । व्यासमार्गगतां देवीं दृष्ट्वा चेन्द्रपुरोगमाः
daṇḍena darśayan mārgaṃ devī tatra pravartitā / vyāsamārgagatāṃ devīṃ dṛṣṭvā cendrapurogamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवृष्टिं ददुर् व्यासे स्तुतिं कुर्वन्ति किन्नराः । प्रफुल्लनयना जाताः पराशरमुखा द्विजाः
puṣpavṛṣṭiṃ dadur vyāse stutiṃ kurvanti kinnarāḥ / praphullanayanā jātāḥ parāśaramukhā dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तपः कृत्वा सुविपुलं दानं दत्त्वा महत्फलम्
tapaḥ kṛtvā suvipulaṃ dānaṃ dattvā mahatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव नरैः कार्यं साधूनां परितोषणम् । सुविभक्ता महाभागा अनुग्राह्यस्य सम्प्रति
etad eva naraiḥ kāryaṃ sādhūnāṃ paritoṣaṇam / suvibhaktā mahābhāgā anugrāhyasya samprati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मान् ममाश्रमे पुण्ये स्थीयतां नात्र संशयः । आतिथ्यं शाकपर्णैश् च उदकेन विमिश्रितैः
tasmān mamāśrame puṇye sthīyatāṃ nātra saṃśayaḥ / ātithyaṃ śākaparṇaiś ca udakena vimiśritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.