Library·Revakhanda of the Vayupurana·103

Revakhanda of the Vayupurana 103

ततो गच्छेन्महीपाल एरण्डीसङ्गमं परम् । यच्छ्रुतं वै मया राजञ्छिवस्य वदतः पुरा

tato gacchenmahīpāla eraṇḍīsaṅgamaṃ param / yacchrutaṃ vai mayā rājañchivasya vadataḥ purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतदेव पुरा प्रश्नं गौर्या पृष्टस्तु शङ्करः । प्रोवाच नृपशार्दूल गुह्याद्गुह्यतरं शुभम्

etadeva purā praśnaṃ gauryā pṛṣṭastu śaṅkaraḥ / provāca nṛpaśārdūla guhyādguhyataraṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु देवि परं गुह्यं नाख्यातं कस्यचिन्मया । रेवायाश्चोत्तरे कूले तीर्थं परमशोभनम् । भ्रूणहत्याहरं देवि कामदं पुत्रवर्धनम्

śṛṇu devi paraṃ guhyaṃ nākhyātaṃ kasyacinmayā / revāyāścottare kūle tīrthaṃ paramaśobhanam / bhrūṇahatyāharaṃ devi kāmadaṃ putravardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथयस्व महादेव तीर्थं परमशोभनम् । भ्रूणहत्याहरं कस्मात्कामदं स्वर्गदर्शनम्

kathayasva mahādeva tīrthaṃ paramaśobhanam / bhrūṇahatyāharaṃ kasmātkāmadaṃ svargadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रिर्नाम महादेवि मानसो ब्रह्मणः सुतः । अग्निहोत्ररतो नित्यं देवतातिथिपूजकः

atrirnāma mahādevi mānaso brahmaṇaḥ sutaḥ / agnihotrarato nityaṃ devatātithipūjakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमसंस्थाश्च सप्तैव कृता विप्रेण पार्वति । अनसूयेति विख्याता भार्या तस्य गुणान्विता

somasaṃsthāśca saptaiva kṛtā vipreṇa pārvati / anasūyeti vikhyātā bhāryā tasya guṇānvitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिव्रता पतिप्राणा पत्युः कार्यहिते रता । एवं याति ततः काले न पुत्रा न च पुत्रिका

pativratā patiprāṇā patyuḥ kāryahite ratā / evaṃ yāti tataḥ kāle na putrā na ca putrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपराह्णे महादेवि सुखासीनौ तु सुन्दरि । वदन्तौ सुखदुःखानि पूर्ववृत्तानि यानि च

aparāhṇe mahādevi sukhāsīnau tu sundari / vadantau sukhaduḥkhāni pūrvavṛttāni yāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौम्ये शुभे प्रिये कान्ते चारुसर्वाङ्गसुन्दरि । विद्याविनयसम्पन्ने पद्मपत्रनिभेक्षणे

saumye śubhe priye kānte cārusarvāṅgasundari / vidyāvinayasampanne padmapatranibhekṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णचन्द्रनिभाकारे पृथुश्रोणिभरालसे । न त्वया सदृशी नारी त्रैलोक्ये सचराचरे

pūrṇacandranibhākāre pṛthuśroṇibharālase / na tvayā sadṛśī nārī trailokye sacarācare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रतिपुत्रफला नारी पठ्यते वेदवादिभिः । पुत्रहीनस्य यत्सौख्यं तत्सौख्यं मम सुन्दरि

ratiputraphalā nārī paṭhyate vedavādibhiḥ / putrahīnasya yatsaukhyaṃ tatsaukhyaṃ mama sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाहं न तथा पुत्रः समर्थः सर्वकर्मसु । पुन्नामनरकाद्भद्रे जातमात्रेण सुन्दरि

yathāhaṃ na tathā putraḥ samarthaḥ sarvakarmasu / punnāmanarakādbhadre jātamātreṇa sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतन्तं रक्षयेद्देवि महापातकिनं यदि । महाघोरे गता वापि दुष्टकर्मपितामहाः

patantaṃ rakṣayeddevi mahāpātakinaṃ yadi / mahāghore gatā vāpi duṣṭakarmapitāmahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्धरन्ति सुपुत्राश्च वैतरण्यां गतानपि । पुत्रेण लोकाञ्जयति पौत्रेण परमा गतिः

taddharanti suputrāśca vaitaraṇyāṃ gatānapi / putreṇa lokāñjayati pautreṇa paramā gatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पुत्रस्य पौत्रेण प्रगच्छेद् ब्रह्म शाश्वतम् । नास्ति पुत्रसमो बन्धुरिह लोके परत्र च

atha putrasya pautreṇa pragacched brahma śāśvatam / nāsti putrasamo bandhuriha loke paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहश्च मध्यरात्रे च चिन्तयानस्य सर्वदा । शुष्यन्ति मम गात्राणि ग्रीष्मे नद्युदकं यथा

ahaśca madhyarātre ca cintayānasya sarvadā / śuṣyanti mama gātrāṇi grīṣme nadyudakaṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्त्वया शोचितं विप्र तत्सर्वं शोचयाम्यहम् । तवोद्वेगकरं यच्च तन्मे दहति चेतसि

yattvayā śocitaṃ vipra tatsarvaṃ śocayāmyaham / tavodvegakaraṃ yacca tanme dahati cetasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन पुत्रा भविष्यन्ति आयुष्मन्तो गुणान्विताः । तत्कार्यं च समीक्षस्व येन तुष्येत् प्रजापतिः

yena putrā bhaviṣyanti āyuṣmanto guṇānvitāḥ / tatkāryaṃ ca samīkṣasva yena tuṣyet prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्तप्तं मया भद्रे जातमात्रेण दुष्करम् । व्रतोपवासनियमैः शाकाहारेण सुन्दरि

tapastaptaṃ mayā bhadre jātamātreṇa duṣkaram / vratopavāsaniyamaiḥ śākāhāreṇa sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणदेहस्तु तिष्ठामि ह्यशक्तो ऽहं महाव्रते । तेन शोचामि चात्मानं रहस्यं कथितं मया

kṣīṇadehastu tiṣṭhāmi hyaśakto 'haṃ mahāvrate / tena śocāmi cātmānaṃ rahasyaṃ kathitaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुः पतिव्रता नारी रतिपुत्रविवर्धिनी । त्रिवर्गसाधना सा च श्लाघ्या च विदुषां जने

bhartuḥ pativratā nārī ratiputravivardhinī / trivargasādhanā sā ca ślāghyā ca viduṣāṃ jane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जपस्तपस्तीर्थयात्रा मृडेज्यामन्त्रसाधनम् । देवताराधनं चैव स्त्रीशूद्रपतनानि षट्

japastapastīrthayātrā mṛḍejyāmantrasādhanam / devatārādhanaṃ caiva strīśūdrapatanāni ṣaṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईदृशं तु महादोषं स्त्रीणां तु व्रतसाधने । वदन्ति मुनयः सर्वे यथोक्तं वेदभाषितम्

īdṛśaṃ tu mahādoṣaṃ strīṇāṃ tu vratasādhane / vadanti munayaḥ sarve yathoktaṃ vedabhāṣitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुज्ञाता त्वया ब्रह्मंस् तपस् तप्स्यामि दुष्करम् । पुत्रार्थित्वं समुद्दिश्य तोषयामि सुरोत्तमान्

anujñātā tvayā brahmaṃs tapas tapsyāmi duṣkaram / putrārthitvaṃ samuddiśya toṣayāmi surottamān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साधु महाप्राज्ञे मम संतोषकारिणि । आज्ञाता त्वं मया भद्रे पुत्रार्थं तप आश्रय

sādhu sādhu mahāprājñe mama saṃtoṣakāriṇi / ājñātā tvaṃ mayā bhadre putrārthaṃ tapa āśraya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवतानां मनुष्याणां पित्ःणामनृणो भवे । न भार्यासदृशो बन्धुस्त्रिषु लोकेषु विद्यते

devatānāṃ manuṣyāṇāṃ pitḥṇāmanṛṇo bhave / na bhāryāsadṛśo bandhustriṣu lokeṣu vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन देवाः प्रशंसन्ति न भार्यासदृशं सुखम् । सन्मुखे मन्मुखाः पुत्राः विलोमे तु पराङ्मुखाः

tena devāḥ praśaṃsanti na bhāryāsadṛśaṃ sukham / sanmukhe manmukhāḥ putrāḥ vilome tu parāṅmukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन भार्यां प्रशंसन्ति सदेवासुरमानुषाः । महाव्रते महाप्राज्ञे सत्त्ववति शुभेक्षणे

tena bhāryāṃ praśaṃsanti sadevāsuramānuṣāḥ / mahāvrate mahāprājñe sattvavati śubhekṣaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपस्तपस्व शीघ्रं त्वं पुत्रार्थं तु ममाज्ञया । एतद्वाक्यावसाने तु साष्टाङ्गं प्रणताब्रवीत्

tapastapasva śīghraṃ tvaṃ putrārthaṃ tu mamājñayā / etadvākyāvasāne tu sāṣṭāṅgaṃ praṇatābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रसादेन विप्रेन्द्र सर्वान्कामानवाप्नुयाम् । हंसलीलागतिः सा च मृगाक्षी वरवर्णिनी

tvatprasādena viprendra sarvānkāmānavāpnuyām / haṃsalīlāgatiḥ sā ca mṛgākṣī varavarṇinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नियमस्था ततो भूत्वा सम्प्राप्ता नर्मदां नदीम् । शिवस्वेदोद्भवां देवीं सर्वपापप्रणाशनीम्

niyamasthā tato bhūtvā samprāptā narmadāṃ nadīm / śivasvedodbhavāṃ devīṃ sarvapāpapraṇāśanīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्या दर्शनमात्रेण नश्यते पापसञ्चयः । स्नानमात्रेण वै यस्या अश्वमेधफलं लभेत्

yasyā darśanamātreṇa naśyate pāpasañcayaḥ / snānamātreṇa vai yasyā aśvamedhaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये पिबन्ति महादेवि श्रद्दधानाः पयः शुभम् । सोमपानेन तत्तुल्यं नात्र कार्या विचारणा

ye pibanti mahādevi śraddadhānāḥ payaḥ śubham / somapānena tattulyaṃ nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये स्मरन्ति दिवा रात्रौ योजनानां शतैरपि । मुच्यन्ते सर्वपापेभ्यो रुद्रलोकं प्रयान्ति ते

ye smaranti divā rātrau yojanānāṃ śatairapi / mucyante sarvapāpebhyo rudralokaṃ prayānti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नर्मदायाः समीपे तु तावुभौ योजनद्वये । न पश्यन्ति यमं तत्र ये मृता वरवर्णिनि

narmadāyāḥ samīpe tu tāvubhau yojanadvaye / na paśyanti yamaṃ tatra ye mṛtā varavarṇini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तदुत्तरे कूले एरण्ड्याः सङ्गमे शुभे । नियमस्था विशालाक्षी शाकाहारेण सुन्दरि

tatastaduttare kūle eraṇḍyāḥ saṅgame śubhe / niyamasthā viśālākṣī śākāhāreṇa sundari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोषयन्ती त्रींश्च देवाञ्छुभैः स्तोत्रैर् व्रतैस्तथा । ग्रीष्मेषु च महादेवि पञ्चाग्निं साधयेत् ततः

toṣayantī trīṃśca devāñchubhaiḥ stotrair vrataistathā / grīṣmeṣu ca mahādevi pañcāgniṃ sādhayet tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाकाले चार्द्रवासाश्चरेच्चान्द्रायणानि च । हेमन्ते तु ततः प्राप्ते तोयमध्ये वसेत्सदा

varṣākāle cārdravāsāścareccāndrāyaṇāni ca / hemante tu tataḥ prāpte toyamadhye vasetsadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातःस्नानं ततः सन्ध्यां कुर्याद् देवर्षितर्पणम् । देवानामर्चनं कृत्वा होमं कुर्याद् यथाविधि

prātaḥsnānaṃ tataḥ sandhyāṃ kuryād devarṣitarpaṇam / devānāmarcanaṃ kṛtvā homaṃ kuryād yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजते वैष्णवांल् लोकान् स्नानजाप्यहुतेन च । एवं वर्षशते प्राप्ते रुद्रविष्णुपितामहाः

yajate vaiṣṇavāṃl lokān snānajāpyahutena ca / evaṃ varṣaśate prāpte rudraviṣṇupitāmahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्प्राप्ता द्विजरूपैस्तु एरण्ड्याः सङ्गमे प्रिये । पुरतः संस्थितास्तस्या वेदमभ्युद्धरन्ति च

samprāptā dvijarūpaistu eraṇḍyāḥ saṅgame priye / purataḥ saṃsthitāstasyā vedamabhyuddharanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनसूया जपं त्यक्त्वा निरीक्ष्य तान्मुहुर्मुहुः । उत्थिता सा विशालाक्षी अर्घं दत्त्वा यथाविधि

anasūyā japaṃ tyaktvā nirīkṣya tānmuhurmuhuḥ / utthitā sā viśālākṣī arghaṃ dattvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः । दर्शनेन तु विप्राणां सर्वपापैः प्रमुच्यते

adya me saphalaṃ janma adya me saphalaṃ tapaḥ / darśanena tu viprāṇāṃ sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणं ततः कृत्वा साष्टाङ्गं प्रणताब्रवीत् । कन्दमूलफलं शाकं नीवारानपि पावनान् । प्रयच्छाम्यहमद्यैव मुनीनां भावितात्मनाम्

pradakṣiṇaṃ tataḥ kṛtvā sāṣṭāṅgaṃ praṇatābravīt / kandamūlaphalaṃ śākaṃ nīvārānapi pāvanān / prayacchāmyahamadyaiva munīnāṃ bhāvitātmanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रा ऊचुः । तपसा तु विचित्रेण तपःसत्येन सुव्रते । तृप्ताः स्म सर्वकामैस्तु सुव्रते तव दर्शनात्

viprā ūcuḥ / tapasā tu vicitreṇa tapaḥsatyena suvrate / tṛptāḥ sma sarvakāmaistu suvrate tava darśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माकं कौतुकं जातं तापसेन व्रतेन यत् । स्वर्गमोक्षसुतस्यार्थे तपस्तपसि दुष्करम्

asmākaṃ kautukaṃ jātaṃ tāpasena vratena yat / svargamokṣasutasyārthe tapastapasi duṣkaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपसा सिध्यते स्वर्गस्तपसा परमा गतिः । तपसा चार्थकामौ च तपसा गुणवान्सुतः । तप एव च मे विप्राः सर्वकामफलप्रदम्

tapasā sidhyate svargastapasā paramā gatiḥ / tapasā cārthakāmau ca tapasā guṇavānsutaḥ / tapa eva ca me viprāḥ sarvakāmaphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रा ऊचुः । तन्वी श्यामा विशालाक्षी स्निग्धाङ्गी रूपसंयुता । हंसलीलागतिगमा त्वं च सर्वाङ्गसुन्दरी

viprā ūcuḥ / tanvī śyāmā viśālākṣī snigdhāṅgī rūpasaṃyutā / haṃsalīlāgatigamā tvaṃ ca sarvāṅgasundarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं च ते तपसा कार्यमात्मानं शोच्यसे कथम्

kiṃ ca te tapasā kāryamātmānaṃ śocyase katham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि रुद्रश्च विष्णुश्च स्वयं साक्षात्पितामहः । गूढरूपधराः सर्वे तच्चिह्नमुपलक्षये

yadi rudraśca viṣṇuśca svayaṃ sākṣātpitāmahaḥ / gūḍharūpadharāḥ sarve taccihnamupalakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्या वाक्यावसाने तु स्वरूपं दर्शयन्ति ते । स्वस्वरूपैः स्थिता देवाः सूर्यकोटिसमप्रभाः

tasyā vākyāvasāne tu svarūpaṃ darśayanti te / svasvarūpaiḥ sthitā devāḥ sūryakoṭisamaprabhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्भुजो महादेवि शङ्खचक्रगदाधरः । अतसीपुष्पवर्णस्तु पीतवासा जनार्दनः

caturbhujo mahādevi śaṅkhacakragadādharaḥ / atasīpuṣpavarṇastu pītavāsā janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गरुत्मान्वाहनं यस्य श्रिया च सहितो हरिः । प्रसन्नवदनः श्रीमान्स्वयंरूपो व्यवस्थितः

garutmānvāhanaṃ yasya śriyā ca sahito hariḥ / prasannavadanaḥ śrīmānsvayaṃrūpo vyavasthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतवासा महादेवि चतुर्वदनपङ्कजः । हंसोपरि समारूढो ह्यक्षमालाकरोद्यतः

pītavāsā mahādevi caturvadanapaṅkajaḥ / haṃsopari samārūḍho hyakṣamālākarodyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतो नर्मदातीरे ब्रह्मा लोकपितामहः । यो ऽसौ सर्वजगद्व्यापी स्वयं साक्षान्महेश्वरः

āgato narmadātīre brahmā lokapitāmahaḥ / yo 'sau sarvajagadvyāpī svayaṃ sākṣānmaheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषभं तु समारूढो दशबाहुसमन्वितः । भस्माङ्गरागशोभाढ्यः पञ्चवक्त्रस्त्रिलोचनः

vṛṣabhaṃ tu samārūḍho daśabāhusamanvitaḥ / bhasmāṅgarāgaśobhāḍhyaḥ pañcavaktrastrilocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटामुकुटसंयुक्तः कृतचन्द्रार्द्धशेखरः । एवंरूपधरो देवः सर्वव्यापी महेश्वरः

jaṭāmukuṭasaṃyuktaḥ kṛtacandrārddhaśekharaḥ / evaṃrūpadharo devaḥ sarvavyāpī maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनसूया निरीक्ष्यैतद्देवानां दर्शनं परम् । वेपमाना ततः साध्वी सुरान्दृष्ट्वा मुहुर्मुहुः

anasūyā nirīkṣyaitaddevānāṃ darśanaṃ param / vepamānā tataḥ sādhvī surāndṛṣṭvā muhurmuhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं व्यापारस्वरूपास्तु विष्णुरुद्रपितामहाः । एतद्वै श्रोतुमिच्छामि ह्यशेषं कथयन्तु मे

kiṃ vyāpārasvarūpāstu viṣṇurudrapitāmahāḥ / etadvai śrotumicchāmi hyaśeṣaṃ kathayantu me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रावृट्कालो ह्यहं ब्रह्मा आपश्चैव प्रकीर्तिताः । मेघरूपो ह्यहं प्रोक्तो वर्षयामि च भूतले

prāvṛṭkālo hyahaṃ brahmā āpaścaiva prakīrtitāḥ / megharūpo hyahaṃ prokto varṣayāmi ca bhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं सर्वाणि बीजानि प्राक्सन्ध्यासूदिते रवौ । एतद्वै कारणं सर्वं रहस्यं कथितं परम्

ahaṃ sarvāṇi bījāni prāksandhyāsūdite ravau / etadvai kāraṇaṃ sarvaṃ rahasyaṃ kathitaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमन्तश्च भवेद्विष्णुर्विश्वरूपं चराचरम् । पालनाय जगत्सर्वं विष्णोर्माहात्म्यमुत्तमम्

hemantaśca bhavedviṣṇurviśvarūpaṃ carācaram / pālanāya jagatsarvaṃ viṣṇormāhātmyamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रीष्मकालो ह्यहं प्रोक्तः सर्वभूतक्षयंकरः । कर्षयामि जगत्सर्वं रुद्ररूपस्तपस्विनि

grīṣmakālo hyahaṃ proktaḥ sarvabhūtakṣayaṃkaraḥ / karṣayāmi jagatsarvaṃ rudrarūpastapasvini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैव महाव्रते । त्रयो देवास्त्रयः सन्ध्यास्त्रयः कालास्त्रयो ऽग्नयः

evaṃ brahmā ca viṣṇuśca rudraścaiva mahāvrate / trayo devāstrayaḥ sandhyāstrayaḥ kālāstrayo 'gnayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ब्रह्मा च विष्णुश्च रुद्रश्चैकात्मतां गतः । वरं दद्युश्च ते भद्रे यस्त्वया मनसीप्सितम्

tathā brahmā ca viṣṇuśca rudraścaikātmatāṃ gataḥ / varaṃ dadyuśca te bhadre yastvayā manasīpsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्या पुण्या ह्यहं लोके श्लाघ्या वन्द्या च सर्वदा । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्रश्च प्रसन्नवदनाः शुभाः

dhanyā puṇyā hyahaṃ loke ślāghyā vandyā ca sarvadā / brahmā viṣṇuśca rudraśca prasannavadanāḥ śubhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तुष्टास्त्रयो देवा दयां कृत्वा ममोपरि । अस्मिंस्तीर्थे तु सांनिध्याद्वरदाः सन्तु मे सदा

yadi tuṣṭāstrayo devā dayāṃ kṛtvā mamopari / asmiṃstīrthe tu sāṃnidhyādvaradāḥ santu me sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं भवतु ते वाक्यं यत्त्वया प्रार्थितं शुभे । प्रत्यक्षा वैष्णवी माया एरण्डीनाम नामतः

evaṃ bhavatu te vākyaṃ yattvayā prārthitaṃ śubhe / pratyakṣā vaiṣṇavī māyā eraṇḍīnāma nāmataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्या दर्शनमात्रेण नश्यते पापसञ्चयः । चैत्रमासे तु सम्प्राप्ते अहोरात्रोषितो भवेत्

yasyā darśanamātreṇa naśyate pāpasañcayaḥ / caitramāse tu samprāpte ahorātroṣito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्ड्याः सङ्गमे स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति । रात्रौ जागरणं कुर्यात् प्रभाते भोजयेद् द्विजान्

eraṇḍyāḥ saṅgame snātvā brahmahatyāṃ vyapohati / rātrau jāgaraṇaṃ kuryāt prabhāte bhojayed dvijān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तेन विधानेन पिण्डं दद्याद् यथाविधि । प्रदक्षिणां ततो दद्याद्धिरण्यं वस्त्रमेव च

yathoktena vidhānena piṇḍaṃ dadyād yathāvidhi / pradakṣiṇāṃ tato dadyāddhiraṇyaṃ vastrameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजतं च तथा गावो भूमिदानम् अथापि वा । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तमिति स्वायम्भुवो ऽब्रवीत्

rajataṃ ca tathā gāvo bhūmidānam athāpi vā / sarvaṃ koṭiguṇaṃ proktamiti svāyambhuvo 'bravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये म्रियन्ति नरा देवि एरण्ड्याः सङ्गमे शुभे । यावद्युगसहस्रं तु रुद्रलोके वसन्ति ते

ye mriyanti narā devi eraṇḍyāḥ saṅgame śubhe / yāvadyugasahasraṃ tu rudraloke vasanti te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहोरात्रोषितो भूत्वा जपेद्रुद्रांश्च वैदिकान् । एकादशैकसंज्ञांश्च स याति परमां गतिम्

ahorātroṣito bhūtvā japedrudrāṃśca vaidikān / ekādaśaikasaṃjñāṃśca sa yāti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनम् । पुत्रार्थी लभते पुत्रांल् लभेत् कामान् यथेप्सितान्

vidyārthī labhate vidyāṃ dhanārthī labhate dhanam / putrārthī labhate putrāṃl labhet kāmān yathepsitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एरण्ड्याः सङ्गमे स्नात्वा रेवाया विमले जले । महापातकिनो वापि ते यान्ति परमां गतिम्

eraṇḍyāḥ saṅgame snātvā revāyā vimale jale / mahāpātakino vāpi te yānti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि तुष्टास्त्रयो देवा मम भक्तिप्रचोदिताः । मम पुत्रा भवन्त्वेव हरिरुद्रपितामहाः

yadi tuṣṭāstrayo devā mama bhaktipracoditāḥ / mama putrā bhavantveva harirudrapitāmahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूज्या यत्पुत्रतां यान्ति न कदाचिच्छ्रुतं मया । शुभे ददामि पुत्रांस्ते देवतुल्यपराक्रमान् । रूपवन्तो गुणोपेतान्यज्विनश्च बहुश्रुतान्

pūjyā yatputratāṃ yānti na kadācicchrutaṃ mayā / śubhe dadāmi putrāṃste devatulyaparākramān / rūpavanto guṇopetānyajvinaśca bahuśrutān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईप्सितं तच्च दातव्यं यन्मया प्रार्थितं हरे । नान्यथा चैव कर्तव्या मम पुत्रैषणा तु या

īpsitaṃ tacca dātavyaṃ yanmayā prārthitaṃ hare / nānyathā caiva kartavyā mama putraiṣaṇā tu yā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं तु भृगुसंवादे गर्भवास उपार्जितः । तस्याहं चैव पारं तु नैव पश्यामि शोभने

pūrvaṃ tu bhṛgusaṃvāde garbhavāsa upārjitaḥ / tasyāhaṃ caiva pāraṃ tu naiva paśyāmi śobhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मरमाणः पुरावृत्तं चिन्तयामि पुनःपुनः । एवं संचिन्त्य ते देवाः पितामहमहेश्वराः

smaramāṇaḥ purāvṛttaṃ cintayāmi punaḥpunaḥ / evaṃ saṃcintya te devāḥ pitāmahamaheśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अयोनिजा भविष्यामस्तव पुत्रा वरानने । योनिवासे महाप्राज्ञि देवा नैव व्रजन्ति च

ayonijā bhaviṣyāmastava putrā varānane / yonivāse mahāprājñi devā naiva vrajanti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सांनिध्यात्सङ्गमे देवि लोकानां तु वरप्रदाः । एरण्डी वैष्णवी माया प्रत्यक्षा त्वं भविष्यसि

sāṃnidhyātsaṅgame devi lokānāṃ tu varapradāḥ / eraṇḍī vaiṣṇavī māyā pratyakṣā tvaṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयो देवाः स्थिताः पाथ रेवाया उत्तरे तटे । वरप्राप्ता तु सा देवी गता माहेन्द्रपर्वतम्

trayo devāḥ sthitāḥ pātha revāyā uttare taṭe / varaprāptā tu sā devī gatā māhendraparvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीणाङ्गी शुक्लदेहा च रूक्षकेशी सुदारुणा । कृतयज्ञोपवीता सा तपोनिष्ठा शुभेक्षणा

kṣīṇāṅgī śukladehā ca rūkṣakeśī sudāruṇā / kṛtayajñopavītā sā taponiṣṭhā śubhekṣaṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिलातलनिविष्टो ऽसौ दृष्टः कान्तो महायशाः । हृष्टचित्तो ऽभवद्देवि उत्तिष्ठोत्तिष्ठ साब्रवीत्

śilātalaniviṣṭo 'sau dṛṣṭaḥ kānto mahāyaśāḥ / hṛṣṭacitto 'bhavaddevi uttiṣṭhottiṣṭha sābravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु साधु महाप्राज्ञे ह्यनसूये महाव्रते । अचिन्त्यं गालवादीनां वरं प्राप्तासि दुर्लभम्

sādhu sādhu mahāprājñe hyanasūye mahāvrate / acintyaṃ gālavādīnāṃ varaṃ prāptāsi durlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वत्प्रसादेन देवर्षे वरं प्राप्तास्मि दुर्लभम् । तेन देवाः प्रशंसन्ति सिद्धाश्च ऋषयो ऽमलाः

tvatprasādena devarṣe varaṃ prāptāsmi durlabham / tena devāḥ praśaṃsanti siddhāśca ṛṣayo 'malāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमुक्ता तु सा देवी हर्षेण महता युता । आलोकयेत्ततः कान्तं तेनापि शुभदर्शना

evamuktā tu sā devī harṣeṇa mahatā yutā / ālokayettataḥ kāntaṃ tenāpi śubhadarśanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईक्षणाच्चैव संजातं ललाटे मण्डलं शुभम् । नवयोजनसाहस्रं मण्डलं रश्मिभिर्वृतम्

īkṣaṇāccaiva saṃjātaṃ lalāṭe maṇḍalaṃ śubham / navayojanasāhasraṃ maṇḍalaṃ raśmibhirvṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्बगोलकाकारं त्रिगुणं परिमण्डलम् । तस्य मध्ये तु देवेशि पुरुषो दिव्यरूपधृक्

kadambagolakākāraṃ triguṇaṃ parimaṇḍalam / tasya madhye tu deveśi puruṣo divyarūpadhṛk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमवर्णो ऽमृतमयः सूर्यकोटिसमप्रभः । आद्यः पुत्रो ऽनसूयायाः स्वयं साक्षात्पितामहः

hemavarṇo 'mṛtamayaḥ sūryakoṭisamaprabhaḥ / ādyaḥ putro 'nasūyāyāḥ svayaṃ sākṣātpitāmahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रमा इति विख्यातः सोमरूपो नृपात्मज । इष्टापूर्ते च संपाति कलाषोडशकेन तु

candramā iti vikhyātaḥ somarūpo nṛpātmaja / iṣṭāpūrte ca saṃpāti kalāṣoḍaśakena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिपच् च द्वितीया च तृतीया च महेश्वरि । चतुर्थी पञ्चमी चैव अव्यया षोडशी कला

pratipac ca dvitīyā ca tṛtīyā ca maheśvari / caturthī pañcamī caiva avyayā ṣoḍaśī kalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विधस्य लोकस्य सूक्ष्मो भूत्वा वरानने । आप्रीणाति जगत्सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

caturvidhasya lokasya sūkṣmo bhūtvā varānane / āprīṇāti jagatsarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते ह्युपजीवन्ति हुतं दत्तं शशिस्थितम् । वनस्पतिगते सोमे धनवांश्च वरानने

sarve te hyupajīvanti hutaṃ dattaṃ śaśisthitam / vanaspatigate some dhanavāṃśca varānane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुञ्जन् परगृहे मूढो ददेदब्दकृतं शुभम् । वनस्पतिगते सोमे यस्तु छिन्द्याद्वनस्पतीन् । तेन पापेन देवेशि नरा यान्ति यमालयम्

bhuñjan paragṛhe mūḍho dadedabdakṛtaṃ śubham / vanaspatigate some yastu chindyādvanaspatīn / tena pāpena deveśi narā yānti yamālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पतिगते सोमे मैथुनं यो निषेवते । ब्रह्महत्यासमं पापं लभते नात्र संशयः

vanaspatigate some maithunaṃ yo niṣevate / brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पतिगते सोमे मन्थानं यो ऽधिवाहयेत् । गावस्तस्य प्रणश्यन्ति याश्च वै पूर्वसंचिताः

vanaspatigate some manthānaṃ yo 'dhivāhayet / gāvastasya praṇaśyanti yāśca vai pūrvasaṃcitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनस्पतिगते सोमे ह्यध्वानं यो ऽधिगच्छति । भवन्ति पितरस्तस्य तं मासं रेणुभोजनाः

vanaspatigate some hyadhvānaṃ yo 'dhigacchati / bhavanti pitarastasya taṃ māsaṃ reṇubhojanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमावस्यां महादेवि यस्तु श्राद्धप्रदो भवेत् । अब्दमेकं विशालाक्षि तृप्तास्तत्पितरो ध्रुवम्

amāvasyāṃ mahādevi yastu śrāddhaprado bhavet / abdamekaṃ viśālākṣi tṛptāstatpitaro dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यं रजतं वस्त्रं यो ददाति द्विजातिषु । सर्वं लक्षगुणं देवि लभते नात्र संशयः

hiraṇyaṃ rajataṃ vastraṃ yo dadāti dvijātiṣu / sarvaṃ lakṣaguṇaṃ devi labhate nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं गुणविशिष्टो ऽसौ सोमरूपः प्रजापतिः । संजातः प्रथमः पुत्रो ह्यनसूयासुनन्दनः

evaṃ guṇaviśiṣṭo 'sau somarūpaḥ prajāpatiḥ / saṃjātaḥ prathamaḥ putro hyanasūyāsunandanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीयस्तु महादेवि दुर्वासा नाम नामतः । सृष्टिसंहारकर्ता च स्वयं साक्षान्महेश्वरः

dvitīyastu mahādevi durvāsā nāma nāmataḥ / sṛṣṭisaṃhārakartā ca svayaṃ sākṣānmaheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषिमध्यगतो देवि तपस्तपति दुष्करम् । सो ऽपि रुद्रत्वमायाति सम्प्राप्ते भूतविप्लवे

ṛṣimadhyagato devi tapastapati duṣkaram / so 'pi rudratvamāyāti samprāpte bhūtaviplave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रो ऽपि शप्तस्तेनैव दुर्वाससा वरानने । द्वितीयस्य तु पुत्रस्य सम्भवः कथितो मया

indro 'pi śaptastenaiva durvāsasā varānane / dvitīyasya tu putrasya sambhavaḥ kathito mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तात्रेयस्वरूपेण भगवान्मधुसूदनः । जगद्व्यापी जगन्नाथः स्वयं साक्षाज्जनार्दनः

dattātreyasvarūpeṇa bhagavānmadhusūdanaḥ / jagadvyāpī jagannāthaḥ svayaṃ sākṣājjanārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते देवास्त्रयः पुत्रा अनसूयाया महेश्वरि । वरदानेन ते देवा ह्यवतीर्णा महीतले

ete devāstrayaḥ putrā anasūyāyā maheśvari / varadānena te devā hyavatīrṇā mahītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रप्राप्तिकरं तीर्थं रेवायाश्चोत्तरे तटे । अनसूयाकृतं पार्थ सर्वपापक्षयं परम्

putraprāptikaraṃ tīrthaṃ revāyāścottare taṭe / anasūyākṛtaṃ pārtha sarvapāpakṣayaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्चर्यभूतं लोके ऽस्मिन्नर्मदायां पुरातनम् । भ्रूणहत्या गता तत्र ब्राह्मणस्य नराधिप

āścaryabhūtaṃ loke 'sminnarmadāyāṃ purātanam / bhrūṇahatyā gatā tatra brāhmaṇasya narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतिहासं द्विजश्रेष्ठ कथयस्व ममानघ । सर्वपापहरं लोके दुःखार्तस्य च कथ्यताम्

itihāsaṃ dvijaśreṣṭha kathayasva mamānagha / sarvapāpaharaṃ loke duḥkhārtasya ca kathyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णशिलके ग्रामे गौतमान्वयसम्भवः । कृषीवलो महादेवि भार्यापुत्रसमन्वितः

suvarṇaśilake grāme gautamānvayasambhavaḥ / kṛṣīvalo mahādevi bhāryāputrasamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसते तत्र गोविन्दः संजातो विपुले कुले । पुत्रदारसमोपेतो गृहक्षेत्ररतः सदा

vasate tatra govindaḥ saṃjāto vipule kule / putradārasamopeto gṛhakṣetrarataḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शकटं पूरयित्वा तु काष्ठानामगमद्गुहम् । प्रक्षिप्तानि च काष्ठानि ह्येकाकी क्षुधयान्वितः

śakaṭaṃ pūrayitvā tu kāṣṭhānāmagamadguham / prakṣiptāni ca kāṣṭhāni hyekākī kṣudhayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिङ्गमाणस् तदा पुत्रः पितुः शब्दात्समागतः । न दृष्टस्तेन वै पुत्रः काष्ठैः संछादितो ऽवशः

riṅgamāṇas tadā putraḥ pituḥ śabdātsamāgataḥ / na dṛṣṭastena vai putraḥ kāṣṭhaiḥ saṃchādito 'vaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगतस्त्वरितो गेहे पिपासार्तो नराधिप । शकटं मोच्य तद्द्वारि सवृषं रज्जुसंयुतम्

āgatastvarito gehe pipāsārto narādhipa / śakaṭaṃ mocya taddvāri savṛṣaṃ rajjusaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्या तस्यैव या दृष्टा चित्तज्ञा वशवर्तिनी । दृष्ट्वा निपातितं पुत्रं काष्ठैर्निर्भिन्नमस्तकम्

bhāryā tasyaiva yā dṛṣṭā cittajñā vaśavartinī / dṛṣṭvā nipātitaṃ putraṃ kāṣṭhairnirbhinnamastakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजल्पमानाकरुणं निक्षिप्तं ज्ञोलिकां शिशुम् । शुश्रूषणे रता साध्वी प्रियस्य च नराधिप

ajalpamānākaruṇaṃ nikṣiptaṃ jñolikāṃ śiśum / śuśrūṣaṇe ratā sādhvī priyasya ca narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्नानादिकं कृत्वा भोजनाच्छयनं शुभम् । पुत्रं पुत्रवतां श्रेष्ठा ह्युत्थापयति शासनैः

tataḥ snānādikaṃ kṛtvā bhojanācchayanaṃ śubham / putraṃ putravatāṃ śreṣṭhā hyutthāpayati śāsanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा च नोत्थितः सुप्तः पुत्रः पञ्चत्वमागतः । तदा सा दीनवदना रुरोद च मुमोह च

yadā ca notthitaḥ suptaḥ putraḥ pañcatvamāgataḥ / tadā sā dīnavadanā ruroda ca mumoha ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.