Rupa Gosvamin: Ujjvalanilamani 15

अथ घट्टः, यथा दान-केलि-कौमुद्याम् (६४)- घट्टाधिराजम् अवमत्य विवादम् एव यूयं यद् आचरथ शुल्कम् अदित्यमानाः । मन्ये विधित्सथ तद् अत्र गिरेस् तटेषु दुर्गेषु हन्त विषमेषु रणाभियोगम्

atha ghaṭṭaḥ, yathā dāna-keli-kaumudyām (64)- ghaṭṭādhirājam avamatya vivādam eva yūyaṃ yad ācaratha śulkam adityamānāḥ | manye vidhitsatha tad atra gires taṭeṣu durgeṣu hanta viṣameṣu raṇābhiyogam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कुञ्जादि-लीनता, यथा विदग्ध-माधवे (६।२५)- शङ्के सङ्कुलितान्तराद्य निविड-क्रीडानुबन्धेच्छया कुञ्जे वञ्जुल-शाखिनः शशिमुखी लीना वरीवर्ति सा । नो चेद् एष तद्-अङ्घ्रि-सङ्गम-विनाभावाद् अकाले कथं पुष्पामोद-निमन्त्रितालि-पटली-स्तोत्रस्य पात्रीभवेत्

atha kuñjādi-līnatā, yathā vidagdha-mādhave (6.25)- śaṅke saṅkulitāntarādya niviḍa-krīḍānubandhecchayā kuñje vañjula-śākhinaḥ śaśimukhī līnā varīvarti sā | no ced eṣa tad-aṅghri-saṅgama-vinābhāvād akāle kathaṃ puṣpāmoda-nimantritāli-paṭalī-stotrasya pātrībhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ मधु-पानं, यथा- मुख-विधुम् उदितं मधु-द्विषोऽसौ मधु-चषके मधुरं समीक्ष्य मुग्धा । अदिशत दृशम् एव तत्र पातुं न तु वदनं मुहुर् अर्थितापि तेन

atha madhu-pānaṃ, yathā- mukha-vidhum uditaṃ madhu-dviṣo'sau madhu-caṣake madhuraṃ samīkṣya mugdhā | adiśata dṛśam eva tatra pātuṃ na tu vadanaṃ muhur arthitāpi tena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वधू-वेश-धृतिः, यथा उद्धव-सन्देशे (६४)- केयं श्यामा स्फुरति सरले गोपकन्या किमर्थं प्राप्ता सख्यं तव मृगयते निर्मितासौ वयस्या । आलिङ्गामूं मुहुरिति तथा कुर्वती मां विदित्वा नारीवेशम् ह्रियमुपययौ मानिनी यत्र राधा

atha vadhū-veśa-dhṛtiḥ, yathā uddhava-sandeśe (64)- keyaṃ śyāmā sphurati sarale gopakanyā kimarthaṃ prāptā sakhyaṃ tava mṛgayate nirmitāsau vayasyā | āliṅgāmūṃ muhuriti tathā kurvatī māṃ viditvā nārīveśam hriyamupayayau māninī yatra rādhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपट-सुप्तता, यथा कर्णामृते (२१)- स्तोक-स्तोक-निरुध्यमान-मृदुल-प्रस्यन्दि-मन्द-स्मितं प्रेमोद्भेद-निरर्गल-प्रसृमर-प्रव्यक्त-रोमोद्गमम् । श्रोतुं श्रोत्र-मनोहरं व्रज-वधू-लीला-मिथो जल्पितं मिथ्या-स्वापम् उपास्महे भगवतः क्रीडा-निमीलद्-दृशः

kapaṭa-suptatā, yathā karṇāmṛte (21)- stoka-stoka-nirudhyamāna-mṛdula-prasyandi-manda-smitaṃ premodbheda-nirargala-prasṛmara-pravyakta-romodgamam | śrotuṃ śrotra-manoharaṃ vraja-vadhū-līlā-mitho jalpitaṃ mithyā-svāpam upāsmahe bhagavataḥ krīḍā-nimīlad-dṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ द्यूत-क्रीडा- जित्वा द्यूत-पणं दशत्य् अघहरे गण्डं मुदा दक्षिणं सा वामं च दशेति तत्र रभसाद् अक्षं क्षिपन्त्य् अभ्यधात् । आज्ञां सुन्दरि ते यथेति हरिणा वामे च दष्टे ततः संरम्भाद् इव सा भुजा-लतिकया कण्ठे बबन्ध प्रियम्

atha dyūta-krīḍā- jitvā dyūta-paṇaṃ daśaty aghahare gaṇḍaṃ mudā dakṣiṇaṃ sā vāmaṃ ca daśeti tatra rabhasād akṣaṃ kṣipanty abhyadhāt | ājñāṃ sundari te yatheti hariṇā vāme ca daṣṭe tataḥ saṃrambhād iva sā bhujā-latikayā kaṇṭhe babandha priyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ पट्टाकृष्टिः, यथा ललित-माधवे (६।३१)- धन्यः सोऽयं मणिर् अविरल-ध्वान्त-पुञ्जे निकुञ्जे स्मित्वा स्मित्वा मयि कुच-पटीं कृष्टवत्य् उन्मदेन । गाढं गूढाकृतिर् अपि तया मन्-मुखाकुत-वेदी निष्ठीवन् यः किरण-लहरीं ह्रेपयामास राधाम्

atha paṭṭākṛṣṭiḥ, yathā lalita-mādhave (6.31)- dhanyaḥ so'yaṃ maṇir avirala-dhvānta-puñje nikuñje smitvā smitvā mayi kuca-paṭīṃ kṛṣṭavaty unmadena | gāḍhaṃ gūḍhākṛtir api tayā man-mukhākuta-vedī niṣṭhīvan yaḥ kiraṇa-laharīṃ hrepayāmāsa rādhām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चुम्बो, यथा- कपट-चटुलित-भ्रुवः समन्ता- न्मुख-शशिनः रभसाद् विधूयमानम् । दनुज-रिपुर् अचुम्बद् अम्बुजाक्ष्याः कमलम् इवानिल-कम्पि चञ्चरीकः

atha cumbo, yathā- kapaṭa-caṭulita-bhruvaḥ samantā- nmukha-śaśinaḥ rabhasād vidhūyamānam | danuja-ripur acumbad ambujākṣyāḥ kamalam ivānila-kampi cañcarīkaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ आश्लेषो, यथा- नव-जागुड-वर्णयोपगूढः स्फुरद्-अभ्र-द्युतिर् एतयोन्मदेन । हरति स्म हरिर् हिरण्य-वल्ली- परिवीताङ्ग-तमाल-मङ्गलानि

atha āśleṣo, yathā- nava-jāguḍa-varṇayopagūḍhaḥ sphurad-abhra-dyutir etayonmadena | harati sma harir hiraṇya-vallī- parivītāṅga-tamāla-maṅgalāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ नख-क्षतं, यथा- न कुचाव् इमौ गतिजिता तया हृतं गजतः प्रसह्य सखि कुम्भयोर् युगम् । क्षतम् अत्र नाग-दमनो यद् अर्पय- त्परमङ्गजाङ्कुश-वरेण तत्-क्षणम्

atha nakha-kṣataṃ, yathā- na kucāv imau gatijitā tayā hṛtaṃ gajataḥ prasahya sakhi kumbhayor yugam | kṣatam atra nāga-damano yad arpaya- tparamaṅgajāṅkuśa-vareṇa tat-kṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ बिम्बाधर-सुधा-पानं, यथा- न हि सुधाकर-बिम्ब-सुधाकरं कुरु मुखं करभोरु करावृतम् । अधर-रङ्गणम् अङ्ग वराङ्गने पिबतु नीप-वनी-भ्रमरस् तव

atha bimbādhara-sudhā-pānaṃ, yathā- na hi sudhākara-bimba-sudhākaraṃ kuru mukhaṃ karabhoru karāvṛtam | adhara-raṅgaṇam aṅga varāṅgane pibatu nīpa-vanī-bhramaras tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ सम्प्रयोगो, यथा- द्राग्-दोर्-मण्डल-पीडनोद्धुर-धियः प्रोद्दाम-वैजात्यया निर्बन्धाद् अधरामृतानि पिबतः सीत्कार-पूर्णास्यया । कन्दर्पोत्सव-पण्डितस्य मणिअतिर् आक्रान्त-कुञ्जान्तया सार्धं राधिकया हरेर् निधुवन-क्रीडा-विधिर् वर्धते

atha samprayogo, yathā- drāg-dor-maṇḍala-pīḍanoddhura-dhiyaḥ proddāma-vaijātyayā nirbandhād adharāmṛtāni pibataḥ sītkāra-pūrṇāsyayā | kandarpotsava-paṇḍitasya maṇiatir ākrānta-kuñjāntayā sārdhaṃ rādhikayā harer nidhuvana-krīḍā-vidhir vardhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विदग्धानां मिथो लीला-विलासेन यथा सुखम् । न तथा सम्प्रयोगेण स्याद् एवं रसिका विदुः

vidagdhānāṃ mitho līlā-vilāsena yathā sukham | na tathā samprayogeṇa syād evaṃ rasikā viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा- बलेन परिरम्भणे नख-शिखाभिर् उल्लेखनं हठाद् अधर-खण्डने भुज-युगेन बन्ध-क्रियाम् । दुकूल-दलने हतिः कुवलयेन कुर्वाणया रताद् अपि सुखं हरेर् अधिकम् आदधे राधया

yathā- balena parirambhaṇe nakha-śikhābhir ullekhanaṃ haṭhād adhara-khaṇḍane bhuja-yugena bandha-kriyām | dukūla-dalane hatiḥ kuvalayena kurvāṇayā ratād api sukhaṃ harer adhikam ādadhe rādhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वा- नर्मोत्सेक-कलादृगञ्चल-चमत्कारी भ्रुवोर् विभ्रमः संव्यानस्य विकर्षण् चटुलतां कर्णोत्पलेनाहतिः । क्रीडेयं व्रज-नागरी-रति-गुरोर् गान्धर्विकायास् तथा भूयिष्ठं सुरतोत्सवाद् अपि नवास्वादं वितेने सुखम्

yathā vā- narmotseka-kalādṛgañcala-camatkārī bhruvor vibhramaḥ saṃvyānasya vikarṣaṇ caṭulatāṃ karṇotpalenāhatiḥ | krīḍeyaṃ vraja-nāgarī-rati-guror gāndharvikāyās tathā bhūyiṣṭhaṃ suratotsavād api navāsvādaṃ vitene sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतएव श्री-गीत-गोविन्दे (१२।१०)- प्रत्यूह-पुलकाङ्कुरेण निविड-लेश-निमेषेण च क्रीडाकूत-विलोकितेऽधर-सुधा-पाने कथा-केलिभिः । आनन्दाधिगमेन मन्मथ-कला-युद्धेऽपि यस्मिन्न् अभुद् उद्भूतः स तयोर् बभूव सुरतारम्भः प्रियम्भावुकः

ataeva śrī-gīta-govinde (12.10)- pratyūha-pulakāṅkureṇa niviḍa-leśa-nimeṣeṇa ca krīḍākūta-vilokite'dhara-sudhā-pāne kathā-kelibhiḥ | ānandādhigamena manmatha-kalā-yuddhe'pi yasminn abhud udbhūtaḥ sa tayor babhūva suratārambhaḥ priyambhāvukaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा- गोकुलानन्द गोविन्द गोष्ठेन्द्र-कुल-चन्द्रमः । प्राणेश सुन्दरोत्तंस नागराणां शिखामणेः

yathā- gokulānanda govinda goṣṭhendra-kula-candramaḥ | prāṇeśa sundarottaṃsa nāgarāṇāṃ śikhāmaṇeḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृन्दावन-विधो गोष्ठ-युव-राज मनोहर । इत्य् आद्या व्रज-देवीनां प्रेयसी प्रणयोक्तयः

vṛndāvana-vidho goṣṭha-yuva-rāja manohara | ity ādyā vraja-devīnāṃ preyasī praṇayoktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.