सिद्धिः श्रीनामतो येषां भवेत्सर्वेप्सितं श्रियाम् । नत्वा तानर्हतः कुर्वे कङ्कालाध्यायवार्त्तिकम्
siddhiḥ śrīnāmato yeṣāṃ bhavetsarvepsitaṃ śriyām / natvā tānarhataḥ kurve kaṅkālādhyāyavārttikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुभ्यः किंचिदाकर्ण्य तज्ज्ञैः संसृज्य किंचन । किंचिदप्यनुभूयासौ ग्रन्थो विव्रीयते मया
gurubhyaḥ kiṃcidākarṇya tajjñaiḥ saṃsṛjya kiṃcana / kiṃcidapyanubhūyāsau grantho vivrīyate mayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<इम्पोर्तन्चे ओफ़् पेर्सोनल् ओब्सेर्वतिओन्> प्रोक्तोऽपि गुरुणा साक्षाद्धातुवादो न सिध्यति । यावन् न दृश्यते द्विस्त्रिर्गुरुपार्श्वे क्रियाविधिः
<importance of personal observation> prokto'pi guruṇā sākṣāddhātuvādo na sidhyati / yāvan na dṛśyate dvistrirgurupārśve kriyāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्मात्तस्मादपि श्रुत्वा यत्र कुत्रापि वीक्ष्य च । द्रव्यव्ययं प्रकुर्वन्तो मुधा ताम्यन्ति बालिशाः
yasmāttasmādapi śrutvā yatra kutrāpi vīkṣya ca / dravyavyayaṃ prakurvanto mudhā tāmyanti bāliśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसन्नीभूय चेत्सर्वं दर्शयेत्कर्म सद्गुरुः । लीलयापि तदा सर्वे योगाः सिध्यन्त्यसंशयम्
prasannībhūya cetsarvaṃ darśayetkarma sadguruḥ / līlayāpi tadā sarve yogāḥ sidhyantyasaṃśayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोऽत्र व्यक्तम् उक्तेऽपि ग्रन्थार्थे मुख्यनिश्चयात् । गुरूनुपेक्ष्य नो कार्यो धातुवादे परिश्रमः
tato'tra vyaktam ukte'pi granthārthe mukhyaniścayāt / gurūnupekṣya no kāryo dhātuvāde pariśramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्ति यो न स जानाति यो जानाति न वक्ति सः । ततो यत्रापि तत्रापि प्रसार्यं न मुखं बुधैः
vakti yo na sa jānāti yo jānāti na vakti saḥ / tato yatrāpi tatrāpi prasāryaṃ na mukhaṃ budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसगुट्यञ्जनाभिज्ञः श्रीकङ्कालययोग्यभूत् । तेन स्वशिष्यशिक्षार्थं रसतत्त्वं निवेदितम्
rasaguṭyañjanābhijñaḥ śrīkaṅkālayayogyabhūt / tena svaśiṣyaśikṣārthaṃ rasatattvaṃ niveditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकङ्कालयशिष्योऽपि स्वान्योपकृतये कृती । एकविंशत्यधीकारं रसाध्यायं निबद्धवान्
śrīkaṅkālayaśiṣyo'pi svānyopakṛtaye kṛtī / ekaviṃśatyadhīkāraṃ rasādhyāyaṃ nibaddhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभैरवं प्रणम्यादौ सर्वज्ञं त्रिजगत्प्रभुम् । श्रीभारतीं च विघ्नेशं वन्दे प्रत्यूहशान्तये
śrībhairavaṃ praṇamyādau sarvajñaṃ trijagatprabhum / śrībhāratīṃ ca vighneśaṃ vande pratyūhaśāntaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मचर्यं तपः कार्यं हविष्यान्नस्य भोजनम् । क्रियाभ्रष्टे न सिध्यन्ति तपोनष्टे फलन्ति न
brahmacaryaṃ tapaḥ kāryaṃ haviṣyānnasya bhojanam / kriyābhraṣṭe na sidhyanti taponaṣṭe phalanti na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाध्यायं समायातं श्रीकङ्कालययोगिनः । वदामि व्यञ्जितो यत्र युक्तिभिः शृङ्खलारसः
athādhyāyaṃ samāyātaṃ śrīkaṅkālayayoginaḥ / vadāmi vyañjito yatra yuktibhiḥ śṛṅkhalārasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतदोषांस् ततः शुद्धिं संस्कारात् प्राक् वदाम्यहम् । रसानां फलमुत्पत्तिं देहलोहरसायनम्
sūtadoṣāṃs tataḥ śuddhiṃ saṃskārāt prāk vadāmyaham / rasānāṃ phalamutpattiṃ dehaloharasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रसकञ्चुकाः> मृन्मयः कञ्चुकश्चैको द्विकः पाषाणकञ्चुकः । तृतीयो जलजातश्च द्वौ द्वौ च नागवङ्गजौ
<rasakañcukāḥ> mṛnmayaḥ kañcukaścaiko dvikaḥ pāṣāṇakañcukaḥ / tṛtīyo jalajātaśca dvau dvau ca nāgavaṅgajau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपालिकालिका वङ्गे नागे श्यामकपालिके । यादृशा च तरा दुग्धे तद्रूपे द्वे कपालिके
kapālikālikā vaṅge nāge śyāmakapālike / yādṛśā ca tarā dugdhe tadrūpe dve kapālike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवर्णा भवेत् श्यामा कालिका कृष्णवर्णिका । सदा सूतस्य जायन्ते सहजाः सप्त कञ्चुकाः
pañcavarṇā bhavet śyāmā kālikā kṛṣṇavarṇikā / sadā sūtasya jāyante sahajāḥ sapta kañcukāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रसदोषाः> मलदोषो भवेदेको द्वितीयो वह्निसम्भवः । विषदोषस्तृतीयस्तु चतुर्थो दर्पसंज्ञकः
<rasadoṣāḥ> maladoṣo bhavedeko dvitīyo vahnisambhavaḥ / viṣadoṣastṛtīyastu caturtho darpasaṃjñakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पथोगेने Wइर्कुन्गेन् देर् कञ्चुकस्> मृण्मयात् कञ्चुकात् कुष्ठं जायते च शरीरिणाम्
<pathogene Wirkungen der kañcukas> mṛṇmayāt kañcukāt kuṣṭhaṃ jāyate ca śarīriṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणाज्जायते जाड्यं वातस्तोमश् च वारिजात् । कुर्यातां चिल्हरी देहे वङ्गनागकपालिके
pāṣāṇājjāyate jāḍyaṃ vātastomaś ca vārijāt / kuryātāṃ cilharī dehe vaṅganāgakapālike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजचर्माणि दद्रूणि कुरुते कालिका सदा । पाण्डुरोगं तथा मोहं दुभितानि च कामलाम्
gajacarmāṇi dadrūṇi kurute kālikā sadā / pāṇḍurogaṃ tathā mohaṃ dubhitāni ca kāmalām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायते श्वेतकुष्ठं च श्यामाकञ्चुकसम्भवम् । हन्ति तेजः शरीरस्य मलः पारदसम्भवः
jāyate śvetakuṣṭhaṃ ca śyāmākañcukasambhavam / hanti tejaḥ śarīrasya malaḥ pāradasambhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वघातं करोत्यग्निर्विषं घूर्मं करोति च । दर्पादङ्गं स्फुटत्येवोन्मत्ताद् उन्मत्तता भवेत्
sattvaghātaṃ karotyagnirviṣaṃ ghūrmaṃ karoti ca / darpādaṅgaṃ sphuṭatyevonmattād unmattatā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तं द्वादशभिर् दोषैर् यस्तु दद्यात्तु पारदम् । ब्रह्महत्यादिका हत्या भवेयुस् तस्य सर्वदा
yuktaṃ dvādaśabhir doṣair yastu dadyāttu pāradam / brahmahatyādikā hatyā bhaveyus tasya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तं द्वादशभिर्दोषैर्दद्याद्यः पारदेश्वरम् । महीयान् इह लोके स्यात्परत्र स्वर्गभाग् भवेत्
muktaṃ dvādaśabhirdoṣairdadyādyaḥ pāradeśvaram / mahīyān iha loke syātparatra svargabhāg bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषैर्द्वादशभिर्मुक्तो देहं नीरोगयेद् रसः । संस्कारैर् द्वीपसंख्यैश् च संस्कृतो देहलोहकृत्
doṣairdvādaśabhirmukto dehaṃ nīrogayed rasaḥ / saṃskārair dvīpasaṃkhyaiś ca saṃskṛto dehalohakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१८ सूतसंस्काराः> सूतेऽष्टादशसंस्कारास्तत्राद्यः पाटसारणः । द्वितीयो मर्दनो नाम तृतीयः शोधनो मतः
<18 sūtasaṃskārāḥ> sūte'ṣṭādaśasaṃskārāstatrādyaḥ pāṭasāraṇaḥ / dvitīyo mardano nāma tṛtīyaḥ śodhano mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छनोत्थापनस् तुर्यः पञ्चमो रसपातनः । रसस्योत्थापनं षष्ठः सप्तमः स्वेदनो भवेत्
mūrchanotthāpanas turyaḥ pañcamo rasapātanaḥ / rasasyotthāpanaṃ ṣaṣṭhaḥ saptamaḥ svedano bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नियामको ऽष्टमः प्रोक्तो नवमस्तु निरोधकः । दशमो मुखकारी स्यात् रुद्रसंख्यो हि जारणः
niyāmako 'ṣṭamaḥ prokto navamastu nirodhakaḥ / daśamo mukhakārī syāt rudrasaṃkhyo hi jāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्याङ्को बन्धकृत् प्रोक्तो यक्षसंस्थस् तु सारणः । मारणो मनुसंख्यः स्यात् तिथ्यङ्कः प्रतिसारणः
sūryāṅko bandhakṛt prokto yakṣasaṃsthas tu sāraṇaḥ / māraṇo manusaṃkhyaḥ syāt tithyaṅkaḥ pratisāraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रामणः षोडशाङ्कः स्याद् वेधः सप्तदशीककः । अष्टादशश्च संस्कारस्तज्ज्ञैर् उद्घाटनो मतः
krāmaṇaḥ ṣoḍaśāṅkaḥ syād vedhaḥ saptadaśīkakaḥ / aṣṭādaśaśca saṃskārastajjñair udghāṭano mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पाटसारण> वाससा गालिते सूते संस्कारः पाटसारणः । वङ्गनागादिकाः सर्वा वस्त्रे तिष्ठन्ति विक्रियाः
<pāṭasāraṇa> vāsasā gālite sūte saṃskāraḥ pāṭasāraṇaḥ / vaṅganāgādikāḥ sarvā vastre tiṣṭhanti vikriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मर्दन> कार्ष्ण्यं त्याजयितुं सूताद् विधेयो लोष्टजीककः । तत्पलैकं च सूतस्य चतुःषष्टिपलानि च
<mardana> kārṣṇyaṃ tyājayituṃ sūtād vidheyo loṣṭajīkakaḥ / tatpalaikaṃ ca sūtasya catuḥṣaṣṭipalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खल्वे प्रक्षिप्य संमेल्य मर्दयेद् याममात्रतः । मर्दितो निर्मलीभूतः कृष्णत्वं त्यजति ध्रुवम्
khalve prakṣipya saṃmelya mardayed yāmamātrataḥ / mardito nirmalībhūtaḥ kṛṣṇatvaṃ tyajati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<शोधन> वज्रीक्षीरेण सम्पिष्टात् सप्ताहं याति भूमिजः । सप्ताहं चार्कदुग्धेन पिष्टाद् यात्यश्मकञ्चुकः
<śodhana> vajrīkṣīreṇa sampiṣṭāt saptāhaṃ yāti bhūmijaḥ / saptāhaṃ cārkadugdhena piṣṭād yātyaśmakañcukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<एन्त्फ़ेर्नेन् वोन् जलकञ्चुक> पर्पटान् ब्रह्मवृक्षस्य जलक्लिन्नांश् च वर्तयेत् । तद्रसेन च सप्ताहं पिष्टाद् यात्यम्बुकञ्चुकः
<Entfernen von jalakañcuka> parpaṭān brahmavṛkṣasya jalaklinnāṃś ca vartayet / tadrasena ca saptāhaṃ piṣṭād yātyambukañcukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<एन्त्फ़ेर्नेन् वोन् कपालि> चित्रकक्वाथसम्पिष्टात् कापाली याति वङ्गजा । वज्रकन्दरसेनैव पिष्टाद् वङ्गजकालिका
<Entfernen von kapāli> citrakakvāthasampiṣṭāt kāpālī yāti vaṅgajā / vajrakandarasenaiva piṣṭād vaṅgajakālikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुतुम्बीपयःपिष्टात् श्यामा नश्यति नागजा । बीयाजलेन सम्पिष्टात् कपाली नागसम्भवा
kaṭutumbīpayaḥpiṣṭāt śyāmā naśyati nāgajā / bīyājalena sampiṣṭāt kapālī nāgasambhavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलाक्वाथसम्पिष्टाद् व्रजत्येवं क्षयं मलः
triphalākvāthasampiṣṭād vrajatyevaṃ kṣayaṃ malaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकक्वाथसम्पिष्टाद् अग्निदोषः प्रणश्यति । अश्वगन्धारसेनैवं विषदोषः प्रशाम्यति
citrakakvāthasampiṣṭād agnidoṣaḥ praṇaśyati / aśvagandhārasenaivaṃ viṣadoṣaḥ praśāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाह्यारसेन सम्पिष्टाद् दर्पदोषो विनश्यति । पिष्टात् कुध्यरसेनैवम् उन्मत्तो ऽपि विलीयते
nāhyārasena sampiṣṭād darpadoṣo vinaśyati / piṣṭāt kudhyarasenaivam unmatto 'pi vilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तसप्तदिनैः पिष्टाद् दोषा नश्यन्ति पञ्च वै । इत्थं द्वादशभिर् दोषैर्मुक्तः शुद्धो भवेद् रसः
saptasaptadinaiḥ piṣṭād doṣā naśyanti pañca vai / itthaṃ dvādaśabhir doṣairmuktaḥ śuddho bhaved rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औषधस्यौषधस्यान्ते क्षालयेत् काञ्जिकेन च । कर्तव्या सूतसंशुद्धिर् एकादशभिरौषधैः
auṣadhasyauṣadhasyānte kṣālayet kāñjikena ca / kartavyā sūtasaṃśuddhir ekādaśabhirauṣadhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मूर्छन> क्वाथेन त्रिकटोः क्षुण्णं प्राकृतं शोधितं रसम् । रसेनासन्नदूधिल्यास् तथार्द्राया रसेन च
<mūrchana> kvāthena trikaṭoḥ kṣuṇṇaṃ prākṛtaṃ śodhitaṃ rasam / rasenāsannadūdhilyās tathārdrāyā rasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकमाचीरसेनैवं देवदालीरसेन च । शुष्कं शुष्कं पुनः क्षुण्णं संमर्द्यामर्द्य शोषयेत्
kākamācīrasenaivaṃ devadālīrasena ca / śuṣkaṃ śuṣkaṃ punaḥ kṣuṇṇaṃ saṃmardyāmardya śoṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औषधस्यौषधस्यान्ते क्षालयेत् काञ्जिकेन च । प्रत्यौषधं दिनानीह सप्त सप्तैव मर्दयेत्
auṣadhasyauṣadhasyānte kṣālayet kāñjikena ca / pratyauṣadhaṃ dinānīha sapta saptaiva mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<उत्थापन> मूर्छितोत्थापनं सूते कार्यं पञ्चभिर् औषधैः । तेजस्वी जायते ऽवश्यं मूर्छितोत्थितपारदः
<utthāpana> mūrchitotthāpanaṃ sūte kāryaṃ pañcabhir auṣadhaiḥ / tejasvī jāyate 'vaśyaṃ mūrchitotthitapāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मूर्छन, उत्थापन> कज्जलाभो यदा सूतो विहाय घनचापलम् । संमूर्छितस् तदा ज्ञेयो नानावर्णो ऽपि तत् क्वचित्
<mūrchana, utthāpana> kajjalābho yadā sūto vihāya ghanacāpalam / saṃmūrchitas tadā jñeyo nānāvarṇo 'pi tat kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थापयेन् निरुध्याथ पात्रसम्पुटमध्यगम् । पुनस् तन् मूर्छयेत् सूतं कञ्चुकीर् नाशयेत् ततः
utthāpayen nirudhyātha pātrasampuṭamadhyagam / punas tan mūrchayet sūtaṃ kañcukīr nāśayet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् एतत्क्रमेणैतत् सप्तवारांस् तु मूर्छयेत् । इत्थं संमूर्छितः सूतो दोषशून्यः प्रजायते
evam etatkrameṇaitat saptavārāṃs tu mūrchayet / itthaṃ saṃmūrchitaḥ sūto doṣaśūnyaḥ prajāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<उत्थापन> आरनालमृते सूतम् उत्थाप्यं रसधीमता । मूर्छितोत्थितसूतस्य चतुःषष्टिपलानि च
<utthāpana> āranālamṛte sūtam utthāpyaṃ rasadhīmatā / mūrchitotthitasūtasya catuḥṣaṣṭipalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलानि ताम्रचूर्णस्य खल्वे प्रक्षिप्य षोडश । निम्बुकं च रसं क्षिप्त्वा लूनं द्वात्रिंशदंशकम्
palāni tāmracūrṇasya khalve prakṣipya ṣoḍaśa / nimbukaṃ ca rasaṃ kṣiptvā lūnaṃ dvātriṃśadaṃśakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पातनसंस्कार> मुक्त्वा कटाहबुन्धे तां प्रदद्याद् वस्त्रसम्पुटम् । वस्त्रान्तानि मृदा लिम्पेज् जारितानीव बुन्धके
<pātanasaṃskāra> muktvā kaṭāhabundhe tāṃ pradadyād vastrasampuṭam / vastrāntāni mṛdā limpej jāritānīva bundhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सजलस्थालिकावक्त्रे कटाहं प्रध्वरं क्षिपेत् । कण्ठं कटाहबन्धं च लिम्पेद् वस्त्रं मृदा तथा
sajalasthālikāvaktre kaṭāhaṃ pradhvaraṃ kṣipet / kaṇṭhaṃ kaṭāhabandhaṃ ca limped vastraṃ mṛdā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छाणकानि कटाहात्ते यामार्धं ज्वालयेद्यथा । जलमध्ये रसो याति ताम्रं तिष्ठति बुन्धके
chāṇakāni kaṭāhātte yāmārdhaṃ jvālayedyathā / jalamadhye raso yāti tāmraṃ tiṣṭhati bundhake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तवारमिदं कार्यं शुद्धं स्याद् रसपातनम् । सूक्ष्मदोषा विलीयते मूर्छितोत्थितपातने
saptavāramidaṃ kāryaṃ śuddhaṃ syād rasapātanam / sūkṣmadoṣā vilīyate mūrchitotthitapātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<उत्थापनसंस्कार> खल्वेन सहितं सूतं मर्दयेच् च दिनत्रयम् । पूर्ववत्पातयेत्तं तु अधोर्ध्वं तिर्यगं च तत्
<utthāpanasaṃskāra> khalvena sahitaṃ sūtaṃ mardayec ca dinatrayam / pūrvavatpātayettaṃ tu adhordhvaṃ tiryagaṃ ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पातनयन्त्रेण सप्तवारं तु पातयेत् । सूतमभ्रं द्वयं मर्द्यं काञ्जिकेन समन्ततः
evaṃ pātanayantreṇa saptavāraṃ tu pātayet / sūtamabhraṃ dvayaṃ mardyaṃ kāñjikena samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालिकातलमध्येऽपि स्थाप्यं तत् कृतगोलकम् । त्रिफलाराजिकावह्निविषशिग्रुसमांशकैः
sthālikātalamadhye'pi sthāpyaṃ tat kṛtagolakam / triphalārājikāvahniviṣaśigrusamāṃśakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वस्थालीं समालिप्य कर्तव्यं सम्पुटं वरम् । संधौ च मृत्स्नयावेष्ट्य डमरुं यन्त्रमुत्तमम्
ūrdhvasthālīṃ samālipya kartavyaṃ sampuṭaṃ varam / saṃdhau ca mṛtsnayāveṣṭya ḍamaruṃ yantramuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्या चास्योर्ध्वभागे ऽपि कुण्डली विहिता परा । तदधो ज्वालयेदग्निं मन्दं मन्दं त्रियामकम्
kāryā cāsyordhvabhāge 'pi kuṇḍalī vihitā parā / tadadho jvālayedagniṃ mandaṃ mandaṃ triyāmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधः स्थालीं परित्यज्य चोर्ध्वस्थाल्यां परिव्रजेत् । <उत्थापनसंस्कार: अन्यमत> कासीसं सैन्धवं सूतं तत्तुल्यं च दिनावधि । कासीसस्य ह्य् अभावेन दातव्या फुल्लतूरिका
adhaḥ sthālīṃ parityajya cordhvasthālyāṃ parivrajet / <utthāpanasaṃskāra: anyamata> kāsīsaṃ saindhavaṃ sūtaṃ tattulyaṃ ca dināvadhi / kāsīsasya hy abhāvena dātavyā phullatūrikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तोकं स्तोकं क्षिपेत्खल्वे त्रयमेकत्र मर्दयेत् । प्रत्येकं शतनिष्कं स्यादूनं नैवाधिकं क्वचित्
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve trayamekatra mardayet / pratyekaṃ śataniṣkaṃ syādūnaṃ naivādhikaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थालीसम्पुटयन्त्रेण दिनं चण्डाग्निना पचेत् । ऊर्ध्वलग्नं तु तं शुद्धं पारदं चाहरेत् शुभम्
sthālīsampuṭayantreṇa dinaṃ caṇḍāgninā pacet / ūrdhvalagnaṃ tu taṃ śuddhaṃ pāradaṃ cāharet śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<उत्थपनसंस्कार: ३। मतम्> पत्त्राणि ताम्रस्य लघूनि पिष्टीं कृत्वा रसेन त्रिगुणेन भाण्डे । ॥॥॥॥॥। ॥॥॥॥॥।
<utthapanasaṃskāra: 3. matam> pattrāṇi tāmrasya laghūni piṣṭīṃ kṛtvā rasena triguṇena bhāṇḍe / ........... ...........
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रात् सूतं रसात्ताम्रं पातनाय पृथक्कृतम् । द्वयं तथैव सम्पिष्य पीठी कार्या च पूर्ववत्
tāmrāt sūtaṃ rasāttāmraṃ pātanāya pṛthakkṛtam / dvayaṃ tathaiva sampiṣya pīṭhī kāryā ca pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां ताम्रसूतयोः पीठीं स्थालिकायां क्षिपेत्पुनः । स्थालीं चाधोमुखीं त्व् अन्यां लिम्पेद् वस्त्रमृदा मुखे
tāṃ tāmrasūtayoḥ pīṭhīṃ sthālikāyāṃ kṣipetpunaḥ / sthālīṃ cādhomukhīṃ tv anyāṃ limped vastramṛdā mukhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्त्रो डमरुकाख्योऽसौ तथा विद्याधराभिधः । उपरि स्थालिकाबुन्धे दातव्यं गोमयं ततः
yantro ḍamarukākhyo'sau tathā vidyādharābhidhaḥ / upari sthālikābundhe dātavyaṃ gomayaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधः स्थाल्यास्त्वधो बुन्धे यामं मृद्वग्निना पचेत् । सूतो यात्युपरिस्थाल्यास्ताम्रं तत्रैव तिष्ठति
adhaḥ sthālyāstvadho bundhe yāmaṃ mṛdvagninā pacet / sūto yātyuparisthālyāstāmraṃ tatraiva tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तवेलम् इदं कार्यं सूतोत्थापनमुच्यते । व्यापको जायते स्वच्छः पातितोत्थापितो रसः
saptavelam idaṃ kāryaṃ sūtotthāpanamucyate / vyāpako jāyate svacchaḥ pātitotthāpito rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वेदन> शिग्रुवृक्षस्य पत्त्राणि वारिणा वर्तयेद्यथा । जायतेऽतिमृदुः पिण्डः कुर्यात्पिण्डस्य कुल्हडीम्
<svedana> śigruvṛkṣasya pattrāṇi vāriṇā vartayedyathā / jāyate'timṛduḥ piṇḍaḥ kuryātpiṇḍasya kulhaḍīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताम्रं त्यक्त्वोत्थितं सूतं लुणं द्वात्रिंशदंशकम् । कृतप्राक्कुल्हडीमध्ये आक्षिपेत्तं समग्रकम्
tāmraṃ tyaktvotthitaṃ sūtaṃ luṇaṃ dvātriṃśadaṃśakam / kṛtaprākkulhaḍīmadhye ākṣipettaṃ samagrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरनालं क्षिपेत्स्थाल्यां रसं निम्बुकसम्भवम् । कण्ठे काष्ठं च बध्नीयाद्वस्त्रे प्राक्कृतकुल्हडीम्
āranālaṃ kṣipetsthālyāṃ rasaṃ nimbukasambhavam / kaṇṭhe kāṣṭhaṃ ca badhnīyādvastre prākkṛtakulhaḍīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठे वस्त्रं च बध्नीयान् न स्पृशेत्काञ्जिकं यथा । पिहितायां तथा स्थाल्यां मृद्वग्निर् ज्वालयेदधः
kāṣṭhe vastraṃ ca badhnīyān na spṛśetkāñjikaṃ yathā / pihitāyāṃ tathā sthālyāṃ mṛdvagnir jvālayedadhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं त्व् अष्टयामं च कार्यं सप्तदिनानि वै । प्रत्यहं शिग्रुपत्त्रैश् च कार्या कुल्हडिका नवा
pratyahaṃ tv aṣṭayāmaṃ ca kāryaṃ saptadināni vai / pratyahaṃ śigrupattraiś ca kāryā kulhaḍikā navā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नष्टं नष्टं चारनालं प्रक्षिपेन् नूतनं मुहुः । दोलायन्त्रेण कर्तव्या रसस्य स्वेदने विधिः
naṣṭaṃ naṣṭaṃ cāranālaṃ prakṣipen nūtanaṃ muhuḥ / dolāyantreṇa kartavyā rasasya svedane vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदनैर् वह्निर् उत्पन्नो रसो जातो बुभुक्षितः । सम्प्रत्य् ऊर्ध्वरसो ऽत्यर्थं सहते ऽग्निं विपाचने
svedanair vahnir utpanno raso jāto bubhukṣitaḥ / sampraty ūrdhvaraso 'tyarthaṃ sahate 'gniṃ vipācane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वेदन> राजिकालवणवह्निमूलकै रूषणाइकयुतैः कलांशकैः । पारदस्य मृदुवह्नितस्त्विदं स्वेदनं तुषजलेन तन्यते
<svedana> rājikālavaṇavahnimūlakai rūṣaṇāikayutaiḥ kalāṃśakaiḥ / pāradasya mṛduvahnitastvidaṃ svedanaṃ tuṣajalena tanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<स्वेदनयन्त्र> काञ्जिकौषधपत्त्रान्तः पोटलीमध्यलम्बनः । चुल्हाग्नौ स्वेद्यते स्वेद्यं यत्रेदं दोलयन्त्रकम्
<svedanayantra> kāñjikauṣadhapattrāntaḥ poṭalīmadhyalambanaḥ / culhāgnau svedyate svedyaṃ yatredaṃ dolayantrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रं चतुष्पुटं कृत्वा खगेनापि पुटीकृतम् । स्वेद्यं सूतं च मन्दाग्नौ यथा नोपक्षयं व्रजेत्
vastraṃ catuṣpuṭaṃ kṛtvā khagenāpi puṭīkṛtam / svedyaṃ sūtaṃ ca mandāgnau yathā nopakṣayaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योषार्द्रशिग्रुकन्दश्च मयूरमूलकासुरी । काञ्जिकेन च संस्वेद्यं सूतं बुद्धिमता दिनम्
vyoṣārdraśigrukandaśca mayūramūlakāsurī / kāñjikena ca saṃsvedyaṃ sūtaṃ buddhimatā dinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोमहिष्याश् च मेषाणां खरमूत्रैश्च पञ्चभिः । पञ्चभिर्लवणैः क्षारैः स्वेदनीयं रसेश्वरम्
gomahiṣyāś ca meṣāṇāṃ kharamūtraiśca pañcabhiḥ / pañcabhirlavaṇaiḥ kṣāraiḥ svedanīyaṃ raseśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाङ्गेरी काञ्जिकं निम्बुजम्बीरबीजपूरकैः । रसैः संस्वेदनीयं च पारदं मुखवाञ्छया
cāṅgerī kāñjikaṃ nimbujambīrabījapūrakaiḥ / rasaiḥ saṃsvedanīyaṃ ca pāradaṃ mukhavāñchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<नियमन> उत्तरस्यां भवेत्स्थूलो रक्तसैन्धवखोटकः । तद्गर्भे रन्ध्रकं कृत्वा सूतं च स्वेदितं क्षिपेत्
<niyamana> uttarasyāṃ bhavetsthūlo raktasaindhavakhoṭakaḥ / tadgarbhe randhrakaṃ kṛtvā sūtaṃ ca sveditaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्च चणकक्षारं दत्त्वा चोपरि नैम्बुकम् । रसं प्रक्षिप्य दातव्यस्तादृक् सैन्धवखोटकः
tataśca caṇakakṣāraṃ dattvā copari naimbukam / rasaṃ prakṣipya dātavyastādṛk saindhavakhoṭakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्तां कृत्वाथ भूगर्भे क्षिप्त्वा सैन्धवसम्पुटम् । धूलिम् अष्टाङ्गुलिं दत्त्वा कारीषं दिनसप्तकम्
gartāṃ kṛtvātha bhūgarbhe kṣiptvā saindhavasampuṭam / dhūlim aṣṭāṅguliṃ dattvā kārīṣaṃ dinasaptakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निं संज्वाल्य तद्ग्राह्यं क्षालयेत्काञ्जिकेन च । अयं नियामको नाम संस्कारो ह्य् अष्टमः स्मृतः
vahniṃ saṃjvālya tadgrāhyaṃ kṣālayetkāñjikena ca / ayaṃ niyāmako nāma saṃskāro hy aṣṭamaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चणकक्षारनाशे च चूर्णं स्यान् नवसारजम् । साजीक्षारस्य तन्नाशे क्षारो झीजरटस्य च
caṇakakṣāranāśe ca cūrṇaṃ syān navasārajam / sājīkṣārasya tannāśe kṣāro jhījaraṭasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिङ्गुपूषा च तन्नाशे तथैरण्डफलानि च । पूषा दत्त्वा च प्रत्येकं प्रक्षिपेन् नैम्बुकं रसम्
hiṅgupūṣā ca tannāśe tathairaṇḍaphalāni ca / pūṣā dattvā ca pratyekaṃ prakṣipen naimbukaṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीवाग्निसहो जातः पारदोऽसौ नियामकः । अन्नार्थं रसना लोला निःशङ्कं संस्कृतः सदा
atīvāgnisaho jātaḥ pārado'sau niyāmakaḥ / annārthaṃ rasanā lolā niḥśaṅkaṃ saṃskṛtaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रोधन> काचकुम्पे मृदा लिम्पेन् मध्ये नियामकं रसम् । क्षिप्त्वास्ये चीवरं बद्ध्वा छन्नं कोडीयकेन च
<rodhana> kācakumpe mṛdā limpen madhye niyāmakaṃ rasam / kṣiptvāsye cīvaraṃ baddhvā channaṃ koḍīyakena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूगर्ते कुम्पिकां क्षिप्त्वा दत्त्वा चोपरि वालुकाम् । कारीषाग्निं प्रतिदिनं ज्वालयेद् दिनसप्तकम्
bhūgarte kumpikāṃ kṣiptvā dattvā copari vālukām / kārīṣāgniṃ pratidinaṃ jvālayed dinasaptakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्पिकाया रसो ग्राह्यो विधिप्रोक्तो निरोधकः । रसनां लेलिहानश्च पीडितो ऽतिबुभुक्षया
kumpikāyā raso grāhyo vidhiprokto nirodhakaḥ / rasanāṃ lelihānaśca pīḍito 'tibubhukṣayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मुखकरी> स्नुही च गिरिकर्णी च क्षीरिणी वज्रकञ्चुकी । सर्पाक्षी मेघनादा च मत्स्याक्षी मृगभोजनी
<mukhakarī> snuhī ca girikarṇī ca kṣīriṇī vajrakañcukī / sarpākṣī meghanādā ca matsyākṣī mṛgabhojanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरःपुङ्खा च चाङ्गेरी वज्रवस्त्री पुनर्नवा । मधुकंसारिवे तिक्ता त्रायन्ती चन्दनामृता
śiraḥpuṅkhā ca cāṅgerī vajravastrī punarnavā / madhukaṃsārive tiktā trāyantī candanāmṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यतुलसी कृष्णा शाखिनी रविभूलिका । एतानि यमिका प्रोक्ता रसकर्मणि शम्भुना
araṇyatulasī kṛṣṇā śākhinī ravibhūlikā / etāni yamikā proktā rasakarmaṇi śambhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसां नियामिकानां तु यथालाभं प्रकल्पयेत् । पक्षछिन्नो भवेन् नूनम् ओषध्या पुण्यपाकतः
āsāṃ niyāmikānāṃ tu yathālābhaṃ prakalpayet / pakṣachinno bhaven nūnam oṣadhyā puṇyapākataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मुखकरी (२): मतान्तरम्> नियामिकां ततो वच्मि सूतस्य मारकर्मणि । सर्पाक्षी क्षीरिणी वन्ध्या मत्स्याक्षी शङ्खपुष्पिका
<mukhakarī (2): matāntaram> niyāmikāṃ tato vacmi sūtasya mārakarmaṇi / sarpākṣī kṣīriṇī vandhyā matsyākṣī śaṅkhapuṣpikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकजङ्घा शिखिशिखा ब्रह्मदण्ड्य् आखुपर्णिका । वर्षाभूः कञ्चुकी मूर्वा माचीकोत्पलचिञ्चिकम्
kākajaṅghā śikhiśikhā brahmadaṇḍy ākhuparṇikā / varṣābhūḥ kañcukī mūrvā mācīkotpalaciñcikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतावरी च द्विलता वज्रकन्दादिकर्णिका । मण्डूकपर्णी पाठाली चित्रको ग्रीष्मसुन्दरः
śatāvarī ca dvilatā vajrakandādikarṇikā / maṇḍūkaparṇī pāṭhālī citrako grīṣmasundaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकमाची महाराष्ट्री हरिद्रा तिलपर्णिका । श्वेतार्कौ शिग्रुधत्तूरमृगदूर्वा हरीतकी
kākamācī mahārāṣṭrī haridrā tilaparṇikā / śvetārkau śigrudhattūramṛgadūrvā harītakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुडूची मुसली पुङ्खा भृङ्गराड् रक्तचित्रकम् । नारङ्गं सूरणं मुण्डी मलं कापोतकोकिलम्
guḍūcī musalī puṅkhā bhṛṅgarāḍ raktacitrakam / nāraṅgaṃ sūraṇaṃ muṇḍī malaṃ kāpotakokilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्धवं श्वेतवर्षाभूखापरं हिङ्गुमाक्षिकम् । विष्णुक्रान्ता सोमवल्ली ब्रह्मघ्नी यक्षलोचना
saindhavaṃ śvetavarṣābhūkhāparaṃ hiṅgumākṣikam / viṣṇukrāntā somavallī brahmaghnī yakṣalocanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्रपादी हंसपादी वृश्चिकाली कुतुम्बकम् । स्वयीभुक्कुसमं कुम्भी हस्तिशुण्डीन्द्रवारुणी
vyāghrapādī haṃsapādī vṛścikālī kutumbakam / svayībhukkusamaṃ kumbhī hastiśuṇḍīndravāruṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजीन्यरूष्करस्यापि सर्व एते नियामिकाः । एताः समस्ता व्यस्ता वा देया सप्तदशाधिकाः
bījīnyarūṣkarasyāpi sarva ete niyāmikāḥ / etāḥ samastā vyastā vā deyā saptadaśādhikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारणे मूर्छने बन्धे रसस्यैता नियोजयेत् । <मारण + जारण> अप्रसूतगवां मूत्रैः पिष्टा मूर्वां नियामकाः
māraṇe mūrchane bandhe rasasyaitā niyojayet / <māraṇa + jāraṇa> aprasūtagavāṃ mūtraiḥ piṣṭā mūrvāṃ niyāmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्द्रावैर् मर्दयेत् सूतं यथा पूर्वोदितं क्रमात् । इत्येवं जारणायुक्तं मारणं परिकीर्तितम्
taddrāvair mardayet sūtaṃ yathā pūrvoditaṃ kramāt / ityevaṃ jāraṇāyuktaṃ māraṇaṃ parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<मुखकरण> बीजपूरस्य सद्वृन्तं प्रोत्सार्य कुरु रन्ध्रकम् । निरोधकं सलवणं क्षिप्त्वैकं तेन छादयेत्
<mukhakaraṇa> bījapūrasya sadvṛntaṃ protsārya kuru randhrakam / nirodhakaṃ salavaṇaṃ kṣiptvaikaṃ tena chādayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिकेन भृता स्थाली निम्बुकानां रसाचिता । दोलायन्त्रेण तन्मध्ये ब्रुडन्तं बीजपूरकम्
kāñjikena bhṛtā sthālī nimbukānāṃ rasācitā / dolāyantreṇa tanmadhye bruḍantaṃ bījapūrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्ध्वा पिधाय सप्ताहं हठाग्निं ज्वालयेद् अधः । प्रत्यहं मातुलिङ्गैश् च नव्यैर् भव्यभवन् मुखम्
baddhvā pidhāya saptāhaṃ haṭhāgniṃ jvālayed adhaḥ / pratyahaṃ mātuliṅgaiś ca navyair bhavyabhavan mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रसते चाभ्रकादीनि सूतेनास्यं प्रसारितम् । व्यात्तवक्त्रो ग्रसत्येव क्षिप्तं सर्वं च जीर्यति
grasate cābhrakādīni sūtenāsyaṃ prasāritam / vyāttavaktro grasatyeva kṣiptaṃ sarvaṃ ca jīryati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<नियमन> कर्कोटीफणिनेत्राभ्यां चिञ्चिकाम्बुजमार्कवैः । नियम्यो ऽसौ ततः सम्यक् चपलत्वं निवर्तयेत्
<niyamana> karkoṭīphaṇinetrābhyāṃ ciñcikāmbujamārkavaiḥ / niyamyo 'sau tataḥ samyak capalatvaṃ nivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रोधन> मर्दनमूर्छनपातैः कदर्थितो भवति मन्दवीर्यस्तु । सृष्ट्यम्बुजैर् निरोधात् तलद्वयप्रायो न खण्डः स्यात्
<rodhana> mardanamūrchanapātaiḥ kadarthito bhavati mandavīryastu / sṛṣṭyambujair nirodhāt taladvayaprāyo na khaṇḍaḥ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<दीपन> इत्थंकदर्थिततनुर्गलितात्मवीर्यः सृष्ट्यां चितश् छगणकैः पुटितो बली स्यात् । भूटङ्कणोषणस्वयासुरिशिग्रुपिष्टैः स्विन्नस्त्र्यहे तुषजलेऽथभवेत्सुदीप्तः
<dīpana> itthaṃkadarthitatanurgalitātmavīryaḥ sṛṣṭyāṃ citaś chagaṇakaiḥ puṭito balī syāt / bhūṭaṅkaṇoṣaṇasvayāsuriśigrupiṣṭaiḥ svinnastryahe tuṣajale'thabhavetsudīptaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफला चित्रमूलं च सौराष्ट्री नवसादरम् । शिग्रुरसेन संभाव्य मर्दयेच् च दिनत्रयम्
triphalā citramūlaṃ ca saurāṣṭrī navasādaram / śigrurasena saṃbhāvya mardayec ca dinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव मध्यगं कृत्वा नियम्योऽसौ पुनः पुनः । त्रयोदशे ऽह्णि सम्प्राप्ते जायते दीपनं शुभम्
tenaiva madhyagaṃ kṛtvā niyamyo'sau punaḥ punaḥ / trayodaśe 'hṇi samprāpte jāyate dīpanaṃ śubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<दीपन> भूखगटङ्कणमनःशिललवणासुरिशिग्रुकाञ्चिकैस् त्रिदिनम् । स्वेदेन दीनदीप्तोऽसौ ग्रासार्थी जायते सूतः
<dīpana> bhūkhagaṭaṅkaṇamanaḥśilalavaṇāsuriśigrukāñcikais tridinam / svedena dīnadīpto'sau grāsārthī jāyate sūtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<गगनग्रास-क़ुएच्क्सिल्बेर्> व्यात्तास्यं काचकुम्प्यन्तः सल्लूणं नैम्बुकं रसम् । पलं धान्याभ्रकं क्षिप्त्वा लिम्पेद् वस्त्रमृदा मुखम्
<gaganagrāsa-Quecksilber> vyāttāsyaṃ kācakumpyantaḥ sallūṇaṃ naimbukaṃ rasam / palaṃ dhānyābhrakaṃ kṣiptvā limped vastramṛdā mukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखे कोडीयकं दद्यात् कुण्डीका वालुकाभृता । कुम्पिकां वालुकामध्ये क्षिप्त्वा चोपरि वालुकाम्
mukhe koḍīyakaṃ dadyāt kuṇḍīkā vālukābhṛtā / kumpikāṃ vālukāmadhye kṣiptvā copari vālukām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदायाधोऽष्टयामं च हठाग्निं ज्वालयेत् सुधीः । पलं धान्याभ्रकं चैकं जारणीयम् अहर्निशम्
pradāyādho'ṣṭayāmaṃ ca haṭhāgniṃ jvālayet sudhīḥ / palaṃ dhānyābhrakaṃ caikaṃ jāraṇīyam aharniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतादष्टगुणं जार्यं धान्याभ्रं रसवेदिना । नाम्नासौ गगनग्रासः पारदः परिकीर्तितः
sūtādaṣṭaguṇaṃ jāryaṃ dhānyābhraṃ rasavedinā / nāmnāsau gaganagrāsaḥ pāradaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.