Library·Naragari: Rajanighantu·10

Naragari: Rajanighantu 10

चतुर्धा करवीरो ऽथ धत्तूरत्रितयं तथा । कोविदारो ऽब्धिर् अर्कः स्यान् नमेरुः किंशुकस् तथा

caturdhā karavīro 'tha dhattūratritayaṃ tathā / kovidāro 'bdhir arkaḥ syān nameruḥ kiṃśukas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नागस् तिलको ऽगस्त्यः पाटल्यौ च द्विधा स्मृते । अशोकश् चम्पको धन्वी केतकी द्विविधा तथा

punnāgas tilako 'gastyaḥ pāṭalyau ca dvidhā smṛte / aśokaś campako dhanvī ketakī dvividhā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरी च तथा जाती मुद्गरः शतपत्रिका । मल्लिका च चतुर्धा स्याद् वासन्ती नवमल्लिका

sindūrī ca tathā jātī mudgaraḥ śatapatrikā / mallikā ca caturdhā syād vāsantī navamallikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिमुक्तो द्विधा यूथी कुब्जको मुचकुन्दकः । करुणी माधवी चाथ गणिकारी च कुन्दकः

atimukto dvidhā yūthī kubjako mucakundakaḥ / karuṇī mādhavī cātha gaṇikārī ca kundakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बककेविकबन्धूकास् त्रिसन्धिश् च जपा तथा । प्रोक्ता भ्रमरमारी च तरुण्य् अम्लानकस् तथा

bakakevikabandhūkās trisandhiś ca japā tathā / proktā bhramaramārī ca taruṇy amlānakas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किङ्किरातो ऽथ बालाख्यो झिण्टिका चोष्ट्रकाण्डिका । तगरं दमनद्वन्द्वं तुलसी मरुवो द्विधा

kiṅkirāto 'tha bālākhyo jhiṇṭikā coṣṭrakāṇḍikā / tagaraṃ damanadvandvaṃ tulasī maruvo dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जकश् च चतुर्गङ्गा पत्री पाची च बालकः । बर्बरो मञ्चिकापत्रः प्रोक्ता चारामशीतला

arjakaś ca caturgaṅgā patrī pācī ca bālakaḥ / barbaro mañcikāpatraḥ proktā cārāmaśītalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ कमलपुण्डरीकाह्वयकोकनदानि पद्मिनी चैव । पद्माक्षं च मृणालं तत्कन्दः केसरश् च तथा

atha kamalapuṇḍarīkāhvayakokanadāni padminī caiva / padmākṣaṃ ca mṛṇālaṃ tatkandaḥ kesaraś ca tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्पलकुमुदकुवलयम् उत्पलिनी चाङ्कवसुमित्या । उत्तंसनाम्नि वर्गे द्रव्याण्य् अत्रोपदिश्यन्ते

utpalakumudakuvalayam utpalinī cāṅkavasumityā / uttaṃsanāmni varge dravyāṇy atropadiśyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरो महावीरो हयमारो ऽश्वमारकः । हयघ्नः प्रतिहासश् च शतकुन्दो ऽश्वरोधकः

karavīro mahāvīro hayamāro 'śvamārakaḥ / hayaghnaḥ pratihāsaś ca śatakundo 'śvarodhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हयारिर् वीरकः कुन्दः शकुन्दः श्वेतपुष्पकः । अश्वान्तकस् तथाश्वघ्नो नखराह्वो ऽश्वनाशकः

hayārir vīrakaḥ kundaḥ śakundaḥ śvetapuṣpakaḥ / aśvāntakas tathāśvaghno nakharāhvo 'śvanāśakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थलादिकुमुदः प्रोक्तो दिव्यपुष्पो हरप्रियः । गौरीपुष्पः सिद्धपुष्पो द्विकराह्वः प्रकीर्त्तितः

sthalādikumudaḥ prokto divyapuṣpo harapriyaḥ / gaurīpuṣpaḥ siddhapuṣpo dvikarāhvaḥ prakīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरः कटुस् तीक्ष्णः कुष्ठकण्डूतिनाशनः । व्रणार्तिविषविस्फोटशमनो ऽश्वमतिप्रदः

karavīraḥ kaṭus tīkṣṇaḥ kuṣṭhakaṇḍūtināśanaḥ / vraṇārtiviṣavisphoṭaśamano 'śvamatipradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तकरवीरको ऽन्यो रक्तप्रसवो गणेशकुसुमश् च । चण्डीकुसुमः क्रूरो भूतद्रावी रविप्रियो मुनिभिः

raktakaravīrako 'nyo raktaprasavo gaṇeśakusumaś ca / caṇḍīkusumaḥ krūro bhūtadrāvī ravipriyo munibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तस् तु करवीरः स्यात् कटुस्तीक्ष्णो विशोधकः । त्वग्दोषव्रणकण्डूतिकुष्ठहारी विषापहः

raktas tu karavīraḥ syāt kaṭustīkṣṇo viśodhakaḥ / tvagdoṣavraṇakaṇḍūtikuṣṭhahārī viṣāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतकरवीरको ऽन्यः पीतप्रसवः सुगन्धिकुसुमश् च । कृष्णस् तु कृष्णकुसुमश् चतुर्विधो ऽयं गुणे तुल्यः

pītakaravīrako 'nyaḥ pītaprasavaḥ sugandhikusumaś ca / kṛṣṇas tu kṛṣṇakusumaś caturvidho 'yaṃ guṇe tulyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धत्तूरः कितवो धूर्त्त उन्मत्तः कनकाह्वयः । शठो मातुलकः श्यामो मदनः शिवशेखरः

dhattūraḥ kitavo dhūrtta unmattaḥ kanakāhvayaḥ / śaṭho mātulakaḥ śyāmo madanaḥ śivaśekharaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूघ्नः काहलापुष्पः खलः कण्टफलस् तथा । मोहनः कलभोन्मत्तः शैवः सप्तदशाह्वयः

kharjūghnaḥ kāhalāpuṣpaḥ khalaḥ kaṇṭaphalas tathā / mohanaḥ kalabhonmattaḥ śaivaḥ saptadaśāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धत्तूरः कटुर् उष्णश् च कान्तिकारी व्रणार्तिनुत् । त्वग्दोषखर्जूकण्डूतिज्वरहारी भ्रमप्रदः

dhattūraḥ kaṭur uṣṇaś ca kāntikārī vraṇārtinut / tvagdoṣakharjūkaṇḍūtijvarahārī bhramapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णधत्तूरकः सिद्धः कनकः सचिवः शिवः । कृष्णपुष्पो विषारातिः क्रूरधूर्तश् च कीर्तितः

kṛṣṇadhattūrakaḥ siddhaḥ kanakaḥ sacivaḥ śivaḥ / kṛṣṇapuṣpo viṣārātiḥ krūradhūrtaś ca kīrtitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजधत्तूरकश् चान्यो राजधूर्तो महाशठः । निस्त्रैणिपुष्पको भ्रान्तो राजस्वर्णः षडाह्वयः

rājadhattūrakaś cānyo rājadhūrto mahāśaṭhaḥ / nistraiṇipuṣpako bhrānto rājasvarṇaḥ ṣaḍāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितनीलकृष्णलोहितपीतप्रसवाश् च सन्ति धत्तूराः । सामान्यगुणोपेतास् तेषु गुणाढ्यस् तु कृष्णकुसुमः स्यात्

sitanīlakṛṣṇalohitapītaprasavāś ca santi dhattūrāḥ / sāmānyaguṇopetās teṣu guṇāḍhyas tu kṛṣṇakusumaḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोविदारः काञ्चनारः कुद्दालः कनकारकः । कान्तपुष्पश् च करकः कान्तारो यमलच्छदः

kovidāraḥ kāñcanāraḥ kuddālaḥ kanakārakaḥ / kāntapuṣpaś ca karakaḥ kāntāro yamalacchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतपुष्पः सुवर्णारो गिरिजः काञ्चनारकः । युग्मपत्रो महापुष्पः स्याच् चतुर्दशधाभिधः

pītapuṣpaḥ suvarṇāro girijaḥ kāñcanārakaḥ / yugmapatro mahāpuṣpaḥ syāc caturdaśadhābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोविदारः कषायः स्यात् संग्राही व्रणरोपणः । दीपनः कफवातघ्नो मूत्रकृच्छ्रनिबर्हणः

kovidāraḥ kaṣāyaḥ syāt saṃgrāhī vraṇaropaṇaḥ / dīpanaḥ kaphavātaghno mūtrakṛcchranibarhaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कः क्षीरदलः पुच्छी प्रतापः क्षीरकाण्डकः । विक्षीरो भास्करः क्षीरी खर्जूघ्नः शिवपुष्पकः

arkaḥ kṣīradalaḥ pucchī pratāpaḥ kṣīrakāṇḍakaḥ / vikṣīro bhāskaraḥ kṣīrī kharjūghnaḥ śivapuṣpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भञ्जनः क्षीरपर्णी स्यात् सविता च विकीरणः । सूर्याह्वश् च सदापुष्पो रविर् आस्फोटकस् तथा । तूलफलः शुकफलो विंशतिश् च समाह्वयः

bhañjanaḥ kṣīraparṇī syāt savitā ca vikīraṇaḥ / sūryāhvaś ca sadāpuṣpo ravir āsphoṭakas tathā / tūlaphalaḥ śukaphalo viṃśatiś ca samāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्कस् तु कटुर् उष्णश् च वातजिद् दीपनीयकः । शोफव्रणहरः कण्डूकुष्ठक्रिमिविनाशनः

arkas tu kaṭur uṣṇaś ca vātajid dīpanīyakaḥ / śophavraṇaharaḥ kaṇḍūkuṣṭhakrimivināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लार्कस् तपनः श्वेतः प्रतापश् च सितार्ककः । सुपुष्पः शङ्करादिः स्याद् अत्यर्को वृत्तमल्लिका

śuklārkas tapanaḥ śvetaḥ pratāpaś ca sitārkakaḥ / supuṣpaḥ śaṅkarādiḥ syād atyarko vṛttamallikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतार्कः कटुतिक्तोष्णो मलशोधनकारकः । मूत्रकृच्छ्रास्रशोफार्तिव्रणदोषविनाशनः

śvetārkaḥ kaṭutiktoṣṇo malaśodhanakārakaḥ / mūtrakṛcchrāsraśophārtivraṇadoṣavināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजार्को वसुको ऽलर्को मन्दारो गणरूपकः । काष्ठीलश् च सदापुष्पो ज्ञेयो ऽत्र सप्तसंमितः

rājārko vasuko 'larko mandāro gaṇarūpakaḥ / kāṣṭhīlaś ca sadāpuṣpo jñeyo 'tra saptasaṃmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजार्कः कटुतिक्तोष्णः कफमेदोविषापहः । वातकुष्ठव्रणान् हन्ति शोफकण्डूविसर्पनुत्

rājārkaḥ kaṭutiktoṣṇaḥ kaphamedoviṣāpahaḥ / vātakuṣṭhavraṇān hanti śophakaṇḍūvisarpanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतमन्दारकस् त्व् अन्यः पृथ्वी कुरवकः स्मृतः । दीर्घपुष्पः सितालर्को दीर्घात्यर्कः रसाह्वयः

śvetamandārakas tv anyaḥ pṛthvī kuravakaḥ smṛtaḥ / dīrghapuṣpaḥ sitālarko dīrghātyarkaḥ rasāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतमन्दारको ऽत्युष्णस् तिक्तो मलविशोधनः । मूत्रकृच्छ्रव्रणान् हन्ति क्रिमीन् अत्यन्तदारुणान्

śvetamandārako 'tyuṣṇas tikto malaviśodhanaḥ / mūtrakṛcchravraṇān hanti krimīn atyantadāruṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमेरुः सुरपुन्नागः सुरेष्टः सुरपर्णिका । सुरतुङ्गश् च पञ्चाह्वः पुन्नागगुणसंयुतः

nameruḥ surapunnāgaḥ sureṣṭaḥ suraparṇikā / suratuṅgaś ca pañcāhvaḥ punnāgaguṇasaṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाशः किंशुकः पर्णो वातपोथो ऽथ याज्ञिकः । त्रिपर्णो वक्रपुष्पश् च पूतद्रुर् ब्रह्मवृक्षकः । ब्रह्मोपनेता काष्ठद्रुः पर्यायैकादश स्मृताः

palāśaḥ kiṃśukaḥ parṇo vātapotho 'tha yājñikaḥ / triparṇo vakrapuṣpaś ca pūtadrur brahmavṛkṣakaḥ / brahmopanetā kāṣṭhadruḥ paryāyaikādaśa smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पलाशस् तु कषायोष्णः क्रिमिदोषविनाशनः । तद्बीजं पामकण्डूतिदद्रुत्वग्दोषनाशकृत्

palāśas tu kaṣāyoṣṇaḥ krimidoṣavināśanaḥ / tadbījaṃ pāmakaṇḍūtidadrutvagdoṣanāśakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुष्पं च सोष्णं च कण्डूकुष्ठार्त्तिनाशनम् । रक्तः पीतः सितो नीलः कुसुमैस् तु विभज्यते

tasya puṣpaṃ ca soṣṇaṃ ca kaṇḍūkuṣṭhārttināśanam / raktaḥ pītaḥ sito nīlaḥ kusumais tu vibhajyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंशुकैर् गुणसाम्ये ऽपि सितो विज्ञानदः स्मृतः

kiṃśukair guṇasāmye 'pi sito vijñānadaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नागः पुरुषस् तुङ्गः पुन्नामा पाटलः पुमान् । रक्तपुष्पो रक्तरेणुर् अरुणो ऽयं नवाह्वयः

punnāgaḥ puruṣas tuṅgaḥ punnāmā pāṭalaḥ pumān / raktapuṣpo raktareṇur aruṇo 'yaṃ navāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुन्नागो मधुरः शीतः सुगन्धिः पित्तनाशकृत् । भूतविद्रावणश् चैव देवतानां प्रसादनः

punnāgo madhuraḥ śītaḥ sugandhiḥ pittanāśakṛt / bhūtavidrāvaṇaś caiva devatānāṃ prasādanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलको विशेषकः स्यान् मुखमण्डनकश् च पुण्ड्रकः पुण्ड्रः । स्थिरपुष्पः छिन्नरुहो दग्धरुहो रेचकश् च मृतजीवी

tilako viśeṣakaḥ syān mukhamaṇḍanakaś ca puṇḍrakaḥ puṇḍraḥ / sthirapuṣpaḥ chinnaruho dagdharuho recakaś ca mṛtajīvī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तरुणीकटाक्षकामो वासन्तः सुन्दरो ऽभीष्टः । भालविभूषणसंज्ञो विज्ञेयः पञ्चदशनामा

taruṇīkaṭākṣakāmo vāsantaḥ sundaro 'bhīṣṭaḥ / bhālavibhūṣaṇasaṃjño vijñeyaḥ pañcadaśanāmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलको मधुरः स्निग्धो वातपित्तकफापहः । बलपुष्टिकरो हृद्यो लघुर् मेदोविवर्धनः

tilako madhuraḥ snigdho vātapittakaphāpahaḥ / balapuṣṭikaro hṛdyo laghur medovivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलकत्वक् कषायोष्णा पुंस्त्वघ्नी दन्तदोषनुत् । क्रिमिशोफव्रणान् हन्ति रक्तदोषविनाशनी

tilakatvak kaṣāyoṣṇā puṃstvaghnī dantadoṣanut / krimiśophavraṇān hanti raktadoṣavināśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्यः शीघ्रपुष्पः स्यात् अगस्तिस् तु मुनिद्रुमः । व्रणारिर् दीर्घफलको वक्रपुष्पः सुरप्रियः

agastyaḥ śīghrapuṣpaḥ syāt agastis tu munidrumaḥ / vraṇārir dīrghaphalako vakrapuṣpaḥ surapriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपीतनीललोहितकुसुमविशेषाच् चतुर्विधो ऽगस्तिः । मधुरशिशिरस्त्रिदोषश्रमकासविनाशनश् च भूतघ्नः

sitapītanīlalohitakusumaviśeṣāc caturvidho 'gastiḥ / madhuraśiśirastridoṣaśramakāsavināśanaś ca bhūtaghnaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगस्त्यं शिशिरं गौल्यं त्रिदोषघ्नं श्रमापहम् । बलासकासवैवर्ण्यभूतघ्नं च बलापहम्

agastyaṃ śiśiraṃ gaulyaṃ tridoṣaghnaṃ śramāpaham / balāsakāsavaivarṇyabhūtaghnaṃ ca balāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटली ताम्रपुष्पी च कुम्भिका रक्तपुष्पिका । वसन्तदूती चामोघा स्थाली च विटवल्लभा । स्थिरगन्धाम्बुवासी च कालवृन्तीन्दुभूह्वया

pāṭalī tāmrapuṣpī ca kumbhikā raktapuṣpikā / vasantadūtī cāmoghā sthālī ca viṭavallabhā / sthiragandhāmbuvāsī ca kālavṛntīndubhūhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटली तु रसे तिक्ता कटूष्णा कफवातजित् । शोफाध्मानवमिश्वासशमनी सन्निपातनुत्

pāṭalī tu rase tiktā kaṭūṣṇā kaphavātajit / śophādhmānavamiśvāsaśamanī sannipātanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपाटलिका चान्या सितकुम्भी फलेरुहा । सिता मोघा कुबेराक्षी सिताह्वा काष्ठपाटला । पाटली धवला प्रोक्ता ज्ञेया वसुमिताह्वया

sitapāṭalikā cānyā sitakumbhī phaleruhā / sitā moghā kuberākṣī sitāhvā kāṣṭhapāṭalā / pāṭalī dhavalā proktā jñeyā vasumitāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपाटलिका तिक्ता गुरूष्णा वातदोषजित् । वमिहिक्काकफघ्नी च श्रमशोषापहारिका

sitapāṭalikā tiktā gurūṣṇā vātadoṣajit / vamihikkākaphaghnī ca śramaśoṣāpahārikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकः शोकनाशः स्याद् विशोको वञ्जुलद्रुमः । मधुपुष्पो ऽपशोकश् च कङ्केलिः केलिकस् तथा

aśokaḥ śokanāśaḥ syād viśoko vañjuladrumaḥ / madhupuṣpo 'paśokaś ca kaṅkeliḥ kelikas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तपल्लवकश् चित्रो विचित्रः कर्णपूरकः । सुभगः स्मराधिवासो दोषहारी प्रपल्लवः

raktapallavakaś citro vicitraḥ karṇapūrakaḥ / subhagaḥ smarādhivāso doṣahārī prapallavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागी तरुर् हेमपुष्पो रामावामङ्घ्रिघातकः । पिण्डीपुष्पो नटश् चैव पल्लवद्रुर् द्विविंशतिः

rāgī tarur hemapuṣpo rāmāvāmaṅghrighātakaḥ / piṇḍīpuṣpo naṭaś caiva pallavadrur dviviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशोकः शिशिरो हृद्यः पित्तदाहश्रमापहः । गुल्मशूलोदराध्माननाशनः क्रिमिकारकः

aśokaḥ śiśiro hṛdyaḥ pittadāhaśramāpahaḥ / gulmaśūlodarādhmānanāśanaḥ krimikārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पकः स्वर्णपुष्पश् च चाम्पेयः शीतलच्छदः । सुभगो भृङ्गमोही च शीतलो भ्रमरातिथिः

campakaḥ svarṇapuṣpaś ca cāmpeyaḥ śītalacchadaḥ / subhago bhṛṅgamohī ca śītalo bhramarātithiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरभिर् दीपपुष्पश् च स्थिरगन्धो ऽतिगन्धकः । स्थिरपुष्पो हेमपुष्पः पीतपुष्पस् तथापरः । हेमाह्वः सुकुमारस् तु वनदीपो ऽष्टभूह्वयः

surabhir dīpapuṣpaś ca sthiragandho 'tigandhakaḥ / sthirapuṣpo hemapuṣpaḥ pītapuṣpas tathāparaḥ / hemāhvaḥ sukumāras tu vanadīpo 'ṣṭabhūhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्कलिका गन्धफली बहुगन्धा गन्धमोदिनी त्रेधा

tatkalikā gandhaphalī bahugandhā gandhamodinī tredhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चम्पकः कटुकस् तिक्तः शिशिरो दाहनाशनः । कुष्ठकण्डूव्रणहरो गुणाढ्यो राजचम्पकः

campakaḥ kaṭukas tiktaḥ śiśiro dāhanāśanaḥ / kuṣṭhakaṇḍūvraṇaharo guṇāḍhyo rājacampakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्रादिचम्पकस् त्व् अन्यः स ज्ञेयो नागचम्पकः । फणिचम्पकनागाह्वश् चम्पको वनजः शराः

kṣudrādicampakas tv anyaḥ sa jñeyo nāgacampakaḥ / phaṇicampakanāgāhvaś campako vanajaḥ śarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनचम्पकः कटूष्णो वातकफध्वंसनो वर्ण्यः । चक्षुष्यो व्रणरोपी वह्निस्तम्भं करोति योगगुणात्

vanacampakaḥ kaṭūṣṇo vātakaphadhvaṃsano varṇyaḥ / cakṣuṣyo vraṇaropī vahnistambhaṃ karoti yogaguṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकुलस् तु सीधुगन्धः स्त्रीमुखमधुदोहलश् च मधुपुष्पः । सुरभिर् भ्रमरानन्दः स्थिरकुसुमः केसरश् च शारदिकः

bakulas tu sīdhugandhaḥ strīmukhamadhudohalaś ca madhupuṣpaḥ / surabhir bhramarānandaḥ sthirakusumaḥ kesaraś ca śāradikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करकः सीधुसंज्ञस् तु विशारदो गूढपुष्पको धन्वी । मदनो मद्यामोदश् चिरपुष्पश् चेति सप्तदशसंज्ञः

karakaḥ sīdhusaṃjñas tu viśārado gūḍhapuṣpako dhanvī / madano madyāmodaś cirapuṣpaś ceti saptadaśasaṃjñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकुलः शीतलो हृद्यो विषदोषविनाशनः । मधुरश् च कषायश् च मदाढ्यो हर्यदायकः

bakulaḥ śītalo hṛdyo viṣadoṣavināśanaḥ / madhuraś ca kaṣāyaś ca madāḍhyo haryadāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकुलकुसुमं च रुच्यं क्षीराढ्यं सुरभि शीतलं मधुरम् । स्निग्धकषायं कथितं मलसंग्रहकारकं चैव

bakulakusumaṃ ca rucyaṃ kṣīrāḍhyaṃ surabhi śītalaṃ madhuram / snigdhakaṣāyaṃ kathitaṃ malasaṃgrahakārakaṃ caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केतकी तीक्ष्णपुष्पा च विफला धूलिपुष्पिका । मेध्या कण्टदला चैव शिवद्विष्टा नृपप्रिया

ketakī tīkṣṇapuṣpā ca viphalā dhūlipuṣpikā / medhyā kaṇṭadalā caiva śivadviṣṭā nṛpapriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रकचा दीर्घपत्रा च स्थिरगन्धा तु पांशुला । गन्धपुष्पेन्दुकलिका दलपुष्पा त्रिपञ्चधा

krakacā dīrghapatrā ca sthiragandhā tu pāṃśulā / gandhapuṣpendukalikā dalapuṣpā tripañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णादिकेतकी त्व् अन्या ज्ञेया सा हेमकेतकी । कनकप्रसवा पुष्पी हैमी छिन्नरुहा तथा । विष्टरुहा स्वर्णपुष्पी कामखड्गदला च सा

svarṇādiketakī tv anyā jñeyā sā hemaketakī / kanakaprasavā puṣpī haimī chinnaruhā tathā / viṣṭaruhā svarṇapuṣpī kāmakhaḍgadalā ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केतकीकुसुमं वर्ण्यं केशदौर्गन्ध्यनाशनम् । हेमाभं मदनोन्मादवर्द्धनं सौख्यकारि च

ketakīkusumaṃ varṇyaṃ keśadaurgandhyanāśanam / hemābhaṃ madanonmādavarddhanaṃ saukhyakāri ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः स्तनो ऽतिशिशिरः कटुः पित्तकफापहः । रसायनकरो बल्यो देहदार्ढ्यकरः परः

tasyāḥ stano 'tiśiśiraḥ kaṭuḥ pittakaphāpahaḥ / rasāyanakaro balyo dehadārḍhyakaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरी वीरपुष्पश् च तृणपुष्पी करच्छदः । सिन्दूरपुष्पी शोणादिपुष्पी षडाह्वयः स्मृतः

sindūrī vīrapuṣpaś ca tṛṇapuṣpī karacchadaḥ / sindūrapuṣpī śoṇādipuṣpī ṣaḍāhvayaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिन्दूरी कटुका तिक्ता कषाया श्लेष्मवातजित् । शिरआर्तिशमनी भूतनाशा चण्डीप्रिया भवेत्

sindūrī kaṭukā tiktā kaṣāyā śleṣmavātajit / śiraārtiśamanī bhūtanāśā caṇḍīpriyā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाती सुरभिगन्धा स्यात् सुमना तु सुरप्रिया । चेतकी सुकुमारा तु सन्ध्यापुष्पी मनोहरा

jātī surabhigandhā syāt sumanā tu surapriyā / cetakī sukumārā tu sandhyāpuṣpī manoharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजपुत्री मनोज्ञा च मालती तैलभाविनी । जनेष्टा हृद्यगन्धा च नामान्य् अस्याश् चतुर्दश । मालती शीततिक्ता स्यात् कफघ्नी मुखपाकनुत् । कुद्मलं नेत्ररोगघ्नं व्रणविस्फोटकुष्ठनुत्

rājaputrī manojñā ca mālatī tailabhāvinī / janeṣṭā hṛdyagandhā ca nāmāny asyāś caturdaśa / mālatī śītatiktā syāt kaphaghnī mukhapākanut / kudmalaṃ netrarogaghnaṃ vraṇavisphoṭakuṣṭhanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गरो गन्धसारस् तु सप्तपत्रश् च कर्दमी । वृत्तपुष्पो ऽतिगन्धश् च गन्धराजो विटप्रियः । गेयप्रियो जनेष्टश् च मृगेष्टो रुद्रसम्मितः

mudgaro gandhasāras tu saptapatraś ca kardamī / vṛttapuṣpo 'tigandhaś ca gandharājo viṭapriyaḥ / geyapriyo janeṣṭaś ca mṛgeṣṭo rudrasammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गरो मधुरः शीतः सुरभिः सौख्यदायकः । मनोज्ञो मधुपानन्दकारी पित्तप्रकोपहृत्

mudgaro madhuraḥ śītaḥ surabhiḥ saukhyadāyakaḥ / manojño madhupānandakārī pittaprakopahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपत्री तु सुमना सुशीता शिववल्लभा । सौम्यगन्धा शतदला सुवृत्ता शतपत्रिका

śatapatrī tu sumanā suśītā śivavallabhā / saumyagandhā śatadalā suvṛttā śatapatrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतपत्री हिमा तिक्ता कषाया कुष्ठनाशनी । मुखस्फोटहरा रुच्या सुरभिः पित्तदाहनुत्

śatapatrī himā tiktā kaṣāyā kuṣṭhanāśanī / mukhasphoṭaharā rucyā surabhiḥ pittadāhanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्लिका भद्रवल्ली तु गौरी च वनचन्द्रिका । शीतभीरुः प्रिया सौम्या नारीष्टा गिरिजा सिता । मल्ली च दमयन्ती च चन्द्रिका मोदिनी मनुः

mallikā bhadravallī tu gaurī ca vanacandrikā / śītabhīruḥ priyā saumyā nārīṣṭā girijā sitā / mallī ca damayantī ca candrikā modinī manuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मल्लिका कटुतिक्ता स्याच् चक्षुष्या मुखपाकनुत् । कुष्ठविस्फोटकण्डूतिविषव्रणहरा परा

mallikā kaṭutiktā syāc cakṣuṣyā mukhapākanut / kuṣṭhavisphoṭakaṇḍūtiviṣavraṇaharā parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वल्लिका मोदिनी चान्या वटपत्रा कुमारिका । सुगन्धाढ्या वृत्तपुष्पा मुक्ताभा वृत्तमल्लिका

vallikā modinī cānyā vaṭapatrā kumārikā / sugandhāḍhyā vṛttapuṣpā muktābhā vṛttamallikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेत्ररोगापहन्त्री स्यात् कटूष्णा वृत्तमल्लिका । व्रणघ्नी गन्धबहला दारयत्य् आस्यजान् गदान्

netrarogāpahantrī syāt kaṭūṣṇā vṛttamallikā / vraṇaghnī gandhabahalā dārayaty āsyajān gadān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्षिका त्रिपुटा त्र्यस्रा सुरूपा सुलभा प्रिया । श्रीवल्ली षट्पदानन्दा मुक्तबन्धा नवाभिधा

vārṣikā tripuṭā tryasrā surūpā sulabhā priyā / śrīvallī ṣaṭpadānandā muktabandhā navābhidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वार्षिका शिशिरा हृद्या सुगन्धिः पित्तनाशनी । कफवातविषस्फोटक्रिमिदोषामनाशनी

vārṣikā śiśirā hṛdyā sugandhiḥ pittanāśanī / kaphavātaviṣasphoṭakrimidoṣāmanāśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा दीर्घवर्त्तुलपुष्पविशेषाद् अनेकनिर्देशा । मृगमदवासा त्व् अन्या कस्तूरीमल्लिका ज्ञेया

sā dīrghavarttulapuṣpaviśeṣād anekanirdeśā / mṛgamadavāsā tv anyā kastūrīmallikā jñeyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातर्विकस्वरैका सायोद्भिदुरापि मल्लिका कापि । वनमल्लिका नु सा स्याद् आस्फोता किन्तु समगुणोपेता

prātarvikasvaraikā sāyodbhidurāpi mallikā kāpi / vanamallikā nu sā syād āsphotā kintu samaguṇopetā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासन्ती प्रहसन्ती वसन्तजा माधवी महाजातिः । शीतसहा मधुबहला वसन्तदूती च वसुनाम्नी

vāsantī prahasantī vasantajā mādhavī mahājātiḥ / śītasahā madhubahalā vasantadūtī ca vasunāmnī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासन्ती शिशिरा हृद्या सुरभिः श्रमहारिणी । धम्मिल्लामोदिनी मन्दमदनोन्माददायिनी

vāsantī śiśirā hṛdyā surabhiḥ śramahāriṇī / dhammillāmodinī mandamadanonmādadāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमल्लिकातिमोदा ग्रैष्मी ग्रीष्मोद्भवा च सा । सप्तला सुकुमारा च सुरभी सूचिमल्लिका । सुगन्धा शिखरिणी स्यान् नेवाली चेन्दुभूह्वया

navamallikātimodā graiṣmī grīṣmodbhavā ca sā / saptalā sukumārā ca surabhī sūcimallikā / sugandhā śikhariṇī syān nevālī cendubhūhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवमल्लिकातिशैत्या सुरभिः सर्वरोगहृत्

navamallikātiśaityā surabhiḥ sarvarogahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सैवातिमुक्तकाख्या पुण्ड्रकनाम्नी च काचिद् उक्तान्या । मदनी भ्रमरानन्दा कामकान्ता च पञ्चाख्या

saivātimuktakākhyā puṇḍrakanāmnī ca kācid uktānyā / madanī bhramarānandā kāmakāntā ca pañcākhyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिमुक्तः कषायः स्याच् छिशिरः श्रमनाशनः । पित्तदाहज्वरोन्मादहिक्काच्छर्दिनिवारणः

atimuktaḥ kaṣāyaḥ syāc chiśiraḥ śramanāśanaḥ / pittadāhajvaronmādahikkācchardinivāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूथिका गणिकाम्बष्ठा मागधी बालपुष्पिका । मोदनी बहुगन्धा च भृङ्गानन्दा गजाह्वया

yūthikā gaṇikāmbaṣṭhā māgadhī bālapuṣpikā / modanī bahugandhā ca bhṛṅgānandā gajāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या यूथी सुवर्णाह्वा सुगन्धा हेमयूथिका । युवतीष्टा व्यक्तगन्धा शिखण्डी नागपुष्पिका

anyā yūthī suvarṇāhvā sugandhā hemayūthikā / yuvatīṣṭā vyaktagandhā śikhaṇḍī nāgapuṣpikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिणी पीतयूथी च पोतिका कनकप्रभा । मनोहरा च गन्धाढ्या प्रोक्ता त्रयोदशाह्वया

hariṇī pītayūthī ca potikā kanakaprabhā / manoharā ca gandhāḍhyā proktā trayodaśāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूथिकायुगलं स्वादु शिशिरं शर्करार्तिनुत् । पित्तदाहतृषाहारि नानात्वग्दोषनाशनम्

yūthikāyugalaṃ svādu śiśiraṃ śarkarārtinut / pittadāhatṛṣāhāri nānātvagdoṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सितपीतनीलमेचकनाम्न्यः कुसुमेन यूथिकाः कथिताः । तिक्तहिमपित्तकफामयज्वरघ्न्यो व्रणादिदोषहराः

sitapītanīlamecakanāmnyaḥ kusumena yūthikāḥ kathitāḥ / tiktahimapittakaphāmayajvaraghnyo vraṇādidoṣaharāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वासां यूथिकानां तु रसवीर्यादिसाम्यता । सुरूपं तु सुगन्धाढ्यं स्वर्णयूथ्या विशेषतः

sarvāsāṃ yūthikānāṃ tu rasavīryādisāmyatā / surūpaṃ tu sugandhāḍhyaṃ svarṇayūthyā viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुब्जको भद्रतरुणो वृत्तपुष्पो ऽतिकेसरः । महासहः कण्टकाढ्यः खर्वो ऽलिकुलसङ्कुलः

kubjako bhadrataruṇo vṛttapuṣpo 'tikesaraḥ / mahāsahaḥ kaṇṭakāḍhyaḥ kharvo 'likulasaṅkulaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुब्जकः सुरभिः शीतो रक्तपित्तकफापहः । पुष्पं तु शीतलं वर्ण्यं दाहघ्नं वातपित्तजित्

kubjakaḥ surabhiḥ śīto raktapittakaphāpahaḥ / puṣpaṃ tu śītalaṃ varṇyaṃ dāhaghnaṃ vātapittajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुचकुन्दो बहुपत्रः सुदलो हरिवल्लभः सुपुष्पश् च । अर्घ्यार्हो लक्ष्मणको रक्तप्रसवश् च वसुनामा

mucakundo bahupatraḥ sudalo harivallabhaḥ supuṣpaś ca / arghyārho lakṣmaṇako raktaprasavaś ca vasunāmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुचकुन्दः कटुतिक्तः कफकासविनाशनश् च कण्ठदोषहरः । त्वग्दोषशोफशमनो व्रणपामाविनाशनश् चैव

mucakundaḥ kaṭutiktaḥ kaphakāsavināśanaś ca kaṇṭhadoṣaharaḥ / tvagdoṣaśophaśamano vraṇapāmāvināśanaś caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करुणी ग्रीष्मपुष्पी स्याद् रक्तपुष्पी च वारुणी । राजप्रिया राजपुष्पी सूक्ष्मा च ब्रह्मचारिणी

karuṇī grīṣmapuṣpī syād raktapuṣpī ca vāruṇī / rājapriyā rājapuṣpī sūkṣmā ca brahmacāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करुणी कटुतिक्तोष्णा कफमारुतनाशिनी । आध्मानविषविच्छर्दिजत्रूर्ध्वश्वासहारिणी

karuṇī kaṭutiktoṣṇā kaphamārutanāśinī / ādhmānaviṣavicchardijatrūrdhvaśvāsahāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवी चन्द्रवल्ली च सुगन्धा भ्रमरोत्सवा । भृङ्गप्रिया भद्रलता भूमिमण्डपभूषणी

mādhavī candravallī ca sugandhā bhramarotsavā / bhṛṅgapriyā bhadralatā bhūmimaṇḍapabhūṣaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माधवी कटुका तिक्ता कषाया मदगन्धिका । पित्तकासव्रणान् हन्ति दाहशोषविनाशिनी

mādhavī kaṭukā tiktā kaṣāyā madagandhikā / pittakāsavraṇān hanti dāhaśoṣavināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणिकारी काञ्चनिका काञ्चनपुष्पी वसन्तदूती च । गन्धकुसुमातिमोदा वासन्ती मदमादिनी चैव

gaṇikārī kāñcanikā kāñcanapuṣpī vasantadūtī ca / gandhakusumātimodā vāsantī madamādinī caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गणिकारी सुरभितरा त्रिदोषशमनी च दाहशोषहरा । कामक्रीडाडम्बरशम्बरहरचापलप्रसरा

gaṇikārī surabhitarā tridoṣaśamanī ca dāhaśoṣaharā / kāmakrīḍāḍambaraśambaraharacāpalaprasarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दस् तु मकरन्दश् च महामोदो मनोहरः । मुक्तापुष्पः सदापुष्पस् तारपुष्पो ऽट्टहासकः

kundas tu makarandaś ca mahāmodo manoharaḥ / muktāpuṣpaḥ sadāpuṣpas tārapuṣpo 'ṭṭahāsakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दमनो वनहासश् च मनोज्ञो रुद्रसम्मितः

damano vanahāsaś ca manojño rudrasammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दो ऽतिमधुरः शीतः कषायः कैश्यभावनः । कफपित्तहरश् चैव सरो दीपनपाचनः

kundo 'timadhuraḥ śītaḥ kaṣāyaḥ kaiśyabhāvanaḥ / kaphapittaharaś caiva saro dīpanapācanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बकः पाशुपतः शैवः शिवपिण्डश् च सुव्रतः । वसुकश् च शिवाङ्कश् च शिवेष्टः क्रमपूरकः । शिवमल्ली शिवाह्लादः शाम्भवो रविसम्मितः

bakaḥ pāśupataḥ śaivaḥ śivapiṇḍaś ca suvrataḥ / vasukaś ca śivāṅkaś ca śiveṣṭaḥ kramapūrakaḥ / śivamallī śivāhlādaḥ śāmbhavo ravisammitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बको ऽतिशिशिरस् तिक्तो मधुरो मधुगन्धकः । पित्तदाहकफश्वासश्रमहारी च दीपनः

bako 'tiśiśiras tikto madhuro madhugandhakaḥ / pittadāhakaphaśvāsaśramahārī ca dīpanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केविका कविका केवा भृङ्गारिर् नृपवल्लभा । भृङ्गमारी महागन्धा राजकन्यालिमोहिनी

kevikā kavikā kevā bhṛṅgārir nṛpavallabhā / bhṛṅgamārī mahāgandhā rājakanyālimohinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केविका मधुरा शीता दाहपित्तश्रमापहा । वातश्लेष्मरुजां हन्त्री पित्तच्छर्दिविनाशिनी

kevikā madhurā śītā dāhapittaśramāpahā / vātaśleṣmarujāṃ hantrī pittacchardivināśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धूको बन्धुजीवः स्याद् ओष्ठपुष्पो ऽर्कवल्लभः । मध्यन्दिनो रक्तपुष्पो रागपुष्पो हरिप्रियः

bandhūko bandhujīvaḥ syād oṣṭhapuṣpo 'rkavallabhaḥ / madhyandino raktapuṣpo rāgapuṣpo haripriyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असितसितपीतलोहितपुष्पविशेषाच् चतुर्विधो बन्धूकः । ज्वरहारी विविधग्रहपिशाचशमनः प्रसादनः सवितुः स्यात्

asitasitapītalohitapuṣpaviśeṣāc caturvidho bandhūkaḥ / jvarahārī vividhagrahapiśācaśamanaḥ prasādanaḥ savituḥ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिसन्धिः सान्ध्यकुसुमा सन्धिवल्ली सदाफला । त्रिसन्ध्यकुसुमा कान्ता सुकुमारा च सन्धिजा

trisandhiḥ sāndhyakusumā sandhivallī sadāphalā / trisandhyakusumā kāntā sukumārā ca sandhijā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिसन्धिस् त्रिविधा ज्ञेया रक्ता चान्या सितासिता । कफकासहरा रुच्या त्वग्दोषशमनी परा

trisandhis trividhā jñeyā raktā cānyā sitāsitā / kaphakāsaharā rucyā tvagdoṣaśamanī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.