Naragari: Rajanighantu 11

आम्राः पञ्चविधाः प्रोक्ता जम्बूश् चैव चतुर्विधा । पनसः कदली चाब्धिः नारिकेलद्वयं तथा

āmrāḥ pañcavidhāḥ proktā jambūś caiva caturvidhā / panasaḥ kadalī cābdhiḥ nārikeladvayaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूरी पञ्चधा चैव चारो भल्लातरायणी । दाडिमं तिन्दुकौ चाथो अक्षोटः पीलुको द्विधा

kharjūrī pañcadhā caiva cāro bhallātarāyaṇī / dāḍimaṃ tindukau cātho akṣoṭaḥ pīluko dvidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारेवते मधूकं तु द्विधा भव्यारुके क्रमात् । द्राक्षा त्रिधाथ कर्मारः परुषः पिप्पलो वटः

pārevate madhūkaṃ tu dvidhā bhavyāruke kramāt / drākṣā tridhātha karmāraḥ paruṣaḥ pippalo vaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटी चाश्वत्थिका प्लक्षस् तथा चोदुम्बरस् त्रिधा । तत्त्वचा बदरं चाब्धि बीजपूरं त्रिधा मतम्

vaṭī cāśvatthikā plakṣas tathā codumbaras tridhā / tattvacā badaraṃ cābdhi bījapūraṃ tridhā matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आमलक्यौ द्विधा चैव चिञ्चा चिञ्चारसस् तथा । आम्रातको ऽथ नारङ्गो निम्बूर् जम्बीरकद्वयम्

āmalakyau dvidhā caiva ciñcā ciñcārasas tathā / āmrātako 'tha nāraṅgo nimbūr jambīrakadvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपित्थस् तुम्बरश् चाथ रुद्राक्षो बिल्वशल्लकी । कतकः कर्कटश् चैव द्विधा श्लेष्मातकस् तथा

kapitthas tumbaraś cātha rudrākṣo bilvaśallakī / katakaḥ karkaṭaś caiva dvidhā śleṣmātakas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुष्ककः करमर्दश् च तथा तेजःफलस् तथा । विकण्टकः शिवा सप्ताप्य् अक्षः पूगो ऽष्टधा स्मृतः

muṣkakaḥ karamardaś ca tathā tejaḥphalas tathā / vikaṇṭakaḥ śivā saptāpy akṣaḥ pūgo 'ṣṭadhā smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तधा नागवल्ली स्याच् चूर्णं चैवाष्टधा स्मृतम् । उक्ता आम्रादिके वर्गे शून्यचन्द्रेन्दुसङ्ख्यया

saptadhā nāgavallī syāc cūrṇaṃ caivāṣṭadhā smṛtam / uktā āmrādike varge śūnyacandrendusaṅkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्रः कामशरश् चूतो रसालः कामवल्लभः । कामाङ्गः सहकारश् च कीरेष्टो माधवद्रुमः

āmraḥ kāmaśaraś cūto rasālaḥ kāmavallabhaḥ / kāmāṅgaḥ sahakāraś ca kīreṣṭo mādhavadrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भृङ्गाभीष्टः सीधुरसो मधूली कोकिलोत्सवः । वसन्तदूतो ऽम्लफलो मदाढ्यो मन्मथालयः

bhṛṅgābhīṣṭaḥ sīdhuraso madhūlī kokilotsavaḥ / vasantadūto 'mlaphalo madāḍhyo manmathālayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्वावासः सुमदनः पिकरागो नृपप्रियः । प्रियाम्बुः कोकिलावासः स प्रोक्तस् त्रिकराह्वयः

madhvāvāsaḥ sumadanaḥ pikarāgo nṛpapriyaḥ / priyāmbuḥ kokilāvāsaḥ sa proktas trikarāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्रः कषायाम्लरसः सुगन्धिः कण्ठामयघ्नो ऽग्निकरश् च बालः । पित्तप्रकोपानिलरक्तदोषप्रदः पटुत्वादिरुचिप्रदश् च

āmraḥ kaṣāyāmlarasaḥ sugandhiḥ kaṇṭhāmayaghno 'gnikaraś ca bālaḥ / pittaprakopānilaraktadoṣapradaḥ paṭutvādirucipradaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालं पित्तानिलकफकरं तच् च बद्धास्थि तादृक् पक्वं दोषत्रितयशमनं स्वादु पुष्टिं गुरुं च । दत्ते धातुप्रचयम् अधिकं तर्पणं कान्तिकारि ख्यातं तृष्णाश्रमशमकृतौ चूतजातं फलं स्यात्

bālaṃ pittānilakaphakaraṃ tac ca baddhāsthi tādṛk pakvaṃ doṣatritayaśamanaṃ svādu puṣṭiṃ guruṃ ca / datte dhātupracayam adhikaṃ tarpaṇaṃ kāntikāri khyātaṃ tṛṣṇāśramaśamakṛtau cūtajātaṃ phalaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशाम्रश् च घनस्कन्धो वनाम्रो जन्तुपादपः । क्षुद्राम्रश् चेति रक्ताम्रो लाक्षावृक्षः सुरक्तकः

kośāmraś ca ghanaskandho vanāmro jantupādapaḥ / kṣudrāmraś ceti raktāmro lākṣāvṛkṣaḥ suraktakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कोशाम्रम् अम्लम् अनिलापहरं कफार्त्तिपित्तप्रदं गुरु विदाहविशोफकारि । पक्वं भवेन् मधुरम् ईषद् अपारम् अम्लं पट्वादियुक्तरुचिदीपनपुष्टिबल्यम्

kośāmram amlam anilāpaharaṃ kaphārttipittapradaṃ guru vidāhaviśophakāri / pakvaṃ bhaven madhuram īṣad apāram amlaṃ paṭvādiyuktarucidīpanapuṣṭibalyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाम्रो ऽन्यो राजफलः स्मराम्रः कोकिलोत्सवः । मधुरः कोकिलानन्दः कामेष्टो नृपवल्लभः

rājāmro 'nyo rājaphalaḥ smarāmraḥ kokilotsavaḥ / madhuraḥ kokilānandaḥ kāmeṣṭo nṛpavallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो महाराजचूतो महाराजाम्रकस् तथा । स्थूलाम्रो मन्मथावासः कङ्को नीलकपित्थकः

anyo mahārājacūto mahārājāmrakas tathā / sthūlāmro manmathāvāsaḥ kaṅko nīlakapitthakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामायुधः कामफलो राजपुत्रो नृपात्मजः । महाराजफलः कामो महाचूतस् त्रयोदश

kāmāyudhaḥ kāmaphalo rājaputro nṛpātmajaḥ / mahārājaphalaḥ kāmo mahācūtas trayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि श्रेष्ठतो ऽन्याम्रो रसालो बद्धपूर्वकः । ज्ञेयश् चक्रलताम्रश् च मध्वाम्रः सितजाम्रकः । वनेज्यो मन्मथानन्दो मदनेच्छाफलो मुनिः

tasyāpi śreṣṭhato 'nyāmro rasālo baddhapūrvakaḥ / jñeyaś cakralatāmraś ca madhvāmraḥ sitajāmrakaḥ / vanejyo manmathānando madanecchāphalo muniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाम्राः कोमलाः सर्वे कट्वम्लाः पित्तदाहदाः । सुपक्वाः स्वादुमाधुर्याः पुष्टिवीर्यबलप्रदाः

rājāmrāḥ komalāḥ sarve kaṭvamlāḥ pittadāhadāḥ / supakvāḥ svādumādhuryāḥ puṣṭivīryabalapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजाम्रेषु त्रिषु प्रोक्तं साम्यम् एव रसाधिकम् । गुणाधिकं तु विज्ञेयं पर्यायाद् उत्तरोत्तरम्

rājāmreṣu triṣu proktaṃ sāmyam eva rasādhikam / guṇādhikaṃ tu vijñeyaṃ paryāyād uttarottaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालं राजफलं कफास्रपवनश्वासार्तिपित्तप्रदं मध्यं तादृशम् एव दोषबहुलं भूयः कषायाम्लकम् । पक्वं चेन् मधुरं त्रिदोषशमनं तृष्णाविदाहश्रमश्वासारोचकमोचकं गुरु हिमं वृष्यातिचूताह्वयम्

bālaṃ rājaphalaṃ kaphāsrapavanaśvāsārtipittapradaṃ madhyaṃ tādṛśam eva doṣabahulaṃ bhūyaḥ kaṣāyāmlakam / pakvaṃ cen madhuraṃ tridoṣaśamanaṃ tṛṣṇāvidāhaśramaśvāsārocakamocakaṃ guru himaṃ vṛṣyāticūtāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आम्रत्वचा कषाया च मूलं सौगन्धि तादृशम् । रुच्यं संग्राहि शिशिरं पुष्पं तु रुचिदीपनम्

āmratvacā kaṣāyā ca mūlaṃ saugandhi tādṛśam / rucyaṃ saṃgrāhi śiśiraṃ puṣpaṃ tu rucidīpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूस् तु सुरभिपत्रा नीलफला श्यामला महास्कन्धा । राजार्हा राजफला शुकप्रिया मेघमोदिनी नवाह्वा

jambūs tu surabhipatrā nīlaphalā śyāmalā mahāskandhā / rājārhā rājaphalā śukapriyā meghamodinī navāhvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्बूः कषायमधुरा श्रमपित्तदाहकण्ठार्तिशोषशमनी क्रिमिदोषहन्त्री । श्वासातिसारकफकासविनाशनी च विष्टम्भिनी भवति रोचनपाचनी च

jambūḥ kaṣāyamadhurā śramapittadāhakaṇṭhārtiśoṣaśamanī krimidoṣahantrī / śvāsātisārakaphakāsavināśanī ca viṣṭambhinī bhavati rocanapācanī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाजम्बू राजजम्बूः स्वर्णमाता महाफला । शुकप्रिया कोकिलेष्टा महानीला बृहत्फला

mahājambū rājajambūḥ svarṇamātā mahāphalā / śukapriyā kokileṣṭā mahānīlā bṛhatphalā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाजम्बूर् उष्णा समधुरकषाया श्रमहरा निरस्यत्य् आस्यस्थं झटिति जडिमानं स्वरकरी । विधत्ते विष्टम्भं शमयति च शोषं वितनुते श्रमातीसारार्त्तिश्वसितकफकासप्रशमनम्

mahājambūr uṣṇā samadhurakaṣāyā śramaharā nirasyaty āsyasthaṃ jhaṭiti jaḍimānaṃ svarakarī / vidhatte viṣṭambhaṃ śamayati ca śoṣaṃ vitanute śramātīsārārttiśvasitakaphakāsapraśamanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकजम्बूः काकफला नादेयी काकवल्लभा । भृङ्गेष्टा काकनीला च ध्वाङ्क्षजम्बूर् धनप्रिया

kākajambūḥ kākaphalā nādeyī kākavallabhā / bhṛṅgeṣṭā kākanīlā ca dhvāṅkṣajambūr dhanapriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकजम्बूः कषायाम्ला पाके तु मधुरा गुरुः । दाहश्रमातिसारघ्नी वीर्यपुष्टिबलप्रदा

kākajambūḥ kaṣāyāmlā pāke tu madhurā guruḥ / dāhaśramātisāraghnī vīryapuṣṭibalapradā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या च भूमिजम्बूर् ह्रस्वफला भृङ्गवल्लभा ह्रस्वा । भूजम्बूर् भ्रमरेष्टा पिकभक्षा काष्ठजम्बूश् च

anyā ca bhūmijambūr hrasvaphalā bhṛṅgavallabhā hrasvā / bhūjambūr bhramareṣṭā pikabhakṣā kāṣṭhajambūś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिजम्बूः कषाया च मधुरा श्लेष्मपित्तनुत् । हृद्या संग्राहिहृत्कण्ठदोषघ्नी वीर्यपुष्टिदा

bhūmijambūḥ kaṣāyā ca madhurā śleṣmapittanut / hṛdyā saṃgrāhihṛtkaṇṭhadoṣaghnī vīryapuṣṭidā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पनसस् तु महासर्जः फलिनः फलवृक्षकः । स्थूलः कण्टफलश् चैव स्यान् मूलफलदः स्मृतः । अपुष्पफलदः पूतफलो ह्य् अङ्कमितस् तथा

panasas tu mahāsarjaḥ phalinaḥ phalavṛkṣakaḥ / sthūlaḥ kaṇṭaphalaś caiva syān mūlaphaladaḥ smṛtaḥ / apuṣpaphaladaḥ pūtaphalo hy aṅkamitas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पनसं मधुरं सुपिच्छिलं गुरु हृद्यं बलवीर्यवृद्धिदम् । श्रमदाहविशोषनाशनं रुचिकृद् ग्राहि च दुर्जरं परम्

panasaṃ madhuraṃ supicchilaṃ guru hṛdyaṃ balavīryavṛddhidam / śramadāhaviśoṣanāśanaṃ rucikṛd grāhi ca durjaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईषत् कषायं मधुरं तद्बीजं वातलं गुरु । तत्फलस्य विकारघ्नं रुच्यं त्वग्दोषनाशनम्

īṣat kaṣāyaṃ madhuraṃ tadbījaṃ vātalaṃ guru / tatphalasya vikāraghnaṃ rucyaṃ tvagdoṣanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालं तु नीरसं हृद्यं मध्यपक्वं तु दीपनम् । रुचिदं लवणाद्य् उक्तं पनसस्य फलं स्मृतम्

bālaṃ tu nīrasaṃ hṛdyaṃ madhyapakvaṃ tu dīpanam / rucidaṃ lavaṇādy uktaṃ panasasya phalaṃ smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदली सुफला रम्भा सुकुमारा सकृत्फला । मोचा गुच्छफला हस्तिविषाणी गुच्छदन्तिका

kadalī suphalā rambhā sukumārā sakṛtphalā / mocā gucchaphalā hastiviṣāṇī gucchadantikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठीरसा च निःसारा राजेष्टा बालकप्रिया । ऊरुस्तम्भा भानुफला वनलक्ष्मीश् च षोडश

kāṣṭhīrasā ca niḥsārā rājeṣṭā bālakapriyā / ūrustambhā bhānuphalā vanalakṣmīś ca ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालं फलं मधुरम् अल्पतया कषायं पित्तापहं शिशिररुच्यम् अथापि नालम् । पुष्पं तद् अप्य् अनुगुणं क्रिमिहारि कन्दं पर्णं च शूलशमकं कदलीभवं स्यात्

bālaṃ phalaṃ madhuram alpatayā kaṣāyaṃ pittāpahaṃ śiśirarucyam athāpi nālam / puṣpaṃ tad apy anuguṇaṃ krimihāri kandaṃ parṇaṃ ca śūlaśamakaṃ kadalībhavaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रम्भापक्वफलं कषायमधुरं बल्यं च शीतं तथा पित्तं चास्रविमर्दनं गुरुतरं पथ्यं न मन्दानले । सद्यः शुक्रविवृद्धिदं क्लमहरं तृष्णापहं कान्तिदं दीप्ताग्नौ सुखदं कफामयकरं सन्तर्पणं दुर्जरम्

rambhāpakvaphalaṃ kaṣāyamadhuraṃ balyaṃ ca śītaṃ tathā pittaṃ cāsravimardanaṃ gurutaraṃ pathyaṃ na mandānale / sadyaḥ śukravivṛddhidaṃ klamaharaṃ tṛṣṇāpahaṃ kāntidaṃ dīptāgnau sukhadaṃ kaphāmayakaraṃ santarpaṇaṃ durjaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठकदली सुकाष्ठा वनकदली काष्ठिका शिलारम्भा । दारुकदली फलाढ्या वनमोचा चाश्मकदली च

kāṣṭhakadalī sukāṣṭhā vanakadalī kāṣṭhikā śilārambhā / dārukadalī phalāḍhyā vanamocā cāśmakadalī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात् काष्ठकदली रुच्या रक्तपित्तहरा हिमा । गुरुर् मन्दाग्निजननी दुर्जरा मधुरा परा

syāt kāṣṭhakadalī rucyā raktapittaharā himā / gurur mandāgnijananī durjarā madhurā parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिकदली गिरिरम्भा पर्वतमोचाप्य् अरण्यकदली च । बहुबीजा वनरम्भा गिरिजा गजवल्लभाभिहिता

girikadalī girirambhā parvatamocāpy araṇyakadalī ca / bahubījā vanarambhā girijā gajavallabhābhihitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरिकदली मधुरहिमा बलवीर्यविवृद्धिदायिनी रुच्या । तृट्पित्तदाहशोषप्रशमनकर्त्री च दुर्जरा च गुरुः

girikadalī madhurahimā balavīryavivṛddhidāyinī rucyā / tṛṭpittadāhaśoṣapraśamanakartrī ca durjarā ca guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या सुवर्णकदली सुवर्णरम्भा च कनकरम्भा च । पीता सुवर्णमोचा चम्पकरम्भा सुरम्भिका सुभगा

anyā suvarṇakadalī suvarṇarambhā ca kanakarambhā ca / pītā suvarṇamocā campakarambhā surambhikā subhagā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमफला स्वर्णफला कनकस्तम्भा च पीतरम्भा च । गौरा च गौररम्भा काञ्चनकदली सुरप्रिया षड्भूः

hemaphalā svarṇaphalā kanakastambhā ca pītarambhā ca / gaurā ca gaurarambhā kāñcanakadalī surapriyā ṣaḍbhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णमोचा मधुरा हिमा च स्वल्पाशने दीपनकारिणी च । तृष्णापहा दाहविमोचनी च कफावहा वृष्यकरी गुरुश् च

suvarṇamocā madhurā himā ca svalpāśane dīpanakāriṇī ca / tṛṣṇāpahā dāhavimocanī ca kaphāvahā vṛṣyakarī guruś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारिकेलो रसफलः सुतुङ्गः कूर्चशेखरः । दृढनीलो नीलतरुर् मङ्गल्योच्चतरुस् तथा

nārikelo rasaphalaḥ sutuṅgaḥ kūrcaśekharaḥ / dṛḍhanīlo nīlatarur maṅgalyoccatarus tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणराजः स्कन्धतरुर् दाक्षिणात्यो दुरारुहः । लाङ्गली त्र्यम्बकफलस् तथा दृढफलस्थितिः

tṛṇarājaḥ skandhatarur dākṣiṇātyo durāruhaḥ / lāṅgalī tryambakaphalas tathā dṛḍhaphalasthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारिकेलो गुरुः स्निग्धः शीतः पित्तविनाशनः । अर्द्धपक्वस् तृषाशोषशमनो दुर्जरः परः

nārikelo guruḥ snigdhaḥ śītaḥ pittavināśanaḥ / arddhapakvas tṛṣāśoṣaśamano durjaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारिकेलसलिलं लघु बल्यं शीतलं च मधुरं गुरु पाके पित्तपीनसतृषाश्रमदाहशान्ति शोषशमनं सुखदायि । पक्वम् एतद् अपि किंचिद् इहोक्तं पित्तकारि रुचिदं मधुरं च दीपनं बलकरं गुरु वृष्यं वीर्यवर्धनम् इदं तु वदन्ति

nārikelasalilaṃ laghu balyaṃ śītalaṃ ca madhuraṃ guru pāke pittapīnasatṛṣāśramadāhaśānti śoṣaśamanaṃ sukhadāyi / pakvam etad api kiṃcid ihoktaṃ pittakāri rucidaṃ madhuraṃ ca dīpanaṃ balakaraṃ guru vṛṣyaṃ vīryavardhanam idaṃ tu vadanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खुबरं नारिकेलस्य स्निग्धं गुरु च दुर्जरम् । दाहविष्टम्भदं रुच्यं बलवीर्यविवर्धनम्

khubaraṃ nārikelasya snigdhaṃ guru ca durjaram / dāhaviṣṭambhadaṃ rucyaṃ balavīryavivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुनारिकेलको ऽन्यो माध्वीकफलश् च मधुफलो ऽसितजफलः । माक्षिकफलो मृदुफलो बहुकूर्चो ह्रस्वफलश् च वसुगणिताह्वः

madhunārikelako 'nyo mādhvīkaphalaś ca madhuphalo 'sitajaphalaḥ / mākṣikaphalo mṛduphalo bahukūrco hrasvaphalaś ca vasugaṇitāhvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरं मधुनारिकेलम् उक्तं शिशिरं दाहतृषार्तिपित्तहारि । बलपुष्टिकरं च कान्तिम् अग्र्यं कुरुते वीर्यविवर्धनं च रुच्यम्

madhuraṃ madhunārikelam uktaṃ śiśiraṃ dāhatṛṣārtipittahāri / balapuṣṭikaraṃ ca kāntim agryaṃ kurute vīryavivardhanaṃ ca rucyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माध्वीकं नारिकेलं फलम् अतिमधुरं दुर्जरं जन्तुकारि स्निग्धं वातातिसारश्रमशमनम् अथ ध्वंसनं वह्निदीप्तेः । आमश्लेष्मप्रकोपं जनयति कुरुते चारुकान्तिं बलं च स्थैर्यं देहस्य धत्ते घनमदनकलावर्धनं पित्तनाशम्

mādhvīkaṃ nārikelaṃ phalam atimadhuraṃ durjaraṃ jantukāri snigdhaṃ vātātisāraśramaśamanam atha dhvaṃsanaṃ vahnidīpteḥ / āmaśleṣmaprakopaṃ janayati kurute cārukāntiṃ balaṃ ca sthairyaṃ dehasya dhatte ghanamadanakalāvardhanaṃ pittanāśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूरी तु खरस्कन्धा दुष्प्रधर्षां दुरारुहा । निःश्रेणी च कषाया च यवनेष्टा हरिप्रिया

kharjūrī tu kharaskandhā duṣpradharṣāṃ durāruhā / niḥśreṇī ca kaṣāyā ca yavaneṣṭā haripriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खर्जूरी तु कषाया च पक्वा गौल्यकषायका । पित्तघ्नी कफदा चैव क्रिमिकृद् वृष्यबृंहणी

kharjūrī tu kaṣāyā ca pakvā gaulyakaṣāyakā / pittaghnī kaphadā caiva krimikṛd vṛṣyabṛṃhaṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुखर्जूरी त्व् अन्या मधुकर्कटिका च कोलकर्कटिका । कण्टकिनी मधुफलिका माध्वी मधुरा च मधुरखर्जूरी

madhukharjūrī tv anyā madhukarkaṭikā ca kolakarkaṭikā / kaṇṭakinī madhuphalikā mādhvī madhurā ca madhurakharjūrī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुखर्जूरी मधुरा वृष्या संतापपित्तशान्तिकरी । शिशिरा च जन्तुकरी बहुवीर्यविवर्धनं तनुते

madhukharjūrī madhurā vṛṣyā saṃtāpapittaśāntikarī / śiśirā ca jantukarī bahuvīryavivardhanaṃ tanute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूखर्जूरी भुक्ता वसुधाखर्जूरिका च भूमिखर्जूरी । भूखर्जूरी मधुरा शिशिरा च विदाहपित्तहरा

bhūkharjūrī bhuktā vasudhākharjūrikā ca bhūmikharjūrī / bhūkharjūrī madhurā śiśirā ca vidāhapittaharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीप्या च पिण्डखर्जूरी स्थलपिण्डा मधुस्रवा । फलपुष्पा स्वादुपिण्डा हयभक्ष्या स्वराभिधा

dīpyā ca piṇḍakharjūrī sthalapiṇḍā madhusravā / phalapuṣpā svādupiṇḍā hayabhakṣyā svarābhidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथान्या राजखर्जूरी राजपिण्डा नृपप्रिया । मुनिखर्जूरिका वन्या राजेष्टा रिपुसम्मिता

tathānyā rājakharjūrī rājapiṇḍā nṛpapriyā / munikharjūrikā vanyā rājeṣṭā ripusammitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डखर्जूरिकायुग्मं गौल्यं स्वादे हिमं गुरु । पित्तदाहार्त्तिश्वासघ्नं श्रमहृद् वीर्यवृद्धिदम्

piṇḍakharjūrikāyugmaṃ gaulyaṃ svāde himaṃ guru / pittadāhārttiśvāsaghnaṃ śramahṛd vīryavṛddhidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहघ्नी मधुरास्रपित्तशमनी तृष्णार्तिदोषापहा शीता श्वासकफश्रमोदयहरा सन्तर्पणी पुष्टिदा । वह्नेर् मान्द्यकरी गुरुर् विषहरा हृद्या च दत्ते बलं स्निग्धा वीर्यविवर्धनी च कथिता पिण्डाख्यखर्जूरिका

dāhaghnī madhurāsrapittaśamanī tṛṣṇārtidoṣāpahā śītā śvāsakaphaśramodayaharā santarpaṇī puṣṭidā / vahner māndyakarī gurur viṣaharā hṛdyā ca datte balaṃ snigdhā vīryavivardhanī ca kathitā piṇḍākhyakharjūrikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारः खद्रुः खरस्कन्धो ललनश् चारकस् तथा । बहुवल्कः प्रियालश् च नवद्रुस् तापसप्रियः । स्नेहबीजश् चोपवटो भक्षबीजः करेन्दुधा

cāraḥ khadruḥ kharaskandho lalanaś cārakas tathā / bahuvalkaḥ priyālaś ca navadrus tāpasapriyaḥ / snehabījaś copavaṭo bhakṣabījaḥ karendudhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चारस्य च फलं पक्वं वृष्यं गौल्याम्लकं गुरु । तद्बीजं मधुरं वृष्यं पित्तदाहार्तिनाशनम्

cārasya ca phalaṃ pakvaṃ vṛṣyaṃ gaulyāmlakaṃ guru / tadbījaṃ madhuraṃ vṛṣyaṃ pittadāhārtināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातको ऽग्निर् दहनस् तपनो ऽरुष्करो ऽनलः । क्रिमिघ्नस् तैलबीजश् च वातारिः स्फोटबीजकः

bhallātako 'gnir dahanas tapano 'ruṣkaro 'nalaḥ / krimighnas tailabījaś ca vātāriḥ sphoṭabījakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्बीजो धनुर्बीजो भल्लातो बीजपादपः । वह्निर् वरतरुश् चेति विज्ञेयः षोडशाह्वयः

pṛthagbījo dhanurbījo bhallāto bījapādapaḥ / vahnir varataruś ceti vijñeyaḥ ṣoḍaśāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातकः कटुस् तिक्तः कषायोष्णः क्रिमीञ् जयेत् । कफवातोदरानाहमेहदुर्नामनाशनः

bhallātakaḥ kaṭus tiktaḥ kaṣāyoṣṇaḥ krimīñ jayet / kaphavātodarānāhamehadurnāmanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भल्लातस्य फलं कषायमधुरं कोष्णं कफार्तिश्रमश्वासानाहविबन्धशूलजठराध्मानक्रिमिध्वंसनम् । तन्मज्जा च विशोषदाहशमनी पित्तापहा तर्पणी वातारोचकहारिदीप्तिजननी पित्तापहा त्व् अञ्जसा

bhallātasya phalaṃ kaṣāyamadhuraṃ koṣṇaṃ kaphārtiśramaśvāsānāhavibandhaśūlajaṭharādhmānakrimidhvaṃsanam / tanmajjā ca viśoṣadāhaśamanī pittāpahā tarpaṇī vātārocakahāridīptijananī pittāpahā tv añjasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजादनो राजफलः क्षीरवृक्षो नृपद्रुमः । निम्बबीजो मधुफलः कपीष्टो माधवोद्भवः

rājādano rājaphalaḥ kṣīravṛkṣo nṛpadrumaḥ / nimbabījo madhuphalaḥ kapīṣṭo mādhavodbhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरी गुच्छफलः प्रोक्तः शुकेष्टो राजवल्लभः । श्रीफलो ऽथ दृढस्कन्धः क्षीरशुक्लस् त्रिपञ्चधा

kṣīrī gucchaphalaḥ proktaḥ śukeṣṭo rājavallabhaḥ / śrīphalo 'tha dṛḍhaskandhaḥ kṣīraśuklas tripañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजादनी तु मधुरा पित्तहृद् गुरुतर्पणी । वृष्या स्थौल्यकरी हृद्या सुस्निग्धा मेहनाशकृत्

rājādanī tu madhurā pittahṛd gurutarpaṇī / vṛṣyā sthaulyakarī hṛdyā susnigdhā mehanāśakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमो दाडिमीसारः कुट्टिमः फलषाडवः । करको रक्तबीजश् च सुफलो दन्तबीजकः

dāḍimo dāḍimīsāraḥ kuṭṭimaḥ phalaṣāḍavaḥ / karako raktabījaś ca suphalo dantabījakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुबीजः कुचफलो रोचनः शुकवल्लभः । मणिबीजस् तथा वल्कफलो वृत्तफलश् च सः । सुनीलो नीलपत्रश् च ज्ञेयः सप्तदशाह्वयः

madhubījaḥ kucaphalo rocanaḥ śukavallabhaḥ / maṇibījas tathā valkaphalo vṛttaphalaś ca saḥ / sunīlo nīlapatraś ca jñeyaḥ saptadaśāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमं मधुरम् अम्लकषायं कासवातकफपित्तविनाशि । ग्राहि दीपनकरं च लघूष्णं शीतलं श्रमहरं रुचिदायि

dāḍimaṃ madhuram amlakaṣāyaṃ kāsavātakaphapittavināśi / grāhi dīpanakaraṃ ca laghūṣṇaṃ śītalaṃ śramaharaṃ rucidāyi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाडिमं द्विविधम् ईरितम् आर्यैर् अम्लम् एकम् अपरं मधुरं च । तत्र वातकफहारि किलाम्लं तापहारि मधुरं लघु पथ्यम्

dāḍimaṃ dvividham īritam āryair amlam ekam aparaṃ madhuraṃ ca / tatra vātakaphahāri kilāmlaṃ tāpahāri madhuraṃ laghu pathyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्दुको नीलसारश् च कालस्कन्धो ऽतिमुक्तकः । स्फूर्जको रामणश् चैव स्फूर्जनः स्यन्दनाह्वयः

tinduko nīlasāraś ca kālaskandho 'timuktakaḥ / sphūrjako rāmaṇaś caiva sphūrjanaḥ syandanāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्दुकस् तु कषायः स्यात् संग्राही वातकृत् परः । पक्वस् तु मधुरः स्निग्धो दुर्जरः श्लेष्मलो गुरुः

tindukas tu kaṣāyaḥ syāt saṃgrāhī vātakṛt paraḥ / pakvas tu madhuraḥ snigdho durjaraḥ śleṣmalo guruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिन्दुको ऽन्यः काकपीलुः काकाण्डः काकतिन्दुकः । काकस्फूर्जश् च काकेन्दुः काकाह्वः काकबीजकः

tinduko 'nyaḥ kākapīluḥ kākāṇḍaḥ kākatindukaḥ / kākasphūrjaś ca kākenduḥ kākāhvaḥ kākabījakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काकतिन्दुः कषायो ऽम्लो गुरुर् वातविकारकृत् । पक्वस् तु मधुरः किंचित् कफकृत् पित्तवान्तिहृत्

kākatinduḥ kaṣāyo 'mlo gurur vātavikārakṛt / pakvas tu madhuraḥ kiṃcit kaphakṛt pittavāntihṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षोटः पार्वतीयश् च फलस्नेहो गुडाशयः । कीरेष्टः कन्दरालश् च मधुमज्जा बृहच्छदः

akṣoṭaḥ pārvatīyaś ca phalasneho guḍāśayaḥ / kīreṣṭaḥ kandarālaś ca madhumajjā bṛhacchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षोटो मधुरो बल्यः स्निग्धोष्णो वातपित्तजित् । रक्तदोषप्रशमनः शीतलः कफकोपनः

akṣoṭo madhuro balyaḥ snigdhoṣṇo vātapittajit / raktadoṣapraśamanaḥ śītalaḥ kaphakopanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतुः शीतः सहस्रांशी धानी गुडफलस् तथा । विरेचनफलः शाखी श्यामः करभवल्लभः

pītuḥ śītaḥ sahasrāṃśī dhānī guḍaphalas tathā / virecanaphalaḥ śākhī śyāmaḥ karabhavallabhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्काह्वः कटुकः पीलुः कषायो मधुराम्लकः । सरः स्वादुश् च गुल्मार्शःशमनो दीपनः परः

aṅkāhvaḥ kaṭukaḥ pīluḥ kaṣāyo madhurāmlakaḥ / saraḥ svāduś ca gulmārśaḥśamano dīpanaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यश् चैव बृहत्पीलुर् महापीलुर् महाफलः । राजपीलुर् महावृक्षो मधुपीलुः षडाह्वयः

anyaś caiva bṛhatpīlur mahāpīlur mahāphalaḥ / rājapīlur mahāvṛkṣo madhupīluḥ ṣaḍāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुरस् तु महापीलुर् वृष्यो विषविनाशनः । पित्तप्रशमनो रुच्य आमघ्नो दीपनीयकः

madhuras tu mahāpīlur vṛṣyo viṣavināśanaḥ / pittapraśamano rucya āmaghno dīpanīyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारेवतं तु रैवतम् आरेवतकं च किंच रैवतकम् । मधुफलम् अमृतफलाख्यं पारेवतकं च सप्ताह्वम्

pārevataṃ tu raivatam ārevatakaṃ ca kiṃca raivatakam / madhuphalam amṛtaphalākhyaṃ pārevatakaṃ ca saptāhvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पारेवतं तु मधुरं क्रिमिवातहारि वृष्यं तृषाज्वरविदाहहरं च हृद्यम् । मूर्छाभ्रमश्रमविशोषविनाशकारि स्निग्धं च रुच्यम् उदितं बहुवीर्यदायि

pārevataṃ tu madhuraṃ krimivātahāri vṛṣyaṃ tṛṣājvaravidāhaharaṃ ca hṛdyam / mūrchābhramaśramaviśoṣavināśakāri snigdhaṃ ca rucyam uditaṃ bahuvīryadāyi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापारेवतं चान्यत् स्वर्णपारेवतं तथा । साम्राणिजं खारिकं च रक्तरैवतकं च तत् । बृहत्पारेवतं प्रोक्तं द्वीपजं द्वीपखर्जूरी

mahāpārevataṃ cānyat svarṇapārevataṃ tathā / sāmrāṇijaṃ khārikaṃ ca raktaraivatakaṃ ca tat / bṛhatpārevataṃ proktaṃ dvīpajaṃ dvīpakharjūrī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापारेवतं गौल्यं बलकृत् पुष्टिवर्धनम् । वृष्यं मूर्छाज्वरघ्नं च पूर्वोक्ताद् अधिकं गुणैः

mahāpārevataṃ gaulyaṃ balakṛt puṣṭivardhanam / vṛṣyaṃ mūrchājvaraghnaṃ ca pūrvoktād adhikaṃ guṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधूको मधुवृक्षः स्यात् मधुष्ठीलो मधुस्रवः । गुडपुष्पो लोध्रपुष्पो वानप्रस्थश् च माधवः

madhūko madhuvṛkṣaḥ syāt madhuṣṭhīlo madhusravaḥ / guḍapuṣpo lodhrapuṣpo vānaprasthaś ca mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकं मधुरं शीतं पित्तदाहश्रमापहम् । वातलं जन्तुदोषघ्नं वीर्यपुष्टिविवर्धनम्

madhukaṃ madhuraṃ śītaṃ pittadāhaśramāpaham / vātalaṃ jantudoṣaghnaṃ vīryapuṣṭivivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो जलमधूको मङ्गल्यो दीर्घपत्रको मधुपुष्पः । क्षौद्रप्रियः पतङ्गः कीरेष्टो गैरिकाक्षश् च

anyo jalamadhūko maṅgalyo dīrghapatrako madhupuṣpaḥ / kṣaudrapriyaḥ pataṅgaḥ kīreṣṭo gairikākṣaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयो जलमधूकस् तु मधुरो व्रणनाशनः । वृष्यो वान्तिहरः शीतो बलकारी रसायनः

jñeyo jalamadhūkas tu madhuro vraṇanāśanaḥ / vṛṣyo vāntiharaḥ śīto balakārī rasāyanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधूकपुष्पं मधुरं च वृष्यं हृद्यं हिमं पित्तविदाहहारि । फलं च वातामयपित्तनाशि ज्ञेयं मधूकद्वयम् एवम् एतत्

madhūkapuṣpaṃ madhuraṃ ca vṛṣyaṃ hṛdyaṃ himaṃ pittavidāhahāri / phalaṃ ca vātāmayapittanāśi jñeyaṃ madhūkadvayam evam etat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भव्यं भवं भविष्यं च भावनं वक्त्रशोधनम् । तथा पिच्छलबीजं च तच् च लोमफलं मतम्

bhavyaṃ bhavaṃ bhaviṣyaṃ ca bhāvanaṃ vaktraśodhanam / tathā picchalabījaṃ ca tac ca lomaphalaṃ matam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भव्यम् अम्लं कटूष्णं च बालं वातकफापहम् । पक्वं तु मधुराम्लं च रुचिकृत् सामशूलहृत्

bhavyam amlaṃ kaṭūṣṇaṃ ca bālaṃ vātakaphāpaham / pakvaṃ tu madhurāmlaṃ ca rucikṛt sāmaśūlahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुकं वीरसेनं च वीरं वीरारुकं तथा । तत्र विद्याच् चतुर्जातीः पत्रपुष्पादिभेदतः

ārukaṃ vīrasenaṃ ca vīraṃ vīrārukaṃ tathā / tatra vidyāc caturjātīḥ patrapuṣpādibhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरुकाणि च सर्वाणि मधुराणि हिमानि च । अर्शःप्रमेहगुल्मास्रदोषविध्वंसनानि च

ārukāṇi ca sarvāṇi madhurāṇi himāni ca / arśaḥpramehagulmāsradoṣavidhvaṃsanāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षा चारुफला कृष्णा प्रियाला तापसप्रिया । गुच्छफला रसाला च ज्ञेयामृतफला च सा

drākṣā cāruphalā kṛṣṇā priyālā tāpasapriyā / gucchaphalā rasālā ca jñeyāmṛtaphalā ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षातिमधुराम्ला च शीता पित्तार्तिदाहजित् । मूत्रदोषहरा रुच्या वृष्या संतर्पणी परा

drākṣātimadhurāmlā ca śītā pittārtidāhajit / mūtradoṣaharā rucyā vṛṣyā saṃtarpaṇī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या कपिलद्राक्षा मृद्वीका गोस्तनी च कपिलफला । अमृतरसा दीर्घफला मधुवल्ली मधुफला मधूली च

anyā kapiladrākṣā mṛdvīkā gostanī ca kapilaphalā / amṛtarasā dīrghaphalā madhuvallī madhuphalā madhūlī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिता च हारहूरा सुफला मृद्वी हिमोत्तरापथिका । हैमवती शतवीर्या काश्मीरी गजराजमहिगणिता

haritā ca hārahūrā suphalā mṛdvī himottarāpathikā / haimavatī śatavīryā kāśmīrī gajarājamahigaṇitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोस्तनी मधुरा शीता हृद्या च मदहर्षणी । दाहमूर्छाज्वरश्वासतृषाहृल्लासनाशिनी

gostanī madhurā śītā hṛdyā ca madaharṣaṇī / dāhamūrchājvaraśvāsatṛṣāhṛllāsanāśinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्या सा काकलीद्राक्षा जम्बुका च फलोत्तमा । लघुद्राक्षा च निर्बीजा सुवृत्ता रुचिकारिणी । शिशिरा श्वासहृल्लासनाशिनी जनवल्लभा

anyā sā kākalīdrākṣā jambukā ca phalottamā / laghudrākṣā ca nirbījā suvṛttā rucikāriṇī / śiśirā śvāsahṛllāsanāśinī janavallabhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्राक्षाबालफलं कटूष्णविशदं पित्तास्रदोषप्रदं मध्यं चाम्लरसं रसान्तरगते रुच्यातिवह्निप्रदम् । पक्वं चेन् मधुरं तथाम्लसहितं तृष्णास्रपित्तापहं पक्वं शुष्कतमं श्रमार्तिशमनं सन्तर्पणं पुष्टिदम्

drākṣābālaphalaṃ kaṭūṣṇaviśadaṃ pittāsradoṣapradaṃ madhyaṃ cāmlarasaṃ rasāntaragate rucyātivahnipradam / pakvaṃ cen madhuraṃ tathāmlasahitaṃ tṛṣṇāsrapittāpahaṃ pakvaṃ śuṣkatamaṃ śramārtiśamanaṃ santarpaṇaṃ puṣṭidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीता पित्तास्रदोषं दमयति मधुरा स्निग्धपाकातिरुच्या चक्षुष्या श्वासकासश्रमवमिशमनी शोफतृष्णाज्वरघ्नी । दाहाध्मानभ्रमादीन् अपनयति परा तर्पणी पक्वशुष्का द्राक्षा सुक्षीणवीर्यान् अपि मदनकलाकेलिदक्षान् विधत्ते

śītā pittāsradoṣaṃ damayati madhurā snigdhapākātirucyā cakṣuṣyā śvāsakāsaśramavamiśamanī śophatṛṣṇājvaraghnī / dāhādhmānabhramādīn apanayati parā tarpaṇī pakvaśuṣkā drākṣā sukṣīṇavīryān api madanakalākelidakṣān vidhatte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मारः कर्मरकः पीतफलः कर्मरश् च मुद्गरकः । मुद्गरफलश् च धाराफलकस् तु कर्मारकश् चैव

karmāraḥ karmarakaḥ pītaphalaḥ karmaraś ca mudgarakaḥ / mudgaraphalaś ca dhārāphalakas tu karmārakaś caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मारको ऽम्ल उष्णश् च वातहृत् पित्तकारकः । पक्वस् तु मधुराम्लः स्याद् बलपुष्टिरुचिप्रदः

karmārako 'mla uṣṇaś ca vātahṛt pittakārakaḥ / pakvas tu madhurāmlaḥ syād balapuṣṭirucipradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परूषकं तीलपर्णं गिरिपीलु परावरम् । नीलमण्डलम् अल्पास्थि परुषं च परुस् तथा

parūṣakaṃ tīlaparṇaṃ giripīlu parāvaram / nīlamaṇḍalam alpāsthi paruṣaṃ ca parus tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परूषम् अम्लं कटुकं कफार्तिजिद् वातापहं तत्फलम् एव पित्तदम् । सोष्णं च पक्वं मधुरं रुचिप्रदं पित्तापहं शोफहरं च पीतम्

parūṣam amlaṃ kaṭukaṃ kaphārtijid vātāpahaṃ tatphalam eva pittadam / soṣṇaṃ ca pakvaṃ madhuraṃ rucipradaṃ pittāpahaṃ śophaharaṃ ca pītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थश् चाच्युतावासश् चलपत्रः पवित्रकः । शुभदो बोधिवृक्षश् च याज्ञिको गजभक्षकः

aśvatthaś cācyutāvāsaś calapatraḥ pavitrakaḥ / śubhado bodhivṛkṣaś ca yājñiko gajabhakṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीमान् क्षीरद्रुमो विप्रो मङ्गल्यः श्यामलश् च सः । पिप्पलो गुह्यपुष्पश् च सेव्यः सत्यः शुचिद्रुमः । चैत्यद्रुमो धर्मवृक्षो ज्ञेयो विंशतिसंज्ञकः

śrīmān kṣīradrumo vipro maṅgalyaḥ śyāmalaś ca saḥ / pippalo guhyapuṣpaś ca sevyaḥ satyaḥ śucidrumaḥ / caityadrumo dharmavṛkṣo jñeyo viṃśatisaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिप्पलः सुमधुरस् तु कषायः शीतलश् च कफपित्तविनाशी । रक्तदाहशमनः स हि सद्यो योनिदोषहरणः किल पक्वः

pippalaḥ sumadhuras tu kaṣāyaḥ śītalaś ca kaphapittavināśī / raktadāhaśamanaḥ sa hi sadyo yonidoṣaharaṇaḥ kila pakvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थवृक्षस्य फलानि पक्वान्य् अतीवहृद्यानि च शीतलानि । कुर्वन्ति पित्तास्रविषार्तिदाहविच्छर्दिशोषारुचिदोषनाशम्

aśvatthavṛkṣasya phalāni pakvāny atīvahṛdyāni ca śītalāni / kurvanti pittāsraviṣārtidāhavicchardiśoṣārucidoṣanāśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्याद् अथ वटो जटालो न्यग्रोधो रोहिणो ऽवरोही च । विटपी रक्तफलश् च स्कन्धरुहो मण्डली महाच्छायः

syād atha vaṭo jaṭālo nyagrodho rohiṇo 'varohī ca / viṭapī raktaphalaś ca skandharuho maṇḍalī mahācchāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गी यक्षावासो यक्षतरुः पादरोहिणो नीलः । क्षीरी शिफारुहः स्याद् बहुपादः स तु वनस्पतिर् नवभूः

śṛṅgī yakṣāvāso yakṣataruḥ pādarohiṇo nīlaḥ / kṣīrī śiphāruhaḥ syād bahupādaḥ sa tu vanaspatir navabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटः कषायो मधुरः शिशिरः कफपित्तजित् । ज्वरदाहतृषामोहव्रणशोफापहारकः

vaṭaḥ kaṣāyo madhuraḥ śiśiraḥ kaphapittajit / jvaradāhatṛṣāmohavraṇaśophāpahārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीवटो यज्ञवृक्षः सिद्धार्थो वटको वटी । अमरा सङ्गिनी चैव क्षीरकाष्ठा च कीर्तिता

nadīvaṭo yajñavṛkṣaḥ siddhārtho vaṭako vaṭī / amarā saṅginī caiva kṣīrakāṣṭhā ca kīrtitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वटी कषायमधुरा शिशिरा पित्तहारिणी । दाहतृष्णाश्रमश्वासविच्छर्दिशमनी परा

vaṭī kaṣāyamadhurā śiśirā pittahāriṇī / dāhatṛṣṇāśramaśvāsavicchardiśamanī parā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.