Library·Naragari: Rajanighantu·12

Naragari: Rajanighantu 12

श्रीखण्डं शबरं पीतं पत्राङ्गं रक्तचन्दनम् । बर्बरं हरिगन्धं च चन्दनं सप्तधा स्मृतम्

śrīkhaṇḍaṃ śabaraṃ pītaṃ patrāṅgaṃ raktacandanam / barbaraṃ harigandhaṃ ca candanaṃ saptadhā smṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारु द्विधा प्रोक्तं चीडा सप्तच्छदस् तथा । सरलः कुङ्कुमे कङ्गुः कस्तूरी रोचना तथा

devadāru dvidhā proktaṃ cīḍā saptacchadas tathā / saralaḥ kuṅkume kaṅguḥ kastūrī rocanā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरौ स्याज् जवादिस् तु नन्दी च जातिपत्रिका । जातीफलं च कक्कोलं लवङ्गं स्वादुर् उच्यते

karpūrau syāj javādis tu nandī ca jātipatrikā / jātīphalaṃ ca kakkolaṃ lavaṅgaṃ svādur ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अगर्व्यश् च त्रिधा मांसी तुरुष्को गुग्गुलुस् त्रिधा । रालः कुन्दुरुकः कुष्ठं सारिवा तु द्विधा नखौ

agarvyaś ca tridhā māṃsī turuṣko guggulus tridhā / rālaḥ kundurukaḥ kuṣṭhaṃ sārivā tu dvidhā nakhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्पृक्का स्थौणेयकं चैव मुरा शैलेयचोरकः । पद्मप्रपौण्डरीके च लामज्जं रोहिणी द्विधा । श्रीवेष्टोशीरनलिका मुनिबाणमिताह्वयाः

spṛkkā sthauṇeyakaṃ caiva murā śaileyacorakaḥ / padmaprapauṇḍarīke ca lāmajjaṃ rohiṇī dvidhā / śrīveṣṭośīranalikā munibāṇamitāhvayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीखण्डं चन्दनं प्रोक्तं महार्हं श्वेतचन्दनम् । गोशीर्षं तिलपर्णं च मङ्गल्यं मलयोद्भवम्

śrīkhaṇḍaṃ candanaṃ proktaṃ mahārhaṃ śvetacandanam / gośīrṣaṃ tilaparṇaṃ ca maṅgalyaṃ malayodbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धराजं सुगन्धं च सर्पावासं च शीतलम् । गन्धाढ्यं गन्धसारं च भद्रश्रीर् भोगिवल्लभम् । शीतगन्धो मलयजं पावनं चाङ्कभूह्वयम्

gandharājaṃ sugandhaṃ ca sarpāvāsaṃ ca śītalam / gandhāḍhyaṃ gandhasāraṃ ca bhadraśrīr bhogivallabham / śītagandho malayajaṃ pāvanaṃ cāṅkabhūhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीखण्डं कटुतिक्तशीतलगुणं स्वादे कषायं कियत् पित्तभ्रान्तिवमिज्वरक्रिमितृषासंतापशान्तिप्रदम् । वृष्यं वक्त्ररुजापहं प्रतनुते कान्तिं तनोर् देहिनां लिप्तं सुप्तमनोजसिन्धुरमदारम्भादिसंरम्भदम्

śrīkhaṇḍaṃ kaṭutiktaśītalaguṇaṃ svāde kaṣāyaṃ kiyat pittabhrāntivamijvarakrimitṛṣāsaṃtāpaśāntipradam / vṛṣyaṃ vaktrarujāpahaṃ pratanute kāntiṃ tanor dehināṃ liptaṃ suptamanojasindhuramadārambhādisaṃrambhadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रेष्ठं कोटरकर्परोपकलितं सुग्रन्थि सद्गौरवं छेदे रक्तमयं तथा च विमलं पीतं च यद् धर्षणे । स्वादे तिक्तकटुः सुगन्धबहुलं शीतं यद् अल्पं गुणे क्षीणं चार्धगुणान्वितं तु कथितं तच् चन्दनं मध्यमम्

śreṣṭhaṃ koṭarakarparopakalitaṃ sugranthi sadgauravaṃ chede raktamayaṃ tathā ca vimalaṃ pītaṃ ca yad dharṣaṇe / svāde tiktakaṭuḥ sugandhabahulaṃ śītaṃ yad alpaṃ guṇe kṣīṇaṃ cārdhaguṇānvitaṃ tu kathitaṃ tac candanaṃ madhyamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्दनं द्विविधं प्रोक्तं बेट्टसुक्वडिसंज्ञकम् । बेट्टं तु सार्द्रविच्छेदं स्वयं शुष्कं तु सुक्वडि

candanaṃ dvividhaṃ proktaṃ beṭṭasukvaḍisaṃjñakam / beṭṭaṃ tu sārdravicchedaṃ svayaṃ śuṣkaṃ tu sukvaḍi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलयाद्रिसमीपस्थाः पर्वता बेट्टसंज्ञकाः । तज्जातं चन्दनं यत् तु बेट्टवाच्यं क्वचिन् मते

malayādrisamīpasthāḥ parvatā beṭṭasaṃjñakāḥ / tajjātaṃ candanaṃ yat tu beṭṭavācyaṃ kvacin mate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बेट्टचन्दनम् अतीव शीतलं दाहपित्तशमनं ज्वरापहम् । छर्दिमोहतृषिकुष्ठतैमिरोत्कासरक्तशमनं च तिक्तकम्

beṭṭacandanam atīva śītalaṃ dāhapittaśamanaṃ jvarāpaham / chardimohatṛṣikuṣṭhataimirotkāsaraktaśamanaṃ ca tiktakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुक्वडिचन्दनं तिक्तं कृच्छ्रपित्तास्रदाहनुत् । शैत्यसुगन्धदं चार्द्रं शुष्कं लेपे तदन्यथा

sukvaḍicandanaṃ tiktaṃ kṛcchrapittāsradāhanut / śaityasugandhadaṃ cārdraṃ śuṣkaṃ lepe tadanyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नातिपीतं कैरातं शबरं चन्दनं सुगन्धम् । वन्यं च गन्धकाष्ठं किरातकान्तं च शैलगन्धं च

nātipītaṃ kairātaṃ śabaraṃ candanaṃ sugandham / vanyaṃ ca gandhakāṣṭhaṃ kirātakāntaṃ ca śailagandhaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैरातम् उष्णं कटुशीतलं च श्लेष्मानिलघ्नं श्रमपित्तहारि । विस्फोटपामादिकनाशनं च तृषापहं तापविमोहनाशि

kairātam uṣṇaṃ kaṭuśītalaṃ ca śleṣmānilaghnaṃ śramapittahāri / visphoṭapāmādikanāśanaṃ ca tṛṣāpahaṃ tāpavimohanāśi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतगन्धं तु कालीयं पीतकं माधवप्रियम् । कालीयकं पीतकाष्ठं बर्बरं पीतचन्दनम्

pītagandhaṃ tu kālīyaṃ pītakaṃ mādhavapriyam / kālīyakaṃ pītakāṣṭhaṃ barbaraṃ pītacandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतं च शीतलं तिक्तं कुष्ठश्लेष्मानिलापहम् । कण्डूविचर्चिकादद्रुकृमिहृत् कान्तिदं परम्

pītaṃ ca śītalaṃ tiktaṃ kuṣṭhaśleṣmānilāpaham / kaṇḍūvicarcikādadrukṛmihṛt kāntidaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्तङ्गं चैव पत्राङ्गं रक्तकाष्ठं सुरङ्गदम् । पत्राढ्यं पट्टरागं च भार्यावृक्षश् च रक्तकः

pattaṅgaṃ caiva patrāṅgaṃ raktakāṣṭhaṃ suraṅgadam / patrāḍhyaṃ paṭṭarāgaṃ ca bhāryāvṛkṣaś ca raktakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोहितं रङ्गकाष्ठं च रागकाष्ठं कुचन्दनम् । पट्टरञ्जनकं चैव सुरङ्गं च चतुर्दश

lohitaṃ raṅgakāṣṭhaṃ ca rāgakāṣṭhaṃ kucandanam / paṭṭarañjanakaṃ caiva suraṅgaṃ ca caturdaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्राङ्गं कटुकं रूक्षम् अम्लं शीतं तु गौल्यकम् । वातपित्तज्वरघ्नं च विस्फोटोन्मादभूतहृत्

patrāṅgaṃ kaṭukaṃ rūkṣam amlaṃ śītaṃ tu gaulyakam / vātapittajvaraghnaṃ ca visphoṭonmādabhūtahṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनम् इदं च लोहितं शोणितं च हरिचन्दनं हिमम् । रक्तसारम् अथ ताम्रसारकं क्षुद्रचन्दनम् अथार्कचन्दनम्

raktacandanam idaṃ ca lohitaṃ śoṇitaṃ ca haricandanaṃ himam / raktasāram atha tāmrasārakaṃ kṣudracandanam athārkacandanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तचन्दनम् अतीव शीतलं तिक्तम् ईक्षणगदास्रदोषनुत् । भूतपित्तकफकाससज्वरभ्रान्तिजन्तुवमिजित् तृषापहम्

raktacandanam atīva śītalaṃ tiktam īkṣaṇagadāsradoṣanut / bhūtapittakaphakāsasajvarabhrāntijantuvamijit tṛṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बर्बरोत्थं बर्बरकं श्वेतबर्बरकं तथा । शीतं सुगन्धि पित्तारि सुरभि चेति सप्तधा

barbarotthaṃ barbarakaṃ śvetabarbarakaṃ tathā / śītaṃ sugandhi pittāri surabhi ceti saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बर्बरं शीतलं तिक्तं कफमारुतपित्तजित् । कुष्ठकण्डूव्रणान् हन्ति विशेषाद् रक्तदोषजित्

barbaraṃ śītalaṃ tiktaṃ kaphamārutapittajit / kuṣṭhakaṇḍūvraṇān hanti viśeṣād raktadoṣajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिचन्दनं सुरार्हं हरिगन्धम् इन्द्रचन्दनं दिव्यम् । दिविजं च महागन्धं नन्दनजं लोहितं च नवसंज्ञम्

haricandanaṃ surārhaṃ harigandham indracandanaṃ divyam / divijaṃ ca mahāgandhaṃ nandanajaṃ lohitaṃ ca navasaṃjñam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिचन्दनं तु दिव्यं तिक्तहिमं तद् इह दुर्लभं मनुजैः । पित्ताटोपविलोपि चन्दनवच् छ्रमशोषमान्द्यतापहरम्

haricandanaṃ tu divyaṃ tiktahimaṃ tad iha durlabhaṃ manujaiḥ / pittāṭopavilopi candanavac chramaśoṣamāndyatāpaharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्दनानि समानानि रसतो वीर्यतस् तथा । भिद्यन्ते किंतु गन्धेन तत्राद्यं गुणवत्तरम्

candanāni samānāni rasato vīryatas tathā / bhidyante kiṃtu gandhena tatrādyaṃ guṇavattaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारु सुरदारु दारुकं स्निग्धदारुर् अमरादिदारु च । भद्रदारु शिवदारु शाम्भवं भूतहारि भवदारु रुद्रवत्

devadāru suradāru dārukaṃ snigdhadārur amarādidāru ca / bhadradāru śivadāru śāmbhavaṃ bhūtahāri bhavadāru rudravat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धदारु स्मृतं तिक्तं स्निग्धोष्णं श्लेष्मवातजित् । आमदोषविबन्धार्शःप्रमेहज्वरनाशनम्

snigdhadāru smṛtaṃ tiktaṃ snigdhoṣṇaṃ śleṣmavātajit / āmadoṣavibandhārśaḥpramehajvaranāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकाष्ठं पूतिकाष्ठं भद्रकाष्ठं सुकाष्ठकम् । अस्निग्धदारुकं चैव काष्ठदारु षडाह्वयम्

devakāṣṭhaṃ pūtikāṣṭhaṃ bhadrakāṣṭhaṃ sukāṣṭhakam / asnigdhadārukaṃ caiva kāṣṭhadāru ṣaḍāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकाष्ठं तु तिक्तोष्णं रूक्षं श्लेष्मानिलापहम् । भूतदोषापहं धत्ते लिप्तम् अङ्गेषु कालिकम्

devakāṣṭhaṃ tu tiktoṣṇaṃ rūkṣaṃ śleṣmānilāpaham / bhūtadoṣāpahaṃ dhatte liptam aṅgeṣu kālikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदारु द्विधा ज्ञेयं तत्राद्यं स्निग्धदारुकम् । द्वितीयं काष्ठदारु स्याद् द्वयोर् नामान्य् अभेदतः

devadāru dvidhā jñeyaṃ tatrādyaṃ snigdhadārukam / dvitīyaṃ kāṣṭhadāru syād dvayor nāmāny abhedataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीडा च दारुगन्धा गन्धवधूर् गन्धमादनी तरुणी । तारा च भूतमारी मङ्गल्या तु कपाटिनी ग्रहभीतिजित् । चीडा कटूष्णा कासघ्नी कफजिद् दीपनी परा । अत्यन्तसेविता सा तु पित्तदोषभ्रमापहा

cīḍā ca dārugandhā gandhavadhūr gandhamādanī taruṇī / tārā ca bhūtamārī maṅgalyā tu kapāṭinī grahabhītijit / cīḍā kaṭūṣṇā kāsaghnī kaphajid dīpanī parā / atyantasevitā sā tu pittadoṣabhramāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तपर्णः पत्रवर्णः शुक्तिपर्णः सुपर्णकः । सप्तच्छदो गुच्छपुष्पो ऽयुग्मपर्णो मुनिच्छदः

saptaparṇaḥ patravarṇaḥ śuktiparṇaḥ suparṇakaḥ / saptacchado gucchapuṣpo 'yugmaparṇo municchadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहत्त्वग् बहुपर्णश् च तथा शाल्मलिपत्रकः । मदगन्धो गन्धिपर्णो विज्ञेयो वह्निभूमितः

bṛhattvag bahuparṇaś ca tathā śālmalipatrakaḥ / madagandho gandhiparṇo vijñeyo vahnibhūmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तपर्णस् तु तिक्तोष्णस्त्रिदोषघ्नश् च दीपनः । मदगन्धो निरुन्द्धे ऽयं व्रणरक्तामयक्रिमीन्

saptaparṇas tu tiktoṣṇastridoṣaghnaś ca dīpanaḥ / madagandho nirunddhe 'yaṃ vraṇaraktāmayakrimīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरलस् तु पूतिकाष्ठं तुम्बी पीतद्रुर् उत्थितो दीपतरुः । स स्निग्धदारुसंज्ञः स्निग्धो मारीचपत्रको नवधा

saralas tu pūtikāṣṭhaṃ tumbī pītadrur utthito dīpataruḥ / sa snigdhadārusaṃjñaḥ snigdho mārīcapatrako navadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरलः कटुतिक्तोष्णः कफवातविनाशनः । त्वग्दोषशोफकण्डूतिव्रणघ्नः कोष्ठशुद्धिदः

saralaḥ kaṭutiktoṣṇaḥ kaphavātavināśanaḥ / tvagdoṣaśophakaṇḍūtivraṇaghnaḥ koṣṭhaśuddhidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयं कुङ्कुमम् अग्निसेखरम् असृक् काश्मीरजं पीतकं काश्मीरं रुधिरं वरं च पिशुनं रक्तं शठं शोणितम् । वाह्लीकं घुसृणं वरेण्यम् अरुणं कालेयकं जागुडं कान्तं वह्निशिखं च केसरवरं गौरं कराक्षीरितम्

jñeyaṃ kuṅkumam agnisekharam asṛk kāśmīrajaṃ pītakaṃ kāśmīraṃ rudhiraṃ varaṃ ca piśunaṃ raktaṃ śaṭhaṃ śoṇitam / vāhlīkaṃ ghusṛṇaṃ vareṇyam aruṇaṃ kāleyakaṃ jāguḍaṃ kāntaṃ vahniśikhaṃ ca kesaravaraṃ gauraṃ karākṣīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुङ्कुमं सुरभि तिक्तकटूष्णं कासवातकफकण्ठरुजाघ्नम् । मूर्धशूलविषदोषनाशनं रोचनं च तनुकान्तिकारकम्

kuṅkumaṃ surabhi tiktakaṭūṣṇaṃ kāsavātakaphakaṇṭharujāghnam / mūrdhaśūlaviṣadoṣanāśanaṃ rocanaṃ ca tanukāntikārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणकुङ्कुमं तृणास्रं गन्धितृणं शोणितं च तृणपुष्पम् । गन्धाधिकं तृणोत्थं तृणगौरं लोहितं च नवसंज्ञम्

tṛṇakuṅkumaṃ tṛṇāsraṃ gandhitṛṇaṃ śoṇitaṃ ca tṛṇapuṣpam / gandhādhikaṃ tṛṇotthaṃ tṛṇagauraṃ lohitaṃ ca navasaṃjñam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृणकुङ्कुमं कटूष्णं कफमारुतशोफनुत् । कण्डूतिपामाकुष्ठामदोषघ्नं भास्करं परम्

tṛṇakuṅkumaṃ kaṭūṣṇaṃ kaphamārutaśophanut / kaṇḍūtipāmākuṣṭhāmadoṣaghnaṃ bhāskaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियङ्गुः फलिनी श्यामा प्रियवल्ली फलप्रिया । गौरी गोवन्दनी वृत्ता कारम्भा कङ्गु कङ्गुनी

priyaṅguḥ phalinī śyāmā priyavallī phalapriyā / gaurī govandanī vṛttā kārambhā kaṅgu kaṅgunī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भङ्गुरा गौरवल्ली च सुभगा पर्णभेदिनी । शुभा पीता च मङ्गल्या श्रेयसी चाङ्कभूमिता

bhaṅgurā gauravallī ca subhagā parṇabhedinī / śubhā pītā ca maṅgalyā śreyasī cāṅkabhūmitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रियङ्गुः शीतला तिक्ता दाहपित्तास्रदोषजित् । वान्तिभ्रान्तिज्वरहरा वक्त्रजाड्यविनाशनी

priyaṅguḥ śītalā tiktā dāhapittāsradoṣajit / vāntibhrāntijvaraharā vaktrajāḍyavināśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तूरी मृगनाभिस् तु मदनी गन्धचेलिका । वेधमुख्या च मार्जारी सुभगा बहुगन्धदा

kastūrī mṛganābhis tu madanī gandhacelikā / vedhamukhyā ca mārjārī subhagā bahugandhadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रवेधी श्यामा स्यात् कामानन्दा मृगाण्डजा । कुरङ्गनाभी ललिता मदो मृगमदस् तथा । श्यामली काममोदी च विज्ञेयाष्टादशाह्वया

sahasravedhī śyāmā syāt kāmānandā mṛgāṇḍajā / kuraṅganābhī lalitā mado mṛgamadas tathā / śyāmalī kāmamodī ca vijñeyāṣṭādaśāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्तूरी सुरभिस् तिक्ता चक्षुष्या मुखरोगजित् । किलासकफदौर्गन्ध्यवातालक्ष्मीमलापहा

kastūrī surabhis tiktā cakṣuṣyā mukharogajit / kilāsakaphadaurgandhyavātālakṣmīmalāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिला पिङ्गला कृष्णा कस्तूरी त्रिविधा क्रमात् । नेपाले ऽपि च काश्मीरे कामरूपे च जायते

kapilā piṅgalā kṛṣṇā kastūrī trividhā kramāt / nepāle 'pi ca kāśmīre kāmarūpe ca jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साप्य् एका खरिका ततश् च तिलका ज्ञेया कुलित्थापरा पिण्डान्यापि च नायिकेति च परा या पञ्चभेदाभिधा । सा शुद्धा मृगनाभितः क्रमवशाद् एषा क्षितीशोचिता पक्षत्यादिदिनत्रयेषु जनिता कस्तूरिका स्तूयते

sāpy ekā kharikā tataś ca tilakā jñeyā kulitthāparā piṇḍānyāpi ca nāyiketi ca parā yā pañcabhedābhidhā / sā śuddhā mṛganābhitaḥ kramavaśād eṣā kṣitīśocitā pakṣatyādidinatrayeṣu janitā kastūrikā stūyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णाकृतिस् तु खरिका तिलका तिलाभा कौलत्थबीजसदृशी च कुलित्थका च । स्थूला ततः कियद् इयं किल पिण्डिकाख्या तस्याश् च किंचिद् अधिका यदि नायिका सा

cūrṇākṛtis tu kharikā tilakā tilābhā kaulatthabījasadṛśī ca kulitthakā ca / sthūlā tataḥ kiyad iyaṃ kila piṇḍikākhyā tasyāś ca kiṃcid adhikā yadi nāyikā sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादे तिक्ता पिञ्जरा केतकीनां गन्धं धत्ते लाघवं तोलने च । याप्सु न्यस्ता नैव वैवर्ण्यम् ईयात् कस्तूरी सा राजभोग्याप्रशस्ता

svāde tiktā piñjarā ketakīnāṃ gandhaṃ dhatte lāghavaṃ tolane ca / yāpsu nyastā naiva vaivarṇyam īyāt kastūrī sā rājabhogyāpraśastā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या गन्धं केतकीनाम् अपहरति मदं सिन्धुराणां च वर्णे स्वादे तिक्ता कटुर् वा लघुर् अथ तुलिता मर्दिता चिक्कणा स्यात् । दाहं या नैति वह्नौ शिमिशिमिति चिरं चर्मगन्धा हुताशे सा कस्तूरी प्रशस्ता वरमृगतनुजा राजते राजभोग्या

yā gandhaṃ ketakīnām apaharati madaṃ sindhurāṇāṃ ca varṇe svāde tiktā kaṭur vā laghur atha tulitā marditā cikkaṇā syāt / dāhaṃ yā naiti vahnau śimiśimiti ciraṃ carmagandhā hutāśe sā kastūrī praśastā varamṛgatanujā rājate rājabhogyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाले जरति च हरिणे क्षीणे रोगिणि च मन्दगन्धयुता । कामातुरे च तरुणे कस्तूरी बहुलपरिमला भवति

bāle jarati ca hariṇe kṣīṇe rogiṇi ca mandagandhayutā / kāmāture ca taruṇe kastūrī bahulaparimalā bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या स्निग्धा धूमगन्धा वहति विनिहिता पीततां पाथसो ऽन्तर् निःशेषं या निविष्टा भवति हुतवहे भस्मसाद् एव सद्यः । या च न्यस्ता तुलायां कलयति गुरुतां मर्दिता रूक्षतां च ज्ञेया कस्तूरिकेयं खलु कृतमतिभिः कृत्रिमा नैव सेव्या

yā snigdhā dhūmagandhā vahati vinihitā pītatāṃ pāthaso 'ntar niḥśeṣaṃ yā niviṣṭā bhavati hutavahe bhasmasād eva sadyaḥ / yā ca nyastā tulāyāṃ kalayati gurutāṃ marditā rūkṣatāṃ ca jñeyā kastūrikeyaṃ khalu kṛtamatibhiḥ kṛtrimā naiva sevyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धो वा मलिनो ऽस्तु वा मृगमदः किं जातम् एतावता को ऽप्य् अस्यानवधिश् चमत्कृतिनिधिः सौरभ्यम् एको गुणः । येनासौ स्मरमण्डनैकवसतिर् भाले कपोले गले दोर्मूले कुचमण्डले च कुरुते सङ्गं कुरङ्गीदृशाम्

śuddho vā malino 'stu vā mṛgamadaḥ kiṃ jātam etāvatā ko 'py asyānavadhiś camatkṛtinidhiḥ saurabhyam eko guṇaḥ / yenāsau smaramaṇḍanaikavasatir bhāle kapole gale dormūle kucamaṇḍale ca kurute saṅgaṃ kuraṅgīdṛśām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोरोचना रुचिः शोभा रुचिरा शोभना शुभा । गौरी च रोचना पिङ्गा मङ्गल्या पिङ्गला शिवा

gorocanā ruciḥ śobhā rucirā śobhanā śubhā / gaurī ca rocanā piṅgā maṅgalyā piṅgalā śivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीता च गौतमी गव्या वन्दनीया च काञ्चनी । मेध्या मनोरमा श्यामा रामा भूमिकराह्वया

pītā ca gautamī gavyā vandanīyā ca kāñcanī / medhyā manoramā śyāmā rāmā bhūmikarāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोरोचना च शिशिरा विषदोषहन्त्री रुच्या च पाचनकरी क्रिमिकुष्ठहन्त्री । भूतग्रहोपशमनं कुरुते च पथ्या शृङ्गारमङ्गलकरी जनमोहिनी च

gorocanā ca śiśirā viṣadoṣahantrī rucyā ca pācanakarī krimikuṣṭhahantrī / bhūtagrahopaśamanaṃ kurute ca pathyā śṛṅgāramaṅgalakarī janamohinī ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरो घनसारकः सितकरः शीतः शशाङ्कः शिला शीतांशुर् हिमवालुका हिमकरः शीतप्रभः शाम्भवः । शुभ्रांशुः स्फटिकाभ्रसारमिहिकाताराभ्रचन्द्रेन्दवश् चन्द्रालोकतुषारगौरकुमुदान्य् एकादशाह्वा द्विशः

karpūro ghanasārakaḥ sitakaraḥ śītaḥ śaśāṅkaḥ śilā śītāṃśur himavālukā himakaraḥ śītaprabhaḥ śāmbhavaḥ / śubhrāṃśuḥ sphaṭikābhrasāramihikātārābhracandrendavaś candrālokatuṣāragaurakumudāny ekādaśāhvā dviśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पोतासो भीमसेनस् तदनु सितकरः शंकरावाससंज्ञः प्रांशुः पिञ्जो ऽब्दसारस् तदनु हिमयुता वालुका जूटिका च । पश्चाद् अस्यास् तुषारस् तदुपरि सहिमः शीतलः पक्विकान्या कर्पूरस्येति भेदा गुणरसमहसां वैद्यदृश्येन दृश्याः

potāso bhīmasenas tadanu sitakaraḥ śaṃkarāvāsasaṃjñaḥ prāṃśuḥ piñjo 'bdasāras tadanu himayutā vālukā jūṭikā ca / paścād asyās tuṣāras tadupari sahimaḥ śītalaḥ pakvikānyā karpūrasyeti bhedā guṇarasamahasāṃ vaidyadṛśyena dṛśyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरो नूतनस् तिक्तः स्निग्धश् चोष्णो ऽस्रदाहदः । चिरस्थो दाहदोषघ्नः स धौतः शुभकृत् परः

karpūro nūtanas tiktaḥ snigdhaś coṣṇo 'sradāhadaḥ / cirastho dāhadoṣaghnaḥ sa dhautaḥ śubhakṛt paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरो मध्यं तलं चेति कर्पूरस् त्रिविधः स्मृतः । शिरः स्तम्भाग्रसंजातं मध्यं पर्णतले तलम्

śiro madhyaṃ talaṃ ceti karpūras trividhaḥ smṛtaḥ / śiraḥ stambhāgrasaṃjātaṃ madhyaṃ parṇatale talam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भास्वद्विशदपुलकं शिरोजातं तु मध्यमम् । सामान्यपुलकं स्वच्छं तले चूर्णं तु गौरकम्

bhāsvadviśadapulakaṃ śirojātaṃ tu madhyamam / sāmānyapulakaṃ svacchaṃ tale cūrṇaṃ tu gaurakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तम्भगर्भस्थितं श्रेष्ठं स्तम्भबाह्ये च मध्यमम् । स्वच्छम् ईषत् हरिद्राभं शुभ्रं तन् मध्यमं स्मृतम् सुदृढं शुभ्ररूक्षं च पुलकं बाह्यजं वदेत्

stambhagarbhasthitaṃ śreṣṭhaṃ stambhabāhye ca madhyamam / svaccham īṣat haridrābhaṃ śubhraṃ tan madhyamaṃ smṛtam sudṛḍhaṃ śubhrarūkṣaṃ ca pulakaṃ bāhyajaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वच्छं भृङ्गारपत्त्रं लघुतरविशदं तोलने तिक्तकं चेत् स्वादे शैत्यं सुहृद्यं बहलपरिमलामोदसौरभ्यदायि । निःस्नेहं दार्ढ्यपत्त्रं शुभतरम् इति चेत् राजयोग्यं प्रशस्तं कर्पूरं चान्यथा चेद् बहुतरम् अशने स्फोटदायि व्रणाय

svacchaṃ bhṛṅgārapattraṃ laghutaraviśadaṃ tolane tiktakaṃ cet svāde śaityaṃ suhṛdyaṃ bahalaparimalāmodasaurabhyadāyi / niḥsnehaṃ dārḍhyapattraṃ śubhataram iti cet rājayogyaṃ praśastaṃ karpūraṃ cānyathā ced bahutaram aśane sphoṭadāyi vraṇāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीनकश् चीनकर्पूरः कृत्रिमो धवलः पटुः । मेघसारस् तुषारश् च द्वीपकर्पूरजः स्मृतः

cīnakaś cīnakarpūraḥ kṛtrimo dhavalaḥ paṭuḥ / meghasāras tuṣāraś ca dvīpakarpūrajaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चीनकः कटुतिक्तोष्ण ईषच्छीतः कफापहः । कण्ठदोषहरी मेध्यः पाचनः क्रिमिनाशनः

cīnakaḥ kaṭutiktoṣṇa īṣacchītaḥ kaphāpahaḥ / kaṇṭhadoṣaharī medhyaḥ pācanaḥ krimināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जवादि गन्धराजं स्यात् कृत्रिमं मृगचर्मजम् । समूहगन्धं गन्धाढ्यं स्निग्धं साम्राणिकर्दमम् । सुगन्धं तैलनिर्यासं कुटामोदं दशाभिधम्

javādi gandharājaṃ syāt kṛtrimaṃ mṛgacarmajam / samūhagandhaṃ gandhāḍhyaṃ snigdhaṃ sāmrāṇikardamam / sugandhaṃ tailaniryāsaṃ kuṭāmodaṃ daśābhidham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौगन्धिकं जवादि स्यात् स्निग्धं चोष्णं सुखावहम् । वाते हितं च राज्ञां च मोहनाह्लादकारणम्

saugandhikaṃ javādi syāt snigdhaṃ coṣṇaṃ sukhāvaham / vāte hitaṃ ca rājñāṃ ca mohanāhlādakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जवादि नीलं सस्निग्धम् ईषत् पीतं सुगन्धदम् । आतपे बहुलामोदं राज्ञां योग्यं न चान्यथा

javādi nīlaṃ sasnigdham īṣat pītaṃ sugandhadam / ātape bahulāmodaṃ rājñāṃ yogyaṃ na cānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूणीकस् तूणिकस् तूणी पीतकः कच्छपस् तथा । नन्दी कुरकः कान्तो नन्दीवृक्षो नवाह्वयः

tūṇīkas tūṇikas tūṇī pītakaḥ kacchapas tathā / nandī kurakaḥ kānto nandīvṛkṣo navāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षः कटुस् तिक्तः शीतस् तिक्तास्रदाहजित् । शिरोऽर्तिश्वेतकुष्ठघ्नः सुगन्धिः पुष्टिवीर्यदः

vṛkṣaḥ kaṭus tiktaḥ śītas tiktāsradāhajit / śiro'rtiśvetakuṣṭhaghnaḥ sugandhiḥ puṣṭivīryadaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीपत्त्री जातिकोशः सुमनःपत्त्रिकापि सा । मालतीपत्त्रिका पञ्चनाम्नी सौमनसायिनी

jātīpattrī jātikośaḥ sumanaḥpattrikāpi sā / mālatīpattrikā pañcanāmnī saumanasāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीपत्री कटुस् तिक्ता सुरभिः कफनाशनी । वक्त्रवैशद्यजननी जाड्यदोषनिकृन्तनी

jātīpatrī kaṭus tiktā surabhiḥ kaphanāśanī / vaktravaiśadyajananī jāḍyadoṣanikṛntanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफलं जातिशस्यं शालूकं मालतीफलम् । मज्जासारं जातिसारं पुटं च सुमनःफलम्

jātīphalaṃ jātiśasyaṃ śālūkaṃ mālatīphalam / majjāsāraṃ jātisāraṃ puṭaṃ ca sumanaḥphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातीफलं कषायोष्णं कटु कण्ठामयार्तिजित् । वातातिसारमेहघ्नं लघु वृष्यं च दीपनम्

jātīphalaṃ kaṣāyoṣṇaṃ kaṭu kaṇṭhāmayārtijit / vātātisāramehaghnaṃ laghu vṛṣyaṃ ca dīpanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्कोलकं कृतफलं कोलकं कटुकं फलम् । विद्वेष्यं स्थूलमरिचं कर्कोलं माधवोचितम् । कङ्कोलं कट्फलं प्रोक्तं मारीचं रुद्रसंमितम्

kakkolakaṃ kṛtaphalaṃ kolakaṃ kaṭukaṃ phalam / vidveṣyaṃ sthūlamaricaṃ karkolaṃ mādhavocitam / kaṅkolaṃ kaṭphalaṃ proktaṃ mārīcaṃ rudrasaṃmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कक्कोलं कटु तिक्तोष्णं वक्त्रजाड्यहरं परम् । दीपनं पाचनं रुच्यं कफवातनिकृन्तनम्

kakkolaṃ kaṭu tiktoṣṇaṃ vaktrajāḍyaharaṃ param / dīpanaṃ pācanaṃ rucyaṃ kaphavātanikṛntanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवंगकलिका दिव्यं लवंगं शेखरं लवम् । श्रीपुष्पं देवकुसुमं रुचिरं वारिसम्भवम्

lavaṃgakalikā divyaṃ lavaṃgaṃ śekharaṃ lavam / śrīpuṣpaṃ devakusumaṃ ruciraṃ vārisambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीक्ष्णपुष्पं तु भृङ्गारं गीर्वाणकुसुमं तथा । पुष्पकं चन्दनादि स्यात् ज्ञेयं त्रयोदशाह्वयम्

tīkṣṇapuṣpaṃ tu bhṛṅgāraṃ gīrvāṇakusumaṃ tathā / puṣpakaṃ candanādi syāt jñeyaṃ trayodaśāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवंगं शीतलं तिक्तं चक्षुष्यं भक्तरोचनम् । वातपित्तकफघ्नं च तीक्ष्णं मूर्धरुजापहम्

lavaṃgaṃ śītalaṃ tiktaṃ cakṣuṣyaṃ bhaktarocanam / vātapittakaphaghnaṃ ca tīkṣṇaṃ mūrdharujāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लवंगं सोष्णकं तीक्ष्णं विपाके मधुरं हिमम् । वातपित्तकफामघ्नं क्षयकासास्रदोषनुत्

lavaṃgaṃ soṣṇakaṃ tīkṣṇaṃ vipāke madhuraṃ himam / vātapittakaphāmaghnaṃ kṣayakāsāsradoṣanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वादुस् त्व् अगरुसारः स्यात् सुधूम्यो गन्धधूमजः । स्वादुः कटुकषायोष्णः सधूमामोदवातजित्

svādus tv agarusāraḥ syāt sudhūmyo gandhadhūmajaḥ / svāduḥ kaṭukaṣāyoṣṇaḥ sadhūmāmodavātajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णागरु स्याद् अगरु शृङ्गारं विश्वरूपकम् । शीर्षं कालागरु केश्यं वसुकं कृष्णकाष्ठकम् । धूपार्हं वल्लरं गन्धराजकं द्वादशाह्वयम्

kṛṣṇāgaru syād agaru śṛṅgāraṃ viśvarūpakam / śīrṣaṃ kālāgaru keśyaṃ vasukaṃ kṛṣṇakāṣṭhakam / dhūpārhaṃ vallaraṃ gandharājakaṃ dvādaśāhvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णागरु कटूष्णं च तिक्तं लेपे च शीतलम् । पाने पित्तहरं किंचित् त्रिदोषघ्नम् उदाहृतम्

kṛṣṇāgaru kaṭūṣṇaṃ ca tiktaṃ lepe ca śītalam / pāne pittaharaṃ kiṃcit tridoṣaghnam udāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यागरु पीतकं च लोहं वर्णप्रसादनम् । अनार्यकम् असारं च कृमिजग्धं च काष्ठकम्

anyāgaru pītakaṃ ca lohaṃ varṇaprasādanam / anāryakam asāraṃ ca kṛmijagdhaṃ ca kāṣṭhakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काष्ठागरु कटूष्णं च लेपे रूक्षं कफापहम्

kāṣṭhāgaru kaṭūṣṇaṃ ca lepe rūkṣaṃ kaphāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहागरु दहनागरु दाहककाष्ठं च वह्निकाष्ठं च । धूपागरु तैलागरु पुरं च पुरमथनवल्लभं चैव

dāhāgaru dahanāgaru dāhakakāṣṭhaṃ ca vahnikāṣṭhaṃ ca / dhūpāgaru tailāgaru puraṃ ca puramathanavallabhaṃ caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दाहागरु कटुकोष्णं केशानां वर्धनं च वर्ण्यं च । अपनयति केशदोषान् आतनुते संततं च सौगन्ध्यम्

dāhāgaru kaṭukoṣṇaṃ keśānāṃ vardhanaṃ ca varṇyaṃ ca / apanayati keśadoṣān ātanute saṃtataṃ ca saugandhyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मङ्गल्या मल्लिका गन्धमङ्गलागरुवाचका । मङ्गल्या गुरुशिशिरा गन्धाढ्या योगवाहिका

maṅgalyā mallikā gandhamaṅgalāgaruvācakā / maṅgalyā guruśiśirā gandhāḍhyā yogavāhikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मांसी तु जटिला पेशी क्रव्यादी पिशिता मिशी । केशिनी च जटा हिंस्रा जटामांसी च मांसिनी

māṃsī tu jaṭilā peśī kravyādī piśitā miśī / keśinī ca jaṭā hiṃsrā jaṭāmāṃsī ca māṃsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जटाला नलदा मेषी तामसी चक्रवर्तिनी । माता भूतजटा चैव जननी च जटावती । मृगभक्षापि चेत्य् एता एकविंशतिधाभिधाः

jaṭālā naladā meṣī tāmasī cakravartinī / mātā bhūtajaṭā caiva jananī ca jaṭāvatī / mṛgabhakṣāpi cety etā ekaviṃśatidhābhidhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरभिस् तु जटामांसी कषाया कटुशीतला । कफहृद् भूतदाहघ्नी पित्तघ्नी मोदकान्तिकृत्

surabhis tu jaṭāmāṃsī kaṣāyā kaṭuśītalā / kaphahṛd bhūtadāhaghnī pittaghnī modakāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वितीया गन्धमांसी च केशी भूतजटा स्मृता । पिशाची पूतना चैव भूतकेशी च लोमशा । जटाला लघुमांसी च ख्याता चाङ्कमिताह्वया

dvitīyā gandhamāṃsī ca keśī bhūtajaṭā smṛtā / piśācī pūtanā caiva bhūtakeśī ca lomaśā / jaṭālā laghumāṃsī ca khyātā cāṅkamitāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धमांसी तिक्तशीता कफकण्ठामयापहा । रक्तपित्तहरा वर्ण्या विषभूतज्वरापहा

gandhamāṃsī tiktaśītā kaphakaṇṭhāmayāpahā / raktapittaharā varṇyā viṣabhūtajvarāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आकाशमांसी सूक्ष्मान्या निरालम्बा खसम्भवा । सेवाली सूक्ष्मपत्त्री च गौरी पर्वतवासिनी

ākāśamāṃsī sūkṣmānyā nirālambā khasambhavā / sevālī sūkṣmapattrī ca gaurī parvatavāsinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्रमांसी हिमा शोफव्रणनाडीरुजापहा । लूतागर्दभजालादिहारिणी वर्णकारिणी

abhramāṃsī himā śophavraṇanāḍīrujāpahā / lūtāgardabhajālādihāriṇī varṇakāriṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरुष्को यावनो धूम्रो धूम्रवर्णः सुगन्धिकः । सिह्लकः सिह्लसारश् च पीतसारः कपिस् तथा

turuṣko yāvano dhūmro dhūmravarṇaḥ sugandhikaḥ / sihlakaḥ sihlasāraś ca pītasāraḥ kapis tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्याकः कपिजः कल्कः पिण्डितः पिण्डतैलकः । करेवरः कृत्रिमको लेपनो मुनिभूह्वयः

piṇyākaḥ kapijaḥ kalkaḥ piṇḍitaḥ piṇḍatailakaḥ / karevaraḥ kṛtrimako lepano munibhūhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुरुष्कः सुरभिस् तिक्तः कटुस्निग्धश् च कुष्ठजित् । कफपित्ताश्मरीमूत्राघातभूतज्वरार्तिजित्

turuṣkaḥ surabhis tiktaḥ kaṭusnigdhaś ca kuṣṭhajit / kaphapittāśmarīmūtrāghātabhūtajvarārtijit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुर् यवनद्विष्टो भवाभीष्टो निशाटकः । जटालः कालनिर्यासः पूरो भूतहरः शिवः

guggulur yavanadviṣṭo bhavābhīṣṭo niśāṭakaḥ / jaṭālaḥ kālaniryāsaḥ pūro bhūtaharaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कौशिकः शाम्भवो दुर्गो यातुघ्नो महिषाक्षकः । देवेष्टो मरुदेश्यो ऽपि रक्षोहा रूक्षगन्धकः । दिव्यस् तु महिषाक्षश् च नामान्य् एतानि विंशतिः

kauśikaḥ śāmbhavo durgo yātughno mahiṣākṣakaḥ / deveṣṭo marudeśyo 'pi rakṣohā rūkṣagandhakaḥ / divyas tu mahiṣākṣaś ca nāmāny etāni viṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुः कटुतिक्तोष्णः कफमारुतकासजित् । क्रिमिवातोदरप्लीहशोफार्शोघ्नो रसायनः

gugguluḥ kaṭutiktoṣṇaḥ kaphamārutakāsajit / krimivātodaraplīhaśophārśoghno rasāyanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धराजः स्वर्णकणः सुवर्णः कणगुग्गुलुः । कनको वंशपोतश् च सुरसश् च पलंकषः

gandharājaḥ svarṇakaṇaḥ suvarṇaḥ kaṇagugguluḥ / kanako vaṃśapotaś ca surasaś ca palaṃkaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कणगुग्गुलुः कटूष्णः सुरभिर् वातनाशनः । शूलगुल्मोदराध्मानकफघ्नश् च रसायनः

kaṇagugguluḥ kaṭūṣṇaḥ surabhir vātanāśanaḥ / śūlagulmodarādhmānakaphaghnaś ca rasāyanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुश् च तृतीयो ऽन्यो भूमिजो दैत्यमेदजः । दुर्गाह्लाद इडाजात आशादिरिपुसम्भवः । मज्जाजो मदजश् चैव महिषासुरसम्भवः

gugguluś ca tṛtīyo 'nyo bhūmijo daityamedajaḥ / durgāhlāda iḍājāta āśādiripusambhavaḥ / majjājo madajaś caiva mahiṣāsurasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुग्गुलुर् भूमिजस् तिक्तः कटूष्णः कफवातजित् । उमाप्रियश् च भूतघ्नो मेध्यः सौरभ्यदः सदा

guggulur bhūmijas tiktaḥ kaṭūṣṇaḥ kaphavātajit / umāpriyaś ca bhūtaghno medhyaḥ saurabhyadaḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रालः सर्जरसश् चैव शालः कनकलोद्भवः । ललनः शालनिर्यासो देवेष्टः शीतलस् तथा

rālaḥ sarjarasaś caiva śālaḥ kanakalodbhavaḥ / lalanaḥ śālaniryāso deveṣṭaḥ śītalas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुरूपः शालरसः सर्जनिर्यासकस् तथा । सुरभिः सुरधूपश् च यक्षधूपो ऽग्निवल्लभः । कालः कललजः प्रोक्तो नाम्ना सप्तदशाङ्कितः

bahurūpaḥ śālarasaḥ sarjaniryāsakas tathā / surabhiḥ suradhūpaś ca yakṣadhūpo 'gnivallabhaḥ / kālaḥ kalalajaḥ prokto nāmnā saptadaśāṅkitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रालस् तु शिशिरः स्निग्धः कषायस् तिक्तसंग्रहः । वातपित्तहरः स्फोटकण्डूतिव्रणनाशनः । कुन्दुरुकः सौराष्ट्रः शिखरी कुन्दुरुककुन्दुकस् तीक्ष्णः । गोपुरको बहुगन्धः पालिन्दो भीषणश् च दशसंज्ञः

rālas tu śiśiraḥ snigdhaḥ kaṣāyas tiktasaṃgrahaḥ / vātapittaharaḥ sphoṭakaṇḍūtivraṇanāśanaḥ / kundurukaḥ saurāṣṭraḥ śikharī kundurukakundukas tīkṣṇaḥ / gopurako bahugandhaḥ pālindo bhīṣaṇaś ca daśasaṃjñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्दुरुर् मधुरस् तिक्तः कफपित्तार्तिदाहनुत् । पाने लेपे च शिशिरः प्रदरामयशान्तिकृत्

kundurur madhuras tiktaḥ kaphapittārtidāhanut / pāne lepe ca śiśiraḥ pradarāmayaśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं रुजागदो व्याधिर् आमयं पारिभद्रकम् । रामं वानीरजं वाप्यं ज्ञेयं त्वग्दोषम् उत्पलम् । कुत्सं च पाटवं चैव पद्मकं मनुसंज्ञकम्

kuṣṭhaṃ rujāgado vyādhir āmayaṃ pāribhadrakam / rāmaṃ vānīrajaṃ vāpyaṃ jñeyaṃ tvagdoṣam utpalam / kutsaṃ ca pāṭavaṃ caiva padmakaṃ manusaṃjñakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुष्ठं कटूष्णं तिक्तं स्यात् कफमारुतकुष्ठजित् । विसर्पविषकण्डूतिखर्जूदद्रुघ्नकान्तिकृत्

kuṣṭhaṃ kaṭūṣṇaṃ tiktaṃ syāt kaphamārutakuṣṭhajit / visarpaviṣakaṇḍūtikharjūdadrughnakāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवा शारदा गोपा गोपवल्ली प्रतानिका । गोपकन्या लतास्फोता नवाह्वा काष्ठसारिवा

sārivā śāradā gopā gopavallī pratānikā / gopakanyā latāsphotā navāhvā kāṣṭhasārivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवान्या कृष्णमूली कृष्णा चन्दनसारिवा । भद्रा चन्दनगोपा तु चन्दना कृष्णवल्ल्य् अपि

sārivānyā kṛṣṇamūlī kṛṣṇā candanasārivā / bhadrā candanagopā tu candanā kṛṣṇavally api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारिवे द्वे तु मधुरे कफवातास्रनाशने । कुष्ठकण्डूज्वरहरे मेहदुर्गन्धिनाशने

sārive dve tu madhure kaphavātāsranāśane / kuṣṭhakaṇḍūjvarahare mehadurgandhināśane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखः कररुहः शिल्पी शुक्तिः शङ्खः खुरः शफः । वलः कोशी च करजो हनुर् नागहनुस् तथा

nakhaḥ kararuhaḥ śilpī śuktiḥ śaṅkhaḥ khuraḥ śaphaḥ / valaḥ kośī ca karajo hanur nāgahanus tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिजो बदरीपत्त्रो धूप्यः पण्यविलासिनी । संधिनालः पाणिरुहः स्याद् अष्टादशसंज्ञकः

pāṇijo badarīpattro dhūpyaḥ paṇyavilāsinī / saṃdhinālaḥ pāṇiruhaḥ syād aṣṭādaśasaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नखः स्याद् उष्णकटुको विषं हन्ति प्रयोजितः । कुष्ठकण्डूव्रणघ्नश् च भूतविद्रावणः परः

nakhaḥ syād uṣṇakaṭuko viṣaṃ hanti prayojitaḥ / kuṣṭhakaṇḍūvraṇaghnaś ca bhūtavidrāvaṇaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.