Library·Naragari: Rajanighantu·19
सिंहः पञ्चमुखो नखी मृगपतिर्मानी हरिः केसरी क्रव्यादो नखरायुधो मृगरिपुः शूरश्च कण्ठीरवः । विक्रान्तो द्विरदान्तको बहुबलो दीप्तो बली विक्रमी हर्यक्षः स च दीप्तपिङ्गल इति ख्यातो मृगेन्द्रश्च सः
siṃhaḥ pañcamukho nakhī mṛgapatirmānī hariḥ kesarī kravyādo nakharāyudho mṛgaripuḥ śūraśca kaṇṭhīravaḥ / vikrānto dviradāntako bahubalo dīpto balī vikramī haryakṣaḥ sa ca dīptapiṅgala iti khyāto mṛgendraśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाशृङ्गस्तु शरभो मेघस्कन्धो महामनाः । अष्टपादो महासिंहो मनस्वी पर्वताश्रयः
mahāśṛṅgastu śarabho meghaskandho mahāmanāḥ / aṣṭapādo mahāsiṃho manasvī parvatāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्रः पञ्चनखो व्यालः शार्दूलोऽथ गुहाशयः । तीक्ष्णदंष्ट्रः पुण्डरीको द्वीपी भीरुर् नखायुधः
vyāghraḥ pañcanakho vyālaḥ śārdūlo'tha guhāśayaḥ / tīkṣṇadaṃṣṭraḥ puṇḍarīko dvīpī bhīrur nakhāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकश् चित्रकायः स्यादुपव्याघ्रो मृगान्तकः । शूरश् च क्षुद्रशार्दूलश् चित्रव्याघ्रश् च स स्मृतः
citrakaś citrakāyaḥ syādupavyāghro mṛgāntakaḥ / śūraś ca kṣudraśārdūlaś citravyāghraś ca sa smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋक्षो भल्लूको ऽथ भल्लः सशल्यो दुर्घोषः स्यात् भल्लकः पृष्ठदृष्टिः । द्राघिष्ठः स्यात् दीर्घकेशश् चिरायुर् ज्ञेयः सो ऽयं दुश्चरो दीर्घदर्शी
ṛkṣo bhallūko 'tha bhallaḥ saśalyo durghoṣaḥ syāt bhallakaḥ pṛṣṭhadṛṣṭiḥ / drāghiṣṭhaḥ syāt dīrghakeśaś cirāyur jñeyaḥ so 'yaṃ duścaro dīrghadarśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगादस्तु स विज्ञेयस् तरक्षुर् घोरदर्शनः
mṛgādastu sa vijñeyas tarakṣur ghoradarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवा तु भूरिमायः स्यात् गोमायुर् मृगधूर्तकः । शृगालो वञ्चकः क्रोष्टा फेरवः फेरुजम्बुकौ । शालावृकः शिवालुश्च फेरण्डो व्याघ्रसेवकः
śivā tu bhūrimāyaḥ syāt gomāyur mṛgadhūrtakaḥ / śṛgālo vañcakaḥ kroṣṭā pheravaḥ pherujambukau / śālāvṛkaḥ śivāluśca pheraṇḍo vyāghrasevakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईहामृगस्तु कोकः स्याद्वृको वत्सादनोऽविभुक् । गोवत्सारिश् छागलारिश् छागलान्तो जलाश्रयः
īhāmṛgastu kokaḥ syādvṛko vatsādano'vibhuk / govatsāriś chāgalāriś chāgalānto jalāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुक्कुरः सारमेयश्च भषकः श्वानकः शुनः । भूस्तरो वक्रलाङ्गूलो वृकारी रात्रिजागरः
kukkuraḥ sārameyaśca bhaṣakaḥ śvānakaḥ śunaḥ / bhūstaro vakralāṅgūlo vṛkārī rātrijāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौलेयको ग्राममृगो मृगारिर्मृगदंशकः । शूरः शुनिः शयालुश्च भषः शरदिकामुकः
kauleyako grāmamṛgo mṛgārirmṛgadaṃśakaḥ / śūraḥ śuniḥ śayāluśca bhaṣaḥ śaradikāmukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिडालो मूषकारातिः वृषदंशो बिडालकः । शालावृकश्च मार्जारो मायावी दीप्तलोचनः
biḍālo mūṣakārātiḥ vṛṣadaṃśo biḍālakaḥ / śālāvṛkaśca mārjāro māyāvī dīptalocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यो लोमशमार्जारः पूतिको मारजातकः । सुगन्धिमूत्रपतनो गन्धमार्जारकश्च सः
anyo lomaśamārjāraḥ pūtiko mārajātakaḥ / sugandhimūtrapatano gandhamārjārakaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विरदगजमतंगजेभकुम्भिद्विरदनवारणहस्तिपद्मिनागाः । करिकरटिविषाणिकुञ्जरास् ते रदनिमदाबलसम्मदद्विपाश् च
dviradagajamataṃgajebhakumbhidviradanavāraṇahastipadmināgāḥ / karikaraṭiviṣāṇikuñjarās te radanimadābalasammadadvipāś ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रः स्तम्बेरमो दन्ती द्रुमारिः षष्टिहायनः । मातंगः पुष्करी दन्ताबलश् चानेकपस्त्विभः
bhadraḥ stamberamo dantī drumāriḥ ṣaṣṭihāyanaḥ / mātaṃgaḥ puṣkarī dantābalaś cānekapastvibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रो मन्दो मृगश्चेति विज्ञेयास्त्रिविधा गजाः । वनप्रचारसारूप्यसत्त्वभेदोपलक्षिताः
bhadro mando mṛgaśceti vijñeyāstrividhā gajāḥ / vanapracārasārūpyasattvabhedopalakṣitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स बालः कलभो ज्ञेयो दुर्दान्तो व्याल उच्यते । प्रभिन्नो गर्जितो भ्रान्तो मत्तो मदकलश्च सः
sa bālaḥ kalabho jñeyo durdānto vyāla ucyate / prabhinno garjito bhrānto matto madakalaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इभी तु करिणी ज्ञेया हस्तिनी धेनुका वशा । करेणुः पद्मिनी चैव मातंगी वासिता च सा
ibhī tu kariṇī jñeyā hastinī dhenukā vaśā / kareṇuḥ padminī caiva mātaṃgī vāsitā ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खड्गः खड्गमृगः क्रोधी मुखशृङ्गो मुखेबली । गण्डको वज्रचर्मा च खड्गी वार्ध्रीणसश् च सः
khaḍgaḥ khaḍgamṛgaḥ krodhī mukhaśṛṅgo mukhebalī / gaṇḍako vajracarmā ca khaḍgī vārdhrīṇasaś ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्ट्रो दीर्घगतिर् बली च करभो दासेरको धूसरो लम्बोष्ठो लवणः क्रमेलकमहाजङ्घौ च बीजाङ्घ्रिकः । दीर्घः शृङ्खलको महान् अथ महाग्रीवो महाङ्गो महानादः सो ऽपि महाध्वगः स च महापृष्ठो बलिष्ठश् च सः
uṣṭro dīrghagatir balī ca karabho dāserako dhūsaro lamboṣṭho lavaṇaḥ kramelakamahājaṅghau ca bījāṅghrikaḥ / dīrghaḥ śṛṅkhalako mahān atha mahāgrīvo mahāṅgo mahānādaḥ so 'pi mahādhvagaḥ sa ca mahāpṛṣṭho baliṣṭhaś ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिषः कासरः क्रोधी कलुषश्चापि सैरिभः । लुलापमत्तरक्ताक्षा विषाणी कवली बली
mahiṣaḥ kāsaraḥ krodhī kaluṣaścāpi sairibhaḥ / lulāpamattaraktākṣā viṣāṇī kavalī balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महिषी मन्दगमना महाक्षीरा पयस्विनी । लुलापकान्ता कलुषा तुरंगद्वेषिणी च सा
mahiṣī mandagamanā mahākṣīrā payasvinī / lulāpakāntā kaluṣā turaṃgadveṣiṇī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौस् तु भद्रो बलीवर्दो दम्यो दान्तः स्थिरो बली । उक्षानड्वान् ककुद्मान् स्यादृषभो वृषभो वृषः
gaus tu bhadro balīvardo damyo dāntaḥ sthiro balī / ukṣānaḍvān kakudmān syādṛṣabho vṛṣabho vṛṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धुर्यो धुरीणो धौरेयः शांकरो हरवाहनः । रोहिणीरमणो वोढा गोनाथः सौरभेयकः
dhuryo dhurīṇo dhaureyaḥ śāṃkaro haravāhanaḥ / rohiṇīramaṇo voḍhā gonāthaḥ saurabheyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृषभस्तु वृषः प्रोक्तो महोक्षः पुंगवो बली । गोनाथ उक्षा ऋषभो गोप्रियो गोपतिश्च सः
vṛṣabhastu vṛṣaḥ prokto mahokṣaḥ puṃgavo balī / gonātha ukṣā ṛṣabho gopriyo gopatiśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धवलः शबलस्ताम्रश् चित्रश्च धूसरस्तथा । इत्यादिवर्णभेदेन ज्ञेया गावो ऽत्र भेदिताः
dhavalaḥ śabalastāmraś citraśca dhūsarastathā / ityādivarṇabhedena jñeyā gāvo 'tra bheditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनीतः शिक्षितो दान्तो धुर्यो वोढा च धौरिकः
vinītaḥ śikṣito dānto dhuryo voḍhā ca dhaurikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालो वत्सतरः प्रोक्तो दुर्दान्तो गडिर् उच्यते
bālo vatsataraḥ prokto durdānto gaḍir ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौर् मातोस्रा शृङ्गिणी सौरभेयी माहेयी स्याद्रोहिणी धेनुरघ्न्या । दोग्ध्री भद्रा भूरिमत्यानडुह्यौ कल्याणी स्यात्पावनी चार्जुनी च
gaur mātosrā śṛṅgiṇī saurabheyī māheyī syādrohiṇī dhenuraghnyā / dogdhrī bhadrā bhūrimatyānaḍuhyau kalyāṇī syātpāvanī cārjunī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनगौर् गवयः प्रोक्तो बलभद्रो महागवः
vanagaur gavayaḥ prokto balabhadro mahāgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गवयी वनधेनुः स्यात्सैव भिल्लगवी मता
gavayī vanadhenuḥ syātsaiva bhillagavī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चमरो व्यजनो वन्यो धेनुगो बालधिप्रियः । तस्य स्त्री चमरी प्रोक्ता दीर्घबाला गिरिप्रिया
camaro vyajano vanyo dhenugo bāladhipriyaḥ / tasya strī camarī proktā dīrghabālā giripriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराहः स्तब्धरोमा च रोमशः शूकरः किरिः । वक्रदंष्ट्रः किटिर् दंष्ट्री क्रोडो दन्तायुधो बली
varāhaḥ stabdharomā ca romaśaḥ śūkaraḥ kiriḥ / vakradaṃṣṭraḥ kiṭir daṃṣṭrī kroḍo dantāyudho balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथुस्कन्धश् च भूदारः पोत्री घोणान्तभेदनः । कोलः पोत्रायुधः शूरो बह्वपत्यो रदायुधः
pṛthuskandhaś ca bhūdāraḥ potrī ghoṇāntabhedanaḥ / kolaḥ potrāyudhaḥ śūro bahvapatyo radāyudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यस्तु विड्वराहः स्याद्ग्रामीणो ग्रामशूकरः । ग्राम्यक्रोडो ग्राम्यकोलो विष्ठाशी दारकश्च सः
anyastu viḍvarāhaḥ syādgrāmīṇo grāmaśūkaraḥ / grāmyakroḍo grāmyakolo viṣṭhāśī dārakaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वो घोटस्तुरंगो ऽर्वा तुरगश्च तुरंगमः । वाहो वाजी मुद्गभोजी वीतिः सप्तिश्च सैन्धवः
aśvo ghoṭasturaṃgo 'rvā turagaśca turaṃgamaḥ / vāho vājī mudgabhojī vītiḥ saptiśca saindhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिर्हयश्च धाराटो जवनो जीवनो जवी । गन्धर्वो वाहनश्रेष्ठः श्रीभ्रातामृतसोदरः
harirhayaśca dhārāṭo javano jīvano javī / gandharvo vāhanaśreṣṭhaḥ śrībhrātāmṛtasodaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरट्टसिन्धुजवनायुजपारसीककाम्बोजबाह्लिकमुखा विविधास्तुरङ्गाः । साम्राणशेफकमुखा अपि देशतः स्युर् वर्णेन ते ऽपि च पुनर्बहुधा भवन्ति
āraṭṭasindhujavanāyujapārasīkakāmbojabāhlikamukhā vividhāsturaṅgāḥ / sāmrāṇaśephakamukhā api deśataḥ syur varṇena te 'pi ca punarbahudhā bhavanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतः कर्कः सो ऽथ रक्तस्तु शोणो हैमः कृष्णो नीलवर्णस्तु नीलः । शुभ्रैर्नेत्रैर्मल्लिकाक्षो निदिष्टः कृष्णैरुक्तः सो ऽयम् इन्द्रायुधाख्यः
śvetaḥ karkaḥ so 'tha raktastu śoṇo haimaḥ kṛṣṇo nīlavarṇastu nīlaḥ / śubhrairnetrairmallikākṣo nidiṣṭaḥ kṛṣṇairuktaḥ so 'yam indrāyudhākhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्थं नानावर्णभेदेन वाजी ज्ञातव्यो ऽयं लोकरूढैः सुधीभिः । अत्रास्माभिर्न प्रपञ्चः कृतोऽस्मादाजानेयो ऽप्यत्र वाजी कुलीनः
itthaṃ nānāvarṇabhedena vājī jñātavyo 'yaṃ lokarūḍhaiḥ sudhībhiḥ / atrāsmābhirna prapañcaḥ kṛto'smādājāneyo 'pyatra vājī kulīnaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुकुलः सुविनीताश्वः किशोरस्तुरगार्भकः
sukulaḥ suvinītāśvaḥ kiśorasturagārbhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजिनी वडबा चापि प्रसूरश्वाश्विनी च सा
vājinī vaḍabā cāpi prasūraśvāśvinī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्दभः शङ्कुकर्णश्च बालेयो रासभः खरः । भारवाहो भूरिगमश् चक्रीवान् धूसराह्वयः
gardabhaḥ śaṅkukarṇaśca bāleyo rāsabhaḥ kharaḥ / bhāravāho bhūrigamaś cakrīvān dhūsarāhvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेसरस् त्व् अश्वखरजः सकृद्गर्भो ऽध्वगः क्षमी । संतुष्टो मिश्रजः प्रोक्तो मिश्रशब्दोऽतिभारगः
vesaras tv aśvakharajaḥ sakṛdgarbho 'dhvagaḥ kṣamī / saṃtuṣṭo miśrajaḥ prokto miśraśabdo'tibhāragaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजो बुक्कश्च मेध्यः स्याल्लम्बकर्णः पशुश्च सः । छागलो बर्करश् छागस्तुभो बस्तः पयस्वलः
ajo bukkaśca medhyaḥ syāllambakarṇaḥ paśuśca saḥ / chāgalo barkaraś chāgastubho bastaḥ payasvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजा पयस्विनी भीरुश्छागी मेध्या गलस्तनी
ajā payasvinī bhīruśchāgī medhyā galastanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेषो भेडो हुडो मेण्ढ्रः ऊर्णायुर् उरणस्तथा । एडकः शृङ्गिणो ऽविः स्यादुरभ्रो रोमशो बली
meṣo bheḍo huḍo meṇḍhraḥ ūrṇāyur uraṇastathā / eḍakaḥ śṛṅgiṇo 'viḥ syādurabhro romaśo balī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानादेशविशेषेण मेषा नानाविधा अमी
nānādeśaviśeṣeṇa meṣā nānāvidhā amī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगः कुरङ्गो वातायुः कृष्णसारः सुलोचनः । हरिणोऽजिनयोनिः स्यादेणः पृषत इत्यपि
mṛgaḥ kuraṅgo vātāyuḥ kṛṣṇasāraḥ sulocanaḥ / hariṇo'jinayoniḥ syādeṇaḥ pṛṣata ityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ककुवाग् अथ सारङ्गः शाखिशृङ्गश्च चित्तलः । अन्यश्च भारशृङ्गः स्यात् महाशृङ्गो वनप्रियः
kakuvāg atha sāraṅgaḥ śākhiśṛṅgaśca cittalaḥ / anyaśca bhāraśṛṅgaḥ syāt mahāśṛṅgo vanapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुरुस्तु रौहिषो रोही स्यान्न्यङ्कुश्चैव शम्बरः । नीलकः पृषतश्चैव रङ्कुः शबलपृष्ठकः
rurustu rauhiṣo rohī syānnyaṅkuścaiva śambaraḥ / nīlakaḥ pṛṣataścaiva raṅkuḥ śabalapṛṣṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखर्युपकुरङ्गः स्यात् श्रीकारी च महाजवः । जवनी वेगिहरिणी जङ्घालो जाङ्घिकाह्वयः
śikharyupakuraṅgaḥ syāt śrīkārī ca mahājavaḥ / javanī vegihariṇī jaṅghālo jāṅghikāhvayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वानरो मर्कटः कीशः कपिः शाखामृगो हरिः । प्लवंगमो वनौकाश्च प्लवंगः प्लवगः प्लवः
vānaro markaṭaḥ kīśaḥ kapiḥ śākhāmṛgo hariḥ / plavaṃgamo vanaukāśca plavaṃgaḥ plavagaḥ plavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलाङ्गूलस्तु गौराख्यः कपिः कृष्णमुखो हि सः । मन्दुराभूषणाख्यो ऽयं विज्ञेयः कृष्णवानरः
golāṅgūlastu gaurākhyaḥ kapiḥ kṛṣṇamukho hi saḥ / mandurābhūṣaṇākhyo 'yaṃ vijñeyaḥ kṛṣṇavānaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्यकः स्यात् शल्यमृगो वज्रशुक्तिर् बिलेशयः
śalyakaḥ syāt śalyamṛgo vajraśuktir bileśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्योऽन्यः श्वाविदित्युक्तः शली च शलली च सः
śalyo'nyaḥ śvāvidityuktaḥ śalī ca śalalī ca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्यलोम्नि तु विज्ञेया शलली शललं शलम्
śalyalomni tu vijñeyā śalalī śalalaṃ śalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोकडो जवनः प्रोक्तः कोकोवाचो बिलेशयः । ज्ञेयश् चमरपुच्छश् च लोमशो धूम्रवर्णकः
kokaḍo javanaḥ proktaḥ kokovāco bileśayaḥ / jñeyaś camarapucchaś ca lomaśo dhūmravarṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नकुलः सूचिरदनः सर्पारिर् लोहिताननः
nakulaḥ sūciradanaḥ sarpārir lohitānanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्वीकरो द्विरसनः पातालनिलयो बली । नागश्च काद्रवेयश्च वक्रगो दन्दशूककः
darvīkaro dvirasanaḥ pātālanilayo balī / nāgaśca kādraveyaśca vakrago dandaśūkakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्षुःश्रवा विषधरो गूढाङ्घ्रिः कुण्डली फणी । पन्नगो वायुभक्षश्च भोगी स्याज्जिह्मगश्च सः
cakṣuḥśravā viṣadharo gūḍhāṅghriḥ kuṇḍalī phaṇī / pannago vāyubhakṣaśca bhogī syājjihmagaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्पो दंष्ट्री भुजंगो ऽहिर् भुजगश् च सरीसृपः । कञ्चुकी दीर्घपुच्छश् च द्विझ्वि उरगश्च सः
sarpo daṃṣṭrī bhujaṃgo 'hir bhujagaś ca sarīsṛpaḥ / kañcukī dīrghapucchaś ca dvijhvi uragaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फणिनो धवलाङ्गा ये ते नागा इति कीर्तिताः । अन्ये रक्तादिवर्णाढ्या बोध्याः सर्पादिनामभिः
phaṇino dhavalāṅgā ye te nāgā iti kīrtitāḥ / anye raktādivarṇāḍhyā bodhyāḥ sarpādināmabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोनसो मण्डलीत्युक्तश्चित्राङ्गो व्यन्तरो भवेत्
gonaso maṇḍalītyuktaścitrāṅgo vyantaro bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलिको हरितो ज्ञेयो राजिलं डुण्डुभं विदुः
kuliko harito jñeyo rājilaṃ ḍuṇḍubhaṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनन्तो वासुकिः पद्मो महापद्मोऽपि तक्षकः । कर्कोटः कुलिकः शङ्ख इत्यमी नागनायकाः
ananto vāsukiḥ padmo mahāpadmo'pi takṣakaḥ / karkoṭaḥ kulikaḥ śaṅkha ityamī nāganāyakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्बान्धवास्तु कुमुदकम्बलाश्वतरादयः
tadbāndhavāstu kumudakambalāśvatarādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपहृत् द्विमुखी चैव धामिणीत्यादयः परे
āpahṛt dvimukhī caiva dhāmiṇītyādayaḥ pare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषिको मूषकः पिङ्गोऽप्याखुरुन्दुरुको नखी । खनको बिलकारी च धान्यारिश्च बहुप्रजः
mūṣiko mūṣakaḥ piṅgo'pyākhurunduruko nakhī / khanako bilakārī ca dhānyāriśca bahuprajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यो महामूषकः स्यान्मूषी विघ्नेशवाहनः । महाङ्गः सस्यमारी च भूफलो भित्तिपातनः
anyo mahāmūṣakaḥ syānmūṣī vighneśavāhanaḥ / mahāṅgaḥ sasyamārī ca bhūphalo bhittipātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छुछुन्दरी राजपुत्री प्रोक्तान्या प्रतिमूषिका । सुगन्धिमूषिका गन्धा शुण्डिनी शुण्डमूषिका
chuchundarī rājaputrī proktānyā pratimūṣikā / sugandhimūṣikā gandhā śuṇḍinī śuṇḍamūṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधा तु गोधिका ज्ञेया दारुमत्स्याह्वया च सा । खरचर्मा पञ्चनखी पुलका दीर्घपुच्छिका
godhā tu godhikā jñeyā dārumatsyāhvayā ca sā / kharacarmā pañcanakhī pulakā dīrghapucchikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधाजः स्यात्तु गौधेयो गौधारो गोधिकासुतः
godhājaḥ syāttu gaudheyo gaudhāro godhikāsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बर्बरी घोरिका घोरा दीर्घरूपा भयावहा । स्थूलचञ्चुर् दीर्घपादा सर्पभक्षी गुणारिका
barbarī ghorikā ghorā dīrgharūpā bhayāvahā / sthūlacañcur dīrghapādā sarpabhakṣī guṇārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणी गृहगोधा च सुपदी रक्तपुच्छिका
brāhmaṇī gṛhagodhā ca supadī raktapucchikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सरटः कृकलासः स्यात् प्रतिसूर्यः शयानकः । वृत्तिस्थः कण्टकागारो दुरारोहद्रुमाश्रयः
saraṭaḥ kṛkalāsaḥ syāt pratisūryaḥ śayānakaḥ / vṛttisthaḥ kaṇṭakāgāro durārohadrumāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाहको गात्रसंकोची मण्डली बहुरूपकः । कामरूपी विरूपी च बिलवासः प्रकीर्तितः
jāhako gātrasaṃkocī maṇḍalī bahurūpakaḥ / kāmarūpī virūpī ca bilavāsaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पल्ली तु मुसली प्रोक्ता गृहगोधा गृहालिका । ज्येष्ठा च कुड्यमत्स्या च पल्लिका गृहगोधिका
pallī tu musalī proktā gṛhagodhā gṛhālikā / jyeṣṭhā ca kuḍyamatsyā ca pallikā gṛhagodhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्तुवायस्तूर्णनाभो लूता मर्कटकः कृमिः
tantuvāyastūrṇanābho lūtā markaṭakaḥ kṛmiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हालाहला त्व् अञ्जलिका गिरिका बालमूषिका
hālāhalā tv añjalikā girikā bālamūṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृश्चिकः शूककीटः स्याद् अलिद्रोणश् च वृश्चिके
vṛścikaḥ śūkakīṭaḥ syād alidroṇaś ca vṛścike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्णजलूका स्याच्चित्राङ्गी शतपद्यपि
atha karṇajalūkā syāccitrāṅgī śatapadyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिपीलकः पिपीलश्च स्त्रीसंज्ञा च पिपीलिका
pipīlakaḥ pipīlaśca strīsaṃjñā ca pipīlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदङ्घा कपिजङ्घिका ज्ञेया तैलपिपीलिका
udaṅghā kapijaṅghikā jñeyā tailapipīlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णान्या च पिपीली तु स्थूला वृक्षरुहा च सा
kṛṣṇānyā ca pipīlī tu sthūlā vṛkṣaruhā ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्कुणो रक्तपायी स्याद्रक्ताङ्गो मञ्चकाश्रयी
matkuṇo raktapāyī syādraktāṅgo mañcakāśrayī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यादस्तु जलजन्तुः स्याज्जलप्राणी जलेशयः । तत्रातिक्रूरकर्मा यः स जलव्याल उच्यते
yādastu jalajantuḥ syājjalaprāṇī jaleśayaḥ / tatrātikrūrakarmā yaḥ sa jalavyāla ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यो वैसारिणो मीनः पृथुरोमा झषोऽण्डजः । विसारः शकुली शल्की पाठीनोऽनिमिषस्तिमिः
matsyo vaisāriṇo mīnaḥ pṛthuromā jhaṣo'ṇḍajaḥ / visāraḥ śakulī śalkī pāṭhīno'nimiṣastimiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजीवः शकुलः शृङ्गी वागुसः शल्यपल्लवौ । पाठीनः शकुलश् चैव नद्यावर्तश्च रोहितः
rājīvaḥ śakulaḥ śṛṅgī vāgusaḥ śalyapallavau / pāṭhīnaḥ śakulaś caiva nadyāvartaśca rohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्गुरस् तिमिरित्याद्या ज्ञेयास् तद्भेदजातयः । तद्भेदो मकराख्यो ऽन्यो मातंगमकरो ऽपरः
madguras timirityādyā jñeyās tadbhedajātayaḥ / tadbhedo makarākhyo 'nyo mātaṃgamakaro 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिलिचिमस्तिमिश् चैव तथान्यश् च तिमिङ्गिलः । तिमिङ्गिलगिलश्चेति महामत्स्या अमी मताः
cilicimastimiś caiva tathānyaś ca timiṅgilaḥ / timiṅgilagilaśceti mahāmatsyā amī matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिशुकः शिशुमारः स्यात्स च ग्राहो वराहकः
śiśukaḥ śiśumāraḥ syātsa ca grāho varāhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेन्नक्रस्तु कुम्भीरो गलग्राहो महाबलः
bhavennakrastu kumbhīro galagrāho mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कच्छपः कमठः कूर्मो गूढाङ्गो धरणीधरः । कच्छेष्टः पल्वलावासो वृत्तः कठिनपृष्ठकः
kacchapaḥ kamaṭhaḥ kūrmo gūḍhāṅgo dharaṇīdharaḥ / kaccheṣṭaḥ palvalāvāso vṛttaḥ kaṭhinapṛṣṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कटः स्यात् कर्कटकः कुलीरश्च कुलीरकः । संदंशकः पङ्कवासस् तिर्यग्गामी स चोर्ध्वदृक्
karkaṭaḥ syāt karkaṭakaḥ kulīraśca kulīrakaḥ / saṃdaṃśakaḥ paṅkavāsas tiryaggāmī sa cordhvadṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूको दर्दुरो मण्डो हरिर् भेकश्च लूलकः । शालूरः स च वर्षाभूः प्लवः कटुरवस्तथा । समीडन्यश्च मुण्डी च प्लवंगश्च प्लवंगमः
maṇḍūko darduro maṇḍo harir bhekaśca lūlakaḥ / śālūraḥ sa ca varṣābhūḥ plavaḥ kaṭuravastathā / samīḍanyaśca muṇḍī ca plavaṃgaśca plavaṃgamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतोऽन्यो राजमण्डूको महामण्डूक इत्यपि । पीताङ्गः पीतमण्डूको वर्षाघोषो महारवः
pīto'nyo rājamaṇḍūko mahāmaṇḍūka ityapi / pītāṅgaḥ pītamaṇḍūko varṣāghoṣo mahāravaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलूका तु जलौका स्याद्रक्तपा रक्तपायिनी । रक्तसंदोहिका तीक्ष्णा चर्मटी जलजीविनी
jalūkā tu jalaukā syādraktapā raktapāyinī / raktasaṃdohikā tīkṣṇā carmaṭī jalajīvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलकाकस्तु दात्यूहः स च स्यात् कालकण्ठकः
jalakākastu dātyūhaḥ sa ca syāt kālakaṇṭhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलपारावतः कोपी प्रोक्तो जलकपोतकः
jalapārāvataḥ kopī prokto jalakapotakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थले करितुरंगाद्या यावन्तः सन्ति जन्तवः । जलेऽपि ते च तावन्तो ज्ञातव्या जलपूर्वकाः
sthale karituraṃgādyā yāvantaḥ santi jantavaḥ / jale'pi te ca tāvanto jñātavyā jalapūrvakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खगविहगविहंगमा विहंगः पिपतिषुपत्त्रिपतत्रिपत्त्रवाहाः । शकुनिशकुनविष्किराण्डजा विः पतगपतन्नभसंगमा नगौकाः
khagavihagavihaṃgamā vihaṃgaḥ pipatiṣupattripatatripattravāhāḥ / śakuniśakunaviṣkirāṇḍajā viḥ patagapatannabhasaṃgamā nagaukāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजी पत्त्ररथः पक्षी द्विजो नीडोद्भवो ऽनुगः । शकुन्तः पतगः पिच्छन् पतंगो विकिरश्च सः
vājī pattrarathaḥ pakṣī dvijo nīḍodbhavo 'nugaḥ / śakuntaḥ patagaḥ picchan pataṃgo vikiraśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृध्रस्तार्क्ष्यो वैनतेयः खगेन्द्रो भुजगान्तकः । वक्रतुण्डश्च दाक्षाय्यो गरुत्मान् दूरदर्शनः
gṛdhrastārkṣyo vainateyaḥ khagendro bhujagāntakaḥ / vakratuṇḍaśca dākṣāyyo garutmān dūradarśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्येनः शशादः क्रव्यादः क्रूरो वेगी खगान्तकः । कामान्धस् तीव्रसम्पातस् तरस्वी तार्क्ष्यनायकः
śyenaḥ śaśādaḥ kravyādaḥ krūro vegī khagāntakaḥ / kāmāndhas tīvrasampātas tarasvī tārkṣyanāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठकुट्टः काष्ठभङ्गी काष्ठकूटश्च शब्दितः
kāṣṭhakuṭṭaḥ kāṣṭhabhaṅgī kāṣṭhakūṭaśca śabditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करको नीलपिच्छः स्यात् लम्बकर्णो रणप्रियः । रणपक्षी पिच्छबाणः स्थूलनीलो भयंकरः
karako nīlapicchaḥ syāt lambakarṇo raṇapriyaḥ / raṇapakṣī picchabāṇaḥ sthūlanīlo bhayaṃkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कङ्कस् तु लोहपृष्ठः स्यात् संदंशवदनः खरः । रणालंकरणः क्रूरः स च स्यादामिषप्रियः
kaṅkas tu lohapṛṣṭhaḥ syāt saṃdaṃśavadanaḥ kharaḥ / raṇālaṃkaraṇaḥ krūraḥ sa ca syādāmiṣapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकस्तु वायसो ध्वाङ्क्षः काणोऽरिष्टः सकृत्प्रजः । बलिभुग् बलिपुष्टश्च धूलिजङ्घो निमित्तकृत्
kākastu vāyaso dhvāṅkṣaḥ kāṇo'riṣṭaḥ sakṛtprajaḥ / balibhug balipuṣṭaśca dhūlijaṅgho nimittakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौशिकारिश्चिरायुश्च करटो मुखरः खरः । आत्मघोषो महालोलश्चिरजीवी चलाचलः
kauśikāriścirāyuśca karaṭo mukharaḥ kharaḥ / ātmaghoṣo mahālolaścirajīvī calācalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रोणस्तु द्रोणकाकः स्यात् काकोलोऽरण्यवायसः । वनवासी महाप्राणः क्रूररावी फलप्रियः
droṇastu droṇakākaḥ syāt kākolo'raṇyavāyasaḥ / vanavāsī mahāprāṇaḥ krūrarāvī phalapriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उलूकस्तामसो घूको दिवान्धः कौशिकः कुविः । नक्तंचरो निशाटश्च काकारिः क्रूरघोषकः
ulūkastāmaso ghūko divāndhaḥ kauśikaḥ kuviḥ / naktaṃcaro niśāṭaśca kākāriḥ krūraghoṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वल्गुली वक्त्रविष्ठा सा दिवान्धा च निशाचरी । स्वैरिणी च दिवास्वापा मांसेष्टा मातृवाहिनी
valgulī vaktraviṣṭhā sā divāndhā ca niśācarī / svairiṇī ca divāsvāpā māṃseṣṭā mātṛvāhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चर्मकी चर्मपक्षी च चर्माङ्गी चर्मगन्धिका । कृत्याशूकारिणी चर्मी चर्मपत्त्री च मेलिका । दिनान्धा नक्तभोजी च भ्रामणी कर्णिकाह्वया
carmakī carmapakṣī ca carmāṅgī carmagandhikā / kṛtyāśūkāriṇī carmī carmapattrī ca melikā / dināndhā naktabhojī ca bhrāmaṇī karṇikāhvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरश्चन्द्रकी बर्ही नीलकण्ठः शिखी ध्वजी । मेघानन्दी कलापी च शिखण्डी चित्रपिच्छकः
mayūraścandrakī barhī nīlakaṇṭhaḥ śikhī dhvajī / meghānandī kalāpī ca śikhaṇḍī citrapicchakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बर्हिणः प्रचलाकी च शुक्लापाङ्गः शिखावलः । केकी भुजंगभोजी च मेघनादानुलासकः
barhiṇaḥ pracalākī ca śuklāpāṅgaḥ śikhāvalaḥ / kekī bhujaṃgabhojī ca meghanādānulāsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बर्हभारः कलापः स्याद् बर्हनेत्राणि चन्द्रकाः । प्रचलाकः शिखा ज्ञेया ध्वनिः केकेति कथ्यते
barhabhāraḥ kalāpaḥ syād barhanetrāṇi candrakāḥ / pracalākaḥ śikhā jñeyā dhvaniḥ keketi kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुररः खरशब्दः क्रुङ् क्रौञ्चः पङ्क्तिचरः खरः
kuraraḥ kharaśabdaḥ kruṅ krauñcaḥ paṅkticaraḥ kharaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलक्रौञ्चस् तु नीलाङ्गो दीर्घग्रीवोऽतिजागरः
nīlakrauñcas tu nīlāṅgo dīrghagrīvo'tijāgaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बकः कङ्को बकोटश्च तीर्थसेवी च तापसः । मीनघाती मृषाध्यानी निश्चलाङ्घ्रिश् च दाम्भिकः
bakaḥ kaṅko bakoṭaśca tīrthasevī ca tāpasaḥ / mīnaghātī mṛṣādhyānī niścalāṅghriś ca dāmbhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शकुनी पोतकी श्यामा पाण्डवी श्वेतपक्षिणी
śakunī potakī śyāmā pāṇḍavī śvetapakṣiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.