हस्तपर्यायपूर्वस् तु जोडिर् वैद्यवरैः स्मृतः । करजोडिर् इति ख्यातो रसबन्धादिवश्यकृत्
hastaparyāyapūrvas tu joḍir vaidyavaraiḥ smṛtaḥ / karajoḍir iti khyāto rasabandhādivaśyakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Naragari: Rajanighantu·7
Naragari: Rajanighantu 7
वास्तुकं वास्तु वास्तूकं वस्तुकं हिलमोचिका । शाकराजो राजशाकश् चक्रवर्तिश् च कीर्तितः
vāstukaṃ vāstu vāstūkaṃ vastukaṃ hilamocikā / śākarājo rājaśākaś cakravartiś ca kīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वास्तुकं तु मधुरं सुशीतलं क्षारम् ईषद् अम्लं त्रिदोषजित् । रोचनं ज्वरहरं महार्शसां नाशनं च मलमूत्रशुद्धिकृत्
vāstukaṃ tu madhuraṃ suśītalaṃ kṣāram īṣad amlaṃ tridoṣajit / rocanaṃ jvaraharaṃ mahārśasāṃ nāśanaṃ ca malamūtraśuddhikṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुक्रं तु चुक्रवास्तूकं लिकुचं चाम्लवास्तुकम् । दलाम्लम् अम्लशाकाख्यम् अम्लादि हिलमोचिका
cukraṃ tu cukravāstūkaṃ likucaṃ cāmlavāstukam / dalāmlam amlaśākākhyam amlādi hilamocikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुक्रं स्याद् अम्लपत्त्रं तु लघूष्णं वातगुल्मनुत् । रुचिकृद् दीपनं पथ्यम् ईषत् पित्तकरं परम्
cukraṃ syād amlapattraṃ tu laghūṣṇaṃ vātagulmanut / rucikṛd dīpanaṃ pathyam īṣat pittakaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशलोहिता चिल्ली वास्तुका चिल्लिका च सा । मृदुपत्त्री क्षारदला क्षारपत्त्री तु वास्तुकी
palāśalohitā cillī vāstukā cillikā ca sā / mṛdupattrī kṣāradalā kṣārapattrī tu vāstukī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिल्ली वास्तुकतुल्या च सक्षारा श्लेष्मपित्तनुत् । प्रमेहमूत्रकृच्छ्रघ्नी पथ्या च रुचिकारिणी
cillī vāstukatulyā ca sakṣārā śleṣmapittanut / pramehamūtrakṛcchraghnī pathyā ca rucikāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतचिल्ली तु वास्तूकी सुपथ्या श्वेतचिल्लिका । सितचिल्ल्य् उपचिल्ली च ज्वरघ्नी क्षुद्रवास्तुकी
śvetacillī tu vāstūkī supathyā śvetacillikā / sitacilly upacillī ca jvaraghnī kṣudravāstukī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वेतचिल्ली सुमधुरा क्षारा च शिशिरा च सा । त्रिदोषशमनी पथ्या ज्वरदोषविनाशनी
śvetacillī sumadhurā kṣārā ca śiśirā ca sā / tridoṣaśamanī pathyā jvaradoṣavināśanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्या शुनकचिल्ली स्यात् सुचिल्ली श्वानचिल्लिका । श्वचिल्ली कटुतीक्ष्णा च कण्डूतिव्रणहारिणी
anyā śunakacillī syāt sucillī śvānacillikā / śvacillī kaṭutīkṣṇā ca kaṇḍūtivraṇahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिग्रुपत्त्रभवं शाकं रुच्यं वातकफापहम् । कटूष्णं दीपनं पथ्यं क्रिमिघ्नं पाचनं परम्
śigrupattrabhavaṃ śākaṃ rucyaṃ vātakaphāpaham / kaṭūṣṇaṃ dīpanaṃ pathyaṃ krimighnaṃ pācanaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालक्यं तु पलक्यायां मधुरा क्षुरपत्त्रिका । सुपत्त्रा स्निग्धपत्त्रा च ग्रामीणा ग्राम्यवल्लभा
pālakyaṃ tu palakyāyāṃ madhurā kṣurapattrikā / supattrā snigdhapattrā ca grāmīṇā grāmyavallabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पालक्यम् ईषत् कटुकं मधुरं पथ्यशीतलम् । रक्तपित्तहरं ग्राहि ज्ञेयं संतर्पणं परम्
pālakyam īṣat kaṭukaṃ madhuraṃ pathyaśītalam / raktapittaharaṃ grāhi jñeyaṃ saṃtarpaṇaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजाभिधानपूर्वा तु नगाह्वा चापरेण वा । राजाद्रिः स्याद् राजगिरिर् ज्ञातव्या राजशाकिनी
rājābhidhānapūrvā tu nagāhvā cāpareṇa vā / rājādriḥ syād rājagirir jñātavyā rājaśākinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजशाकिनिका रुच्या पित्तघ्नी शीतला च सा । सैवातिशीतला रुच्या विज्ञेया स्थूलशाकिनी
rājaśākinikā rucyā pittaghnī śītalā ca sā / saivātiśītalā rucyā vijñeyā sthūlaśākinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोदकी कलम्बी च पिच्छिला पिच्छिलच्छदा । मोहिनी मदशाकश् च विशालाद्या ह्य् उपोदकी
upodakī kalambī ca picchilā picchilacchadā / mohinī madaśākaś ca viśālādyā hy upodakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोदकी कषायोष्णा कटुका मधुरा च सा । निद्रालस्यकरी रुच्या विष्टम्भश्लेष्मकारिणी
upodakī kaṣāyoṣṇā kaṭukā madhurā ca sā / nidrālasyakarī rucyā viṣṭambhaśleṣmakāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोदक्य् अपरा क्षुद्रा सूक्ष्मपत्त्रा तु मण्डपी । रसवीर्यविपाकेषु सदृशी पूर्वया स्वयम्
upodaky aparā kṣudrā sūkṣmapattrā tu maṇḍapī / rasavīryavipākeṣu sadṛśī pūrvayā svayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोदकी तृतीया च वन्यजा वनजाह्वया । वनजोपोदकी तिक्ता कटूष्णा रोचनी च सा
upodakī tṛtīyā ca vanyajā vanajāhvayā / vanajopodakī tiktā kaṭūṣṇā rocanī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलपोती क्षुद्रवल्ली पोतिका क्षुद्रपोतिका । क्षुपोपोदकनाम्नी च वल्लिः शाकटपोतिका
mūlapotī kṣudravallī potikā kṣudrapotikā / kṣupopodakanāmnī ca valliḥ śākaṭapotikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलपोती त्रिदोषघ्नी वृष्या बल्या लघुश् च सा । बलपुष्टिकरी रुच्या जठरानलदीपनी
mūlapotī tridoṣaghnī vṛṣyā balyā laghuś ca sā / balapuṣṭikarī rucyā jaṭharānaladīpanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुणञ्जरस् त्रिदोषघ्नो मधुरो रुच्यदीपकः । ईषत् कषायः संग्राही पित्तश्लेष्मकरो लघुः
kuṇañjaras tridoṣaghno madhuro rucyadīpakaḥ / īṣat kaṣāyaḥ saṃgrāhī pittaśleṣmakaro laghuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौसुम्भशाकं मधुरं कटूष्णं विण्मूत्रदोषापहरं मदघ्नम् । दृष्टिप्रसादं कुरुते विशेषाद् रुचिप्रदं दीप्तिकरं च वह्नेः
kausumbhaśākaṃ madhuraṃ kaṭūṣṇaṃ viṇmūtradoṣāpaharaṃ madaghnam / dṛṣṭiprasādaṃ kurute viśeṣād rucipradaṃ dīptikaraṃ ca vahneḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतपुष्पादलं सोष्णं मधुरं गुल्मशूलजित् । वातघ्नं दीपनं पथ्यं पित्तहृद् रुचिदायकम्
śatapuṣpādalaṃ soṣṇaṃ madhuraṃ gulmaśūlajit / vātaghnaṃ dīpanaṃ pathyaṃ pittahṛd rucidāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलीयकदलं हिमम् अर्शःपित्तरक्तविषकासविनाशि । ग्राहकं च मधुरं च विपाके दाहशोषशमनं रुचिदायि
taṇḍulīyakadalaṃ himam arśaḥpittaraktaviṣakāsavināśi / grāhakaṃ ca madhuraṃ ca vipāke dāhaśoṣaśamanaṃ rucidāyi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटूष्णं राजिकापत्त्रं क्रिमिवातकफापहम् । कण्ठामयहरं स्वादु वह्निदीपनकारकम्
kaṭūṣṇaṃ rājikāpattraṃ krimivātakaphāpaham / kaṇṭhāmayaharaṃ svādu vahnidīpanakārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सार्षपं पत्त्रम् अत्युष्णं रक्तपित्तप्रकोपनुत् । विदाहि कटुकं स्वादु शुक्रहृद् रुचिदायकम्
sārṣapaṃ pattram atyuṣṇaṃ raktapittaprakopanut / vidāhi kaṭukaṃ svādu śukrahṛd rucidāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चाङ्गेरीशाकम् अत्युष्णं कटु रोचनपाचनम् । दीपनं कफवातार्शःसंग्रहण्यतिसारजित्
cāṅgerīśākam atyuṣṇaṃ kaṭu rocanapācanam / dīpanaṃ kaphavātārśaḥsaṃgrahaṇyatisārajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घोला च घोलिका घोली कलन्दुः कवलालुकम्
gholā ca gholikā gholī kalanduḥ kavalālukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रजं लवणं रुच्यम् अम्लं वातकफापहम्
kṣetrajaṃ lavaṇaṃ rucyam amlaṃ vātakaphāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरामघोलिका चाम्ला रूक्षा रुच्यानिलापहा । पित्तश्लेष्मकरी चान्या सूक्ष्मा जीर्णज्वरापहा
ārāmagholikā cāmlā rūkṣā rucyānilāpahā / pittaśleṣmakarī cānyā sūkṣmā jīrṇajvarāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवन्तो रक्तनालश् च ताम्रपत्त्रः सनालकः । शाकवीरस् तु मधुरो जीवशाकश् च मेषकः
jīvanto raktanālaś ca tāmrapattraḥ sanālakaḥ / śākavīras tu madhuro jīvaśākaś ca meṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवशाकः सुमधुरो बृंहणो वस्तिशोधनः । दीपनः पाचनो बल्यो वृष्यः पित्तापहारकः
jīvaśākaḥ sumadhuro bṛṃhaṇo vastiśodhanaḥ / dīpanaḥ pācano balyo vṛṣyaḥ pittāpahārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरसुवर्णं स्वर्णं सुगन्धिकं भूमिजं च वारिजं च । ह्रस्वं च गन्धशाकं कटुशृङ्गाटं च वर्णशाकाङ्कः
gaurasuvarṇaṃ svarṇaṃ sugandhikaṃ bhūmijaṃ ca vārijaṃ ca / hrasvaṃ ca gandhaśākaṃ kaṭuśṛṅgāṭaṃ ca varṇaśākāṅkaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गौरसुवर्णं शिशिरं कफपित्तज्वरापहम् । पथ्यं दाहरुचिभ्रान्तिरक्तश्रमहरं परम्
gaurasuvarṇaṃ śiśiraṃ kaphapittajvarāpaham / pathyaṃ dāharucibhrāntiraktaśramaharaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाभूवसुकौ श्लेष्मवह्निमान्द्यानिलापहौ । पाके रूक्षतरौ गुल्मप्लीहशूलापहारकौ
varṣābhūvasukau śleṣmavahnimāndyānilāpahau / pāke rūkṣatarau gulmaplīhaśūlāpahārakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फञ्जिका जीवनी पद्मा तर्कारी चुचुकः पृथक् । वातामयहरं ग्राहि दीपनं रुचिदायकम्
phañjikā jīvanī padmā tarkārī cucukaḥ pṛthak / vātāmayaharaṃ grāhi dīpanaṃ rucidāyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फञ्ज्यादिपञ्चकं भेण्डा कुणञ्जस् त्रिपुटस् तथा । इत्यादि वनपत्त्राणां शाकम् एकत्र योजितम्
phañjyādipañcakaṃ bheṇḍā kuṇañjas tripuṭas tathā / ityādi vanapattrāṇāṃ śākam ekatra yojitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपनं पाचनं रुच्यं बलवर्णविधायकम् । त्रिदोषशमनं पथ्यं ग्राहि वृष्यं सुखावहम्
dīpanaṃ pācanaṃ rucyaṃ balavarṇavidhāyakam / tridoṣaśamanaṃ pathyaṃ grāhi vṛṣyaṃ sukhāvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कोटिका च कुष्माण्डी कुम्भाण्डी तु बृहत्फला । सुफला स्यात् कुम्भफला नागपुष्पफला मुनिः
karkoṭikā ca kuṣmāṇḍī kumbhāṇḍī tu bṛhatphalā / suphalā syāt kumbhaphalā nāgapuṣpaphalā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्राघातहरं प्रमेहशमनं कृच्छ्राश्मरीच्छेदनं विण्मूत्रग्लपनं तृषार्तिशमनं जीर्णाङ्गपुष्टिप्रदम् । वृष्यं स्वादुतरं त्व् अरोचकहरं बल्यं च पित्तापहं कुष्माण्डं प्रवरं वदन्ति भिषजो वल्लीफलानां पुनः
mūtrāghātaharaṃ pramehaśamanaṃ kṛcchrāśmarīcchedanaṃ viṇmūtraglapanaṃ tṛṣārtiśamanaṃ jīrṇāṅgapuṣṭipradam / vṛṣyaṃ svādutaraṃ tv arocakaharaṃ balyaṃ ca pittāpahaṃ kuṣmāṇḍaṃ pravaraṃ vadanti bhiṣajo vallīphalānāṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरक्षतुम्बी गोरक्षी नवालाम्बुर् घटाभिधा । कुम्भालाम्बुर् घटालाम्बुः कुम्भतुम्बी च सप्तधा
gorakṣatumbī gorakṣī navālāmbur ghaṭābhidhā / kumbhālāmbur ghaṭālāmbuḥ kumbhatumbī ca saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुम्भतुम्बी सुमधुरा शिशिरा पित्तहारिणी । गुरुः संतर्पणी रुच्या वीर्यपुष्टिबलप्रदा
kumbhatumbī sumadhurā śiśirā pittahāriṇī / guruḥ saṃtarpaṇī rucyā vīryapuṣṭibalapradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरतुम्बी दुग्धतुम्बी दीर्घवृत्तफलाभिधा । इक्ष्वाकुः क्षत्रियवरा दीर्घबीजा महाफला
kṣīratumbī dugdhatumbī dīrghavṛttaphalābhidhā / ikṣvākuḥ kṣatriyavarā dīrghabījā mahāphalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरिणी दुग्धबीजा च दन्तबीजा पयस्विनी । महावल्ली ह्य् अलाम्बुश् च श्रमघ्नी शरभूमिता
kṣīriṇī dugdhabījā ca dantabījā payasvinī / mahāvallī hy alāmbuś ca śramaghnī śarabhūmitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुम्बी सुमधुरा स्निग्धा पित्तघ्नी गर्भपोषकृत् । वृष्या वातप्रदा चैव बलपुष्टिविवर्धनी
tumbī sumadhurā snigdhā pittaghnī garbhapoṣakṛt / vṛṣyā vātapradā caiva balapuṣṭivivardhanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतुम्बी नागतुम्बी च शक्रचापसमुद्भवा । वल्मीकसम्भवा देवी दिव्यतुम्बी षडाह्वया
bhūtumbī nāgatumbī ca śakracāpasamudbhavā / valmīkasambhavā devī divyatumbī ṣaḍāhvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतुम्बी कटुकोष्णा च संनिपातापहारिणी । दन्तार्गलं दन्तरोधं धनुर्वातादिदोषनुत्
bhūtumbī kaṭukoṣṇā ca saṃnipātāpahāriṇī / dantārgalaṃ dantarodhaṃ dhanurvātādidoṣanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मांसलफलः कलिङ्गश् चित्रफलश् चित्रवल्लिकश् चित्रः । मधुरफलो वृत्तफलो घृणाफलो मांसलो नवधा
māṃsalaphalaḥ kaliṅgaś citraphalaś citravallikaś citraḥ / madhuraphalo vṛttaphalo ghṛṇāphalo māṃsalo navadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिङ्गो मधुरः शीतः पित्तदाहश्रमापहः । वृष्यः संतर्पणो बल्यो वीर्यपुष्टिविवर्धनः
kaliṅgo madhuraḥ śītaḥ pittadāhaśramāpahaḥ / vṛṣyaḥ saṃtarpaṇo balyo vīryapuṣṭivivardhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोशातकी स्वादुफला सुपुष्पा कर्कोटकी स्याद् अपि पीतपुष्पा । धाराफला दीर्घफला सुकोशा धामार्गवः स्यान् नवसंज्ञको ऽयम्
kośātakī svāduphalā supuṣpā karkoṭakī syād api pītapuṣpā / dhārāphalā dīrghaphalā sukośā dhāmārgavaḥ syān navasaṃjñako 'yam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धाराकोशातकी स्निग्धा मधुरा कफपित्तनुत् । ईषद् वातकरी पथ्या रुचिकृद् बलवीर्यदा
dhārākośātakī snigdhā madhurā kaphapittanut / īṣad vātakarī pathyā rucikṛd balavīryadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिकोशातकी त्व् अन्या बृहत्कोशातकी तथा । महाकोशातकी वृत्ता ग्राम्यकोशातकी शराः
hastikośātakī tv anyā bṛhatkośātakī tathā / mahākośātakī vṛttā grāmyakośātakī śarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिकोशातकी स्निग्धा मधुराध्मानवातकृत् । वृष्या क्रिमिकरी चैव व्रणसंरोपणी च सा
hastikośātakī snigdhā madhurādhmānavātakṛt / vṛṣyā krimikarī caiva vraṇasaṃropaṇī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञेया स्वादुपटोली च पटोली मण्डली च सा । पटोली मधुरादिः स्यात् प्रोक्ता दीर्घपटोलिका । स्निग्धपर्णी स्वादुपूर्वैः पर्यायैश् च पटोलिका
jñeyā svādupaṭolī ca paṭolī maṇḍalī ca sā / paṭolī madhurādiḥ syāt proktā dīrghapaṭolikā / snigdhaparṇī svādupūrvaiḥ paryāyaiś ca paṭolikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोली स्वादुः पित्तघ्नी रुचिकृत् ज्वरनाशनी । बलपुष्टिकरी पथ्या ज्ञेया दीपनपाचनी
paṭolī svāduḥ pittaghnī rucikṛt jvaranāśanī / balapuṣṭikarī pathyā jñeyā dīpanapācanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटोलपत्त्रं पित्तघ्नं नालं तस्य कफापहम् । फलं त्रिदोषशमनं मूलं चास्य विरेचनम्
paṭolapattraṃ pittaghnaṃ nālaṃ tasya kaphāpaham / phalaṃ tridoṣaśamanaṃ mūlaṃ cāsya virecanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगाक्षी शतपुष्पा च मृगेर्वारुर् मृगादनी । चित्रवल्ली बहुफला कपिलाक्षी मृगेक्षणा
mṛgākṣī śatapuṣpā ca mṛgervārur mṛgādanī / citravallī bahuphalā kapilākṣī mṛgekṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रा चित्रफला पथ्या विचित्रा मृगचिर्भिटा । मरुजा कुम्भसी देवी कट्फला लघुचिर्भिटा । सेन्दिनी च महादेवी बुधैः सा विंशतिर् मताः
citrā citraphalā pathyā vicitrā mṛgacirbhiṭā / marujā kumbhasī devī kaṭphalā laghucirbhiṭā / sendinī ca mahādevī budhaiḥ sā viṃśatir matāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृगाक्षी कटुका तिक्ता पाके ऽम्ला वातनाशनी । पित्तकृत् पीनसहरा दीपनी रुचिकृत् परा
mṛgākṣī kaṭukā tiktā pāke 'mlā vātanāśanī / pittakṛt pīnasaharā dīpanī rucikṛt parā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधिपुष्पी खट्वाङ्गी खट्वा पर्यङ्कपादिका कूपा । खट्वापादी वंश्या काकोली कोलपालिका नवधा
dadhipuṣpī khaṭvāṅgī khaṭvā paryaṅkapādikā kūpā / khaṭvāpādī vaṃśyā kākolī kolapālikā navadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधिपुष्पी कटुमधुरा शिशिरा संतापपित्तदोषघ्नी । वातामयदोषकरी गुरुस् तथारोचकघ्नी च
dadhipuṣpī kaṭumadhurā śiśirā saṃtāpapittadoṣaghnī / vātāmayadoṣakarī gurus tathārocakaghnī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिशिम्बी खड्गशिम्बी शिम्बी निस्त्रिंशशिम्बिका । स्थूलशिम्बी महाशिम्बी बृहच्छिम्बी सुशिम्बिका
asiśimbī khaḍgaśimbī śimbī nistriṃśaśimbikā / sthūlaśimbī mahāśimbī bṛhacchimbī suśimbikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असिशिम्बी तु मधुरा कषाया श्लेष्मपित्तजित् । व्रणदोषापहन्त्री च शीतला रुचिदीपनी
asiśimbī tu madhurā kaṣāyā śleṣmapittajit / vraṇadoṣāpahantrī ca śītalā rucidīpanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करका कारवल्ली च चीरिपत्त्रः करिल्लका । सूक्ष्मवल्ली कण्टफला पीतपुष्पाम्बुवल्लिका
karakā kāravallī ca cīripattraḥ karillakā / sūkṣmavallī kaṇṭaphalā pītapuṣpāmbuvallikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारवल्ली सुतिक्तोष्णा दीपनी कफवातजित् । अरोचकहरा चैव रक्तदोषहरी च सा
kāravallī sutiktoṣṇā dīpanī kaphavātajit / arocakaharā caiva raktadoṣaharī ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कोटकी स्वादुफला मनोज्ञा च मनस्विनी । बोधना वन्ध्यकर्कोटी देवी कण्टफलापि च
karkoṭakī svāduphalā manojñā ca manasvinī / bodhanā vandhyakarkoṭī devī kaṇṭaphalāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कोटकी कटूष्णा च तिक्ता विषविनाशनी । वातघ्नी पित्तहृत् चैव दीपनी रुचिकारिणी
karkoṭakī kaṭūṣṇā ca tiktā viṣavināśanī / vātaghnī pittahṛt caiva dīpanī rucikāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ भवति मधुरबिम्बी मधुबिम्बी स्वादुतुम्बिका तुण्डी । रक्तफला रुचिरफला सोष्णफला पीलुपर्णी च
atha bhavati madhurabimbī madhubimbī svādutumbikā tuṇḍī / raktaphalā ruciraphalā soṣṇaphalā pīluparṇī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिम्बी तु मधुरा शीता पित्तश्वासकफापहा । असृग्ज्वरहरा रम्या कासजिद् गृहबिम्बिका
bimbī tu madhurā śītā pittaśvāsakaphāpahā / asṛgjvaraharā ramyā kāsajid gṛhabimbikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पावी ग्रामजादिः स्यात् फलीनी नखपूर्विका । मण्डपी फलिका शिम्बी ज्ञेया गुच्छफला च सा । विशालफलिका चैव निष्पाविश् चिपिटा तथा
niṣpāvī grāmajādiḥ syāt phalīnī nakhapūrvikā / maṇḍapī phalikā śimbī jñeyā gucchaphalā ca sā / viśālaphalikā caiva niṣpāviś cipiṭā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याङ्गुलीफला चैव नखनिष्पाविका स्मृता । वृत्तनिष्पाविका ग्राम्या नखपुच्छफला शराः
anyāṅgulīphalā caiva nakhaniṣpāvikā smṛtā / vṛttaniṣpāvikā grāmyā nakhapucchaphalā śarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्पावौ द्वौ हरिच्छुभ्रौ कषायौ मधुरौ रसौ । कण्ठशुद्धिकरौ मेध्यौ दीपनौ रुचिकारकौ । संग्राहि समवीर्यं स्याद् ईषच् छ्रेष्ठं द्वितीयकम्
niṣpāvau dvau haricchubhrau kaṣāyau madhurau rasau / kaṇṭhaśuddhikarau medhyau dīpanau rucikārakau / saṃgrāhi samavīryaṃ syād īṣac chreṣṭhaṃ dvitīyakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्त्ताकी कण्टवृन्ताकी कण्टालुः कण्टपत्त्रिका । निद्रालुर् मांसलफला वृन्ताकी च महोटिका
vārttākī kaṇṭavṛntākī kaṇṭāluḥ kaṇṭapattrikā / nidrālur māṃsalaphalā vṛntākī ca mahoṭikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रफला कण्टकिनी महती कट्फला च सा । मिश्रवर्णफला नीलफला रक्तफला तथा । शाकश्रेष्ठा वृत्तफला नृपप्रियफलस्मृतिः
citraphalā kaṇṭakinī mahatī kaṭphalā ca sā / miśravarṇaphalā nīlaphalā raktaphalā tathā / śākaśreṣṭhā vṛttaphalā nṛpapriyaphalasmṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्त्ताकी कटुका रुच्या मधुरा पित्तनाशिनी । बलपुष्टिकरी हृद्या गुरुर् वातेषु निन्दिता
vārttākī kaṭukā rucyā madhurā pittanāśinī / balapuṣṭikarī hṛdyā gurur vāteṣu ninditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डङ्गरी डाङ्गरी चैव दीर्घेर्वारुश् च डङ्गरिः । डङ्गारी नागशुण्डी च गजदन्तफला मुनिः
ḍaṅgarī ḍāṅgarī caiva dīrghervāruś ca ḍaṅgariḥ / ḍaṅgārī nāgaśuṇḍī ca gajadantaphalā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डङ्गरी शीतला रुच्या वातपित्तास्रदोषजित् । शोषहृत् तर्पणी गौल्या जाड्यहा मूत्ररोधनुत्
ḍaṅgarī śītalā rucyā vātapittāsradoṣajit / śoṣahṛt tarpaṇī gaulyā jāḍyahā mūtrarodhanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालं डाङ्गरिकं फलं सुमधुरं शीतं च पित्तापहं तृष्णादाहनिबर्हणं च रुचिकृत् संतर्पणं पुष्टिदम् । वीर्योन्मेषकरं बलप्रदम् इदं भ्रान्तिश्रमध्वंसनं पक्वं चेत् कुरुते तद् एव मधुरं तृड्दाहरक्तं गुरु
bālaṃ ḍāṅgarikaṃ phalaṃ sumadhuraṃ śītaṃ ca pittāpahaṃ tṛṣṇādāhanibarhaṇaṃ ca rucikṛt saṃtarpaṇaṃ puṣṭidam / vīryonmeṣakaraṃ balapradam idaṃ bhrāntiśramadhvaṃsanaṃ pakvaṃ cet kurute tad eva madhuraṃ tṛḍdāharaktaṃ guru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ खर्बुजा मधुफला षड्रेखा वृत्तकर्कटी तिक्ता । तिक्तफला मधुपाका वृत्तेर्वारुश् च षण्मुखा नवधा
atha kharbujā madhuphalā ṣaḍrekhā vṛttakarkaṭī tiktā / tiktaphalā madhupākā vṛttervāruś ca ṣaṇmukhā navadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिक्तं बाल्ये तद् अनु मधुरं किंचिद् अम्लं च पाके निष्पक्वं चेत् तद् अमृतसमं तर्पणं पुष्टिदायि । वृष्यं दाहश्रमविशमनं मूत्रशुद्धिं विधत्ते पित्तोन्मादापहरकफदं खर्बुजं वीर्यकारि
tiktaṃ bālye tad anu madhuraṃ kiṃcid amlaṃ ca pāke niṣpakvaṃ cet tad amṛtasamaṃ tarpaṇaṃ puṣṭidāyi / vṛṣyaṃ dāhaśramaviśamanaṃ mūtraśuddhiṃ vidhatte pittonmādāpaharakaphadaṃ kharbujaṃ vīryakāri
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कर्कटी कटुदला छर्द्यायनिका च पीनसा मूत्रफला । त्रपुसी च हस्तिपर्णी लोमशकण्टा च मूत्रला नवाभिधा
atha karkaṭī kaṭudalā chardyāyanikā ca pīnasā mūtraphalā / trapusī ca hastiparṇī lomaśakaṇṭā ca mūtralā navābhidhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्कटी मधुरा शीता त्वक् तिक्ता कफपित्तजित् । रक्तदोषकरा पक्वा मूत्ररोधार्तिनाशनी
karkaṭī madhurā śītā tvak tiktā kaphapittajit / raktadoṣakarā pakvā mūtrarodhārtināśanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूत्रावरोधशमनं बहुमूत्रकारि कृच्छ्राश्मरीप्रशमनं विनिहन्ति पित्तम् । वान्तिश्रमघ्नबहुदाहनिवारि रुच्यं श्लेष्मापहं लघु च कर्कटिकाफलं स्यात्
mūtrāvarodhaśamanaṃ bahumūtrakāri kṛcchrāśmarīpraśamanaṃ vinihanti pittam / vāntiśramaghnabahudāhanivāri rucyaṃ śleṣmāpahaṃ laghu ca karkaṭikāphalaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रपुसी पीतपुष्पी कण्टालुस् त्रपुसकर्कटी । बहुफला कोशफला सा तुन्दिलफला मुनिः
trapusī pītapuṣpī kaṇṭālus trapusakarkaṭī / bahuphalā kośaphalā sā tundilaphalā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात् त्रपुसीफलं रुच्यं मधुरं शिशिरं गुरु । भ्रमपित्तविदाहार्तिवान्तिहृद् बहुमूत्रदम्
syāt trapusīphalaṃ rucyaṃ madhuraṃ śiśiraṃ guru / bhramapittavidāhārtivāntihṛd bahumūtradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एर्वारुः कर्कटी प्रोक्ता व्यालपत्त्रा च लोमशा । स्थूला तोयफला चैव हस्तिदन्तफला मुनिः
ervāruḥ karkaṭī proktā vyālapattrā ca lomaśā / sthūlā toyaphalā caiva hastidantaphalā muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एर्वारुकं पित्तहरं सुशीतलं मूत्रामयघ्नं मधुरं रुचिप्रदम् । संतापमूर्छापहरं सुतृप्तिदं वातप्रकोपाय घनं तु सेवितम्
ervārukaṃ pittaharaṃ suśītalaṃ mūtrāmayaghnaṃ madhuraṃ rucipradam / saṃtāpamūrchāpaharaṃ sutṛptidaṃ vātaprakopāya ghanaṃ tu sevitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वालुकी बहुफला स्निग्धफला क्षेत्रकर्कटी क्षेत्ररुहा । मधुरफला शारदिका क्षुद्रेर्वारुश् च पीतपुष्पिका
atha vālukī bahuphalā snigdhaphalā kṣetrakarkaṭī kṣetraruhā / madhuraphalā śāradikā kṣudrervāruś ca pītapuṣpikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वालुकी मधुरा शीताध्मानहृच् च श्रमापहा । पित्तास्रशमनी रुच्या कुरुते कासपीनसौ
vālukī madhurā śītādhmānahṛc ca śramāpahā / pittāsraśamanī rucyā kurute kāsapīnasau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वालुकानि च सर्वाणि दुर्जराणि गुरूणि च । मन्दानलं प्रकुर्वन्ति वातरक्तहराणि च
vālukāni ca sarvāṇi durjarāṇi gurūṇi ca / mandānalaṃ prakurvanti vātaraktaharāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्याद् वालुकी शरदि वर्षजदोषकर्त्री हेमन्तजा तु खलु पित्तहरा च रुच्या । क्षिप्रं करोति खलु पीनसम् अर्धपक्वा पक्वा त्व् अतीव मधुरा कफकारिणी च
syād vālukī śaradi varṣajadoṣakartrī hemantajā tu khalu pittaharā ca rucyā / kṣipraṃ karoti khalu pīnasam ardhapakvā pakvā tv atīva madhurā kaphakāriṇī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चीनकर्कटिका ज्ञेया बीजकर्कटिका तथा । सुदीर्घा राजिलफला बाणैः कुलककर्कटी
cīnakarkaṭikā jñeyā bījakarkaṭikā tathā / sudīrghā rājilaphalā bāṇaiḥ kulakakarkaṭī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चीनकर्कटिका रुच्या शिशिरा पित्तनाशनी । मधुरा तृप्तिदा हृद्या दाहशोषापहारिणी
cīnakarkaṭikā rucyā śiśirā pittanāśanī / madhurā tṛptidā hṛdyā dāhaśoṣāpahāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात् चिर्भिटा सुचित्रा चित्रफला क्षेत्रचिर्भिटा पाण्डुफला । पथ्या च रोचनफला चिर्भिटिका कर्कटिका ग्रहसंख्या
syāt cirbhiṭā sucitrā citraphalā kṣetracirbhiṭā pāṇḍuphalā / pathyā ca rocanaphalā cirbhiṭikā karkaṭikā grahasaṃkhyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाल्ये तिक्ता चिर्भिटा किंचिद् अम्ला गौल्योपेता दीपनी सा च पाके । शुष्का रूक्षा श्लेष्मवातारुचिघ्नी जाड्यघ्नी सा रोचनी दीपनी च
bālye tiktā cirbhiṭā kiṃcid amlā gaulyopetā dīpanī sā ca pāke / śuṣkā rūkṣā śleṣmavātārucighnī jāḍyaghnī sā rocanī dīpanī ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशाण्डुली बहुफला तण्डुली क्षेत्रसम्भवा । क्षुद्राम्ला लोमशफला धूम्रवृत्तफला च सा
śaśāṇḍulī bahuphalā taṇḍulī kṣetrasambhavā / kṣudrāmlā lomaśaphalā dhūmravṛttaphalā ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शशाण्डुली तिक्तकटुश् च कोमला कट्वम्लयुक्ता जरठा कफापहा । पाके तु साम्ला मधुरा विदाहकृत् कफश् च शुष्का रुचिकृच् च दीपनी
śaśāṇḍulī tiktakaṭuś ca komalā kaṭvamlayuktā jaraṭhā kaphāpahā / pāke tu sāmlā madhurā vidāhakṛt kaphaś ca śuṣkā rucikṛc ca dīpanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुडुहुञ्ची श्रीफलिका प्रतिपत्त्रफला च सा । शुभ्रवी कारवी चैव प्रोक्ता बहुफला तथा
kuḍuhuñcī śrīphalikā pratipattraphalā ca sā / śubhravī kāravī caiva proktā bahuphalā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुद्रकारलिका प्रोक्ता ज्ञेया कन्दलता तथा । क्षुद्रादिकारवल्ली च प्रोक्ता सा च नवाह्वया
kṣudrakāralikā proktā jñeyā kandalatā tathā / kṣudrādikāravallī ca proktā sā ca navāhvayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुडुहुञ्ची कटुर् उष्णा तिक्ता रुचिकारिणी च दीपनदा । रक्तानिलदोषकरी पथ्यापि च सा फले प्रोक्ता
kuḍuhuñcī kaṭur uṣṇā tiktā rucikāriṇī ca dīpanadā / raktāniladoṣakarī pathyāpi ca sā phale proktā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारलीकन्दम् अर्शोघ्नं मलरोधविशोधनम् । योनिनिर्गतदोषघ्नं गर्भस्रावविषापहम्
kāralīkandam arśoghnaṃ malarodhaviśodhanam / yoninirgatadoṣaghnaṃ garbhasrāvaviṣāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मूलकन्दफलपत्त्रसुन्दरक्रमनामतद्गुणनिरूपणोल्वणम् । अवलोक्य वर्गम् इमम् आमयोचिताम् अगदप्रयुक्तिम् अवबुध्यतां बुधः
iti mūlakandaphalapattrasundarakramanāmatadguṇanirūpaṇolvaṇam / avalokya vargam imam āmayocitām agadaprayuktim avabudhyatāṃ budhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दाग्निम् अरोचकिनं ये ऽपि शिलाम् आशयन्ति निजशक्त्या । तेषां शाकानाम् अयम् आश्रयभूः शाकवर्ग इति कथितः
mandāgnim arocakinaṃ ye 'pi śilām āśayanti nijaśaktyā / teṣāṃ śākānām ayam āśrayabhūḥ śākavarga iti kathitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लब्धान्यो ऽन्यसहायवैद्यककुलाच् छङ्काकलङ्कापनुत् दस्रैक्यावतरो ऽयम् इत्य् अविरतं सन्तः प्रशंसन्ति यम् । तस्य श्रीनृहरेः कृताव् अवसितो यो मलकादिर् महान् वर्गो ऽसाव् अभिधानकोशपरिषच्चूडामणौ सप्तमः
labdhānyo 'nyasahāyavaidyakakulāc chaṅkākalaṅkāpanut dasraikyāvataro 'yam ity avirataṃ santaḥ praśaṃsanti yam / tasya śrīnṛhareḥ kṛtāv avasito yo malakādir mahān vargo 'sāv abhidhānakośapariṣaccūḍāmaṇau saptamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.