Naragari: Rajanighantu 9

प्रभद्रः पञ्चधा प्रोक्तः काश्मर्यो लघुपूर्वकः । द्विर् अग्निमन्थः श्योनाकद्वितयं चाजशृङ्गिका

prabhadraḥ pañcadhā proktaḥ kāśmaryo laghupūrvakaḥ / dvir agnimanthaḥ śyonākadvitayaṃ cājaśṛṅgikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्मर्याश्मन्तकश् चाथ कर्णिकारद्वयं तथा । वृश्चिकाली च कुटजस् तद्बीजं च शिरीषकः

kāśmaryāśmantakaś cātha karṇikāradvayaṃ tathā / vṛścikālī ca kuṭajas tadbījaṃ ca śirīṣakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जः षड्विधो ऽङ्कोलो नीलः सर्जाश्वकर्णकौ । तालः श्रीतालहिन्तालमाडास् तूलस् तमालकः

karañjaḥ ṣaḍvidho 'ṅkolo nīlaḥ sarjāśvakarṇakau / tālaḥ śrītālahintālamāḍās tūlas tamālakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विधः कदम्बो ऽथ वानीरः कुम्भिवेतसः । धवश् च धन्वनो भूर्जस् तिनिशश् च ततो ऽर्जुनः

caturvidhaḥ kadambo 'tha vānīraḥ kumbhivetasaḥ / dhavaś ca dhanvano bhūrjas tiniśaś ca tato 'rjunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिद्रुदग्धाशाखोटाः शाको ऽथो शिंशपात्रयम् । असनत्रयं च वरुणः पुत्रजीवश् च पिण्डिका

haridrudagdhāśākhoṭāḥ śāko 'tho śiṃśapātrayam / asanatrayaṃ ca varuṇaḥ putrajīvaś ca piṇḍikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारस्करो ऽथ कटभ्यौ क्षवको देवसर्षपः । डहुर् विकङ्कतश् चेति स्वराब्धिगणिताः क्रमात्

kāraskaro 'tha kaṭabhyau kṣavako devasarṣapaḥ / ḍahur vikaṅkataś ceti svarābdhigaṇitāḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ निगदितः प्रभद्रः पिचुमन्दः पारिभद्रको निम्बः । काकफलः कीरेष्टो नेतारिष्टश् च सर्वतोभद्रः

atha nigaditaḥ prabhadraḥ picumandaḥ pāribhadrako nimbaḥ / kākaphalaḥ kīreṣṭo netāriṣṭaś ca sarvatobhadraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धमनो विशीर्णपर्णः पवनेष्टः पीतसारकः शीतः । वरतिक्तो ऽरिष्टफलो ज्येष्ठामालकश् च हिङ्गुनिर्यासः

dhamano viśīrṇaparṇaḥ pavaneṣṭaḥ pītasārakaḥ śītaḥ / varatikto 'riṣṭaphalo jyeṣṭhāmālakaś ca hiṅguniryāsaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छर्दनश् चाग्निधमनो ज्ञेया नाम्नां तु विंशतिः

chardanaś cāgnidhamano jñeyā nāmnāṃ tu viṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभद्रकः प्रभवति शीततिक्तकः कफव्रणकृमिवमिशोफशान्तये । बलासभिद् बहुविषपित्तदोषजिद् विशेषतो हृदयविदाहशान्तिकृत्

prabhadrakaḥ prabhavati śītatiktakaḥ kaphavraṇakṛmivamiśophaśāntaye / balāsabhid bahuviṣapittadoṣajid viśeṣato hṛdayavidāhaśāntikṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानिम्बो मदोद्रेकः कार्मुकः केशमुष्टिकः । काकाण्डो रम्यको ऽक्षीरो महातिक्तो हिमद्रुमः

mahānimbo madodrekaḥ kārmukaḥ keśamuṣṭikaḥ / kākāṇḍo ramyako 'kṣīro mahātikto himadrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महानिम्बस् तु शिशिरः कषायः कटुतिक्तकः । अस्रदाहबलासघ्नो विषमज्वरनाशनः

mahānimbas tu śiśiraḥ kaṣāyaḥ kaṭutiktakaḥ / asradāhabalāsaghno viṣamajvaranāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैडर्यो ऽन्यो महानिम्बो रामणो रमणस् तथा । गिरिनिम्बो महारिष्टः शुक्लशालः कफाह्वयः

kaiḍaryo 'nyo mahānimbo rāmaṇo ramaṇas tathā / girinimbo mahāriṣṭaḥ śuklaśālaḥ kaphāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैडर्यः कटुकस् तिक्तः कषायः शीतलो लघुः । संतापशोषकुष्ठास्रकृमिभूतविषापहः

kaiḍaryaḥ kaṭukas tiktaḥ kaṣāyaḥ śītalo laghuḥ / saṃtāpaśoṣakuṣṭhāsrakṛmibhūtaviṣāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूनिम्बो नार्यतिक्तः स्यात् कैरातो रामसेनकः । कैराततिक्तको हैमः काण्डतिक्तः किरातकः

bhūnimbo nāryatiktaḥ syāt kairāto rāmasenakaḥ / kairātatiktako haimaḥ kāṇḍatiktaḥ kirātakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूनिम्बो वातलस् तिक्तः कफपित्तज्वरापहः । व्रणसंरोपणः पथ्यः कुष्ठकण्डूतिशोफनुत्

bhūnimbo vātalas tiktaḥ kaphapittajvarāpahaḥ / vraṇasaṃropaṇaḥ pathyaḥ kuṣṭhakaṇḍūtiśophanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेपालनिम्बो नैपालस् तृणनिम्बो ज्वरान्तकः । नाडीतिक्तो ऽर्धतिक्तश् च निद्रारिः संनिपातहा

nepālanimbo naipālas tṛṇanimbo jvarāntakaḥ / nāḍītikto 'rdhatiktaś ca nidrāriḥ saṃnipātahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नेपालनिम्बः शीतोष्णो योगवाही लघुस् तथा । तिक्तो ऽतिकफपित्तास्रशोफतृष्णाज्वरापहः

nepālanimbaḥ śītoṣṇo yogavāhī laghus tathā / tikto 'tikaphapittāsraśophatṛṣṇājvarāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्डूलः कृष्णगर्भश् च सोमवल्कप्रचेतसी । भद्रावती महाकुम्भी कैडर्यो रामसेनकः

kaṇḍūlaḥ kṛṣṇagarbhaś ca somavalkapracetasī / bhadrāvatī mahākumbhī kaiḍaryo rāmasenakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदा चोग्रगन्धश् च भद्रा रञ्जनकस् तथा । कुम्भी च लघुकाश्मर्यः श्रीपर्णी च त्रिपञ्चधा

kumudā cogragandhaś ca bhadrā rañjanakas tathā / kumbhī ca laghukāśmaryaḥ śrīparṇī ca tripañcadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कट्फलः कटुर् उष्णश् च कासश्वासज्वरापहः । उग्रदाहहरो रुच्यो मुखरोगशमप्रदः

kaṭphalaḥ kaṭur uṣṇaś ca kāsaśvāsajvarāpahaḥ / ugradāhaharo rucyo mukharogaśamapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निमन्थो ऽग्निमथनः तर्कारी वैजयन्तिका । वह्निमन्थो ऽरणी केतुः श्रीपर्णी कर्णिका जया । नादेयी विजयानन्ता नदी यावत् त्रयोदश

agnimantho 'gnimathanaḥ tarkārī vaijayantikā / vahnimantho 'raṇī ketuḥ śrīparṇī karṇikā jayā / nādeyī vijayānantā nadī yāvat trayodaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तर्कारी कटुर् उष्णा च तिक्तानिलकफापहा । शोफश्लेष्माग्निमान्द्यार्शोविड्बन्धाध्माननाशनी

tarkārī kaṭur uṣṇā ca tiktānilakaphāpahā / śophaśleṣmāgnimāndyārśoviḍbandhādhmānanāśanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुद्राग्निमन्थस् तपनो विजया गणिकारिका । अरणिर् लघुमन्थश् च तेजोवृक्षस् तनुत्वचा

kṣudrāgnimanthas tapano vijayā gaṇikārikā / araṇir laghumanthaś ca tejovṛkṣas tanutvacā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निमन्थद्वयं चैव तुल्यं वीर्यरसादिषु । तत्प्रयोगानुसारेण योजयेत् स्वमनीषया

agnimanthadvayaṃ caiva tulyaṃ vīryarasādiṣu / tatprayogānusāreṇa yojayet svamanīṣayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्योनाकः शुकनासश् च कट्वङ्गो ऽथ कटंभरः । मयूरजङ्घो ऽरलुकः प्रियजीवः कुटन्नटः

śyonākaḥ śukanāsaś ca kaṭvaṅgo 'tha kaṭaṃbharaḥ / mayūrajaṅgho 'ralukaḥ priyajīvaḥ kuṭannaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्योनाकः पृथुशिम्बो ऽन्यो भल्लको दीर्घवृन्तकः । पोतवृक्षश् च टेण्टूको भूतसारो मुनिद्रुमः

śyonākaḥ pṛthuśimbo 'nyo bhallako dīrghavṛntakaḥ / potavṛkṣaś ca ṭeṇṭūko bhūtasāro munidrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःसारः फल्गुवृन्ताकः पूतिपत्त्रो वसन्तकः । मण्डूकपर्णः पीताङ्गो जम्बूकः पीतपादकः

niḥsāraḥ phalguvṛntākaḥ pūtipattro vasantakaḥ / maṇḍūkaparṇaḥ pītāṅgo jambūkaḥ pītapādakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वातारिः पीतकः शोणः कुटनश् च विरेचनः । भ्रमरेष्टो बर्हिजङ्घो नेत्रनेत्रमिताभिधः

vātāriḥ pītakaḥ śoṇaḥ kuṭanaś ca virecanaḥ / bhramareṣṭo barhijaṅgho netranetramitābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्योनाकयुगलं तिक्तं शीतलं च त्रिदोषजित् । पित्तश्लेष्मातिसारघ्नं संनिपातज्वरापहम्

śyonākayugalaṃ tiktaṃ śītalaṃ ca tridoṣajit / pittaśleṣmātisāraghnaṃ saṃnipātajvarāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

टेण्टुफलं कटूष्णं च कफवातहरं लघु । दीपनं पाचनं हृद्यं रुचिकृल् लवणाम्लकम्

ṭeṇṭuphalaṃ kaṭūṣṇaṃ ca kaphavātaharaṃ laghu / dīpanaṃ pācanaṃ hṛdyaṃ rucikṛl lavaṇāmlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजशृङ्गी मेषशृङ्गी वर्तिका सर्पदंष्ट्रिका । चक्षुष्या तिक्तदुग्धा च पुत्रश्रेणी विषाणिका

ajaśṛṅgī meṣaśṛṅgī vartikā sarpadaṃṣṭrikā / cakṣuṣyā tiktadugdhā ca putraśreṇī viṣāṇikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजशृङ्गी कटुस् तिक्ता कफार्शःशूलशोफजित् । चक्षुष्या श्वासहृद्रोगविषकासातिकुष्ठजित्

ajaśṛṅgī kaṭus tiktā kaphārśaḥśūlaśophajit / cakṣuṣyā śvāsahṛdrogaviṣakāsātikuṣṭhajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजशृङ्गीफलं तिक्तं कटूष्णं कफवातजित् । जठरानलकृत् हृद्यं रुचिरं लवणाम्लकम्

ajaśṛṅgīphalaṃ tiktaṃ kaṭūṣṇaṃ kaphavātajit / jaṭharānalakṛt hṛdyaṃ ruciraṃ lavaṇāmlakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात् काश्मर्यः काश्मरी कृष्णवृन्ता हीरा भद्रा सर्वतोभद्रिका च । श्रीपर्णी स्यात् सिन्धुपर्णी सुभद्रा कम्भारी सा कट्फला भद्रपर्णी

syāt kāśmaryaḥ kāśmarī kṛṣṇavṛntā hīrā bhadrā sarvatobhadrikā ca / śrīparṇī syāt sindhuparṇī subhadrā kambhārī sā kaṭphalā bhadraparṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदा च गोपभद्रा विदारिणी क्षीरिणी महाभद्रा । मधुपर्णी स्वभद्रा कृष्णा श्वेता च रोहिणी गृष्टिः

kumudā ca gopabhadrā vidāriṇī kṣīriṇī mahābhadrā / madhuparṇī svabhadrā kṛṣṇā śvetā ca rohiṇī gṛṣṭiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलत्वचा मधुमती सुफला मेदिनी महाकुमुदा । सुदृढत्वचा च कथिता विज्ञेयोनत्रिंशतिर् नाम्नाम्

sthūlatvacā madhumatī suphalā medinī mahākumudā / sudṛḍhatvacā ca kathitā vijñeyonatriṃśatir nāmnām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काश्मरी कटुका तिक्ता गुरूष्णा कफशोफनुत् । त्रिदोषविषदाहार्तिज्वरतृष्णास्रदोषजित्

kāśmarī kaṭukā tiktā gurūṣṇā kaphaśophanut / tridoṣaviṣadāhārtijvaratṛṣṇāsradoṣajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मन्तकश् चेन्दुकश् च कुद्दालश् चाम्लपत्त्रकः । श्लक्ष्णत्वक् पीलुपत्त्रश् च स्मृतो यमलपत्त्रकः

aśmantakaś cendukaś ca kuddālaś cāmlapattrakaḥ / ślakṣṇatvak pīlupattraś ca smṛto yamalapattrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मान्तकेन्दुशफरी शिलान्तश् चाम्बुदः स्मृतः । पाषाणान्तक इत्य् उक्तो वह्निचन्द्रमिताह्वयः

aśmāntakenduśapharī śilāntaś cāmbudaḥ smṛtaḥ / pāṣāṇāntaka ity ukto vahnicandramitāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्मन्तकः स्यान् मधुरः कषायः सुशीतलः पित्तहरः प्रमेहजित् । विदाहतृष्णाविषमज्वरापहो विषार्तिविच्छर्दिहरश् च भूतजित्

aśmantakaḥ syān madhuraḥ kaṣāyaḥ suśītalaḥ pittaharaḥ pramehajit / vidāhatṛṣṇāviṣamajvarāpaho viṣārtivicchardiharaś ca bhūtajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ भवति कर्णिकारो राजतरुः प्रग्रहश् च कृतमालः । सुफलश् च परिव्याधो व्याधिरिपुः पङ्क्तिबीजको वसुसंज्ञः

atha bhavati karṇikāro rājataruḥ pragrahaś ca kṛtamālaḥ / suphalaś ca parivyādho vyādhiripuḥ paṅktibījako vasusaṃjñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकारो रसे तिक्तः कटूष्णः कफशूलहृत् । उदरकृमिमेहघ्नो व्रणगुल्मनिवारणः

karṇikāro rase tiktaḥ kaṭūṣṇaḥ kaphaśūlahṛt / udarakṛmimehaghno vraṇagulmanivāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरग्वधो ऽन्यो मन्थानो रोचनश् चतुरङ्गुलः । आरेवतो दीर्घफलो व्याधिघातो नृपद्रुमः

āragvadho 'nyo manthāno rocanaś caturaṅgulaḥ / ārevato dīrghaphalo vyādhighāto nṛpadrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमपुष्पो राजतरुः कण्डूघ्नश् च ज्वरान्तकः । अरुजः स्वर्णपुष्पश् च स्वर्णद्रुः कुष्ठसूदनः

hemapuṣpo rājataruḥ kaṇḍūghnaś ca jvarāntakaḥ / arujaḥ svarṇapuṣpaś ca svarṇadruḥ kuṣṭhasūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णाभरणकः प्रोक्तो महाराजद्रुमः स्मृतः । कर्णिकारो महादिः स्यात् प्रोक्तश् चैकोनविंशतिः

karṇābharaṇakaḥ prokto mahārājadrumaḥ smṛtaḥ / karṇikāro mahādiḥ syāt proktaś caikonaviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरग्वधो ऽतिमधुरः शीतः शूलापहारकः । ज्वरकण्डूकुष्ठमेहकफविष्टम्भनाशनः

āragvadho 'timadhuraḥ śītaḥ śūlāpahārakaḥ / jvarakaṇḍūkuṣṭhamehakaphaviṣṭambhanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृश्चिकाली विषाणी च विषघ्नी नेत्ररोगहा । उष्ट्रिकाप्य् अलिपर्णी च दक्षिणावर्त्तकी तथा

vṛścikālī viṣāṇī ca viṣaghnī netrarogahā / uṣṭrikāpy aliparṇī ca dakṣiṇāvarttakī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिकाप्य् आगमावर्त्ता देवलाङ्गुलिका तथा । करभा भूरिदुग्धा च कर्कशा चामरा च सा

kalikāpy āgamāvarttā devalāṅgulikā tathā / karabhā bhūridugdhā ca karkaśā cāmarā ca sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णपुष्पा युग्मफला तथा क्षीरविषाणिका । प्रोक्ता भासुरपुष्पा च वसुचन्द्रसमाह्वया

svarṇapuṣpā yugmaphalā tathā kṣīraviṣāṇikā / proktā bhāsurapuṣpā ca vasucandrasamāhvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृश्चिकाली कटुस् तिक्ता सोष्णा हृद्वक्त्रशुद्धिकृत् । रक्तपित्तहरा बल्या विबन्धारोचकापहा

vṛścikālī kaṭus tiktā soṣṇā hṛdvaktraśuddhikṛt / raktapittaharā balyā vibandhārocakāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटजः कौटजः शक्रो वत्सको गिरिमल्लिका । कलिङ्गो मल्लिकापुष्पः प्रावृष्यः शक्रपादपः

kuṭajaḥ kauṭajaḥ śakro vatsako girimallikā / kaliṅgo mallikāpuṣpaḥ prāvṛṣyaḥ śakrapādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वरतिक्तो यवफलः संग्राही पाण्डुरद्रुमः । प्रावृषेण्यो महागन्धः स्यात् पञ्चदशधाभिधः

varatikto yavaphalaḥ saṃgrāhī pāṇḍuradrumaḥ / prāvṛṣeṇyo mahāgandhaḥ syāt pañcadaśadhābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटजः कटुतिक्तोष्णः कषायश् चातिसारजित् । तत्रासितो ऽस्रपित्तघ्नस् त्वग्दोषार्शोनिकृन्तनः

kuṭajaḥ kaṭutiktoṣṇaḥ kaṣāyaś cātisārajit / tatrāsito 'srapittaghnas tvagdoṣārśonikṛntanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रयवा तु शक्राह्वा शक्रबीजानि वत्सकः । तथा वत्सकबीजानि भद्रजा कुटजाफलम्

indrayavā tu śakrāhvā śakrabījāni vatsakaḥ / tathā vatsakabījāni bhadrajā kuṭajāphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेया भद्रयवा चैव बीजान्ता कुटजाभिधा । तथा कलिङ्गबीजानि पर्यायैर् दशधाभिधा

jñeyā bhadrayavā caiva bījāntā kuṭajābhidhā / tathā kaliṅgabījāni paryāyair daśadhābhidhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रयवा कटुस् तिक्ता शीता कफवातरक्तपित्तहरा । दाहातिसारशमनो नानाज्वरदोषशूलमूलघ्नी

indrayavā kaṭus tiktā śītā kaphavātaraktapittaharā / dāhātisāraśamano nānājvaradoṣaśūlamūlaghnī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषः शीतपुष्पश् च भण्डिको मृदुपुष्पकः । शुकेष्टो बर्हिपुष्पश् च विषहन्ता सुपुष्पकः

śirīṣaḥ śītapuṣpaś ca bhaṇḍiko mṛdupuṣpakaḥ / śukeṣṭo barhipuṣpaś ca viṣahantā supuṣpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्दानकः शुकतरुर् ज्ञेयो लोमशपुष्पकः । कपीतनः कलिङ्गश् च श्यामलः शङ्खिनीफलः । मधुपुष्पस् तथा वृत्तपुष्पः सप्तदशाह्वयः

uddānakaḥ śukatarur jñeyo lomaśapuṣpakaḥ / kapītanaḥ kaliṅgaś ca śyāmalaḥ śaṅkhinīphalaḥ / madhupuṣpas tathā vṛttapuṣpaḥ saptadaśāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिरीषः कटुकः शीतो विषवातहरः परः । पामासृक्कुष्ठकण्डूतित्वग्दोषस्य विनाशनः

śirīṣaḥ kaṭukaḥ śīto viṣavātaharaḥ paraḥ / pāmāsṛkkuṣṭhakaṇḍūtitvagdoṣasya vināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जो नक्तमालश् च पूतिकश् चिरबिल्वकः । पूतिपर्णो वृद्धफलो रोचनश् च प्रकीर्यकः

karañjo naktamālaś ca pūtikaś cirabilvakaḥ / pūtiparṇo vṛddhaphalo rocanaś ca prakīryakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जः कटुर् उष्णश् च चक्षुष्यो वातनाशनः । तस्य स्नेहो ऽतिस्निग्धश् च वातघ्नः स्थिरदीप्तिदः

karañjaḥ kaṭur uṣṇaś ca cakṣuṣyo vātanāśanaḥ / tasya sneho 'tisnigdhaś ca vātaghnaḥ sthiradīptidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो घृतकरञ्जः स्यात् प्रकीर्यो घृतपर्णकः । स्निग्धपत्रस् तपस्वी च विषारिश् च विरोचनः

anyo ghṛtakarañjaḥ syāt prakīryo ghṛtaparṇakaḥ / snigdhapatras tapasvī ca viṣāriś ca virocanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतकरञ्जः कटूष्णो वातहृद् व्रणनाशनः । सर्वत्वग्दोषशमनो विषस्पर्शविनाशनः

ghṛtakarañjaḥ kaṭūṣṇo vātahṛd vraṇanāśanaḥ / sarvatvagdoṣaśamano viṣasparśavināśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयो महाकरञ्जो ऽन्यः षड्ग्रन्थो हस्तिचारिणी । उदकीर्या विषघ्नी च काकघ्नी मदहस्तिनी । अङ्गारवल्ली शार्ङ्गेष्टा मधुसत्तावमायिनी

jñeyo mahākarañjo 'nyaḥ ṣaḍgrantho hasticāriṇī / udakīryā viṣaghnī ca kākaghnī madahastinī / aṅgāravallī śārṅgeṣṭā madhusattāvamāyinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हस्तिरोहणकश् चैव ज्ञेयो हस्तिकरञ्जकः । सुमनाः काकभाण्डी च मदमत्तश् च षोडश

hastirohaṇakaś caiva jñeyo hastikarañjakaḥ / sumanāḥ kākabhāṇḍī ca madamattaś ca ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाकरञ्जस् तीक्ष्णोष्णः कटुको विषनाशनः । कण्डूविचर्चिकाकुष्ठत्वग्दोषव्रणनाशनः

mahākarañjas tīkṣṇoṣṇaḥ kaṭuko viṣanāśanaḥ / kaṇḍūvicarcikākuṣṭhatvagdoṣavraṇanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकीर्यो रजनीपुष्पः सुमनाः पूतिकर्णिकः । पूतिकरञ्जः कैडर्यः कलिमालश् च सप्तधा

prakīryo rajanīpuṣpaḥ sumanāḥ pūtikarṇikaḥ / pūtikarañjaḥ kaiḍaryaḥ kalimālaś ca saptadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यो गुच्छकरञ्जः स्निग्धदलो गुच्छपुच्छको नन्दी । गुच्छी च मातृनन्दी सानन्दो दन्तधावनो वसवः

anyo gucchakarañjaḥ snigdhadalo gucchapucchako nandī / gucchī ca mātṛnandī sānando dantadhāvano vasavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करञ्जः कटुतिक्तोष्णो विषवातार्तिकृन्तनः । कण्डूविचर्चिकाकुष्ठस्पर्शत्वग्दोषनाशनः

karañjaḥ kaṭutiktoṣṇo viṣavātārtikṛntanaḥ / kaṇḍūvicarcikākuṣṭhasparśatvagdoṣanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रीठाकरञ्जकस् त्व् अन्यो गुच्छलो गुच्छपुष्पकः । रीठा गुच्छफलो ऽरिष्टो मङ्गल्यः कुम्भबीजकः । प्रकीर्यः सोमवल्कश् च फेनिलो रुद्रसंज्ञकः

rīṭhākarañjakas tv anyo gucchalo gucchapuṣpakaḥ / rīṭhā gucchaphalo 'riṣṭo maṅgalyaḥ kumbhabījakaḥ / prakīryaḥ somavalkaś ca phenilo rudrasaṃjñakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रीठाकरञ्जस् तिक्तोष्णः कटुः स्निग्धश् च वातजित् । कफघ्नः कुष्ठकण्डूतिविषविस्फोटनाशनः

rīṭhākarañjas tiktoṣṇaḥ kaṭuḥ snigdhaś ca vātajit / kaphaghnaḥ kuṣṭhakaṇḍūtiviṣavisphoṭanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कोलः कोठरो रेची गूढपत्रो निकोचकः । गुप्तस्नेहः पीतसारो मदनो गूढमल्लिका

aṅkolaḥ koṭharo recī gūḍhapatro nikocakaḥ / guptasnehaḥ pītasāro madano gūḍhamallikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतस् ताम्रफलो ज्ञेयो दीर्घकालो गुणाढ्यकः । कोलः कोलम्बकर्णश् च गन्धपुष्पश् च रोचनः । विज्ञानतैलगर्भश् च स्मृतिसंख्याभिधा स्मृतः

pītas tāmraphalo jñeyo dīrghakālo guṇāḍhyakaḥ / kolaḥ kolambakarṇaś ca gandhapuṣpaś ca rocanaḥ / vijñānatailagarbhaś ca smṛtisaṃkhyābhidhā smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कोलः कटुकः स्निग्धो विषलूतादिदोषनुत् । कफानिलहरः सूतशुद्धिकृत् रेचनीयकः

aṅkolaḥ kaṭukaḥ snigdho viṣalūtādidoṣanut / kaphānilaharaḥ sūtaśuddhikṛt recanīyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलस् तु नीलवृक्षो वातारिः शोफनाशनो नखनामा । नखवृक्षश् च नखालुर् नखप्रियो दिग्गजेन्द्रमितसंज्ञः

nīlas tu nīlavṛkṣo vātāriḥ śophanāśano nakhanāmā / nakhavṛkṣaś ca nakhālur nakhapriyo diggajendramitasaṃjñaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलवृक्षस् तु कटुकः कषायोष्णो लघुस् तथा । वातामयप्रशमनो नानाश्वयथुनाशनः

nīlavṛkṣas tu kaṭukaḥ kaṣāyoṣṇo laghus tathā / vātāmayapraśamano nānāśvayathunāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्जः सर्जरसः शालः कालकुटो रजोद्भवः । वल्लीवृक्षश् चीरपर्णो रालः कार्श्यो ऽजकर्णकः

sarjaḥ sarjarasaḥ śālaḥ kālakuṭo rajodbhavaḥ / vallīvṛkṣaś cīraparṇo rālaḥ kārśyo 'jakarṇakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्तकर्णः कषायी च ललनो गन्धवृक्षकः । वंशश् च शालनिर्यासो दिव्यसारः सुरेष्टकः । शूरो ऽग्निवल्लभश् चैव यक्षधूपः सुसिद्धकः

vastakarṇaḥ kaṣāyī ca lalano gandhavṛkṣakaḥ / vaṃśaś ca śālaniryāso divyasāraḥ sureṣṭakaḥ / śūro 'gnivallabhaś caiva yakṣadhūpaḥ susiddhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्जस् तु कटुतिक्तोष्णो हिमः स्निग्धो ऽतिसारजित् । पित्तास्रदोषकुष्ठघ्नः कण्डूविस्फोटवातजित्

sarjas tu kaṭutiktoṣṇo himaḥ snigdho 'tisārajit / pittāsradoṣakuṣṭhaghnaḥ kaṇḍūvisphoṭavātajit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरणद्रुमो ऽश्वकर्णस् तार्क्ष्यप्रसवश् च शस्यसंवरणः । धन्यश् च दीर्घपर्णः कुशिकतरुः कौशिकश् चापि

jaraṇadrumo 'śvakarṇas tārkṣyaprasavaś ca śasyasaṃvaraṇaḥ / dhanyaś ca dīrghaparṇaḥ kuśikataruḥ kauśikaś cāpi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वकर्णः कटुस् तिक्तः स्निग्धः पित्तास्रनाशनः । ज्वरविस्फोटकण्डूघ्नः शिरोदोषार्तिकृन्तनः

aśvakarṇaḥ kaṭus tiktaḥ snigdhaḥ pittāsranāśanaḥ / jvaravisphoṭakaṇḍūghnaḥ śirodoṣārtikṛntanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालस् तालद्रुमः पत्री दीर्घस्कन्धो ध्वजद्रुमः । तृणराजो मधुरसो मदाढ्यो दीर्घपादपः

tālas tāladrumaḥ patrī dīrghaskandho dhvajadrumaḥ / tṛṇarājo madhuraso madāḍhyo dīrghapādapaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चिरायुस् तरुराजश् च गजभक्ष्यो दृढच्छदः । दीर्घपत्रो गुच्छपत्रो ऽप्य् आसवद्रुश् च षोडश

cirāyus tarurājaś ca gajabhakṣyo dṛḍhacchadaḥ / dīrghapatro gucchapatro 'py āsavadruś ca ṣoḍaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालश् च मधुरः शीतपित्तदाहश्रमापहः । सरश् च कफपित्तघ्नो मदकृद् दाहशोषनुत्

tālaś ca madhuraḥ śītapittadāhaśramāpahaḥ / saraś ca kaphapittaghno madakṛd dāhaśoṣanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीतालो मधुतालश् च लक्ष्मीतालो मृदुच्छदः । विशालपत्रो लेखार्हो मसीलेख्यदलस् तथा । शिरालपत्रकश् चैव याम्योद्भूतो नवाह्वयः

śrītālo madhutālaś ca lakṣmītālo mṛducchadaḥ / viśālapatro lekhārho masīlekhyadalas tathā / śirālapatrakaś caiva yāmyodbhūto navāhvayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीतालो मधुरो ऽत्यन्तम् ईषच् चैव कषायकः । पित्तजित् कफकारी च वातम् ईषत् प्रकोपयेत्

śrītālo madhuro 'tyantam īṣac caiva kaṣāyakaḥ / pittajit kaphakārī ca vātam īṣat prakopayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिन्तालः स्थूलतालश् च वल्कपत्रो बृहद्दलः । गर्भस्रावी लतातालो भीषणो बहुकण्टकः

hintālaḥ sthūlatālaś ca valkapatro bṛhaddalaḥ / garbhasrāvī latātālo bhīṣaṇo bahukaṇṭakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरपत्रो द्विधालेख्यः शिरापत्रः स्थिराङ्घ्रिपः । अम्लसारो बृहत्तालः स्याच् चतुर्दशधाभिधः

sthirapatro dvidhālekhyaḥ śirāpatraḥ sthirāṅghripaḥ / amlasāro bṛhattālaḥ syāc caturdaśadhābhidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिन्तालो मधुराम्लश् च कफकृत् पित्तदाहनुत् । श्रमतृष्णापहारी च शिशिरो वातदोषनुत्

hintālo madhurāmlaś ca kaphakṛt pittadāhanut / śramatṛṣṇāpahārī ca śiśiro vātadoṣanut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माडो माडद्रुमो दीर्घो ध्वजवृक्षो वितानकः । मद्यद्रुमो मोहकारी मदद्रुर् ऋजुर् अङ्कधा

māḍo māḍadrumo dīrgho dhvajavṛkṣo vitānakaḥ / madyadrumo mohakārī madadrur ṛjur aṅkadhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माडस् तु शिशिरो रुच्यः कषायः पित्तदाहकृत् । तृष्णापहो मरुत्कारी श्रमहृत् श्लेष्मकारकः

māḍas tu śiśiro rucyaḥ kaṣāyaḥ pittadāhakṛt / tṛṣṇāpaho marutkārī śramahṛt śleṣmakārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूलं तूदं ब्रह्मकाष्ठं ब्राह्मणेष्टं च यूपकम् । ब्रह्मदारु सुपुष्पं च सुरूपं नीलवृन्तकम् । क्रमुकं विप्रकाष्ठं च मृदुसारं द्विभूमितम्

tūlaṃ tūdaṃ brahmakāṣṭhaṃ brāhmaṇeṣṭaṃ ca yūpakam / brahmadāru supuṣpaṃ ca surūpaṃ nīlavṛntakam / kramukaṃ viprakāṣṭhaṃ ca mṛdusāraṃ dvibhūmitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूलं तु मधुराम्लं स्यात् वातपित्तहरं सरम् । दाहप्रशमनं वृष्यं कषायं कफनाशनम्

tūlaṃ tu madhurāmlaṃ syāt vātapittaharaṃ saram / dāhapraśamanaṃ vṛṣyaṃ kaṣāyaṃ kaphanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमालो नीलतालः स्यात् कालस्कन्धस् तमालकः । नीलध्वजश् च तापिञ्छः कालतालो महाबलः

tamālo nīlatālaḥ syāt kālaskandhas tamālakaḥ / nīladhvajaś ca tāpiñchaḥ kālatālo mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमालो मधुरो बल्यो वृष्यश् च शिशिरो गुरुः । कफपित्ततृषादाहश्रमभ्रान्तिकरः परः

tamālo madhuro balyo vṛṣyaś ca śiśiro guruḥ / kaphapittatṛṣādāhaśramabhrāntikaraḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्बो वृत्तपुष्पश् च सुरभिर् ललनाप्रियः । कादम्बर्यः सिन्धुपुष्पो मदाढ्यः कर्णपूरकः

kadambo vṛttapuṣpaś ca surabhir lalanāpriyaḥ / kādambaryaḥ sindhupuṣpo madāḍhyaḥ karṇapūrakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कदम्बस् तिक्तकटुकः कषायो वातनाशनः । शीतलः कफपित्तार्तिनाशनः शुक्रवर्धनः

kadambas tiktakaṭukaḥ kaṣāyo vātanāśanaḥ / śītalaḥ kaphapittārtināśanaḥ śukravardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धाराकदम्बः प्रावृष्यः पुलकी भृङ्गवल्लभः । मेघागमप्रियो नीपः प्रावृषेण्यः कदम्बकः

dhārākadambaḥ prāvṛṣyaḥ pulakī bhṛṅgavallabhaḥ / meghāgamapriyo nīpaḥ prāvṛṣeṇyaḥ kadambakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूलीकदम्बः क्रमुकप्रसूनः परागपुष्पो बलभद्रसंज्ञकः । वसन्तपुष्पो मकरन्दवासो भृङ्गप्रियो रेणुकदम्बको ऽष्टौ

dhūlīkadambaḥ kramukaprasūnaḥ parāgapuṣpo balabhadrasaṃjñakaḥ / vasantapuṣpo makarandavāso bhṛṅgapriyo reṇukadambako 'ṣṭau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमीकदम्बो भूनिम्बो भूमिजो भृङ्गवल्लभः । लघुपुष्पो वृत्तपुष्पो विषघ्नो व्रणहारकः

bhūmīkadambo bhūnimbo bhūmijo bhṛṅgavallabhaḥ / laghupuṣpo vṛttapuṣpo viṣaghno vraṇahārakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिकदम्बाः कटुर् वर्ण्या विषशोफहरा हिमाः । कषायाः पित्तलास् तिक्ता वीर्यवृद्धिकराः पराः

trikadambāḥ kaṭur varṇyā viṣaśophaharā himāḥ / kaṣāyāḥ pittalās tiktā vīryavṛddhikarāḥ parāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानीरो वृत्तपुष्पश् च शाखालो जलवेतसः । व्याधिघातः परिव्याधो नादेयो जलसम्भवः

vānīro vṛttapuṣpaś ca śākhālo jalavetasaḥ / vyādhighātaḥ parivyādho nādeyo jalasambhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वानीरस् तिक्तशिशिरो रक्षोघ्नो व्रणशोधनः । पित्तास्रकफदोषघ्नः संग्राही च कषायकः

vānīras tiktaśiśiro rakṣoghno vraṇaśodhanaḥ / pittāsrakaphadoṣaghnaḥ saṃgrāhī ca kaṣāyakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुम्भी रोमालुविटपी रोमशः पर्पटद्रुमः । कुम्भी कटुः कषायोष्णो ग्राही वातकफापहः

kumbhī romāluviṭapī romaśaḥ parpaṭadrumaḥ / kumbhī kaṭuḥ kaṣāyoṣṇo grāhī vātakaphāpahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेतसो निचुलो ज्ञेयो वञ्जुलो दीर्घपत्रकः । कलनो मञ्जरीनम्रः सुषेणो गन्धपुष्पकः

vetaso niculo jñeyo vañjulo dīrghapatrakaḥ / kalano mañjarīnamraḥ suṣeṇo gandhapuṣpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेतसः कटुकः स्वादुः शीतो भूतविनाशनः । पित्तप्रकोपणो रुच्यो विज्ञेयो दीपनः परः । रक्तपित्तोद्भवं रोगं कुष्ठदोषं च नाशयेत्

vetasaḥ kaṭukaḥ svāduḥ śīto bhūtavināśanaḥ / pittaprakopaṇo rucyo vijñeyo dīpanaḥ paraḥ / raktapittodbhavaṃ rogaṃ kuṣṭhadoṣaṃ ca nāśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धवो दृढतरुर् गौरः कषायो मधुरत्वचः । शुक्लवृक्षः पाण्डुतरुर् धवलः पाण्डुरो नव

dhavo dṛḍhatarur gauraḥ kaṣāyo madhuratvacaḥ / śuklavṛkṣaḥ pāṇḍutarur dhavalaḥ pāṇḍuro nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धवः कषायः कटुकः कफघ्नो ऽनिलनाशनः । पित्तप्रकोपणो रुच्यो विज्ञेयो दीपनः परः

dhavaḥ kaṣāyaḥ kaṭukaḥ kaphaghno 'nilanāśanaḥ / pittaprakopaṇo rucyo vijñeyo dīpanaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वनो रक्तकुसुमो धनुवृक्षो महाबलः । रुजापहः पिच्छलको रूक्षः स्वादुफलश् च सः

dhanvano raktakusumo dhanuvṛkṣo mahābalaḥ / rujāpahaḥ picchalako rūkṣaḥ svāduphalaś ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्वनः कटुकोष्णश् च कषायः कफनाशनः । दाहशोषकरो ग्राही कण्ठामयशमप्रदः

dhanvanaḥ kaṭukoṣṇaś ca kaṣāyaḥ kaphanāśanaḥ / dāhaśoṣakaro grāhī kaṇṭhāmayaśamapradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्जो वल्कद्रुमो भुर्जः सुचर्मा भूर्जपत्रकः । चित्रत्वग् बिन्दुपत्रश् च रक्षापत्रो विचित्रकः । भूतघ्नो मृदुपत्रश् च शैलेन्द्रस्थो द्विभूमितः

bhūrjo valkadrumo bhurjaḥ sucarmā bhūrjapatrakaḥ / citratvag bindupatraś ca rakṣāpatro vicitrakaḥ / bhūtaghno mṛdupatraś ca śailendrastho dvibhūmitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूर्जः कटुकषायोष्णो भूतरक्षाकरः परः । त्रिदोषशमनः पथ्यो दुष्टकौटिल्यनाशनः

bhūrjaḥ kaṭukaṣāyoṣṇo bhūtarakṣākaraḥ paraḥ / tridoṣaśamanaḥ pathyo duṣṭakauṭilyanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिनिशः स्यन्दनश् चक्री शताङ्गः शकटो रथः । रथिको भस्मगर्भश् च मेषी जलधरो दश

tiniśaḥ syandanaś cakrī śatāṅgaḥ śakaṭo rathaḥ / rathiko bhasmagarbhaś ca meṣī jaladharo daśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिनिशस् तु कषायोष्णः कफरक्तातिसारजित् । ग्राहको दाहजननो वातामयहरः परः

tiniśas tu kaṣāyoṣṇaḥ kapharaktātisārajit / grāhako dāhajanano vātāmayaharaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनः शम्बरः पार्थश् चित्रयोधी धनंजयः । वैरान्तकः किरीटी च गाण्डीवी शिवमल्लकः

arjunaḥ śambaraḥ pārthaś citrayodhī dhanaṃjayaḥ / vairāntakaḥ kirīṭī ca gāṇḍīvī śivamallakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सव्यसाची नदीसर्जः कर्णारिः कुरुवीरकः । कौन्तेय इन्द्रसूनुश् च वीरद्रुः कृष्णसारथिः । पृथाजः फाल्गुनो धन्वी ककुभश् चैकविंशतिः

savyasācī nadīsarjaḥ karṇāriḥ kuruvīrakaḥ / kaunteya indrasūnuś ca vīradruḥ kṛṣṇasārathiḥ / pṛthājaḥ phālguno dhanvī kakubhaś caikaviṃśatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्जुनस् तु कषायोष्णः कफघ्नो व्रणनाशनः । पित्तश्रमतृषार्तिघ्नो मारुतामयकोपनः

arjunas tu kaṣāyoṣṇaḥ kaphaghno vraṇanāśanaḥ / pittaśramatṛṣārtighno mārutāmayakopanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिद्रुः पीतदारुः स्यात् पीतकाष्ठश् च पीतकः । कदम्बकः सुपुष्पश् च सुराह्वः पीतकद्रुमः

haridruḥ pītadāruḥ syāt pītakāṣṭhaś ca pītakaḥ / kadambakaḥ supuṣpaś ca surāhvaḥ pītakadrumaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिद्रुः शीतलस् तिक्तो मङ्गल्यः पित्तवान्तिजित् । अङ्गकान्तिकरो बल्यो नानात्वग्दोषनाशनः

haridruḥ śītalas tikto maṅgalyaḥ pittavāntijit / aṅgakāntikaro balyo nānātvagdoṣanāśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.