Vālmīki Rāmāyaṇa (critical edition) 7.24

निवर्तमानः संहृष्टो रावणः स दुरात्मवान् जह्रे पथि नरेन्द्रर्षिदेवगन्धर्वकन्यकाः

nivartamānaḥ saṃhṛṣṭo rāvaṇaḥ sa durātmavān jahre pathi narendrarṣidevagandharvakanyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्शनीयां हि यां रक्षः कन्यां स्त्रीं वाथ पश्यति हत्वा बन्धुजनं तस्या विमाने संन्यवेशयत्

darśanīyāṃ hi yāṃ rakṣaḥ kanyāṃ strīṃ vātha paśyati hatvā bandhujanaṃ tasyā vimāne saṃnyaveśayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र पन्नगयक्षाणां मानुषाणां च रक्षसाम् दैत्यानां दानवानां च कन्या जग्राह रावणः

tatra pannagayakṣāṇāṃ mānuṣāṇāṃ ca rakṣasām daityānāṃ dānavānāṃ ca kanyā jagrāha rāvaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीर्घकेश्यः सुचार्वङ्ग्यः पूर्णचन्द्रनिभाननाः शोकायत्तास् तरुण्यश् च समस्ता स्तननम्रिताः

dīrghakeśyaḥ sucārvaṅgyaḥ pūrṇacandranibhānanāḥ śokāyattās taruṇyaś ca samastā stananamritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यम् अग्न्यर्चिषां तत्र शोकाग्निभयसंभवम् प्रवेपमाना दुःखार्ता मुमुचुर् बाष्पजं जलम्

tulyam agnyarciṣāṃ tatra śokāgnibhayasaṃbhavam pravepamānā duḥkhārtā mumucur bāṣpajaṃ jalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासां निश्वसमानानां निश्वसैः संप्रदीपितम् अग्निहोत्रम् इवाभाति संनिरुद्धाग्निपुष्पकम्

tāsāṃ niśvasamānānāṃ niśvasaiḥ saṃpradīpitam agnihotram ivābhāti saṃniruddhāgnipuṣpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

का चिद् दध्यौ सुदुःखार्ता हन्याद् अपि हि माम् अयम् स्मृत्वा मातॄह् पितॄन् भ्रातॄन् पुत्रान् वै श्वशुरान् अपि दुःखशोकसमाविष्टा विलेपुः सहिताः स्त्रियः

kā cid dadhyau suduḥkhārtā hanyād api hi mām ayam smṛtvā mātṝh pitṝn bhrātṝn putrān vai śvaśurān api duḥkhaśokasamāviṣṭā vilepuḥ sahitāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथं नु खलु मे पुत्रः करिष्यति मया विना कथं माता कथं भ्राता निमग्नाः शोकसागरे

kathaṃ nu khalu me putraḥ kariṣyati mayā vinā kathaṃ mātā kathaṃ bhrātā nimagnāḥ śokasāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हा कथं नु करिष्यामि भर्तारं दैवतं विना मृत्यो प्रसीद याचे त्वां नय मां यमसादनम्

hā kathaṃ nu kariṣyāmi bhartāraṃ daivataṃ vinā mṛtyo prasīda yāce tvāṃ naya māṃ yamasādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं नु मे दुष्कृतं कर्म कृतं देहान्तरे पुरा ततो ऽस्मि धर्षितानेन पतिता शोकसागरे

kiṃ nu me duṣkṛtaṃ karma kṛtaṃ dehāntare purā tato 'smi dharṣitānena patitā śokasāgare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न खल्व् इदानीं पश्यामि दुःखस्यान्तम् इहात्मनः अहो धिन् मानुषांल् लोकान् नास्ति खल्व् अधमः परः

na khalv idānīṃ paśyāmi duḥkhasyāntam ihātmanaḥ aho dhin mānuṣāṃl lokān nāsti khalv adhamaḥ paraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् दुर्बला बलवता बान्धवा रावणेन मे उदितेनैव सूर्येण तारका इव नाशिताः

yad durbalā balavatā bāndhavā rāvaṇena me uditenaiva sūryeṇa tārakā iva nāśitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो सुबलवद् रक्षो वधोपायेषु रज्यते अहो दुर्वृत्तम् आत्मानं स्वयम् एव न बुध्यते

aho subalavad rakṣo vadhopāyeṣu rajyate aho durvṛttam ātmānaṃ svayam eva na budhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा सदृशस् तावद् विक्रमो ऽस्य दुरात्मनः इदं त्व् असदृशं कर्म परदाराभिमर्शनम्

sarvathā sadṛśas tāvad vikramo 'sya durātmanaḥ idaṃ tv asadṛśaṃ karma paradārābhimarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद् एष परख्यासु स्त्रीषु रज्यति दुर्मतिः तस्माद् धि स्त्रीकृतेनैव वधं प्राप्स्यति वारणः

yasmād eṣa parakhyāsu strīṣu rajyati durmatiḥ tasmād dhi strīkṛtenaiva vadhaṃ prāpsyati vāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शप्तः स्त्रीभिः स तु तदा हततेजाः सुनिष्प्रभ पतिव्रताभिः साध्वीभिः स्थिताभिः साधु वर्त्मनि

śaptaḥ strībhiḥ sa tu tadā hatatejāḥ suniṣprabha pativratābhiḥ sādhvībhiḥ sthitābhiḥ sādhu vartmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं विलपमानासु रावणो राक्षसाधिपः प्रविवेश पुरीं लङ्कां पूज्यमानो निशाचरैः

evaṃ vilapamānāsu rāvaṇo rākṣasādhipaḥ praviveśa purīṃ laṅkāṃ pūjyamāno niśācaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो राक्षसराजस्य स्वसा परमदुःखिता पादयोः पतिता तस्य वक्तुम् एवोपचक्रमे

tato rākṣasarājasya svasā paramaduḥkhitā pādayoḥ patitā tasya vaktum evopacakrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स्वसारम् उत्थाप्य रावणः परिसान्त्वयन् अब्रवीत् किम् इदं भद्रे वक्तुम् अर्हसि मे द्रुतम्

tataḥ svasāram utthāpya rāvaṇaḥ parisāntvayan abravīt kim idaṃ bhadre vaktum arhasi me drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा बाष्पपरिरुद्धाक्षी राक्षसी वाक्यम् अब्रवीत् हतास्मि विधवा राजंस् त्वया बलवता कृता

sā bāṣpapariruddhākṣī rākṣasī vākyam abravīt hatāsmi vidhavā rājaṃs tvayā balavatā kṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते विर्यात् त्वया राजन् दैत्या विनिहता रणे कालकेया इति ख्याता महाबलपराक्रमाः

ete viryāt tvayā rājan daityā vinihatā raṇe kālakeyā iti khyātā mahābalaparākramāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मे निहतो भर्ता गरीयाञ् जीविताद् अपि स त्वया दयितस् तत्र भ्रात्रा शत्रुसमेन वै

tatra me nihato bhartā garīyāñ jīvitād api sa tvayā dayitas tatra bhrātrā śatrusamena vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या त्वयास्मि हता राजन् स्वयम् एवेह बन्धुना दुःखं वैधव्यशब्दं च दत्तं भोक्ष्याम्य् अहं त्वया

yā tvayāsmi hatā rājan svayam eveha bandhunā duḥkhaṃ vaidhavyaśabdaṃ ca dattaṃ bhokṣyāmy ahaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननु नाम त्वया रक्ष्यो जामाता समरेष्व् अपि तं निहत्य रणे राजन् स्वयम् एव न लज्जसे

nanu nāma tvayā rakṣyo jāmātā samareṣv api taṃ nihatya raṇe rājan svayam eva na lajjase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्तस् तया रक्षो भगिन्या क्रोशमानया अब्रवीत् सान्त्वयित्वा तां सामपूर्वम् इदं वचः

evam uktas tayā rakṣo bhaginyā krośamānayā abravīt sāntvayitvā tāṃ sāmapūrvam idaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलं वत्से विषादेन न भेतव्यं च सर्वशः मानदानविशेषैस् त्वां तोषयिष्यामि नित्यशः

alaṃ vatse viṣādena na bhetavyaṃ ca sarvaśaḥ mānadānaviśeṣais tvāṃ toṣayiṣyāmi nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युद्धे प्रमत्तो व्याक्षिप्तो जयकाङ्क्षी क्षिपञ् शरान् नावगच्छामि युद्धेषु स्वान् परान् वाप्य् अहं शुभे तेनासौ निहतः संख्ये मया भर्ता तव स्वसः

yuddhe pramatto vyākṣipto jayakāṅkṣī kṣipañ śarān nāvagacchāmi yuddheṣu svān parān vāpy ahaṃ śubhe tenāsau nihataḥ saṃkhye mayā bhartā tava svasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मिन् काले तु यत् प्राप्तं तत् करिष्यामि ते हितम् भ्रातुर् ऐश्वर्यसंस्थस्य खरस्य भव पार्श्वतः

asmin kāle tu yat prāptaṃ tat kariṣyāmi te hitam bhrātur aiśvaryasaṃsthasya kharasya bhava pārśvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्दशानां भ्राता ते सहस्राणां भविष्यति प्रभुः प्रयाणे दाने च राक्षसानां महौजसाम्

caturdaśānāṃ bhrātā te sahasrāṇāṃ bhaviṣyati prabhuḥ prayāṇe dāne ca rākṣasānāṃ mahaujasām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मातृष्वसुः पुत्रो भ्राता तव खरः प्रभुः भविष्यति सदा कुर्वन् यद् वक्ष्यसि वचः स्वयम्

tatra mātṛṣvasuḥ putro bhrātā tava kharaḥ prabhuḥ bhaviṣyati sadā kurvan yad vakṣyasi vacaḥ svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीघ्रं गच्छत्व् अयं शूरो दण्डकान् परिरक्षितुम् दूषणो ऽस्य बलाध्यक्षो भविष्यति महाबलः

śīghraṃ gacchatv ayaṃ śūro daṇḍakān parirakṣitum dūṣaṇo 'sya balādhyakṣo bhaviṣyati mahābalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स हि शप्तो वनोद्देशः क्रुद्धेनोशनसा पुरा राक्षसानाम् अयं वासो भविष्यति न संशयः

sa hi śapto vanoddeśaḥ kruddhenośanasā purā rākṣasānām ayaṃ vāso bhaviṣyati na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उक्त्वा दशग्रीवः सैन्यं तस्यादिदेश ह चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां कामरूपिणाम्

evam uktvā daśagrīvaḥ sainyaṃ tasyādideśa ha caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ kāmarūpiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तैः सर्वैः परिवृतो राक्षसैर् घोरदर्शनैः खरः संप्रययौ शीघ्रं दण्डकान् अकुतोभयः

sa taiḥ sarvaiḥ parivṛto rākṣasair ghoradarśanaiḥ kharaḥ saṃprayayau śīghraṃ daṇḍakān akutobhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र कारयाम् आस राज्यं निहतकण्टकम् सा च शूर्पणखा प्रीता न्यवसद् दण्डकावने

sa tatra kārayām āsa rājyaṃ nihatakaṇṭakam sā ca śūrpaṇakhā prītā nyavasad daṇḍakāvane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.