श्रीदेव्युवाच लक्षणं शोधनं चैव पारदस्य श्रुतं मया । चारणं जारणं चैव श्रोतुमिच्छामि भैरव
śrīdevyuvāca lakṣaṇaṃ śodhanaṃ caiva pāradasya śrutaṃ mayā / cāraṇaṃ jāraṇaṃ caiva śrotumicchāmi bhairava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभैरव उवाच सर्वपापक्षये जाते प्राप्यते रसजारणा । तत्प्राप्तौ प्राप्तमेव स्याद् विज्ञानं मुक्तिकारणम्
śrībhairava uvāca sarvapāpakṣaye jāte prāpyate rasajāraṇā / tatprāptau prāptameva syād vijñānaṃ muktikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मोक्षाभिव्यञ्जकं देवि जारणं साधकस्य तु । यावन्न जार्यते सूतः तावत्तु न च निर्वृतिः
mokṣābhivyañjakaṃ devi jāraṇaṃ sādhakasya tu / yāvanna jāryate sūtaḥ tāvattu na ca nirvṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खल्लस्तु पीठिका देवि रसेन्द्रो लिङ्गमुच्यते । मर्दनं वन्दनं तस्य ग्रासः पूजा विधीयते
khallastu pīṭhikā devi rasendro liṅgamucyate / mardanaṃ vandanaṃ tasya grāsaḥ pūjā vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद्दिनानि वह्निस्थो जार्यते धार्यते रसः । तावद्युगसहस्राणि शिवलोके महीयते
yāvaddināni vahnistho jāryate dhāryate rasaḥ / tāvadyugasahasrāṇi śivaloke mahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनमेकं रसेन्द्रस्य यो ददाति हुताशनम् । द्रवन्ति तस्य पापानि कुर्वन्नपि न लिप्यते
dinamekaṃ rasendrasya yo dadāti hutāśanam / dravanti tasya pāpāni kurvannapi na lipyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारणा द्विविधा बाल- जारणा बद्धजारणा । तत्रादौ परमेशानि वक्ष्यते बालजारणा
jāraṇā dvividhā bāla- jāraṇā baddhajāraṇā / tatrādau parameśāni vakṣyate bālajāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गगनं जारयेदादौ सर्वसत्त्वमतः परम् । ततो माक्षिकशुद्धं च सुवर्णं तदनन्तरम्
gaganaṃ jārayedādau sarvasattvamataḥ param / tato mākṣikaśuddhaṃ ca suvarṇaṃ tadanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भस्थं द्रावयित्वा तु ततो बाह्यद्रुतिं द्रवेत् । सितं सितेन द्रव्येण रक्तं रक्तेन रञ्जयेत्
garbhasthaṃ drāvayitvā tu tato bāhyadrutiṃ dravet / sitaṃ sitena dravyeṇa raktaṃ raktena rañjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारणं क्रामणं ज्ञात्वा ततो वेधं प्रयोजयेत्
sāraṇaṃ krāmaṇaṃ jñātvā tato vedhaṃ prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो ऽमृतलोहाय परामृतरसोद्भवाय हुं स्वाहा
oṃ namo 'mṛtalohāya parāmṛtarasodbhavāya huṃ svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसत्त्वोपकाराय भगवन् त्वदनुज्ञया । जारणं कर्तुमिच्छामि ग्रासं गृह्ण मम प्रभो
sarvasattvopakārāya bhagavan tvadanujñayā / jāraṇaṃ kartumicchāmi grāsaṃ gṛhṇa mama prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुष्वेति शिवेनोक्तं ग्राह्यमेव सुबुद्धिना
kuruṣveti śivenoktaṃ grāhyameva subuddhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि व्योमजारणम् उत्तमम् । पत्त्राभ्रजारणं सत्त्व- जारणं चेति तद्द्विधा
śṛṇu devi pravakṣyāmi vyomajāraṇam uttamam / pattrābhrajāraṇaṃ sattva- jāraṇaṃ ceti taddvidhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मुखं समुखं चैव वासनामुखमेव च । एकैकं त्रिविधं तच्च तद् वक्ष्याम्य् आनुपूर्वशः
nirmukhaṃ samukhaṃ caiva vāsanāmukhameva ca / ekaikaṃ trividhaṃ tacca tad vakṣyāmy ānupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैक्रान्तवज्रसंस्पर्शाद् दिव्यौषधिबलेन वा । निर्मुखो भक्षयेद्देवि क्षणेन गगनं रसः
vaikrāntavajrasaṃsparśād divyauṣadhibalena vā / nirmukho bhakṣayeddevi kṣaṇena gaganaṃ rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमकर्मणि हेमैव तारे तारो मुखं भवेत्
hemakarmaṇi hemaiva tāre tāro mukhaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तखल्लकृता पिष्टिः श्लक्ष्णम् अल्पाल्पमभ्रकम् । अम्लवेतसजम्बीर- बीजपूराम्लभूखगैः । मर्दितं चरते देवि सेयं समुखजारणा
taptakhallakṛtā piṣṭiḥ ślakṣṇam alpālpamabhrakam / amlavetasajambīra- bījapūrāmlabhūkhagaiḥ / marditaṃ carate devi seyaṃ samukhajāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षारत्रयं पञ्चपटु काक्षीकासीसगन्धकम् । माक्षिकं चाम्लसंयुक्तं ताम्रपात्रे तु जारयेत्
kṣāratrayaṃ pañcapaṭu kākṣīkāsīsagandhakam / mākṣikaṃ cāmlasaṃyuktaṃ tāmrapātre tu jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच्चाभिषवाद् दिव्यं कारयित्वा विचक्षणः । जारणार्थं च बीजानां वज्राणां च विशेषतः
etaccābhiṣavād divyaṃ kārayitvā vicakṣaṇaḥ / jāraṇārthaṃ ca bījānāṃ vajrāṇāṃ ca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्नावर्तितं नागं वङ्गं वा सुरवन्दिते । निषेचयेच्छतं वारं न रसायनकर्मणि
tasminnāvartitaṃ nāgaṃ vaṅgaṃ vā suravandite / niṣecayecchataṃ vāraṃ na rasāyanakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन सकलं देवि चारणावस्तु भावयेत् । क्षाराम्ले भावितं व्योम रजसा प्रथमेन च
anena sakalaṃ devi cāraṇāvastu bhāvayet / kṣārāmle bhāvitaṃ vyoma rajasā prathamena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टित्रयोदककणा- तुम्बुरुद्रवमर्दितम् । चरेज्जरेद्वा पुटितं यवचिञ्चारसेन च
sṛṣṭitrayodakakaṇā- tumburudravamarditam / carejjaredvā puṭitaṃ yavaciñcārasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतावरी गदा रम्भा मेघनादा पुनर्नवा । शिग्रुको यवचिञ्चा च भावितं तद्रसैः क्रमात्
śatāvarī gadā rambhā meghanādā punarnavā / śigruko yavaciñcā ca bhāvitaṃ tadrasaiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलं हिलमुचायास्तु कौवेरीमूलमेव च । कदलीमुसलीशिग्रु- ताम्बूलीवाणपीलुकम्
mūlaṃ hilamucāyāstu kauverīmūlameva ca / kadalīmusalīśigru- tāmbūlīvāṇapīlukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलम्बुषा बला कोलम् आस्फोटः खरमञ्जरी । तुम्बुरुस्तिक्तशाकं वाप्य् एषाम् एकरसेन तु । राजिकाव्योषयुक्तेन त्रिदिनं स्विन्नमभ्रकम्
alambuṣā balā kolam āsphoṭaḥ kharamañjarī / tumburustiktaśākaṃ vāpy eṣām ekarasena tu / rājikāvyoṣayuktena tridinaṃ svinnamabhrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कासीसतुवरीसिन्धु- टङ्कणक्षारसंयुतः । पूर्वाभिषवयोगेन सूतकश्चरति क्षणात्
kāsīsatuvarīsindhu- ṭaṅkaṇakṣārasaṃyutaḥ / pūrvābhiṣavayogena sūtakaścarati kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोलको भवति क्षिप्रं सर्वसिद्धिप्रदायकः
golako bhavati kṣipraṃ sarvasiddhipradāyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहीत्वा देवि धान्याम्लम् अम्लवर्गेण संयुतम् । क्वाथयित्वाभ्रकं तत्तु स्नुहीक्षीरेण मर्दयेत्
gṛhītvā devi dhānyāmlam amlavargeṇa saṃyutam / kvāthayitvābhrakaṃ tattu snuhīkṣīreṇa mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरण्यगोमयेनैव कपोताख्यं पुटं ततः
āraṇyagomayenaiva kapotākhyaṃ puṭaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीकन्दनिर्यासैर् मूलकन्दरसेन च । काकमाची च मीनाक्षी अपामार्गो मुनिस्तथा
kadalīkandaniryāsair mūlakandarasena ca / kākamācī ca mīnākṣī apāmārgo munistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एरण्डमार्द्रकं चैव मेघनादा पुनर्नवा । एकैकस्य द्रवैरेव पुटैकैकं प्रदापयेत्
eraṇḍamārdrakaṃ caiva meghanādā punarnavā / ekaikasya dravaireva puṭaikaikaṃ pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रीक्षीरेण संयुक्तं दोलायन्त्रेण पाचयेत् । छायाशुष्कं ततः कृत्वा चणकाम्लेन संयुतम्
vajrīkṣīreṇa saṃyuktaṃ dolāyantreṇa pācayet / chāyāśuṣkaṃ tataḥ kṛtvā caṇakāmlena saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवसारं च कासीसं वचां निम्बं तथैव च । अभ्रस्य षोडशांशेन एकैकं तत्र निक्षिपेत्
navasāraṃ ca kāsīsaṃ vacāṃ nimbaṃ tathaiva ca / abhrasya ṣoḍaśāṃśena ekaikaṃ tatra nikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निधाय ताम्रपात्रे तु घर्षयेत्तच्च सुव्रते । नववारं ततो देवि लोहपात्रे तु जारयेत्
nidhāya tāmrapātre tu gharṣayettacca suvrate / navavāraṃ tato devi lohapātre tu jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन सह देवेशि चणकाम्लेन काञ्जिकम् । मृद्वग्निना तु निष्क्वाथ्यं प्रहरार्धेन जायेत
rasena saha deveśi caṇakāmlena kāñjikam / mṛdvagninā tu niṣkvāthyaṃ praharārdhena jāyeta
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमवल्लीरसैः पिष्ट्वा व्योम सौवर्चलान्वितम् । शनैः शनैर्हंसपाद्या दापयेच्च पुटत्रयम्
somavallīrasaiḥ piṣṭvā vyoma sauvarcalānvitam / śanaiḥ śanairhaṃsapādyā dāpayecca puṭatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमवल्लीरसेनैव सप्तवारं च दापयेत् । पातयेन्मृन्मये भाण्डे रसेन सह संयुतम्
somavallīrasenaiva saptavāraṃ ca dāpayet / pātayenmṛnmaye bhāṇḍe rasena saha saṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलं सितेषुपुङ्खाया गव्यक्षीरेण घर्षयेत् । कल्केन लेपयेत् सूतं गगनं च तदूर्ध्वगम्
mūlaṃ siteṣupuṅkhāyā gavyakṣīreṇa gharṣayet / kalkena lepayet sūtaṃ gaganaṃ ca tadūrdhvagam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तापयेद्रवितापेन निर्मुखं ग्रसते क्षणम् । जायते पिष्टिका शीघ्रं नात्र कार्या विचारणा
tāpayedravitāpena nirmukhaṃ grasate kṣaṇam / jāyate piṣṭikā śīghraṃ nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलपर्णीरसेनैव गगनं भावयेत् प्रिये । मर्दनाज्जायते पिष्टी नात्र कार्या विचारणा
tilaparṇīrasenaiva gaganaṃ bhāvayet priye / mardanājjāyate piṣṭī nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुण्डीनिर्यासके नागं बहुशस्तु निषेचयेत् । तेनाभ्रकं तु संप्लाव्य भूयोभूयः पुटे दहेत्
muṇḍīniryāsake nāgaṃ bahuśastu niṣecayet / tenābhrakaṃ tu saṃplāvya bhūyobhūyaḥ puṭe dahet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकार्द्रकमूलानाम् एकैकेन तु सप्तधा । प्लावितव्यं प्रयत्नेन गन्धकाभ्रकचूर्णकम्
citrakārdrakamūlānām ekaikena tu saptadhā / plāvitavyaṃ prayatnena gandhakābhrakacūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागशुण्डीरसस्तन्य- रजोलुङ्गाम्लभावितम् । षोडशांशेन तद्वत्तं दोलायां तु चरेद्रसः
nāgaśuṇḍīrasastanya- rajoluṅgāmlabhāvitam / ṣoḍaśāṃśena tadvattaṃ dolāyāṃ tu caredrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्टिगुणं देवि द्वात्रिंशद्गुणमेव वा । अथवा षोडशगुणं तथाष्टगुणमेव वा । चतुर्गुणं वा द्विगुणं समं वा चारयेत् प्रिये
catuḥṣaṣṭiguṇaṃ devi dvātriṃśadguṇameva vā / athavā ṣoḍaśaguṇaṃ tathāṣṭaguṇameva vā / caturguṇaṃ vā dviguṇaṃ samaṃ vā cārayet priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमभ्रकसत्त्वस्य जारणं शृणु पार्वति
paramabhrakasattvasya jāraṇaṃ śṛṇu pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योमसत्त्वं समांशेन ताप्यसत्त्वेन संयुतम् । स खल्वेवं चरेद्देवि गर्भद्रावी भवेद्रसः
vyomasattvaṃ samāṃśena tāpyasattvena saṃyutam / sa khalvevaṃ careddevi garbhadrāvī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागाभ्रं देवि वङ्गाभ्रं तीक्ष्णाभ्रं भास्कराभ्रकम् । ताराभ्रं देवि हेमाभ्रं रसगर्भेण जारयेत्
nāgābhraṃ devi vaṅgābhraṃ tīkṣṇābhraṃ bhāskarābhrakam / tārābhraṃ devi hemābhraṃ rasagarbheṇa jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वाभिषेकयोगेन गर्भे द्रवति मर्दनात्
pūrvābhiṣekayogena garbhe dravati mardanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्ट्यंशकः पूर्वः द्वात्रिंशांशो द्वितीयकः । तृतीयः षोडशांशस्तु चतुर्थो ऽष्टांश एव च
catuḥṣaṣṭyaṃśakaḥ pūrvaḥ dvātriṃśāṃśo dvitīyakaḥ / tṛtīyaḥ ṣoḍaśāṃśastu caturtho 'ṣṭāṃśa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमस्तु चतुर्थांशः षष्ठो द्व्यंशः प्रकीर्तितः । ग्रासो रसस्य दातव्यः ससत्त्वस्याभ्रकस्य च
pañcamastu caturthāṃśaḥ ṣaṣṭho dvyaṃśaḥ prakīrtitaḥ / grāso rasasya dātavyaḥ sasattvasyābhrakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुःषष्ट्यंशके ग्रासे दण्डधारी भवेद्रसः । जलौकावद्द्वितीये च ग्रासयोगे सुरेश्वरि
catuḥṣaṣṭyaṃśake grāse daṇḍadhārī bhavedrasaḥ / jalaukāvaddvitīye ca grāsayoge sureśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रासेन तु तृतीयेन काकविष्ठासमो भवेत् । ग्रासेन तु चतुर्थेन दधिमण्डसमो भवेत्
grāsena tu tṛtīyena kākaviṣṭhāsamo bhavet / grāsena tu caturthena dadhimaṇḍasamo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमे चरिते ग्रासे नवनीतसमो भवेत् । षष्ठे तु गोलकाकारः क्रमाज्जीर्णस्य लक्षणम्
pañcame carite grāse navanītasamo bhavet / ṣaṣṭhe tu golakākāraḥ kramājjīrṇasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काञ्जिकेन निषिक्तेन रक्तव्योम शतप्लुतम् । खल्लान्तश्चारयेत्तच्च शुल्ववासनया सह
kāñjikena niṣiktena raktavyoma śataplutam / khallāntaścārayettacca śulvavāsanayā saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेम तारं च संघृष्य खल्ले तत्र रसं न्यसेत् । काञ्जीसहितकासीसं सिन्धुना चरते रसः
hema tāraṃ ca saṃghṛṣya khalle tatra rasaṃ nyaset / kāñjīsahitakāsīsaṃ sindhunā carate rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेम सीसं तु संघृष्य रसं तत्र प्रदापयेत् । नागहेमयुतं व्योम समजीर्णं द्रुतं भवेत् । अभ्रकोपरसान् क्षिप्रं मुखेनैव चरत्ययम्
hema sīsaṃ tu saṃghṛṣya rasaṃ tatra pradāpayet / nāgahemayutaṃ vyoma samajīrṇaṃ drutaṃ bhavet / abhrakoparasān kṣipraṃ mukhenaiva caratyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तारं वङ्गं च संघृष्य रसं तत्र प्रदापयेत् । नागहेमयुतं व्योम समजीर्णं द्रुतं भवेत् । मुखेन चरते व्योम तारकर्मणि शस्यते
tāraṃ vaṅgaṃ ca saṃghṛṣya rasaṃ tatra pradāpayet / nāgahemayutaṃ vyoma samajīrṇaṃ drutaṃ bhavet / mukhena carate vyoma tārakarmaṇi śasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुखं निर्मुखं वापि यत्नतश्चारयेन्नभः
samukhaṃ nirmukhaṃ vāpi yatnataścārayennabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चारणां त्रिविधामेवं कृत्वा गर्भद्रुतिं रसे । जारयेत् स्वेदयेत् पिण्डं परिणामक्रमैस् त्रिभिः
cāraṇāṃ trividhāmevaṃ kṛtvā garbhadrutiṃ rase / jārayet svedayet piṇḍaṃ pariṇāmakramais tribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पट्वम्लक्षारगोमूत्र- स्नुहीक्षीरैः प्रलेपितम् । बहिश्च बद्धं वस्त्रेण भूयो ग्रासं निवेदितम् । क्षारारनालतैलेषु स्वेदयेन्मृदुनाग्निना
paṭvamlakṣāragomūtra- snuhīkṣīraiḥ pralepitam / bahiśca baddhaṃ vastreṇa bhūyo grāsaṃ niveditam / kṣārāranālataileṣu svedayenmṛdunāgninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेणानेन देवेशि जार्यते दिवसैस् त्रिभिः । यन्त्राद् उद्धृतमात्रं तु लोहपात्रे स्थितं रसम्
krameṇānena deveśi jāryate divasais tribhiḥ / yantrād uddhṛtamātraṃ tu lohapātre sthitaṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्णेन काञ्जिकेनादौ क्षालितं वस्त्रगालितम् । पात्रे सुखोष्णहस्तेन यावत् शेषं विमर्दयेत्
koṣṇena kāñjikenādau kṣālitaṃ vastragālitam / pātre sukhoṣṇahastena yāvat śeṣaṃ vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्गुणेन वस्त्रेण पीडितो निर्मलश्च सः
caturguṇena vastreṇa pīḍito nirmalaśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गालनक्रियया ग्रासे सति निष्पेषनिर्गते । स भवेद्दण्डधारी च जीर्णग्रासस्तथा रसः
gālanakriyayā grāse sati niṣpeṣanirgate / sa bhaveddaṇḍadhārī ca jīrṇagrāsastathā rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजीर्णे पाचयेत् पिष्टीं स्वेदयेन्मर्दयेत्तथा । वेतसाम्लप्रयोगेण जीर्णे ग्रासं तु दापयेत्
ajīrṇe pācayet piṣṭīṃ svedayenmardayettathā / vetasāmlaprayogeṇa jīrṇe grāsaṃ tu dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टिकागुडदग्धोर्णा- राजीसैन्धवधूमजैः । षोडशांशैः स धान्याम्लैः मर्द्यः स्वेद्यश्च पारदः
iṣṭikāguḍadagdhorṇā- rājīsaindhavadhūmajaiḥ / ṣoḍaśāṃśaiḥ sa dhānyāmlaiḥ mardyaḥ svedyaśca pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्मलीकरणार्थं तु ग्रासे ग्रासे पुनः पुनः । जीर्णाभ्रो जीर्णबीजो ऽपि रागान् गृह्णाति निर्मलः
nirmalīkaraṇārthaṃ tu grāse grāse punaḥ punaḥ / jīrṇābhro jīrṇabījo 'pi rāgān gṛhṇāti nirmalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमेणानेन दोलायां चार्यं ग्रासचतुष्टयम् । ततः कच्छपयन्त्रेण ज्वालनं बन्धनं क्रमात्
krameṇānena dolāyāṃ cāryaṃ grāsacatuṣṭayam / tataḥ kacchapayantreṇa jvālanaṃ bandhanaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वाधश् चाष्टमांशेन विडं दत्त्वापि जारयेत् । समजीर्णाभ्रकः सूतः शतवेधी भवेत् प्रिये
ūrdhvādhaś cāṣṭamāṃśena viḍaṃ dattvāpi jārayet / samajīrṇābhrakaḥ sūtaḥ śatavedhī bhavet priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रवेधी द्विगुणे त्रिगुणे ऽयुतवेधकः । चतुर्गुणे लक्षवेधी स भवेद्भूचरो रसः
sahasravedhī dviguṇe triguṇe 'yutavedhakaḥ / caturguṇe lakṣavedhī sa bhavedbhūcaro rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णे पञ्चगुणे देवि ब्रह्मायुर्जायते रसः । आयुस्तु षड्गुणे विष्णोः कोटिवेधी भवेद्रसः
jīrṇe pañcaguṇe devi brahmāyurjāyate rasaḥ / āyustu ṣaḍguṇe viṣṇoḥ koṭivedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसस्य सर्वदोषास्तु षड्गुणेनाभ्रकेन तु । जीर्णेन नाशमायान्ति नात्र कार्या विचारणा
rasasya sarvadoṣāstu ṣaḍguṇenābhrakena tu / jīrṇena nāśamāyānti nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसराजे यदा जीर्णं षड्गुणं गगनं प्रिये । तदा ग्रसति लोहानि त्यजेच्च गतिमात्मनः
rasarāje yadā jīrṇaṃ ṣaḍguṇaṃ gaganaṃ priye / tadā grasati lohāni tyajecca gatimātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमश् चिटिचिटिश्चैव मण्डूकप्लुतिरेव च । सकम्पश्च विकम्पश्च पञ्चावस्था रसस्य तु
dhūmaś ciṭiciṭiścaiva maṇḍūkaplutireva ca / sakampaśca vikampaśca pañcāvasthā rasasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपिलो ऽथ निरुद्गारि- विप्लुषश् चैव मुञ्चति । अग्नौ तिष्ठति निष्कम्पो व्योमजीर्णस्य लक्षणम्
kapilo 'tha nirudgāri- vipluṣaś caiva muñcati / agnau tiṣṭhati niṣkampo vyomajīrṇasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समजीर्णो भवेद्बालो यौवनस्थश्चतुर्गुणम् । वृद्धस्तु षड्गुणं जीर्णः कुर्यात् कर्म पृथक् पृथक्
samajīrṇo bhavedbālo yauvanasthaścaturguṇam / vṛddhastu ṣaḍguṇaṃ jīrṇaḥ kuryāt karma pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बालस्तु पत्त्रलेपेन कल्कयोगेन यौवनः । वृद्धो विध्यति लोहानि जारितः सारितो ऽथवा
bālastu pattralepena kalkayogena yauvanaḥ / vṛddho vidhyati lohāni jāritaḥ sārito 'thavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारस्तु रसो देवि न समर्थो रसायने । यौवनस्थो रसो देवि क्षमो देहस्य रक्षणे
kumārastu raso devi na samartho rasāyane / yauvanastho raso devi kṣamo dehasya rakṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरावस्थो रसो यश्च देहे लोहेन संक्रमेत् । अभावे ऽभ्रकसत्त्वस्य कान्तसत्त्वं प्रदापयेत्
jarāvastho raso yaśca dehe lohena saṃkramet / abhāve 'bhrakasattvasya kāntasattvaṃ pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कान्तस्य चाप्यभावे तु तीक्ष्णलोहं तु दापयेत् । अनेन क्रमयोगेन सर्वसत्त्वानि जारयेत्
kāntasya cāpyabhāve tu tīkṣṇalohaṃ tu dāpayet / anena kramayogena sarvasattvāni jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको ऽपि हेमसंयुक्तश् चामीकरकरः क्षणात् । गन्धकात् परतो नास्ति रसेषूपरसेषु वा
eko 'pi hemasaṃyuktaś cāmīkarakaraḥ kṣaṇāt / gandhakāt parato nāsti raseṣūparaseṣu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोक्तयन्त्रयोगेन द्विर् अष्टगुणगन्धकम् । अथवा द्वादशगुणं षड्गुणं वापि जारयेत्
pūrvoktayantrayogena dvir aṣṭaguṇagandhakam / athavā dvādaśaguṇaṃ ṣaḍguṇaṃ vāpi jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माक्षिकं सत्त्वमादाय पादांशेन तु जारयेत् । ततो ऽपि सर्वसत्त्वानि द्रावयेत् सूतगर्भतः
mākṣikaṃ sattvamādāya pādāṃśena tu jārayet / tato 'pi sarvasattvāni drāvayet sūtagarbhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमपावकयोः सख्यं तथा काञ्चनसूतयोः । वह्निसूतकयोर् वैरं तयोर्मित्रेण मित्रता
hemapāvakayoḥ sakhyaṃ tathā kāñcanasūtayoḥ / vahnisūtakayor vairaṃ tayormitreṇa mitratā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निको यवचिञ्चा च वसुहट्टश्च रागिणी । दोलास्वेदेन तत् पक्वं हेमजारणमुत्तमम्
agniko yavaciñcā ca vasuhaṭṭaśca rāgiṇī / dolāsvedena tat pakvaṃ hemajāraṇamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशभस्मापामार्गो यवक्षारश्च काञ्जिकम् । सौवर्चलं च कासीसं सामुद्रं सैन्धवं तथा
palāśabhasmāpāmārgo yavakṣāraśca kāñjikam / sauvarcalaṃ ca kāsīsaṃ sāmudraṃ saindhavaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसुरी टङ्कणश्चैव नवसारस्तथैव च । कर्पूरश्चैव माक्षीकं समभागानि कारयेत्
āsurī ṭaṅkaṇaścaiva navasārastathaiva ca / karpūraścaiva mākṣīkaṃ samabhāgāni kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नुह्यर्कदुग्धैर्देवेशि मूषालेपं तु कारयेत् । विडचूर्णं ततो दत्त्वा कनकं जारयेत् प्रिये
snuhyarkadugdhairdeveśi mūṣālepaṃ tu kārayet / viḍacūrṇaṃ tato dattvā kanakaṃ jārayet priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि भूचराख्यं तु जारणम्
śṛṇu devi pravakṣyāmi bhūcarākhyaṃ tu jāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णं पीतं रक्तमभ्रं शुल्वे तीक्ष्णे च मेलयेत्
kṛṣṇaṃ pītaṃ raktamabhraṃ śulve tīkṣṇe ca melayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुल्वे तीक्ष्णं यदा चूर्णं द्वाविंशतिगुणं प्रिये । गन्धनागं ततो ऽर्धं तु क्रमेणैव तु मेलयेत्
śulve tīkṣṇaṃ yadā cūrṇaṃ dvāviṃśatiguṇaṃ priye / gandhanāgaṃ tato 'rdhaṃ tu krameṇaiva tu melayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेम्ना तु सह दातव्यं सूतकैकेन षोडश । गन्धनागं यदा जीर्णं तदा बद्धो भवेद्रसः । हेम्नि जीर्णे ततो ऽर्धेन मृतलोहेन रञ्जयेत्
hemnā tu saha dātavyaṃ sūtakaikena ṣoḍaśa / gandhanāgaṃ yadā jīrṇaṃ tadā baddho bhavedrasaḥ / hemni jīrṇe tato 'rdhena mṛtalohena rañjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धकेन हतं शुल्वं माक्षिकं दरदायसम् । पुटेन मारयेच्छुद्धं हेम दद्यात् तु षड्गुणम्
gandhakena hataṃ śulvaṃ mākṣikaṃ daradāyasam / puṭena mārayecchuddhaṃ hema dadyāt tu ṣaḍguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूतके हेमबीजं च यदा जीर्णं चतुर्गुणम् । बद्धरागं विजानीयात् हेमाभो जायते रसः
sūtake hemabījaṃ ca yadā jīrṇaṃ caturguṇam / baddharāgaṃ vijānīyāt hemābho jāyate rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सारणायन्त्रमध्यस्थं तेनैव सह सारयेत् । त्रिभागसारितं कृत्वा पुनस्तत्रैव जारयेत्
sāraṇāyantramadhyasthaṃ tenaiva saha sārayet / tribhāgasāritaṃ kṛtvā punastatraiva jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारितः सारितश्चैव पुनर्जारितसारितः । सप्तशृङ्खलिकायोगात् कोटिवेधी भवेद्रसः
jāritaḥ sāritaścaiva punarjāritasāritaḥ / saptaśṛṅkhalikāyogāt koṭivedhī bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूचरी जारणा प्रोक्ता खेचरीं जारणां शृणु
bhūcarī jāraṇā proktā khecarīṃ jāraṇāṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हीरमुख्यानि रत्नानि रसोच्छिष्टानि कारयेत् । कटुतुम्बस्य बीजानि तस्यार्धेन तु दापयेत्
hīramukhyāni ratnāni rasocchiṣṭāni kārayet / kaṭutumbasya bījāni tasyārdhena tu dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाजारणमित्युक्तं कल्कं कुर्याद्विचक्षणः । वज्रमूषामुखे चैव तन्मध्ये स्थापयेद्रसम्
mahājāraṇamityuktaṃ kalkaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ / vajramūṣāmukhe caiva tanmadhye sthāpayedrasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कतकं कनकं चैवम् एकीकृत्य च मर्दयेत् । पद्मरागं प्रयत्नेन रसे ग्रासं तु दापयेत्
katakaṃ kanakaṃ caivam ekīkṛtya ca mardayet / padmarāgaṃ prayatnena rase grāsaṃ tu dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशगुणं यावत् पद्मरागं तु सूतके । रागजीर्णस्तु देवेशि लिङ्गाकारो भवेद्रसः
ekādaśaguṇaṃ yāvat padmarāgaṃ tu sūtake / rāgajīrṇastu deveśi liṅgākāro bhavedrasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षितव्यं प्रयत्नेन लोकपालाष्टकेन च । षड्भागं सूतकेन्द्रस्य तेषु सर्वेषु दापयेत्
rakṣitavyaṃ prayatnena lokapālāṣṭakena ca / ṣaḍbhāgaṃ sūtakendrasya teṣu sarveṣu dāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षितव्यं प्रयत्नेन नत्वा च गुरुदेवयोः । सर्वसिद्धान्नमस्कृत्य देवताश्च विशेषतः
bhakṣitavyaṃ prayatnena natvā ca gurudevayoḥ / sarvasiddhānnamaskṛtya devatāśca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्छाङ्गदाहश्च ततो जायते नात्र संशयः । आत्मानमुत्थितं पश्येत् दिव्यतेजोमहाबलम्
mūrchāṅgadāhaśca tato jāyate nātra saṃśayaḥ / ātmānamutthitaṃ paśyet divyatejomahābalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खकाहलनिर्घोषैः सिद्धविद्याधरैः सह । इच्छया विचरेल्लोकान् कामरूपी विमानगः
śaṅkhakāhalanirghoṣaiḥ siddhavidyādharaiḥ saha / icchayā vicarellokān kāmarūpī vimānagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवाश्च यत्र लीयन्ते सिद्धस्तत्रैव लीयते
devāśca yatra līyante siddhastatraiva līyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरन्यं प्रवक्ष्यामि जारणायोगमुत्तमम्
punaranyaṃ pravakṣyāmi jāraṇāyogamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुघृष्टं पाचितं सूतं सर्वदोषोज्झितं ततः । शाकपल्लवसारेण विष्णुक्रान्तारसेन च
sughṛṣṭaṃ pācitaṃ sūtaṃ sarvadoṣojjhitaṃ tataḥ / śākapallavasāreṇa viṣṇukrāntārasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाशपुष्पतोयेन भावितं गन्धकं समम् । समं कृष्णाभ्रसत्त्वं च रसकं चाष्टकं गुणम्
palāśapuṣpatoyena bhāvitaṃ gandhakaṃ samam / samaṃ kṛṣṇābhrasattvaṃ ca rasakaṃ cāṣṭakaṃ guṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीक्ष्णशुल्वोरगं चैव कूर्मयन्त्रेण जारयेत् । काञ्चनं जारयेत् पश्चात् विडयोगेन पार्वति
tīkṣṇaśulvoragaṃ caiva kūrmayantreṇa jārayet / kāñcanaṃ jārayet paścāt viḍayogena pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सिद्धं विजानीयात् द्वैधं शुल्वस्य दापयेत् । कर्मसंख्याप्रमाणेन नागो भवति काञ्चनम्
tataḥ siddhaṃ vijānīyāt dvaidhaṃ śulvasya dāpayet / karmasaṃkhyāpramāṇena nāgo bhavati kāñcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि जारणाक्रममुत्तमम्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi jāraṇākramamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजचूर्णानि तैलेन भावयित्वा पुनः पुनः । षोडशांशेन तद्ग्रासम् अङ्गुल्या मर्दयेच्छनैः
bījacūrṇāni tailena bhāvayitvā punaḥ punaḥ / ṣoḍaśāṃśena tadgrāsam aṅgulyā mardayecchanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्द्रकादि ततो योगाद् दातव्यं षोडशांशतः । भूर्जे दत्त्वा ततो देयं दोलायन्त्रे विनिक्षिपेत्
ārdrakādi tato yogād dātavyaṃ ṣoḍaśāṃśataḥ / bhūrje dattvā tato deyaṃ dolāyantre vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रेण तद्बीजं सूतको ग्रसति प्रिये । तमुद्धृत्य रसं देवि खल्ले संमर्दयेत्ततः
ahorātreṇa tadbījaṃ sūtako grasati priye / tamuddhṛtya rasaṃ devi khalle saṃmardayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यन्त्रे विनिक्षिप्य दिवारात्रं दृढाग्निना । तप्तं समुद्धृतं यन्त्रात् तप्तखल्ले विमर्दयेत्
tato yantre vinikṣipya divārātraṃ dṛḍhāgninā / taptaṃ samuddhṛtaṃ yantrāt taptakhalle vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयित्वाभ्रके पिण्डं क्षिप्त्वा तत्र पुटं ददेत् । ततो गर्भे पतत्याशु जारयेत् तत् सुखेन तु
mardayitvābhrake piṇḍaṃ kṣiptvā tatra puṭaṃ dadet / tato garbhe patatyāśu jārayet tat sukhena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोलायन्त्रे ततो दत्त्वा आर्द्रपिण्डेन संयुतम् । तृतीये दिवसे सूतो जरते ग्रसते ततः
dolāyantre tato dattvā ārdrapiṇḍena saṃyutam / tṛtīye divase sūto jarate grasate tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समजीर्णं ततो यावत् दोलायन्त्रे विचक्षणः । पश्चात् कच्छपयन्त्रेण समजीर्णं तु पार्वति । तं ग्रासद्वादशांशेन कच्छपेन तु जारयेत्
samajīrṇaṃ tato yāvat dolāyantre vicakṣaṇaḥ / paścāt kacchapayantreṇa samajīrṇaṃ tu pārvati / taṃ grāsadvādaśāṃśena kacchapena tu jārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.