Rastrapalapariprccha 1

एताः स्वरङ्गरुचिराः सुरतेर्विधिज्ञाः संगीतितालसमये च विनिश्चयज्ञाः । कालस्तवाद्य सुरतस्य न शोचितस्य म्लानं सरोरुहमिवासि किमद्य दीनः ॥ २४७ ॥ उद्यानपुष्पफलपत्रविकीर्णशाखा उद्विद्धचित्रमिव चित्ररथं सुराणाम् । संचिन्तयस्व प्रथमं हि वयस्तवेदं कालो रते रम इहाद्य सुत प्रसीद

etāḥ svaraṅgarucirāḥ suratervidhijñāḥ saṃgītitālasamaye ca viniścayajñāḥ / kālastavādya suratasya na śocitasya mlānaṃ saroruhamivāsi kimadya dīnaḥ // 247 // udyānapuṣpaphalapatravikīrṇaśākhā udviddhacitramiva citrarathaṃ surāṇām / saṃcintayasva prathamaṃ hi vayastavedaṃ kālo rate rama ihādya suta prasīda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्या तवेयमपि पुष्करिणी सुराणां स्नानार्थमुत्पलसरोजवनाभिकीर्णा । पद्मानि मत्तवरषट्पदभूषितानि संचिन्त्य तां क इह नाभिरमेत पुत्र

tulyā taveyamapi puṣkariṇī surāṇāṃ snānārthamutpalasarojavanābhikīrṇā / padmāni mattavaraṣaṭpadabhūṣitāni saṃcintya tāṃ ka iha nābhirameta putra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसा मयूरशुकसारिककोकिलाश्च कोणालजीवकलविङ्क मनोज्ञघोषाः । गन्धर्वमादन इवा हिमवत्समीपे श्रुत्वा नरः क इह नात्र रतिं लभेत

haṃsā mayūraśukasārikakokilāśca koṇālajīvakalaviṅka manojñaghoṣāḥ / gandharvamādana ivā himavatsamīpe śrutvā naraḥ ka iha nātra ratiṃ labheta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते कुमार तव देवसमानगर्भाः क्रीडासखाय सह पुत्र रमस्व चैभिः । माता पिता च तव संस्थित साश्रुकण्ठाः किं दुःख नास्ति करुणा च जने तवास्मिन्

ete kumāra tava devasamānagarbhāḥ krīḍāsakhāya saha putra ramasva caibhiḥ / mātā pitā ca tava saṃsthita sāśrukaṇṭhāḥ kiṃ duḥkha nāsti karuṇā ca jane tavāsmin

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽथाब्रवीद्गुणचितो भवदोषदर्शी निर्विण्ण संस्कृतमनर्थिक कामभोगैः । संसारपञ्चरगतं जगदीक्ष्यं चेदं मोक्षार्थिकः पितरमाह शृणुष्व देव

so 'thābravīdguṇacito bhavadoṣadarśī nirviṇṇa saṃskṛtamanarthika kāmabhogaiḥ / saṃsārapañcaragataṃ jagadīkṣyaṃ cedaṃ mokṣārthikaḥ pitaramāha śṛṇuṣva deva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एताः स्त्रियो हि छविमात्रकरूपरभ्याः स्नाय्वस्थियन्त्रमशुचीभि निरर्थको ऽहम् । प्रस्राविणी रुधिरमूत्रशकृन्मलानां व्यक्तं श्मशानसदृशीषु कथं रमेयम्

etāḥ striyo hi chavimātrakarūparabhyāḥ snāyvasthiyantramaśucībhi nirarthako 'ham / prasrāviṇī rudhiramūtraśakṛnmalānāṃ vyaktaṃ śmaśānasadṛśīṣu kathaṃ rameyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गीतं न श्रोष्यमपि वाद्यरुतं न ग्राह्यं स्वप्नाय माभिरतयो ऽबुधमोहनाश्च । संकल्पलालस गता अबुधा तु नाशं किं क्लेशदास इव बालजनो भविष्ये

gītaṃ na śroṣyamapi vādyarutaṃ na grāhyaṃ svapnāya mābhiratayo 'budhamohanāśca / saṃkalpalālasa gatā abudhā tu nāśaṃ kiṃ kleśadāsa iva bālajano bhaviṣye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे इमे द्रुमलता शिशिरे प्रवृत्ते कान्तारवृक्षसदृशा हि भवन्त्यरम्याः । सर्वश्रियो विधमनी हि अनित्यतेयं मोहात्प्रमादमुपयामि चले तु जीवे

sarve ime drumalatā śiśire pravṛtte kāntāravṛkṣasadṛśā hi bhavantyaramyāḥ / sarvaśriyo vidhamanī hi anityateyaṃ mohātpramādamupayāmi cale tu jīve

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्योन्यघाति जगदीक्ष्य हि कामहेतोः मेरुर्यथैव पवनैरहमप्रम्प्यः

anyonyaghāti jagadīkṣya hi kāmahetoḥ meruryathaiva pavanairahamaprampyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न त्वं पिता न सहजा मम नापि भार्याः त्राता न बान्धवजना नृपते ह्मपायात् । सर्वे वयं तृणगता इव बिन्दुलेखा मा तात चित्तवशगा भवतां प्रमत्ताः

na tvaṃ pitā na sahajā mama nāpi bhāryāḥ trātā na bāndhavajanā nṛpate hmapāyāt / sarve vayaṃ tṛṇagatā iva bindulekhā mā tāta cittavaśagā bhavatāṃ pramattāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धिग्यौवनेन मनुजेश्वर यन्न नित्यं धिग्जीवितस्य गमनं गिरितोयशीघ्रम् । धिक्संस्कृतं क्षयमिदं तडिदभ्रलोलं धिक्कण्डितस्य त्रिभवे नृप कामरागः

dhigyauvanena manujeśvara yanna nityaṃ dhigjīvitasya gamanaṃ giritoyaśīghram / dhiksaṃskṛtaṃ kṣayamidaṃ taḍidabhralolaṃ dhikkaṇḍitasya tribhave nṛpa kāmarāgaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संचोदितो ऽस्मि विबुधैर्भव अप्रमत्तो नो बोधिसत्त्व भवते विषयाभिलग्नः । बुद्धो भवेयमिह लोकहितानुकम्पी नास्ति प्रमादचरितस्य नरेन्द्र बोधिः

saṃcodito 'smi vibudhairbhava apramatto no bodhisattva bhavate viṣayābhilagnaḥ / buddho bhaveyamiha lokahitānukampī nāsti pramādacaritasya narendra bodhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामातुरो भवति यो नृप चित्तदासः स हि पुण्यनाशनिरतो विनिवृत्तस्वर्गः । हिंसासमिद्धमपि नाभिचरेत जातु पक्षीव पञ्जरगतः कथमाश्वसेत

kāmāturo bhavati yo nṛpa cittadāsaḥ sa hi puṇyanāśanirato vinivṛttasvargaḥ / hiṃsāsamiddhamapi nābhicareta jātu pakṣīva pañjaragataḥ kathamāśvaseta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातूश्च सर्पसदृशा वधकाश्च स्कन्धाः चित्तं च सास्रवमनर्थक शून्य ग्रामः । विषस्तम्बपुष्पित इवेह नरेन्द्र कायः ओघे ऽतिरुह्यति कथं नु रतिर्ममात्र

dhātūśca sarpasadṛśā vadhakāśca skandhāḥ cittaṃ ca sāsravamanarthaka śūnya grāmaḥ / viṣastambapuṣpita iveha narendra kāyaḥ oghe 'tiruhyati kathaṃ nu ratirmamātra

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संप्रेक्षसे जगदिदं कुगतिप्रपन्नं व्यक्तं पदं गगनतुल्यमपि ज्वलन्तम् । तेषां प्रमोक्षणनिमित्तमिहाद्य राजन् शिवधर्मनाव समुदानयितास्मि शीघ्रम्

saṃprekṣase jagadidaṃ kugatiprapannaṃ vyaktaṃ padaṃ gaganatulyamapi jvalantam / teṣāṃ pramokṣaṇanimittamihādya rājan śivadharmanāva samudānayitāsmi śīghram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्तान् विबोधयितुमातुर जीवितार्थं शल्य निमूलयितुमुत्पथगान् विनेतुम् । प्रोद् घुष्य बन्धनबिमोक्ष महासहस्रे संतर्पयंश्चिरदरिद्र सुभाषितेन

suptān vibodhayitumātura jīvitārthaṃ śalya nimūlayitumutpathagān vinetum / prod ghuṣya bandhanabimokṣa mahāsahasre saṃtarpayaṃściradaridra subhāṣitena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रज्ञार्चिरुत्तमविमुक्तिकृतप्रदीपो द्रक्षन्ति येन त्रिभवं नटरङ्गकल्पम्

prajñārciruttamavimuktikṛtapradīpo drakṣanti yena tribhavaṃ naṭaraṅgakalpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेघं कृपाकरुणपारमिताभ्रकूटं सत्त्वार्थगर्जित विपश्यनविद्युमाली । बोध्यङ्गधारसुखशीतलवृष्टिजालैः शीतीकरोमि च जगच्चिरकालतप्तम्

meghaṃ kṛpākaruṇapāramitābhrakūṭaṃ sattvārthagarjita vipaśyanavidyumālī / bodhyaṅgadhārasukhaśītalavṛṣṭijālaiḥ śītīkaromi ca jagaccirakālataptam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्स्मरन्नहमिह क्षितिशोपविष्टो नास्तीह मे प्रणिधि संस्कृतसर्वकामैः । बोध्यर्थिको हि विचरामिह सत्त्वहेतोः एकांशिको न हि भवाभिरतौ ममेच्छा

etatsmarannahamiha kṣitiśopaviṣṭo nāstīha me praṇidhi saṃskṛtasarvakāmaiḥ / bodhyarthiko hi vicarāmiha sattvahetoḥ ekāṃśiko na hi bhavābhiratau mamecchā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जानन् वसेत्क इह पार्थिव शत्रुमध्ये को बुद्धिमान् सभयमार्गपथं व्रजेत । को वा सचक्षुरिह तात पतेत्प्रपाते को बोधिमार्गमधिगम्य भवेत्प्रमत्तः

jānan vasetka iha pārthiva śatrumadhye ko buddhimān sabhayamārgapathaṃ vrajeta / ko vā sacakṣuriha tāta patetprapāte ko bodhimārgamadhigamya bhavetpramattaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुस्रोत सर्वजगती प्रतिस्रोता सो ऽहं वाचा न शक्यमिह पार्थिव बोधि प्राप्तुम् । मेरुप्रयातमपि सागरमुत्सहेयं न त्वेव मे मन इहाभिरमेत कामैः

anusrota sarvajagatī pratisrotā so 'haṃ vācā na śakyamiha pārthiva bodhi prāptum / meruprayātamapi sāgaramutsaheyaṃ na tveva me mana ihābhirameta kāmaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छाशु पार्थिव वरस्वजनेन सार्धं सर्वां हि राष्ट्ररतिमुत्सृज सर्वलोके । आदाय गच्छतु यथाभिमतं हि यस्य गृह्याप्रमाद मम तात न राज्यकोट्या

gacchāśu pārthiva varasvajanena sārdhaṃ sarvāṃ hi rāṣṭraratimutsṛja sarvaloke / ādāya gacchatu yathābhimataṃ hi yasya gṛhyāpramāda mama tāta na rājyakoṭyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्या न नारिगणमध्यगतेन बोधिः प्राप्तुं शिवं पदमनुत्तरयोगक्षेमम् । गच्छाम्यहं गिरिवनान्तरमाश्रयामि प्राप्ता ह्यरण्यनिरतेन जिनेन बोधिः

śakyā na nārigaṇamadhyagatena bodhiḥ prāptuṃ śivaṃ padamanuttarayogakṣemam / gacchāmyahaṃ girivanāntaramāśrayāmi prāptā hyaraṇyaniratena jinena bodhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयि करुण जनित्वा देवता दुःखिते ऽस्मिन् यदि न कुरुत मन्युं किंचिदेवाभिपृच्छे । कस्य गुण वदन्तो गच्छेतात्रान्तरीक्षे सुखितमिह मनो मे वाक्यमेतं निशाम्य ॥ २७५ ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल ता देवताः पुण्यरश्मिराजकुमारं गाथाभिरध्यभाषन्त - श्रवणमुपगतस्ते किं न बुद्धः कुमार शरणमशरणानां नाम सिद्धार्थबुद्धिः । परचरिकुशलो ऽसौ पुण्यप्रज्ञागुणढ्यो दशनियुतसहस्राध्यायिनां तस्य संघः

mayi karuṇa janitvā devatā duḥkhite 'smin yadi na kuruta manyuṃ kiṃcidevābhipṛcche / kasya guṇa vadanto gacchetātrāntarīkṣe sukhitamiha mano me vākyametaṃ niśāmya // 275 // atha khalu rāṣṭrapāla tā devatāḥ puṇyaraśmirājakumāraṃ gāthābhiradhyabhāṣanta - śravaṇamupagataste kiṃ na buddhaḥ kumāra śaraṇamaśaraṇānāṃ nāma siddhārthabuddhiḥ / paracarikuśalo 'sau puṇyaprajñāguṇaḍhyo daśaniyutasahasrādhyāyināṃ tasya saṃghaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यरस्मिराह - अहमपि जिन दृक्ष्ये कीदृशं तस्य रूपं वदत अपि च सर्वे कीदृशो चास्य वर्णः । अहमपि परिपृच्छे कीदृशी बोधिचर्या भवति यथ चरन् वै सर्वसत्त्वैकनाथः

puṇyarasmirāha - ahamapi jina dṛkṣye kīdṛśaṃ tasya rūpaṃ vadata api ca sarve kīdṛśo cāsya varṇaḥ / ahamapi paripṛcche kīdṛśī bodhicaryā bhavati yatha caran vai sarvasattvaikanāthaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु ता देवताः पुण्यरश्मिं राजकुमारं गाथाभिरध्यभाषन्त - स्नुग्धरुचिकेशा दक्षिणावर्तजाता गिरिततमिव हैम शोभते चास्य चोष्णि । गगन इव च शून्यो भासते चास्य ऊर्णा स्फटिकमणिविशुद्धा दक्षिणा नाभि जाता

atha khalu tā devatāḥ puṇyaraśmiṃ rājakumāraṃ gāthābhiradhyabhāṣanta - snugdharucikeśā dakṣiṇāvartajātā giritatamiva haima śobhate cāsya coṣṇi / gagana iva ca śūnyo bhāsate cāsya ūrṇā sphaṭikamaṇiviśuddhā dakṣiṇā nābhi jātā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भ्रमरगणविशुद्धा नेत्र नीलोत्पलाभा सिंहहनु नरेन्द्रओ बिम्ब ओष्ठः स्वयंभूः । सृजति च सहस्रं वै रश्मिकोटीरनन्तान् स्फुरति च त्रिसहस्रान् दुर्गतीः शोषयंश्च

bhramaragaṇaviśuddhā netra nīlotpalābhā siṃhahanu narendrao bimba oṣṭhaḥ svayaṃbhūḥ / sṛjati ca sahasraṃ vai raśmikoṭīranantān sphurati ca trisahasrān durgatīḥ śoṣayaṃśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समसहितसुवृत्ता दन्त चित्र सुशुक्ला हिमरजतविशुद्धा विंशति द्वेगुणास्य । जिनवरप्रवरस्य तस्य दंष्ट्राश्चतस्रः स्वकमुखप्रतिच्छादा तस्य जिह्वा प्रभूता

samasahitasuvṛttā danta citra suśuklā himarajataviśuddhā viṃśati dveguṇāsya / jinavarapravarasya tasya daṃṣṭrāścatasraḥ svakamukhapraticchādā tasya jihvā prabhūtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गिरि वरसहितार्था तस्य प्रल्हादनीया सहित अकुटिला च ब्रम्हघोषा सुयुक्ता । तूर्यशतसहस्रैर्वाग्जिनस्यार्हतुल्या विमतिशमकरी सा तोषणी अर्थिकानाम्

giri varasahitārthā tasya pralhādanīyā sahita akuṭilā ca bramhaghoṣā suyuktā / tūryaśatasahasrairvāgjinasyārhatulyā vimatiśamakarī sā toṣaṇī arthikānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविकलगुणचित्रा बोधि अङ्गानुकूला हारशतसहस्रा गुम्फिता धर्ममाला । तूर्यरतिविघुष्टा देवतागीतरम्या अमररुचिस्वरा वै ह्लादनी वाग्जिनस्य

avikalaguṇacitrā bodhi aṅgānukūlā hāraśatasahasrā gumphitā dharmamālā / tūryarativighuṣṭā devatāgītaramyā amararucisvarā vai hlādanī vāgjinasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीन्नरकलविङ्काकोकिलाचक्रवाका बर्हिणकलहंसाघोष कोनालकानाम् । ब्रम्हरुतनिर्घोषा किन्नराणां स्वराङ्गा अखलितमनवद्या सर्वार्थानुबोधा

kīnnarakalaviṅkākokilācakravākā barhiṇakalahaṃsāghoṣa konālakānām / bramharutanirghoṣā kinnarāṇāṃ svarāṅgā akhalitamanavadyā sarvārthānubodhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चित्रस्फटिकश्लक्ष्णा पण्डितानां मनापा चोदनी विनयनीया बोधनी प्रेमणीया । परचरिमनकूला तोषणी पृच्छमाना इमगुण वचना चैतस्य धर्मेश्वरस्य

citrasphaṭikaślakṣṇā paṇḍitānāṃ manāpā codanī vinayanīyā bodhanī premaṇīyā / paracarimanakūlā toṣaṇī pṛcchamānā imaguṇa vacanā caitasya dharmeśvarasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कम्बुरुचिर ग्रीवा शान्तसंवृत्तस्कन्धः । दीर्घपरिघ बाहू तस्य सप्तोत्सदाङ्गम् । कर रुचिरसुवृत्ता दिर्घवृत्ताङ्गुलीकाः तपितकनकवर्णं तस्य गात्रं जिनस्य

kamburucira grīvā śāntasaṃvṛttaskandhaḥ / dīrghaparigha bāhū tasya saptotsadāṅgam / kara rucirasuvṛttā dirghavṛttāṅgulīkāḥ tapitakanakavarṇaṃ tasya gātraṃ jinasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रोम परिणताश्च दक्षिणो चैकजाता नाभि निखिल दुर्गा गुह्यकोशो हयो वा । ऊरु गजकरो वा एणजङ्घः स्वयंभूः करतल सुविचित्रा स्वस्तिकाश्चक्रचित्राः

roma pariṇatāśca dakṣiṇo caikajātā nābhi nikhila durgā guhyakośo hayo vā / ūru gajakaro vā eṇajaṅghaḥ svayaṃbhūḥ karatala suvicitrā svastikāścakracitrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गजपतिगतिगामी सिंहविक्रान्तगामी वृषभललितगामी इन्द्रयष्टिप्रवृद्धः । गगनकुसुमवृष्टिः पुष्पछत्रा भवन्ति व्रजतिमनुव्रजन्ति धर्म एते ऽद्भुतस्य

gajapatigatigāmī siṃhavikrāntagāmī vṛṣabhalalitagāmī indrayaṣṭipravṛddhaḥ / gaganakusumavṛṣṭiḥ puṣpachatrā bhavanti vrajatimanuvrajanti dharma ete 'dbhutasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाभ अथ अलाभे सौख्यदुःखे जिनस्य अयशसि यश एवं निन्दशंसासु चैवम् । जलरुहमिव तोयैः सर्वतो नोपलिप्तः एवमिह नृसिंहो नास्ति सत्त्वः समो ऽस्य

lābha atha alābhe saukhyaduḥkhe jinasya ayaśasi yaśa evaṃ nindaśaṃsāsu caivam / jalaruhamiva toyaiḥ sarvato nopaliptaḥ evamiha nṛsiṃho nāsti sattvaḥ samo 'sya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु राष्ट्रपाल पुण्यरश्मी राजकुमारः बुद्धस्य वर्णं श्रुत्वा, विस्तरेण धर्मस्य संघस्य वर्णं श्रुत्वा, तुष्ट उदग्र आत्तमनाः प्रमुदितः प्रीतिसौमनस्यजातो ऽभूत् । अथ खलु राष्ट्रपाल पुष्परश्मे राजकुमारस्यैतदभवत् - यादृशः संबुधो भगवान्, यादृशी चास्य संघसंपत्, यादृशश्च तेन धर्मः साक्षात्कृतः, यादृशी चास्य शिष्यसंपत्, यथा विषयसमवधानश्च (वैद्य, र्प् १५२) संसारः, यथाकृतज्ञश्च संसारः, यथाकॄतज्ञाश्च बालपृथग्जनाः, यथा विषमा च सत्कायदृष्टिः, यथा बह्वादीनवश्च गृहावासः, यथा बहुदोषाश्च कामाः, यथा गर्हितश्च पण्डितैः प्रमादः, यथा संमोहं चाविद्यान्धकारम्, यथा दुःप्रतिवेधाश्च संस्काराः, यथा दुर्दमं चित्रम्, यथा गम्भीरं नामरूपम्, यथानास्वादं षडायतनम्, यथा दुःखविपाकश्चापरिज्ञातः स्पर्शः, यथा बह्वादीनवा वेदनाः, यथा गाढबन्धना तृष्णा, यथा दुःप्रतिनिःसरणं चोपादानम्, यथानार्या भवतृष्णा, भवे सति यथा दुःखसमुच्छेद्या च जातिः, यथा विकारकरी च जरा, यथा विलोपकारकश्च व्याधिः, यथा निरुवुरक्तं च मरणम्, यथाल्पास्वादा च प्रवृत्तिः, यथा बह्वादीनवा च भवाभिनिर्वृत्तिः, यथा रमणीयं च तथागतशासनम्, नेदं शक्यं कामदासेन क्लेशसंमोहितेन चित्तखिलेन प्रमादाभिरतेन बालमध्यगतेनायोनिशश्चित्तेन संसाररक्तचित्तेन दुर्जनमध्यगतेन न शक्यं सुगतिपन्थानमपि विशोधयितुं कुतः पुनरनुत्तरां सम्यक्संबोधिमभिसंबोद्धुम् । तस्यैतदभूत् - यन्न्वहमित एव प्रासादात्प्राङ्भुखः प्रपतेयम्, मा मे द्वारेण निष्क्रमतो ज्ञातिसंघो ऽन्तरायं कुर्यात् ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल पुण्यरश्मी राजकुमारो येन भगवान् सिद्धार्थबुद्धिस्थथागतस्तन्मुखस्ततः प्रासादादात्मानमुत्सृष्टवान्, एवं च भाषते स्म - सचेत्स तथागतः सर्वं जानाति सर्वं पश्यति, समन्वाहरतु मां तथागतः । अथ खलु राष्ट्रपाल सिद्धार्थबुद्धिस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धो दक्षिणपाणिं प्रसार्य प्रभां प्रामुञ्चत्, यया पुण्यरश्मि राजकुमारः स्पृष्टो ऽभूत् । तस्याश्च प्रभायाः शतसहस्रपत्रं पद्मं शकटचक्रप्रमाणमात्रं प्रादुर्भूतम् । तस्माच्च पद्मात् रश्मिशतसहस्राणि निश्चरन्ति स्म, महांश्चावभासो ऽभूत्, येनावभासेन पुण्यरश्मी राजकुमारः स्फुटो ऽभूत् । अह्त् खलु राष्ट्रपाल पुण्यरश्मी राजकुमारस्तस्मिन् पद्मे स्थित्वा येन स भगवान् सिद्धार्धबुद्धिस्तथागतो ऽर्हन् सम्यक्संबुद्धः, तेनाञ्जलिं प्रणम्य नमो बुद्धायेत्युदानमुदानयति स्म ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल तेन सिद्धार्थबुद्धिना तथागतेन सा प्रभा प्रतिसंहृता । स च कुमारस्तस्य भगवतः पादमूले छिन्नापादप इव प्रपतितः शतसहस्रकृत्वस्तथागतं वन्दते स्म ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल पुण्यरश्मी राजकुमारस्तं भगवन्तं गाथाभिरध्यभाषत - मया चिरादद्य हि वैद्यराजः कृच्छ्रादवाप्तो ऽद्य चिरातुरेण । आचक्ष्व मे नाथ कथं स्थितो ऽहं लाभी भवेयं सुगतस्य शासने

atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāraḥ buddhasya varṇaṃ śrutvā, vistareṇa dharmasya saṃghasya varṇaṃ śrutvā, tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto 'bhūt / atha khalu rāṣṭrapāla puṣparaśme rājakumārasyaitadabhavat - yādṛśaḥ saṃbudho bhagavān, yādṛśī cāsya saṃghasaṃpat, yādṛśaśca tena dharmaḥ sākṣātkṛtaḥ, yādṛśī cāsya śiṣyasaṃpat, yathā viṣayasamavadhānaśca (Vaidya, RP 152) saṃsāraḥ, yathākṛtajñaśca saṃsāraḥ, yathākṝtajñāśca bālapṛthagjanāḥ, yathā viṣamā ca satkāyadṛṣṭiḥ, yathā bahvādīnavaśca gṛhāvāsaḥ, yathā bahudoṣāśca kāmāḥ, yathā garhitaśca paṇḍitaiḥ pramādaḥ, yathā saṃmohaṃ cāvidyāndhakāram, yathā duḥprativedhāśca saṃskārāḥ, yathā durdamaṃ citram, yathā gambhīraṃ nāmarūpam, yathānāsvādaṃ ṣaḍāyatanam, yathā duḥkhavipākaścāparijñātaḥ sparśaḥ, yathā bahvādīnavā vedanāḥ, yathā gāḍhabandhanā tṛṣṇā, yathā duḥpratiniḥsaraṇaṃ copādānam, yathānāryā bhavatṛṣṇā, bhave sati yathā duḥkhasamucchedyā ca jātiḥ, yathā vikārakarī ca jarā, yathā vilopakārakaśca vyādhiḥ, yathā niruvuraktaṃ ca maraṇam, yathālpāsvādā ca pravṛttiḥ, yathā bahvādīnavā ca bhavābhinirvṛttiḥ, yathā ramaṇīyaṃ ca tathāgataśāsanam, nedaṃ śakyaṃ kāmadāsena kleśasaṃmohitena cittakhilena pramādābhiratena bālamadhyagatenāyoniśaścittena saṃsāraraktacittena durjanamadhyagatena na śakyaṃ sugatipanthānamapi viśodhayituṃ kutaḥ punaranuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃboddhum / tasyaitadabhūt - yannvahamita eva prāsādātprāṅbhukhaḥ prapateyam, mā me dvāreṇa niṣkramato jñātisaṃgho 'ntarāyaṃ kuryāt // atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumāro yena bhagavān siddhārthabuddhisthathāgatastanmukhastataḥ prāsādādātmānamutsṛṣṭavān, evaṃ ca bhāṣate sma - sacetsa tathāgataḥ sarvaṃ jānāti sarvaṃ paśyati, samanvāharatu māṃ tathāgataḥ / atha khalu rāṣṭrapāla siddhārthabuddhistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddho dakṣiṇapāṇiṃ prasārya prabhāṃ prāmuñcat, yayā puṇyaraśmi rājakumāraḥ spṛṣṭo 'bhūt / tasyāśca prabhāyāḥ śatasahasrapatraṃ padmaṃ śakaṭacakrapramāṇamātraṃ prādurbhūtam / tasmācca padmāt raśmiśatasahasrāṇi niścaranti sma, mahāṃścāvabhāso 'bhūt, yenāvabhāsena puṇyaraśmī rājakumāraḥ sphuṭo 'bhūt / aht khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumārastasmin padme sthitvā yena sa bhagavān siddhārdhabuddhistathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhaḥ, tenāñjaliṃ praṇamya namo buddhāyetyudānamudānayati sma // atha khalu rāṣṭrapāla tena siddhārthabuddhinā tathāgatena sā prabhā pratisaṃhṛtā / sa ca kumārastasya bhagavataḥ pādamūle chinnāpādapa iva prapatitaḥ śatasahasrakṛtvastathāgataṃ vandate sma // atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmī rājakumārastaṃ bhagavantaṃ gāthābhiradhyabhāṣata - mayā cirādadya hi vaidyarājaḥ kṛcchrādavāpto 'dya cirātureṇa / ācakṣva me nātha kathaṃ sthito 'haṃ lābhī bhaveyaṃ sugatasya śāsane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतो मया नायक अप्रमादो निशाम्य रात्रौ दिवि देवताभ्यः । श्रुत्वा च संविग्न हि आगतो ऽहं कथं नराणां भवते प्रमादः

śruto mayā nāyaka apramādo niśāmya rātrau divi devatābhyaḥ / śrutvā ca saṃvigna hi āgato 'haṃ kathaṃ narāṇāṃ bhavate pramādaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रनष्टमार्गस्य भवाद्य देशिको जात्यन्धभूतस्य भवाद्य चक्षुः । महाप्रपातादिह मां समुद्धर श्रद्धाकरा कारुणिका चिकित्सका

pranaṣṭamārgasya bhavādya deśiko jātyandhabhūtasya bhavādya cakṣuḥ / mahāprapātādiha māṃ samuddhara śraddhākarā kāruṇikā cikitsakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरिद्रभूतस्य कुरुष्व संग्रहं बद्धस्य मोक्षं कुरु मे ऽद्य नाथ । ससंशयेभ्यो विमतिं च छिन्द चर्यां च मे व्याकुरु बोधिमार्गे

daridrabhūtasya kuruṣva saṃgrahaṃ baddhasya mokṣaṃ kuru me 'dya nātha / sasaṃśayebhyo vimatiṃ ca chinda caryāṃ ca me vyākuru bodhimārge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थं च संदर्शय उह्यतो मे दीपं कुरुष्वापि ममान्धकारे । व्रणीकृतं मां हि कुरुष्व निर्व्रणं शल्यं च मे उद्धर वैद्यराज

tīrthaṃ ca saṃdarśaya uhyato me dīpaṃ kuruṣvāpi mamāndhakāre / vraṇīkṛtaṃ māṃ hi kuruṣva nirvraṇaṃ śalyaṃ ca me uddhara vaidyarāja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमोच्य मां दुर्गतिसंकटात्त्वं भवोपलम्भग्रहणं निकृन्त । संतार मां शोकमहौघपारम् अष्टाङ्गमार्गेण महापथेन

vimocya māṃ durgatisaṃkaṭāttvaṃ bhavopalambhagrahaṇaṃ nikṛnta / saṃtāra māṃ śokamahaughapāram aṣṭāṅgamārgeṇa mahāpathena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीत्तमायुः क्षयधर्मि जीवितं बह्वन्तरायं कुशलं भवत्यपि । पुण्यस्य सिध्यत्यचिराद्विपाकः लब्धक्षणो मे ऽद्य वदैकनिश्चयम्

parīttamāyuḥ kṣayadharmi jīvitaṃ bahvantarāyaṃ kuśalaṃ bhavatyapi / puṇyasya sidhyatyacirādvipākaḥ labdhakṣaṇo me 'dya vadaikaniścayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद्धि मे व्याकुरु लोकनाथ स्याद्बोधिसत्त्वो हि यथाप्रमत्तः । यथा चरन्नुत्तमबोधिचारिकां प्रमोचयेयं भवबन्धनाज्जगत्

etaddhi me vyākuru lokanātha syādbodhisattvo hi yathāpramattaḥ / yathā carannuttamabodhicārikāṃ pramocayeyaṃ bhavabandhanājjagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु राष्ट्रपाल सिद्धार्थबुद्धिस्तथागतः पुण्यरश्मे राजकुमारस्याध्याशयं विदित्वा विस्तरेण बोधिचर्यां संप्रकाशयति, यं श्रुत्वा पुण्यरश्मिना राजकुमारेण विमोक्षा नाम धारणी प्रओलब्धा, पञ्चाभिज्ञाः प्रतिलब्धाः । स वैहायसे स्थित्वा पुष्पाण्यभिनिर्माय तं तथागतमभ्यवकिरति स्म, अभिप्रकिरति स्म ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल पुण्यरश्मि राजकुमारस्तस्मादन्तरीक्षादवतीर्य तं भगवन्तं सिद्धार्थबुद्धिं तथागतं गाथाभिरभ्यष्टावीत् - वन्दामि ते कनकवर्णनिभा वरलक्षणा विमलचन्द्रमुखा । वन्दामि ते असमज्ञानधरा सदृशो न ते ऽस्ति त्रिभवे विरजः

atha khalu rāṣṭrapāla siddhārthabuddhistathāgataḥ puṇyaraśme rājakumārasyādhyāśayaṃ viditvā vistareṇa bodhicaryāṃ saṃprakāśayati, yaṃ śrutvā puṇyaraśminā rājakumāreṇa vimokṣā nāma dhāraṇī praolabdhā, pañcābhijñāḥ pratilabdhāḥ / sa vaihāyase sthitvā puṣpāṇyabhinirmāya taṃ tathāgatamabhyavakirati sma, abhiprakirati sma // atha khalu rāṣṭrapāla puṇyaraśmi rājakumārastasmādantarīkṣādavatīrya taṃ bhagavantaṃ siddhārthabuddhiṃ tathāgataṃ gāthābhirabhyaṣṭāvīt - vandāmi te kanakavarṇanibhā varalakṣaṇā vimalacandramukhā / vandāmi te asamajñānadharā sadṛśo na te 'sti tribhave virajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृदु चारु स्निग्ध शुभ केश जिना गिरिराजतुल्य तव चोष्णिरिह । नोष्णीषमीक्षितु तवास्ति समो विभ्राजते भ्रुवि वरे ऽपि तवोर्ण मुने

mṛdu cāru snigdha śubha keśa jinā girirājatulya tava coṣṇiriha / noṣṇīṣamīkṣitu tavāsti samo vibhrājate bhruvi vare 'pi tavorṇa mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुन्देन्दुशङ्खहिमशुभ्रनिभा नीलोत्पलाभशुभनेत्रवरा । कृपयेक्षसे जगदिदं हि यया वन्दामि ते विमलनेत्र जिना

kundenduśaṅkhahimaśubhranibhā nīlotpalābhaśubhanetravarā / kṛpayekṣase jagadidaṃ hi yayā vandāmi te vimalanetra jinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जिह्वा प्रभूत तनु ताम्रनि(भा) वदनं च छादयसि येनस्वकम् । धर्मं वदन् विनयसे च जगत् वन्दामि ते मधुरस्नुग्धगिरम्

jihvā prabhūta tanu tāmrani(bhā) vadanaṃ ca chādayasi yenasvakam / dharmaṃ vadan vinayase ca jagat vandāmi te madhurasnugdhagiram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशना शुभाः सुदृढ वज्रनिभाः त्रिंशद्दशाप्यविरलाः सहिताः । कुर्वन् स्मितं विनयसे च जगत् वन्दामि ते मधुरसत्यकथा

daśanā śubhāḥ sudṛḍha vajranibhāḥ triṃśaddaśāpyaviralāḥ sahitāḥ / kurvan smitaṃ vinayase ca jagat vandāmi te madhurasatyakathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपेण चाप्रतिसमो ऽसि जिना प्रभया च भासयसि क्षेत्रशतान् । ब्रम्हेन्द्रपाल जगतो भगवन् जिम्हीभवन्ति तव ते प्रभया

rūpeṇa cāpratisamo 'si jinā prabhayā ca bhāsayasi kṣetraśatān / bramhendrapāla jagato bhagavan jimhībhavanti tava te prabhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एणेयजङ्घ भगवन्न समा गजराजबर्हिमृगराजगतेः । ईक्षन् व्रजस्यति युगं भगवन् संकम्पयन् धरणिशैलतटम्

eṇeyajaṅgha bhagavanna samā gajarājabarhimṛgarājagateḥ / īkṣan vrajasyati yugaṃ bhagavan saṃkampayan dharaṇiśailataṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायश्च लक्षणचितो भगवन् श्लक्ष्ण च्छवी कनकवर्णं तव । नेक्षन् जगद् व्रजति तृप्तिमिदं रूपं तवाप्रतिमरूपधर

kāyaśca lakṣaṇacito bhagavan ślakṣṇa cchavī kanakavarṇaṃ tava / nekṣan jagad vrajati tṛptimidaṃ rūpaṃ tavāpratimarūpadhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं पूर्व कल्पशतचीर्णतपा त्वं सर्वत्यागदमदानरतः । त्वं सर्वसत्त्वकृपमैत्रमना वन्दामि ते परमकारुणिक

tvaṃ pūrva kalpaśatacīrṇatapā tvaṃ sarvatyāgadamadānarataḥ / tvaṃ sarvasattvakṛpamaitramanā vandāmi te paramakāruṇika

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वं दानशीलनिरतः सततं त्वं क्षान्तिवीर्यनिरतः सुदृढम् । त्वं ध्यानप्रज्ञप्रभतेजधरो वन्दामि ते असमज्ञानधर

tvaṃ dānaśīlanirataḥ satataṃ tvaṃ kṣāntivīryanirataḥ sudṛḍham / tvaṃ dhyānaprajñaprabhatejadharo vandāmi te asamajñānadhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्व वादिशूर कुगणिप्रमथि त्वं सिंहवन्नदसि पर्षदि च । त्वं वैद्यराज त्रिमलान्तकरो वन्दामि ते परमप्रीतिकर

tva vādiśūra kugaṇipramathi tvaṃ siṃhavannadasi parṣadi ca / tvaṃ vaidyarāja trimalāntakaro vandāmi te paramaprītikara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाक्कायमानसविशुद्ध मुने त्रिभवेष्वलिप्त जलपद्ममिव । त्वं ब्रम्हघोष कलविङ्करवा वन्दामि ते त्रिभवपारगतम्

vākkāyamānasaviśuddha mune tribhaveṣvalipta jalapadmamiva / tvaṃ bramhaghoṣa kalaviṅkaravā vandāmi te tribhavapāragatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मायोपमं जगदिदं भवता नटरङ्गस्वप्नसदृशं विदितम् । नात्मा न सत्त्व न च जीवगति धर्मा मरीचिदकचन्द्रसमाः

māyopamaṃ jagadidaṃ bhavatā naṭaraṅgasvapnasadṛśaṃ viditam / nātmā na sattva na ca jīvagati dharmā marīcidakacandrasamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शून्याश्च शान्त अनुत्पादनय अविजानदेव जगदुद्भ्रमति । तेषामुपायनययुक्तिशतैरवतारत्यस्यपि कृपालुतया

śūnyāśca śānta anutpādanaya avijānadeva jagadudbhramati / teṣāmupāyanayayuktiśatairavatāratyasyapi kṛpālutayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागादिभिश्च बहुरोगशतैः संतापितं सततमीक्ष्य जगद् । वैद्योत्तमो विचरसे ऽप्रतिमः परिमोचय सुगत सत्त्वशतान् ॥ ३११ ॥ जातीजरामरणशोकहतं प्रियविप्रयोगपरिदेवशतैः । सततातुरं च जगदीक्ष्य मुने परिमोचयन् विचरसे कृपया

rāgādibhiśca bahurogaśataiḥ saṃtāpitaṃ satatamīkṣya jagad / vaidyottamo vicarase 'pratimaḥ parimocaya sugata sattvaśatān // 311 // jātījarāmaraṇaśokahataṃ priyaviprayogaparidevaśataiḥ / satatāturaṃ ca jagadīkṣya mune parimocayan vicarase kṛpayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रथचक्रवद्भ्रमति सर्वजगत् तिर्यक्षु प्रेतनिरये सुगतौ । मूढा अदेशिक अनाथगताः तेषां प्रदर्शयसि मार्गम्

rathacakravadbhramati sarvajagat tiryakṣu pretaniraye sugatau / mūḍhā adeśika anāthagatāḥ teṣāṃ pradarśayasi mārgam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ते बभूव पुरिमाश्च जिना धर्मेश्वरा जगति चार्थकराः । अयमेव तैः प्रकथितो ऽर्यपथो यं देशयस्यपि विभो ऽप्रतिमः

ye te babhūva purimāśca jinā dharmeśvarā jagati cārthakarāḥ / ayameva taiḥ prakathito 'ryapatho yaṃ deśayasyapi vibho 'pratimaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्निग्धं ह्यकर्षय मनोज्ञ वरं ब्रम्हाधिकं परमप्रीतिकरम् । गन्धर्वकिन्नरवराप्सरसामभिभूय तां गिरमुदाहरसे ॥ ३१५ ॥ सत्यार्जवक्षयमुपायनयैः परिशोधितां गिरमनन्तगुणाम् । श्रुत्वा हि यां नियुतसत्त्वशता यानत्रयेण जिन यान्ति शमम्

snigdhaṃ hyakarṣaya manojña varaṃ bramhādhikaṃ paramaprītikaram / gandharvakinnaravarāpsarasāmabhibhūya tāṃ giramudāharase // 315 // satyārjavakṣayamupāyanayaiḥ pariśodhitāṃ giramanantaguṇām / śrutvā hi yāṃ niyutasattvaśatā yānatrayeṇa jina yānti śamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तव पूजया सुखमनेकविधं दिव्यं लभन्ति मनुजेषु तथा । आढ्यो महाधन महाविभवो भवते जगद्धितकरो नृपतिः

tava pūjayā sukhamanekavidhaṃ divyaṃ labhanti manujeṣu tathā / āḍhyo mahādhana mahāvibhavo bhavate jagaddhitakaro nṛpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वलचक्रवर्त्यपि च द्वीपपतिः जगदावृणोति दशभिः कुशलैः । रत्नानि सप्त लभते सुशुभां त्वयि संप्रसादजनको ऽप्रतिम

valacakravartyapi ca dvīpapatiḥ jagadāvṛṇoti daśabhiḥ kuśalaiḥ / ratnāni sapta labhate suśubhāṃ tvayi saṃprasādajanako 'pratima

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रम्हापि शक्र अपि लोकपतिः भवते च संतुषितदेवपतिः । परिनिर्मितो ऽपि च सुयामपतिः त्वत्पूजया भवति चापि जिनः

bramhāpi śakra api lokapatiḥ bhavate ca saṃtuṣitadevapatiḥ / parinirmito 'pi ca suyāmapatiḥ tvatpūjayā bhavati cāpi jinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ह्यमोघ तव पूज कृता संदर्शनं श्रवणमप्यसमम् । भवते जगद्विविधदुःखहरः स्पृशते परं पदवरं ह्यजरम्

evaṃ hyamogha tava pūja kṛtā saṃdarśanaṃ śravaṇamapyasamam / bhavate jagadvividhaduḥkhaharaḥ spṛśate paraṃ padavaraṃ hyajaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्गज्ञ मार्गकुशला भगवन् कुपथान्निवारयसि लोकमिमम् । क्षेमे शिवे विरज आर्यपथे प्रतिष्ठापप्यस्यपि जगद्भगवन्

mārgajña mārgakuśalā bhagavan kupathānnivārayasi lokamimam / kṣeme śive viraja āryapathe pratiṣṭhāpapyasyapi jagadbhagavan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याधिकस्य तव पुण्यनिधेः सतताक्षया भवति पुण्यक्रिया । बहुकल्पकोटीषु न याति क्षयं यावन्न संस्पृशति बोधिचराम्

puṇyādhikasya tava puṇyanidheḥ satatākṣayā bhavati puṇyakriyā / bahukalpakoṭīṣu na yāti kṣayaṃ yāvanna saṃspṛśati bodhicarām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशुद्ध क्षेत्र लभते रुचिरं परनिर्मिताभ सद प्रीतिकरम् । शुद्धाश्च कायवचसा मनसा सत्त्वा भवन्त्यपि च क्षेत्रवरे

pariśuddha kṣetra labhate ruciraṃ paranirmitābha sada prītikaram / śuddhāśca kāyavacasā manasā sattvā bhavantyapi ca kṣetravare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येवमादिगुण नैकविधान् लभते जिनार्चनकृतान् मनुजः । स्वर्गापवर्ग मनुजेषु सुखं भवते च पुण्यनिधि सर्वजगे

ityevamādiguṇa naikavidhān labhate jinārcanakṛtān manujaḥ / svargāpavarga manujeṣu sukhaṃ bhavate ca puṇyanidhi sarvajage

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिर्यशश्च प्रसृतं विपुलं तव सर्वदिक्षु बहुक्षेत्रशतान् । संकीर्तयन्ति सुगताः सततं तव वर्णमाल पर्षत्सु जिना

kīrtiryaśaśca prasṛtaṃ vipulaṃ tava sarvadikṣu bahukṣetraśatān / saṃkīrtayanti sugatāḥ satataṃ tava varṇamāla parṣatsu jinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विगतज्वरा जगति मोक्षकरा प्रियदर्शना परमकारुणिका । शान्तेन्द्रिया शमरता भगवन् वन्दामि ते नरवरप्रवरा

vigatajvarā jagati mokṣakarā priyadarśanā paramakāruṇikā / śāntendriyā śamaratā bhagavan vandāmi te naravarapravarā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लब्धा अभिज्ञ जिन पञ्च मया गगने स्थितस्तव निशाम्य गिरम् । भवितास्मि वीर सुगतौ प्रतिमः विभजिष्य धर्मममलं जगतः

labdhā abhijña jina pañca mayā gagane sthitastava niśāmya giram / bhavitāsmi vīra sugatau pratimaḥ vibhajiṣya dharmamamalaṃ jagataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तुत्वाद्य सर्वगुणपारगतं नरदेवनागमहितं सुगतम् । पुण्यं यदर्जितमिदं विपुलं जगदाप्नुयादपि च बुद्धपदम्

stutvādya sarvaguṇapāragataṃ naradevanāgamahitaṃ sugatam / puṇyaṃ yadarjitamidaṃ vipulaṃ jagadāpnuyādapi ca buddhapadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु राष्ट्रपाल राजा अर्चिष्मांस्तस्या रात्र्या अत्ययेनाश्रोषीत्कुमारस्यान्तःपुरे रुदितशब्दम् । श्रुत्वा च शीघ्रं त्वरमाणरूपो येन रतिप्रधानं नगरं तेनोपसंक्रामत् । उपसंक्रम्यैतदवोचत् - किं भवन्त्यो रुदन्ति ? ता अवोचान् - पुण्यरश्मी राजकुमारो न दृश्यते । अथ खलु राष्ट्रपाल राजा अर्चिष्मान् कुमारस्यार्थे छिन्नपादप इन धरणीतले प्रपतितः । स उत्थाय धरणितलात् सहस्रशश्च तन्नगरं परिचरति रुदमानः । अथ खलु राष्ट्रपाल या तस्मिन्नगरे नगरदेवता सा राजानमर्चिष्मन्तमेतदवोचत् - गतो महाराज कुमारः पूर्वस्मिन् दिग्भागे सिद्धार्थबुद्धिं तथागतं दर्शनाय वन्दनाय पर्युपासनाय ॥ अथ खलु राष्ट्रपाल राजा अर्चिष्मान् कुमारस्यान्तःपुरेण सार्धं चतुरशीतिभिः प्राणकोटिनियुतशतसहस्रैर्येन पूर्वो दिग्भागस्तेनोपजगाम । येन सिद्धार्थबुद्धिस्तथागतो ऽर्हन् सम्यस्संबुद्धस्तेनोपसंक्रान्तः । उपसंक्रम्य तस्य भगवतः पादौ शिरसाभिवन्दित्वा एकान्ते ऽतिष्ठत् । एकान्तस्थितश्च राजा अर्चिष्मान् भगवन्तमाभिर्गाथाभिरभ्यष्टावीत् - वन्दामि गुणज्ञानसागरं नरवीरं यस्य नास्ति समः कुतो ऽधिकस्त्रिभवे ऽस्मिन् । देवेन्द्रासुरराजसत्कृतं वरसत्त्वं तृप्तिं नैति जनो निरीक्षतस्तव रूपम्

atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmāṃstasyā rātryā atyayenāśroṣītkumārasyāntaḥpure ruditaśabdam / śrutvā ca śīghraṃ tvaramāṇarūpo yena ratipradhānaṃ nagaraṃ tenopasaṃkrāmat / upasaṃkramyaitadavocat - kiṃ bhavantyo rudanti ? tā avocān - puṇyaraśmī rājakumāro na dṛśyate / atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmān kumārasyārthe chinnapādapa ina dharaṇītale prapatitaḥ / sa utthāya dharaṇitalāt sahasraśaśca tannagaraṃ paricarati rudamānaḥ / atha khalu rāṣṭrapāla yā tasminnagare nagaradevatā sā rājānamarciṣmantametadavocat - gato mahārāja kumāraḥ pūrvasmin digbhāge siddhārthabuddhiṃ tathāgataṃ darśanāya vandanāya paryupāsanāya // atha khalu rāṣṭrapāla rājā arciṣmān kumārasyāntaḥpureṇa sārdhaṃ caturaśītibhiḥ prāṇakoṭiniyutaśatasahasrairyena pūrvo digbhāgastenopajagāma / yena siddhārthabuddhistathāgato 'rhan samyassaṃbuddhastenopasaṃkrāntaḥ / upasaṃkramya tasya bhagavataḥ pādau śirasābhivanditvā ekānte 'tiṣṭhat / ekāntasthitaśca rājā arciṣmān bhagavantamābhirgāthābhirabhyaṣṭāvīt - vandāmi guṇajñānasāgaraṃ naravīraṃ yasya nāsti samaḥ kuto 'dhikastribhave 'smin / devendrāsurarājasatkṛtaṃ varasattvaṃ tṛptiṃ naiti jano nirīkṣatastava rūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वात्रिंशत्तव कायलक्षणा सुविशुद्धा मेरुर्वा वररत्नचित्रितः परिशुद्धः । श्लक्ष्णं काञ्चनवर्णसंनिभं जिनकान्तं वन्दामि प्रियरूपदर्शनं मुनिकायम्

dvātriṃśattava kāyalakṣaṇā suviśuddhā merurvā vararatnacitritaḥ pariśuddhaḥ / ślakṣṇaṃ kāñcanavarṇasaṃnibhaṃ jinakāntaṃ vandāmi priyarūpadarśanaṃ munikāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पानचिन्त्य शताश्च कोटियो व्रत चीर्णा बुद्धकोटिशताश्च सत्कृता बहुकल्पान् । यष्टा यज्ञशता अचिन्तियापरिमाणा कायस्तेन तवाभिराजते अभिरूपः

kalpānacintya śatāśca koṭiyo vrata cīrṇā buddhakoṭiśatāśca satkṛtā bahukalpān / yaṣṭā yajñaśatā acintiyāparimāṇā kāyastena tavābhirājate abhirūpaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानशीलसमाधिप्रज्ञयापि च क्षान्त्या वीर्यध्यानमुपायशोधितं तव रूपम् । चन्द्रार्कमणिद्युतिप्रभा न विराजि शक्रब्रम्हप्रभा न भासते पुरतस्ते

dānaśīlasamādhiprajñayāpi ca kṣāntyā vīryadhyānamupāyaśodhitaṃ tava rūpam / candrārkamaṇidyutiprabhā na virāji śakrabramhaprabhā na bhāsate purataste

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं दर्शयते मनोरमं जगदर्थे प्रतिभासोदकचन्द्रसंनिभं यथ माया । सर्वास्वेव च दिक्षु दृश्यते जिनकायो नो चा रूपप्रमाणु दृश्यते सुगतानाम्

rūpaṃ darśayate manoramaṃ jagadarthe pratibhāsodakacandrasaṃnibhaṃ yatha māyā / sarvāsveva ca dikṣu dṛśyate jinakāyo no cā rūpapramāṇu dṛśyate sugatānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुषितेषु क्वचिदेव दृश्यसे निवसंस्त्वं व्यूढमानश्च पुनः सुपाण्डरगजभूतः । मातु कुक्षिगतश्च दृश्यसे ऽपि च वीरः सर्वत्रानुगतो महामुने नभतुल्यः

tuṣiteṣu kvacideva dṛśyase nivasaṃstvaṃ vyūḍhamānaśca punaḥ supāṇḍaragajabhūtaḥ / mātu kukṣigataśca dṛśyase 'pi ca vīraḥ sarvatrānugato mahāmune nabhatulyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिं संदर्शयसे क्वचिद्भवान् दिशतासु गच्छन् सप्त पदानि दृश्यसे क्वचिदुर्व्याम् । ह्येष्ठो ऽहं सनरामरे जगे अतिदेवो मोचिष्ये जग दुःखसागराद्गिर मुञ्चन्

jātiṃ saṃdarśayase kvacidbhavān diśatāsu gacchan sapta padāni dṛśyase kvacidurvyām / hyeṣṭho 'haṃ sanarāmare jage atidevo mociṣye jaga duḥkhasāgarādgira muñcan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मसंशयु नास्ति ते मुने क्वचिदेव शिक्षां चापि च लोक दृश्यते लिपिज्ञाने शान्तं ध्यानसमाधिगोचरमनुप्राप्तं स्त्रीणां मध्यगतश्च दृश्यते क्वचिदेव

dharmasaṃśayu nāsti te mune kvacideva śikṣāṃ cāpi ca loka dṛśyate lipijñāne śāntaṃ dhyānasamādhigocaramanuprāptaṃ strīṇāṃ madhyagataśca dṛśyate kvacideva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्त्वा मातापिता महीतले प्रमदाश्च ज्ञातीन् शोकहतान् विमूर्च्छितान् विरुवन्तः । निष्क्रान्तो वनवासमीक्ष्यसे पदमेकं देवाकोटिशतैः परिवृतो वरसत्त्वः

tyaktvā mātāpitā mahītale pramadāśca jñātīn śokahatān vimūrcchitān viruvantaḥ / niṣkrānto vanavāsamīkṣyase padamekaṃ devākoṭiśataiḥ parivṛto varasattvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मारास्ते चतुरो ऽपि निर्जिताश्चिरकालं मारान् धर्षयमाण दृश्यते ऽपि च क्षेत्रे । चक्रं वर्तयसे ऽप्यचिन्तियं पुरिमेण चक्रं वर्तयमान दृश्यसे कृपया त्वम्

mārāste caturo 'pi nirjitāścirakālaṃ mārān dharṣayamāṇa dṛśyate 'pi ca kṣetre / cakraṃ vartayase 'pyacintiyaṃ purimeṇa cakraṃ vartayamāna dṛśyase kṛpayā tvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं शाश्वतदृष्टिसंज्ञितं जगदीक्ष्य निर्वास्य इति वाच भाषसे परिषत्सु । संसाराभिरतं जगत्सततमीक्ष्य शान्तां शीतगतिं च निर्वृतिं वदसि त्वम्

nityaṃ śāśvatadṛṣṭisaṃjñitaṃ jagadīkṣya nirvāsya iti vāca bhāṣase pariṣatsu / saṃsārābhirataṃ jagatsatatamīkṣya śāntāṃ śītagatiṃ ca nirvṛtiṃ vadasi tvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यज्ञानमुपायप्रज्ञतो न समस्ते स्फुरसे कायप्रभाय त्वं मुने बहुक्षेत्रान् । भाषन्ते तव वर्ण नायका दिशतासु वन्दे त्वामसमन्तगोचरं मुनिराजम्

puṇyajñānamupāyaprajñato na samaste sphurase kāyaprabhāya tvaṃ mune bahukṣetrān / bhāṣante tava varṇa nāyakā diśatāsu vande tvāmasamantagocaraṃ munirājam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वन्दामो ऽपि च धर्मतामखिलप्राप्तं सर्वसत्त्वक्रियासु दृश्यसे यथ माया । न च ते ऽस्त्यागमनं क्वचिद्गमनं वा मायाधर्म सति प्रतिष्ठितमभिवन्दे

vandāmo 'pi ca dharmatāmakhilaprāptaṃ sarvasattvakriyāsu dṛśyase yatha māyā / na ca te 'styāgamanaṃ kvacidgamanaṃ vā māyādharma sati pratiṣṭhitamabhivande

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधु त्वं नरवीर भाषसे वरमार्गं बोधिर्येन वरा ह्यवाप्यते जगदर्थे । एतामप्यहमाशु धर्मतामनुबुद्धा देशेयं नरवीरं धमतां जगदर्थे

sādhu tvaṃ naravīra bhāṣase varamārgaṃ bodhiryena varā hyavāpyate jagadarthe / etāmapyahamāśu dharmatāmanubuddhā deśeyaṃ naravīraṃ dhamatāṃ jagadarthe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञं विगतज्वरं नरवीरं यस्य नास्ति समः कुतो ऽधिकस्त्रिभवे ऽस्मिन् । स्तुत्वा पुण्यमुपार्जितं मया यदिह तेन शान्तां बोधिवरामनुत्तरां स्पृशतु लोकः

sarvajñaṃ vigatajvaraṃ naravīraṃ yasya nāsti samaḥ kuto 'dhikastribhave 'smin / stutvā puṇyamupārjitaṃ mayā yadiha tena śāntāṃ bodhivarāmanuttarāṃ spṛśatu lokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ खलु भगवांस्तस्यां वेलायामिमा गाथा अभाषत - अप्रमेये दशबलचलिते लाभे ज्ञातौ परिगतहृदया । हित्वा बोधिं गुणशतनिचितां लाभार्थं ते परकुलनिचताः

atha khalu bhagavāṃstasyāṃ velāyāmimā gāthā abhāṣata - aprameye daśabalacalite lābhe jñātau parigatahṛdayā / hitvā bodhiṃ guṇaśatanicitāṃ lābhārthaṃ te parakulanicatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वाङ्क्षा दुष्टा ह्रीधृतिरहिता क्षेत्रार्थं ते नमुचिवशगताः । क्लेशाधीना भवगतिप्रणता भाषन्त्येवं वयमपि गुणिनः

dhvāṅkṣā duṣṭā hrīdhṛtirahitā kṣetrārthaṃ te namucivaśagatāḥ / kleśādhīnā bhavagatipraṇatā bhāṣantyevaṃ vayamapi guṇinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायो ऽरण्ये स्मृतिरपि नगरे लाभार्थं ते चरितविकल्पे । दूरे मोक्षो नभ इव धरणि दूरे जाहु भुजगवदेतान्

kāyo 'raṇye smṛtirapi nagare lābhārthaṃ te caritavikalpe / dūre mokṣo nabha iva dharaṇi dūre jāhu bhujagavadetān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुद्धो धर्मो न च प्रियवदतां तद्वत्संघो गुणशतभरितः । हित्वा स्वर्गं कुपथप्रयाता अष्टविघातैर्भवशतविहताः

buddho dharmo na ca priyavadatāṃ tadvatsaṃgho guṇaśatabharitaḥ / hitvā svargaṃ kupathaprayātā aṣṭavighātairbhavaśatavihatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वैनां मम चारिकां समुपदिष्टां भूताध्याशयतो ऽत्र युज्यथा प्रतिपत्त्या । दुष्प्राप्यं बहुकल्पकोटिभिः क्षणप्राप्ता तस्मादत्र यथोक्तधर्मतामभियुज्येत्

śrutvaināṃ mama cārikāṃ samupadiṣṭāṃ bhūtādhyāśayato 'tra yujyathā pratipattyā / duṣprāpyaṃ bahukalpakoṭibhiḥ kṣaṇaprāptā tasmādatra yathoktadharmatāmabhiyujyet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो हीच्छेद्वरबोधि बुध्यितुं वरयाने स्मार्यास्तेन महीपते गुणास्तस्य । संचिन्त्य यथाभूत योनिशः स्थातव्यमेवं बोधि असङ्ग रिध्यते सुगतानाम्

yo hīcchedvarabodhi budhyituṃ varayāne smāryāstena mahīpate guṇāstasya / saṃcintya yathābhūta yoniśaḥ sthātavyamevaṃ bodhi asaṅga ridhyate sugatānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्यं वंशं निषेवते गुणप्रेक्षी ज्ञानं तत्र उत्पादयेच्छु इवात्र । मा एवं प्रविजह्य शासनं गुणमण्डं सर्वास्वेतगतीषु पञ्चसू यथ बालाः

āryaṃ vaṃśaṃ niṣevate guṇaprekṣī jñānaṃ tatra utpādayecchu ivātra / mā evaṃ pravijahya śāsanaṃ guṇamaṇḍaṃ sarvāsvetagatīṣu pañcasū yatha bālāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शैलारण्यगुहानिजासिनो भवतेह तत्रस्थाश्च म आत्म मन्यथा पटपंसी । आत्मानं परिभाषथा सततनित्य - मनुस्मरन्तो बुद्धकोटि विरागिता पुरिमा ये

śailāraṇyaguhānijāsino bhavateha tatrasthāśca ma ātma manyathā paṭapaṃsī / ātmānaṃ paribhāṣathā satatanitya - manusmaranto buddhakoṭi virāgitā purimā ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काये जीवित तृष्ण उत्सृह अनपेक्षा धर्मे युज्यत तीव्र गौरवं जनयित्वा । प्रतिपत्तिश्च मयापि भाषिता इह सूत्रे पश्चा बोधि न तेषु दुर्लभा इह स्थित्वा

kāye jīvita tṛṣṇa utsṛha anapekṣā dharme yujyata tīvra gauravaṃ janayitvā / pratipattiśca mayāpi bhāṣitā iha sūtre paścā bodhi na teṣu durlabhā iha sthitvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये युक्ताश्च इहापि हर्षिता जिनयाने श्रुत्वा युक्त सुदुर्मना भवितारः । तस्माद्वै जनयेत शासने अधिमुक्तिं मा पश्चादनुताप भेष्यथा विचरमाणाः

ye yuktāśca ihāpi harṣitā jinayāne śrutvā yukta sudurmanā bhavitāraḥ / tasmādvai janayeta śāsane adhimuktiṃ mā paścādanutāpa bheṣyathā vicaramāṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.