शृणु पुत्र मया प्रोक्तं तवैव हितकारणं । यदि ते स्वामिनी प्रीतिस् तत् कर्त्तव्यं हि सर्वथा
śṛṇu putra mayā proktaṃ tavaiva hitakāraṇaṃ / yadi te svāminī prītis tat karttavyaṃ hi sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 10
त्वं हि पुत्र मया लब्धः संबुद्धस्यानुभावतः । तत् संबुद्धशासने कार्य्यम् एव दातु समर्हसि
tvaṃ hi putra mayā labdhaḥ saṃbuddhasyānubhāvataḥ / tat saṃbuddhaśāsane kāryyam eva dātu samarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चेदन् भुजयोर् जातं दीनारं मणिसंनिभं । तद् अपि सुगतस्यैव प्रभावान् मन्यतां खलु
yac cedan bhujayor jātaṃ dīnāraṃ maṇisaṃnibhaṃ / tad api sugatasyaiva prabhāvān manyatāṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चेदं ते करोद्भूतं जीवितं सहजेन्द्रियं । तत् स्वकरात् समुद्धृत्य कथं दद्या द्विजातये
yac cedaṃ te karodbhūtaṃ jīvitaṃ sahajendriyaṃ / tat svakarāt samuddhṛtya kathaṃ dadyā dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदीदं दास्यते हस्तात् समुद्धृत्य वलाद् अपि । तदा ते जीवितं वापि सहानेन व्रजं खलु
yadīdaṃ dāsyate hastāt samuddhṛtya valād api / tadā te jīvitaṃ vāpi sahānena vrajaṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् एवं परिज्ञाय यदि ते जीवित प्रियं । तद् एवं सहजं हेम मा प्रदाहि द्विजातये
tasmād evaṃ parijñāya yadi te jīvita priyaṃ / tad evaṃ sahajaṃ hema mā pradāhi dvijātaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अन्यद् दीयतां तस्मै यद् यद् वस्तु समीछितं । इदं तु सर्वथान्यस्मै दातव्यं नैव यत्नतः
tad anyad dīyatāṃ tasmai yad yad vastu samīchitaṃ / idaṃ tu sarvathānyasmai dātavyaṃ naiva yatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनैव त्वं महेशाख्यो सर्वार्थिप्रार्थितार्थदः । तेन यदा परिभ्रष्टस् तदा किं तेन मन्यसे
yenaiva tvaṃ maheśākhyo sarvārthiprārthitārthadaḥ / tena yadā paribhraṣṭas tadā kiṃ tena manyase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् चिन्तामणिसामान्यं कथं दातुं समिछसि
tac cintāmaṇisāmānyaṃ kathaṃ dātuṃ samichasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वया सुकृतं कर्म प्रकृत्वा पुण्यम् आचितं । नूनं तस्य विपाकत्वं भुंजयोस् ते प्रतिष्ठितं
yat tvayā sukṛtaṃ karma prakṛtvā puṇyam ācitaṃ / nūnaṃ tasya vipākatvaṃ bhuṃjayos te pratiṣṭhitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् इदं महारत्नं कस्मिञ्चिन् मा प्रदीयतां । दत्वा त्व् इदं महारत्नं किम् अन्यल् लब्धम् इछसि
tasmād idaṃ mahāratnaṃ kasmiñcin mā pradīyatāṃ / datvā tv idaṃ mahāratnaṃ kim anyal labdham ichasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि त्व् इदं महारत्नं दातुम् एवं प्रतिष्ठितं । संप्रदेहि जिनेन्द्राय तत् पुण्यम् अक्षयं वहुं
yadi tv idaṃ mahāratnaṃ dātum evaṃ pratiṣṭhitaṃ / saṃpradehi jinendrāya tat puṇyam akṣayaṃ vahuṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्येन लभ्यते जन्म शुद्धवम्षे महत्कुले । पुण्येन दीयते कीर्त्तिं निर्वृतिं च समाप्नुयात्
puṇyena labhyate janma śuddhavamṣe mahatkule / puṇyena dīyate kīrttiṃ nirvṛtiṃ ca samāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि पुण्ये ऽस्ति ते वांछा तद् बुद्धशरणं गतः । देहि बुद्धानुशासिन्या तद् दानं हि महत्फलं
yadi puṇye 'sti te vāṃchā tad buddhaśaraṇaṃ gataḥ / dehi buddhānuśāsinyā tad dānaṃ hi mahatphalaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नित्यं सुखं भुक्त्वा कृत्वा संबोधिसाधनं । क्रमाद् बोधिचरिं प्राप्ते निर्वृतिं वा समाप्नुयाः
tato nityaṃ sukhaṃ bhuktvā kṛtvā saṃbodhisādhanaṃ / kramād bodhicariṃ prāpte nirvṛtiṃ vā samāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रा समादिष्टं श्रुत्वासौ हेमभृत् सुधीः । तथेति निश्चयं कृत्वा पुनर् एवम् अभाषत
iti pitrā samādiṣṭaṃ śrutvāsau hemabhṛt sudhīḥ / tatheti niścayaṃ kṛtvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं तात त्वयादिष्टं तत् सर्वं हितम् एव मे । तस्मात् तथा चरिष्यामि त्वदाज्ञां शिरसा वहन्
satyaṃ tāta tvayādiṣṭaṃ tat sarvaṃ hitam eva me / tasmāt tathā cariṣyāmi tvadājñāṃ śirasā vahan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं तु सत्यं मया प्रोक्ताम् इदं दातुं द्विजातये । तत् कथम् अन्यथा कृत्वा पुण्यम् एव समाप्नुयात्
kiṃ tu satyaṃ mayā proktām idaṃ dātuṃ dvijātaye / tat katham anyathā kṛtvā puṇyam eva samāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सत्यं पूरणे तात प्रदद्यामि ममात्मनः । अथ न दास्यते ह्य् अत्र कियत् कालं हि जीवितं
tat satyaṃ pūraṇe tāta pradadyāmi mamātmanaḥ / atha na dāsyate hy atra kiyat kālaṃ hi jīvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् इदं भुजयोर् हेमं ममात्मसहसंभवं । तथैवं सहजीवेन विनक्ष्यति न संशयः
yad idaṃ bhujayor hemaṃ mamātmasahasaṃbhavaṃ / tathaivaṃ sahajīvena vinakṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथेदं तु महारत्नं मम देवसमुद्भवं । तथैवं संप्रदत्वास्मै पुनः प्राप्स्यामि ते ऽधिकं
yathedaṃ tu mahāratnaṃ mama devasamudbhavaṃ / tathaivaṃ saṃpradatvāsmai punaḥ prāpsyāmi te 'dhikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा बुद्धानुभायेन संजातं करयोर् इदं । तथा सत्यानुभावेन पुनर् अन्यज् जनिष्यते
yathā buddhānubhāyena saṃjātaṃ karayor idaṃ / tathā satyānubhāvena punar anyaj janiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण तुष्यते बुद्धो मूलं धर्मस्य सत्यवाक् । तत् सत्यपारणार्थेन दास्याम्य् अहम् इदं मणिं
dharmeṇa tuṣyate buddho mūlaṃ dharmasya satyavāk / tat satyapāraṇārthena dāsyāmy aham idaṃ maṇiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं विना न फुल्लन्ते पुण्यानि प्रकृतान्य् अपि । म्लानिभूतानि नश्यन्ते शस्यानीवामृतं विना
satyaṃ vinā na phullante puṇyāni prakṛtāny api / mlānibhūtāni naśyante śasyānīvāmṛtaṃ vinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येन वर्द्धते धर्मं धर्मेण पाल्यते नरः । धर्मिष्ठः सद्गतिं याति तस्मात् सत्यं महद्वली
satyena varddhate dharmaṃ dharmeṇa pālyate naraḥ / dharmiṣṭhaḥ sadgatiṃ yāti tasmāt satyaṃ mahadvalī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सत्यवलेनात्र यशोधर्मार्थलब्धये । सर्वथास्मै प्रदास्यामि मा कृथास् तं निवारणं
tasmāt satyavalenātra yaśodharmārthalabdhaye / sarvathāsmai pradāsyāmi mā kṛthās taṃ nivāraṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्रवचः श्रुत्वा पिता स विस्मयान्वितः । तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा तस्थौ तूष्णी विलोकयन्
iti putravacaḥ śrutvā pitā sa vismayānvitaḥ / tathety abhyanumoditvā tasthau tūṣṇī vilokayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हिरण्यपाणिः स मत्वा पित्राधिवासितं । तद् दीनारं सहसोत्कृत्य विप्राय प्रददौ मुदा
tato hiraṇyapāṇiḥ sa matvā pitrādhivāsitaṃ / tad dīnāraṃ sahasotkṛtya viprāya pradadau mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रदत्तम् असौ विप्रः प्रतिगृह्य प्रमोदितः । दत्वाशीर्वचनं तस्मै स्वगृहं सहसा ययौ
tat pradattam asau vipraḥ pratigṛhya pramoditaḥ / datvāśīrvacanaṃ tasmai svagṛhaṃ sahasā yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चानन्तरं तस्य भुजे ऽन्यत् तद्गुणाधिकं । दीनारं दिव्यरत्नाभैः प्रादुरासीन् महाद्भुतं
tataś cānantaraṃ tasya bhuje 'nyat tadguṇādhikaṃ / dīnāraṃ divyaratnābhaiḥ prādurāsīn mahādbhutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दत्तानंतरोद्भूतं दीनारं तद्गुणाधिकं । दृष्ट्वा श्रुत्वा च सर्वे ते लोका आशु सुविस्मिताः
tad dattānaṃtarodbhūtaṃ dīnāraṃ tadguṇādhikaṃ / dṛṣṭvā śrutvā ca sarve te lokā āśu suvismitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो हिरण्यपाणिः स एवं लोकान् प्रहर्षयन् । संबुद्धशासने दातुं जेतवनम् उपाचरत्
tato hiraṇyapāṇiḥ sa evaṃ lokān praharṣayan / saṃbuddhaśāsane dātuṃ jetavanam upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र भिक्षून् यतीन् दृष्ट्वा सद्धर्मचरणोत्सुकः । संबुद्धं सुगतं द्रष्टुं विहारं समुपाविशत्
tatra bhikṣūn yatīn dṛṣṭvā saddharmacaraṇotsukaḥ / saṃbuddhaṃ sugataṃ draṣṭuṃ vihāraṃ samupāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासौ भगवन्तं तम् अद्राक्षीत् समितिस्थितं । द्वात्रिंशल्लक्षणाशीतिव्यंजनैः परिमंडितं
tatrāsau bhagavantaṃ tam adrākṣīt samitisthitaṃ / dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanaiḥ parimaṃḍitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यामप्रभासम् उज्वालं सहस्रेणाधिकप्रभं । शान्तेंद्रियं सुभद्रांगं सौम्यरूपं मनोहरं
vyāmaprabhāsam ujvālaṃ sahasreṇādhikaprabhaṃ / śānteṃdriyaṃ subhadrāṃgaṃ saumyarūpaṃ manoharaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वासौ सुप्रसन्नात्मा सहसा समुपागतः । नत्वा पादौ मुनेस् तस्य पुरस्तात् समुपाश्रयन्
dṛṣṭvāsau suprasannātmā sahasā samupāgataḥ / natvā pādau munes tasya purastāt samupāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासौ भगवान् तस्य दृष्ट्वाशयविशुद्धतां । आदिमध्यान्तकल्याणं दिदेश धर्मम् उत्तमं
tatrāsau bhagavān tasya dṛṣṭvāśayaviśuddhatāṃ / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं धर्मं सुगतादिष्टं श्रुत्वासौ संप्रमोदितः । आनंदं समुपाश्रित्य प्रणम्यैवं व्यजिज्ञपत्
taṃ dharmaṃ sugatādiṣṭaṃ śrutvāsau saṃpramoditaḥ / ānaṃdaṃ samupāśritya praṇamyaivaṃ vyajijñapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भदन्त दातुम् इछामि संघेभ्यो भोजनं खलु । तद् आज्ञां देहि मे शास्त यदि ते ऽस्ति कृपा मयि
bhadanta dātum ichāmi saṃghebhyo bhojanaṃ khalu / tad ājñāṃ dehi me śāsta yadi te 'sti kṛpā mayi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विज्ञापिते तेन हिरण्यपाणिना मुदा । स आनंदः समालोक्य दारकं तं समादिशत्
iti vijñāpite tena hiraṇyapāṇinā mudā / sa ānaṃdaḥ samālokya dārakaṃ taṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु वत्स महाभाग्याद् भद्रम् आलोचितं त्वया । यद्य् अत्र दास्यते भोज्यं कार्षापणं प्रदीयतां
sādhu vatsa mahābhāgyād bhadram ālocitaṃ tvayā / yady atra dāsyate bhojyaṃ kārṣāpaṇaṃ pradīyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंकृते तु ते वत्स मंगलं सर्वदा भवेत् । अतश् च दुर्गतिं हित्वा सद्गतिं समवाप्नुयाः
evaṃkṛte tu te vatsa maṃgalaṃ sarvadā bhavet / ataś ca durgatiṃ hitvā sadgatiṃ samavāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आनंदसमादिष्टे दारको ऽसौ प्रमोदितः । स्वयं हस्तौ प्रसार्य्यैव हेमराशिं व्यधात् पुनः
ity ānaṃdasamādiṣṭe dārako 'sau pramoditaḥ / svayaṃ hastau prasāryyaiva hemarāśiṃ vyadhāt punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्द्रव्यैः साधयामास भोज्यानि सुरसानि च
taddravyaiḥ sādhayāmāsa bhojyāni surasāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स दारको भोज्यैस् तैः प्रणीतसुसाधितैः । संबुद्धप्रमुखं सर्वसांघिकं समतोषयत्
tataḥ sa dārako bhojyais taiḥ praṇītasusādhitaiḥ / saṃbuddhapramukhaṃ sarvasāṃghikaṃ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽसौ भोजनान्ते च संबुद्धप्रमुखं क्रमात् । सर्वसंघं प्रणम्यैवं पुनस् तस्थौ कृतांजलिः
tato 'sau bhojanānte ca saṃbuddhapramukhaṃ kramāt / sarvasaṃghaṃ praṇamyaivaṃ punas tasthau kṛtāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः श्रीभगवान् दृष्ट्वा तस्याशयविशुद्धतां । आर्य्यसत्यं समायुक्तं दिदेश धर्मम् उत्तमं
tataḥ śrībhagavān dṛṣṭvā tasyāśayaviśuddhatāṃ / āryyasatyaṃ samāyuktaṃ dideśa dharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा हेमपाणिः स सत्कायदृष्टिपर्वतं । प्रभित्वा ज्ञानवज्रेण विंशतिशिखरोद्गतं
tac chrutvā hemapāṇiḥ sa satkāyadṛṣṭiparvataṃ / prabhitvā jñānavajreṇa viṃśatiśikharodgataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोतापत्तिफलं प्राप्तो दृष्टसत्यो ऽभवत् ततः । संबुद्धसगणं नत्वा स्वगेहं हर्षितो ययौ
śrotāpattiphalaṃ prāpto dṛṣṭasatyo 'bhavat tataḥ / saṃbuddhasagaṇaṃ natvā svagehaṃ harṣito yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वं स तद्वृत्तं पित्रोर् आख्याय हर्षितः । प्रव्रज्याचरणानुज्ञां पितरौ प्रत्ययाचत
tatra sarvaṃ sa tadvṛttaṃ pitror ākhyāya harṣitaḥ / pravrajyācaraṇānujñāṃ pitarau pratyayācata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं मे रोचते तात प्रव्रज्याव्रतसाधने । तद् अनुज्ञां प्रदत्तं मे हितं मयि यदीच्छथ
cittaṃ me rocate tāta pravrajyāvratasādhane / tad anujñāṃ pradattaṃ me hitaṃ mayi yadīcchatha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्रोदितं श्रुत्वा स्वात्मजं स पितावदत् । मा कृथा सहसा पुत्र प्रव्रज्याचरणे मनः
iti putroditaṃ śrutvā svātmajaṃ sa pitāvadat / mā kṛthā sahasā putra pravrajyācaraṇe manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रव्रज्याचरणे भैक्ष्यं दुःखिनाम् एव तद्व्रतं । त्वं वृद्धिमान् महादाता तत् प्रव्रज्यां कुतश् चरेः
pravrajyācaraṇe bhaikṣyaṃ duḥkhinām eva tadvrataṃ / tvaṃ vṛddhimān mahādātā tat pravrajyāṃ kutaś careḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं वाप्यते विवाहस् त्वं दहरश् च कुमारिकः । प्रव्रज्या दुष्करं स्थानं तत् कथं प्रचरेत् सुतः
kiṃ vāpyate vivāhas tvaṃ daharaś ca kumārikaḥ / pravrajyā duṣkaraṃ sthānaṃ tat kathaṃ pracaret sutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तावत् त्वं युवा पुत्र विवाहित्वा कुलस्त्रियं । भुक्त्वा सौख्यं यथाकामं गृहे धर्मं समाचर
tat tāvat tvaṃ yuvā putra vivāhitvā kulastriyaṃ / bhuktvā saukhyaṃ yathākāmaṃ gṛhe dharmaṃ samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो वंशं समुत्पाद्य कुलस्थितिप्रसिद्धये । कुलधर्मं प्रतिस्थाप्य ततः प्रव्रज वार्द्धिकः
tato vaṃśaṃ samutpādya kulasthitiprasiddhaye / kuladharmaṃ pratisthāpya tataḥ pravraja vārddhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा वृद्धो दरिद्रश् च प्रव्रज्यां हि तदा चरेत् । यावद् युवा समृद्धश् च तावत् त्वं प्रव्रज कथं
yadā vṛddho daridraś ca pravrajyāṃ hi tadā caret / yāvad yuvā samṛddhaś ca tāvat tvaṃ pravraja kathaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपत्तिः क्षणयौवन्यम् एतन् मारवलध्रुवं । तदेतदा कथं पुत्र प्रव्रज्याव्रतम् आचरेः
saṃpattiḥ kṣaṇayauvanyam etan māravaladhruvaṃ / tadetadā kathaṃ putra pravrajyāvratam ācareḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एतद् दुष्करं मत्वा प्रव्रज्याचरणे मनः । सर्वथा त्वं विनिर्वार्य कुलधर्मं समाचर
ity etad duṣkaraṃ matvā pravrajyācaraṇe manaḥ / sarvathā tvaṃ vinirvārya kuladharmaṃ samācara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशोधर्मसुखान्वेत्य सद्गतिं चाप्य् अवाप्नुयाः
yaśodharmasukhānvetya sadgatiṃ cāpy avāpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पित्रोदितं श्रुत्वा दारको ऽसौ विशंकितः । बोधयन् पितरं धर्मे पुनर् एवम् अभाषत
iti pitroditaṃ śrutvā dārako 'sau viśaṃkitaḥ / bodhayan pitaraṃ dharme punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यम् एव तथा तात यद् एतद् भाष्यते त्वया । तथापि श्रूयतां तात यद् अभिप्रायकं मम
satyam eva tathā tāta yad etad bhāṣyate tvayā / tathāpi śrūyatāṃ tāta yad abhiprāyakaṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनित्यं खलु संसारं जीवितं चापि भंगुरं । क्षणध्वंसि शरीरं च क्षणसंपद् घनोपमं
anityaṃ khalu saṃsāraṃ jīvitaṃ cāpi bhaṃguraṃ / kṣaṇadhvaṃsi śarīraṃ ca kṣaṇasaṃpad ghanopamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पश्यन् अहं तात संसारभोगनिस्पृहः । प्रव्रज्याव्रतम् आश्रित्य प्राप्तुम् इछामि निर्वृतिं
evaṃ paśyan ahaṃ tāta saṃsārabhoganispṛhaḥ / pravrajyāvratam āśritya prāptum ichāmi nirvṛtiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपि च दुल्लभं जन्म मानुषं भवचारिणां । सर्वेषाम् अपि जन्तूनां मरणं सर्वथा ध्रुवं
api ca dullabhaṃ janma mānuṣaṃ bhavacāriṇāṃ / sarveṣām api jantūnāṃ maraṇaṃ sarvathā dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुष्ये लभ्यमाने तु कुतो धर्मानुभावना । विना धर्मानुभावेन कथं सद्गतिम् आप्नुयात्
mānuṣye labhyamāne tu kuto dharmānubhāvanā / vinā dharmānubhāvena kathaṃ sadgatim āpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबुद्धो ऽपि ससंघो ऽयं स्थास्यति न सदेह च । अन्यत्रापि व्रजेन् नूनं निर्वृतिं वा गमिष्यति
saṃbuddho 'pi sasaṃgho 'yaṃ sthāsyati na sadeha ca / anyatrāpi vrajen nūnaṃ nirvṛtiṃ vā gamiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबुद्धे निर्वृतिं याते सद्धर्मो ऽपि विनक्ष्यते । सद्धर्मान्तर्गते लोके म्लेछधर्मवली भवेत्
saṃbuddhe nirvṛtiṃ yāte saddharmo 'pi vinakṣyate / saddharmāntargate loke mlechadharmavalī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
म्लेछधर्मवलीक्रान्ते सर्वत्र भूमिमंडले । सर्वलोकाश् च कामांधा भवेयुः क्लेशमानिनः
mlechadharmavalīkrānte sarvatra bhūmimaṃḍale / sarvalokāś ca kāmāṃdhā bhaveyuḥ kleśamāninaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद धर्मानुसंवृत्तौ मतिः कस्यापि नो चरेत् । प्रव्रज्यासंवरं धर्तुं कः समर्थो भविष्यति
tada dharmānusaṃvṛttau matiḥ kasyāpi no caret / pravrajyāsaṃvaraṃ dhartuṃ kaḥ samartho bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैव संयुज्यते चित्तं प्रव्रज्यासंवरं विना । अविशोधितचित्तात्मा न यायात् परमां गतिं
naiva saṃyujyate cittaṃ pravrajyāsaṃvaraṃ vinā / aviśodhitacittātmā na yāyāt paramāṃ gatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् चित्तये विशुद्ध्यर्थं निर्वाणपदलब्धये । प्रव्रज्यासंवरं धर्त्तुं इछामि तात सांप्रतं
tac cittaye viśuddhyarthaṃ nirvāṇapadalabdhaye / pravrajyāsaṃvaraṃ dharttuṃ ichāmi tāta sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् यदि मे हितं द्रष्टुम् इछसि तात सर्वदा । तद् अनुज्ञां समादातुम् अर्हसि मात्र चारये
tad yadi me hitaṃ draṣṭum ichasi tāta sarvadā / tad anujñāṃ samādātum arhasi mātra cāraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुरोदितं श्रुत्वा पिता स परिबोधितः । तथेत्य् अनुमतं कृत्वाभवत् तूष्णीव्यवस्थितः
iti puroditaṃ śrutvā pitā sa paribodhitaḥ / tathety anumataṃ kṛtvābhavat tūṣṇīvyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तज्जननी चासौ दृष्ट्वा तं सुतम् आत्मजं । स्नेहाद् अश्रु विमोचन्ती निवारयितुम् अब्रवीत्
tadā tajjananī cāsau dṛṣṭvā taṃ sutam ātmajaṃ / snehād aśru vimocantī nivārayitum abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा पुत्र कथम् एकान्ते मां विहाय क्व यास्यसे । मा पुत्र सहसा गछ किंचित् कालं विनोदय
hā putra katham ekānte māṃ vihāya kva yāsyase / mā putra sahasā gacha kiṃcit kālaṃ vinodaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतायां मयि भो पुत्र तदा व्रजस्व वांछिते
mṛtāyāṃ mayi bho putra tadā vrajasva vāṃchite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिरेणैव मां मृत्युर् ग्रहीष्यति न संशयः । तावद् एव गृहे स्थित्वा दानं कुर्वन् सुखं वस
acireṇaiva māṃ mṛtyur grahīṣyati na saṃśayaḥ / tāvad eva gṛhe sthitvā dānaṃ kurvan sukhaṃ vasa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मात्रोदितं श्रुत्वा पुत्रो ऽसौ परिमोदितः । नत्वा तां जननीम् एवं बोधयितुम् अभाषत
iti mātroditaṃ śrutvā putro 'sau parimoditaḥ / natvā tāṃ jananīm evaṃ bodhayitum abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् त्वयाम्वे रुदन्त्य् एवं मृत्युनाम प्रकीर्तितं । तेन मे चोदितं चित्तं प्रव्रज्याव्रतसाधने
yat tvayāmve rudanty evaṃ mṛtyunāma prakīrtitaṃ / tena me coditaṃ cittaṃ pravrajyāvratasādhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्रुवं जन्मवतां मृत्युर् मृतानां जन्म च ध्रुवं । परिवर्त्तिनि संसारे मृतः को हि न जायते
dhruvaṃ janmavatāṃ mṛtyur mṛtānāṃ janma ca dhruvaṃ / parivarttini saṃsāre mṛtaḥ ko hi na jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मिष्ठो वीर्यावांश् चापि मरणं याति सर्वतः । पापिष्ठो निघ्नितश् चापि मरणं याति सर्वतः
dharmiṣṭho vīryāvāṃś cāpi maraṇaṃ yāti sarvataḥ / pāpiṣṭho nighnitaś cāpi maraṇaṃ yāti sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मिष्ठः सत्सुखं भुक्त्वा मृतो यात्य् एव सद्गतिं । पापिष्ठो दुःखतां भुक्त्वा मृतो गछति दुर्गतिं
dharmiṣṭhaḥ satsukhaṃ bhuktvā mṛto yāty eva sadgatiṃ / pāpiṣṭho duḥkhatāṃ bhuktvā mṛto gachati durgatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा संत्यजते जन्तुः संसारप्राणवायुना । तदा संत्यज्यते सर्वैर् वंधुमित्रजनैर् अपि
yadā saṃtyajate jantuḥ saṃsāraprāṇavāyunā / tadā saṃtyajyate sarvair vaṃdhumitrajanair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा न विद्यते को ऽपि हितकारी सहानुगः । धर्म एकः सहायः स्यात् सर्वत्रापि हितार्थकृत्
tadā na vidyate ko 'pi hitakārī sahānugaḥ / dharma ekaḥ sahāyaḥ syāt sarvatrāpi hitārthakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् मातः प्रयत्नेन कर्त्तव्यं धर्मम् आदरात् । धर्मेण रक्ष्यते सर्व इहामुत्र सहापि हि
tasmāt mātaḥ prayatnena karttavyaṃ dharmam ādarāt / dharmeṇa rakṣyate sarva ihāmutra sahāpi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेणैवाभिपाल्यन्ते वालवृद्धातुरादयः । धर्मेण सुधृताः सत्वा निमग्ना दुःखसागरे
dharmeṇaivābhipālyante vālavṛddhāturādayaḥ / dharmeṇa sudhṛtāḥ satvā nimagnā duḥkhasāgare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण जीयते दुष्टो धर्मेण जीयते कलिः । धर्मेण जीयते रागो मृत्युर् धर्मेण जीयते
dharmeṇa jīyate duṣṭo dharmeṇa jīyate kaliḥ / dharmeṇa jīyate rāgo mṛtyur dharmeṇa jīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मेण सुकुले जन्म लक्ष्मी धर्मेण स्थीयते । विद्यायशो ऽर्थमोक्साश् च प्राप्यन्ते धर्मतः खलु
dharmeṇa sukule janma lakṣmī dharmeṇa sthīyate / vidyāyaśo 'rthamoksāś ca prāpyante dharmataḥ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मं तु सौगतं कार्यं सर्वलोकहितंकरं । सुगतस्यापि धर्मेषु प्रव्रज्याधर्मम् उत्तमं
dharmaṃ tu saugataṃ kāryaṃ sarvalokahitaṃkaraṃ / sugatasyāpi dharmeṣu pravrajyādharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यम् आश्रित्य महासत्वा जित्वा क्लेशगणान् लघुः । साक्षाद् अर्हत्पदं प्राप्य व्रजन्ति निर्वृतिं परां
yam āśritya mahāsatvā jitvā kleśagaṇān laghuḥ / sākṣād arhatpadaṃ prāpya vrajanti nirvṛtiṃ parāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा हि ते सर्वे भिक्षवो भवनिस्पृहाः । प्रव्रज्याव्रतम् आश्रित्य भवन्ति ब्रह्मचारिणः
iti matvā hi te sarve bhikṣavo bhavanispṛhāḥ / pravrajyāvratam āśritya bhavanti brahmacāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्राहं समिछामि प्रव्रज्याव्रतम् उत्तमं । तद् अनुज्ञां प्रदत्वा मे नात्र कार्यो विषादितः
tathātrāhaṃ samichāmi pravrajyāvratam uttamaṃ / tad anujñāṃ pradatvā me nātra kāryo viṣāditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि न दीयते ऽनुज्ञा तद् अपि नो वियोगतः । अकस्मान् मृत्युना घ्राय ग्रसिष्यति पुरो हि नः
yadi na dīyate 'nujñā tad api no viyogataḥ / akasmān mṛtyunā ghrāya grasiṣyati puro hi naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा किं ते करिष्यामि ममापि किं करिष्यसि । कृत्वानुशोचनां चैव यास्यामो मरणं ध्रुवं
tadā kiṃ te kariṣyāmi mamāpi kiṃ kariṣyasi / kṛtvānuśocanāṃ caiva yāsyāmo maraṇaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मातः परिज्ञाय तद् अनुज्ञां प्रदेहि मे । विषादं मा कृथा अत्र प्रसादीनी भवेत् प्रभु
iti mātaḥ parijñāya tad anujñāṃ pradehi me / viṣādaṃ mā kṛthā atra prasādīnī bhavet prabhu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते मंगलं नित्यम् इहामुत्रापि संभवेत् । अहं च सौगतं धर्मं धृत्वा निर्वृतिम् आप्नुयां
tathā te maṃgalaṃ nityam ihāmutrāpi saṃbhavet / ahaṃ ca saugataṃ dharmaṃ dhṛtvā nirvṛtim āpnuyāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पुत्रोदितं श्रुत्वा मातासौ परिबोधिता । तथानुमोदनां कृत्वा तस्थौ तूष्णीव्यवस्थितान्
iti putroditaṃ śrutvā mātāsau paribodhitā / tathānumodanāṃ kṛtvā tasthau tūṣṇīvyavasthitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ हिरण्यपाणिः सः पित्रोर् मत्वाभिसंमतं । तयोश् च चरणे नत्वा सहसा निर्ययौ गृहात्
atha hiraṇyapāṇiḥ saḥ pitror matvābhisaṃmataṃ / tayoś ca caraṇe natvā sahasā niryayau gṛhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ज्ञातिगणांश् चासौ वन्धुमित्रसुहृज्जनान् । कृपणातिथिसंघादिं वांछितार्थैर् अतोषयत्
tatra jñātigaṇāṃś cāsau vandhumitrasuhṛjjanān / kṛpaṇātithisaṃghādiṃ vāṃchitārthair atoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽसौ वांधवान् सर्वान् संतर्प्य परिबोधयन् । आशु जेतवनं गत्वा विहारं समुपाविशत्
tato 'sau vāṃdhavān sarvān saṃtarpya paribodhayan / āśu jetavanaṃ gatvā vihāraṃ samupāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासौ सुगतं दृष्ट्वा कृतांजलिपुटो मुदा । भगवंतं तम् आनम्य प्रव्रज्यां समयाचत
tatrāsau sugataṃ dṛṣṭvā kṛtāṃjalipuṭo mudā / bhagavaṃtaṃ tam ānamya pravrajyāṃ samayācata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते भगवच् छास्त भवतां चरणं व्रजे । तत् प्रव्रज्याव्रतं दत्वा ब्रह्मचर्यं प्रदेहि मे
namas te bhagavac chāsta bhavatāṃ caraṇaṃ vraje / tat pravrajyāvrataṃ datvā brahmacaryaṃ pradehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थिते ऽसौ श्रीभगवान् तम् अभाषत । एहि भिक्षो कुमार त्वं ब्रह्मचर्यं चरेहि स
iti tenārthite 'sau śrībhagavān tam abhāṣata / ehi bhikṣo kumāra tvaṃ brahmacaryaṃ carehi sa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रोक्तो मुनीन्द्रो ऽसौ पाणिना तच् छिरः स्पृशन् । सम्यक्प्रवाजयित्वाशु स्वसंघे तं समग्रहीत्
iti prokto munīndro 'sau pāṇinā tac chiraḥ spṛśan / samyakpravājayitvāśu svasaṃghe taṃ samagrahīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहीति प्रोक्तमात्रे ऽपि जिनेन्द्रेण स मुण्डितः । खिक्खिरीपात्रहस्ताभूच् ल्चीवरप्रावृतः सुधीः
ehīti proktamātre 'pi jinendreṇa sa muṇḍitaḥ / khikkhirīpātrahastābhūc lcīvaraprāvṛtaḥ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शिक्षासु शिक्षित्वा प्राप्योपसंपदो ऽपि च । व्यायच्छद् घटमानश् च समाधिषु समाहितः
tataḥ śikṣāsu śikṣitvā prāpyopasaṃpado 'pi ca / vyāyacchad ghaṭamānaś ca samādhiṣu samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् इदं पंचगंदं च भवचक्रं चलाचलं । विदित्वा सर्वसंस्कारगतिश् चापि विघाटिनी
tad idaṃ paṃcagaṃdaṃ ca bhavacakraṃ calācalaṃ / viditvā sarvasaṃskāragatiś cāpi vighāṭinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिंदन् सर्वम् अविद्याङ्गं प्राप्य विद्याः शुभंकराः । प्रतिसंविद्गुणप्राप्तो जितक्लेशगणो यतिः
bhiṃdan sarvam avidyāṅgaṃ prāpya vidyāḥ śubhaṃkarāḥ / pratisaṃvidguṇaprāpto jitakleśagaṇo yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षाद् अर्हत्पदं प्राप्य वीतरागो जितेन्द्रियः । समलोष्टसुवर्णश् च वासीचंदनसंनिभः
sākṣād arhatpadaṃ prāpya vītarāgo jitendriyaḥ / samaloṣṭasuvarṇaś ca vāsīcaṃdanasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकाशसमचित्तश् च निर्विकल्पो निरंजनः । संसारभोग्यसत्कारलाभलोभसुनिस्पृहः
ākāśasamacittaś ca nirvikalpo niraṃjanaḥ / saṃsārabhogyasatkāralābhalobhasunispṛhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पंचाभिज्ञपदप्राप्तो चतुर्ब्रह्मविहारिकं । सदेवासुरमर्त्यानां त्रैधातुकनिवासिनां
paṃcābhijñapadaprāpto caturbrahmavihārikaṃ / sadevāsuramartyānāṃ traidhātukanivāsināṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्यो मान्यो ऽभिवंद्यश् च बभूव स हिरण्यभृत् । ततस् ते भिक्षवः सर्वे दृष्ट्वा तं दारकं यतिं
pūjyo mānyo 'bhivaṃdyaś ca babhūva sa hiraṇyabhṛt / tatas te bhikṣavaḥ sarve dṛṣṭvā taṃ dārakaṃ yatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्मिताः श्रीघनं नत्वा पप्रछुस् तस्य कर्मतां । भगवन् केन धर्मेण हिरण्यपाणिर् अयं सुधीः
vismitāḥ śrīghanaṃ natvā paprachus tasya karmatāṃ / bhagavan kena dharmeṇa hiraṇyapāṇir ayaṃ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वार्थिनो हि संतर्प्य साक्षाद् अर्हन् भवत्य् अपि । इति तैर् भिक्षुभिः पृष्टे भगवान् तान् तथाब्रवीत्
sarvārthino hi saṃtarpya sākṣād arhan bhavaty api / iti tair bhikṣubhiḥ pṛṣṭe bhagavān tān tathābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रूयतां भिक्षवः सर्वैर् युष्माभिर् विस्मिताशयैः । अनेन यत् कृतं कर्म तन् मया कथ्यते ऽधुना
śrūyatāṃ bhikṣavaḥ sarvair yuṣmābhir vismitāśayaiḥ / anena yat kṛtaṃ karma tan mayā kathyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरासीद् भगवान् बुद्धः काश्यपो ऽर्हन् मुनीश्वरः । सर्वविद्याधिपः शास्ता तथागतो विनायकः
purāsīd bhagavān buddhaḥ kāśyapo 'rhan munīśvaraḥ / sarvavidyādhipaḥ śāstā tathāgato vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ससांघिको जिनेन्द्रो ऽसौ वाराणसीम् उपाश्रितः । बोधिचर्यां समादिश्य कृत्वा धर्ममयं जगत्
sasāṃghiko jinendro 'sau vārāṇasīm upāśritaḥ / bodhicaryāṃ samādiśya kṛtvā dharmamayaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाणि बुद्धकार्याणि समाप्य निर्वृतिं ययौ । तदा राजा कृकी नाम मत्वा तं निर्वृतिं गतं
sarvāṇi buddhakāryāṇi samāpya nirvṛtiṃ yayau / tadā rājā kṛkī nāma matvā taṃ nirvṛtiṃ gataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिवद् अग्निसंस्कारं कारयित्वा महार्चनैः । ततस् तद्धातुरत्नानि गर्भ आरोप्य सादरात्
vidhivad agnisaṃskāraṃ kārayitvā mahārcanaiḥ / tatas taddhāturatnāni garbha āropya sādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.