ॐ नमः श्रीसर्वबुद्धबोधिसत्वेभ्यः । यः श्रीमाञ् छ्रीघनो लोके सद्धर्मैः समुपादिशत् । शासनानि त्रिलोकेषु जयन्तु तस्य सर्वदा
oṃ namaḥ śrīsarvabuddhabodhisatvebhyaḥ / yaḥ śrīmāñ chrīghano loke saddharmaiḥ samupādiśat / śāsanāni trilokeṣu jayantu tasya sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवदानतत्वं वक्ष्यामि नत्वा तं श्रीघनं गुरुं । पुराभूत् पाटलीपुत्रे नगरे स्वर्गसन्निभे
avadānatatvaṃ vakṣyāmi natvā taṃ śrīghanaṃ guruṃ / purābhūt pāṭalīputre nagare svargasannibhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशोको नृपराजेन्द्रस् त्रिरत्नसेवकः कृती । एकस्मिन् समये तत्र स राजा स्वजनैः सह
aśoko nṛparājendras triratnasevakaḥ kṛtī / ekasmin samaye tatra sa rājā svajanaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौरिकैश् च सभां कृत्वा सद्धर्मं श्रोतुम् ऐच्छत । तदा स सौगतो भिक्षुर् उपगुप्तो जिनांशजः
paurikaiś ca sabhāṃ kṛtvā saddharmaṃ śrotum aicchata / tadā sa saugato bhikṣur upagupto jināṃśajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकान् धर्मोत्सुकान् दृष्ट्वा समाधेः सहसोत्थितः । तत्सभायां समाक्रम्य सिंहासने शुभासने
lokān dharmotsukān dṛṣṭvā samādheḥ sahasotthitaḥ / tatsabhāyāṃ samākramya siṃhāsane śubhāsane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भासयंस् तत्सभालोकांस् तस्थौ पूर्णसुधांशुवत् । अथाशोको महीपालः स मंत्रिपौरिकैः सह
bhāsayaṃs tatsabhālokāṃs tasthau pūrṇasudhāṃśuvat / athāśoko mahīpālaḥ sa maṃtripaurikaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजाङ्गैः पूजयित्वा तम् उपगुप्तम् अवन्दत । स्थित्वा भूमौ स्वजानुभ्याम् उत्तरासङ्गम् उद्वहन्
pūjāṅgaiḥ pūjayitvā tam upaguptam avandata / sthitvā bhūmau svajānubhyām uttarāsaṅgam udvahan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताञ्जलिः पुटो नत्वा पुनर् एवम् अभाषत । भदन्त श्रोतुम् इच्छामि सद्धर्मं सुखसंप्रदं
kṛtāñjaliḥ puṭo natvā punar evam abhāṣata / bhadanta śrotum icchāmi saddharmaṃ sukhasaṃpradaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोक्तं श्रीमुनीन्द्रेण तथा देष्टुं च मे ऽर्हति । एवं तेन महीन्द्रेण प्रार्थिते स यतीश्वरः
yathoktaṃ śrīmunīndreṇa tathā deṣṭuṃ ca me 'rhati / evaṃ tena mahīndreṇa prārthite sa yatīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपगुप्तो नरेन्द्रं तं समामन्त्र्यैवम् अब्रवीत् । साधु सुष्ठु महाराज शृणु सद्धर्मम् आदरात्
upagupto narendraṃ taṃ samāmantryaivam abravīt / sādhu suṣṭhu mahārāja śṛṇu saddharmam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा मे गुरुणा ख्यातं तथा वक्ष्यामि ते हिते । पुरा स भगवान् बुद्धः शक्यसिंहो शुभाकरः
yathā me guruṇā khyātaṃ tathā vakṣyāmi te hite / purā sa bhagavān buddhaḥ śakyasiṃho śubhākaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मराजो जगच्छास्ता सर्वज्ञः सुगतो जिनः । सर्वविद्याकलाविज्ञः षडभिज्ञो मुनीश्वरः
dharmarājo jagacchāstā sarvajñaḥ sugato jinaḥ / sarvavidyākalāvijñaḥ ṣaḍabhijño munīśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारजिल् लोकविन् नाथो विनायकस् तथागतः । श्रावस्त्यां जेतकारण्ये महोद्याने मनोरमे
mārajil lokavin nātho vināyakas tathāgataḥ / śrāvastyāṃ jetakāraṇye mahodyāne manorame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाथपिण्डदाख्यस्य गृहस्थस्य महात्मनः । नानावृक्षसमाकीर्णे नानापुष्पप्रशोभितैः
anāthapiṇḍadākhyasya gṛhasthasya mahātmanaḥ / nānāvṛkṣasamākīrṇe nānāpuṣpapraśobhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाफलभरानम्रैः कल्पवृक्षसमानिकैः । अष्टाङ्गगुणसंपन्नजलैः पद्मोत्पालादिभिः
nānāphalabharānamraiḥ kalpavṛkṣasamānikaiḥ / aṣṭāṅgaguṇasaṃpannajalaiḥ padmotpālādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपुष्पैः परिपूर्णाभिः पुष्करिणीभिर् आश्रिते । नानाजन्तुगुणैश् चापि मिथः स्नेहानुवन्धितैः
supuṣpaiḥ paripūrṇābhiḥ puṣkariṇībhir āśrite / nānājantuguṇaiś cāpi mithaḥ snehānuvandhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानापक्षिगणैश् चापि संहर्षैर् उपसेविते । तस्मिं दिव्यमनोरम्ये मुनिसंघनिषेविते
nānāpakṣigaṇaiś cāpi saṃharṣair upasevite / tasmiṃ divyamanoramye munisaṃghaniṣevite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यक्षेत्रे जिनावासे विहारे मणिमण्डिते । श्रावकैर् भिक्षुभिः सार्द्धं बोधिसत्वैर् उपासकैः
puṇyakṣetre jināvāse vihāre maṇimaṇḍite / śrāvakair bhikṣubhiḥ sārddhaṃ bodhisatvair upāsakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तत्र सभासीनं संबुद्धं धर्मभाषिणं
evaṃ tatra sabhāsīnaṃ saṃbuddhaṃ dharmabhāṣiṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा धर्मामृतं पातुं सर्वलोकाः समाययुः ॥ र्म् १३।२० १९! ॥ दैवा दैत्याश् च सिद्धाश् च यक्षगंधर्वकिन्नराः । ग्रहा विद्याधराः साध्या नागेंद्रा गरुडा अपि
dṛṣṭvā dharmāmṛtaṃ pātuṃ sarvalokāḥ samāyayuḥ // Rm 13.20 19! // daivā daityāś ca siddhāś ca yakṣagaṃdharvakinnarāḥ / grahā vidyādharāḥ sādhyā nāgeṃdrā garuḍā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ऽपि लोकपालाश् च मुनयश् च महर्षयः । यतयो योगिनश् चापि तीर्थिकाश् च तपश्विनः
sarve 'pi lokapālāś ca munayaś ca maharṣayaḥ / yatayo yoginaś cāpi tīrthikāś ca tapaśvinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्रियाश् चापि वैश्याः शूद्राश् च मंत्रिणः । अमात्याः कोट्टवाराश् च सार्थवाहा महाजनाः
brāhmaṇāḥ kṣatriyāś cāpi vaiśyāḥ śūdrāś ca maṃtriṇaḥ / amātyāḥ koṭṭavārāś ca sārthavāhā mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पिनो वणिजश् चापि गृहस्थाः पौरिका जनाः । तथा जानपदाश् चापि ग्राम्याः कार्पटिका अपि
śilpino vaṇijaś cāpi gṛhasthāḥ paurikā janāḥ / tathā jānapadāś cāpi grāmyāḥ kārpaṭikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये ऽपि सत्वाश् च सर्वजातिसमुद्भवाः । पूजापंचोपहाराणि गृहीत्वा भक्तिमानसा
evam anye 'pi satvāś ca sarvajātisamudbhavāḥ / pūjāpaṃcopahārāṇi gṛhītvā bhaktimānasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्धर्मं श्रद्धया श्रोतुम् अनुमोद्य समाययुः । तत्र सर्वे प्रविष्टास् ते दृष्ट्वा तं सुगतं जिनं
saddharmaṃ śraddhayā śrotum anumodya samāyayuḥ / tatra sarve praviṣṭās te dṛṣṭvā taṃ sugataṃ jinaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्दित्वानन्दिताः सर्वे पूजां चक्रुर् यथाक्रमं ॥ र्म् १३।२७ २६! ॥ ततो नत्वा समासीनाः परिवृत्य प्रमोदिताः । धर्म्मं श्रोतुं पुरस्कृत्य तस्थुः साञ्जलयो मुदा
vanditvānanditāḥ sarve pūjāṃ cakrur yathākramaṃ // Rm 13.27 26! // tato natvā samāsīnāḥ parivṛtya pramoditāḥ / dharmmaṃ śrotuṃ puraskṛtya tasthuḥ sāñjalayo mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ स भगवान् दृष्ट्वा तांल् लोकान् धर्मवाञ्छिनः । आदिमध्यान्तकल्याणं दिदेश धर्मम् उत्तमं
atha sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃl lokān dharmavāñchinaḥ / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स भगवान् नित्यं सर्वसत्वहितार्थिकः । धर्मं प्रकाशयं लोके तस्थौ दीप्तांशुमान् इव
evaṃ sa bhagavān nityaṃ sarvasatvahitārthikaḥ / dharmaṃ prakāśayaṃ loke tasthau dīptāṃśumān iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् अवसरे तत्र श्रावस्त्यां पुरिसंभवः । आढ्यः श्रेष्ठी महाभोगः सुविस्तीर्णपरिग्रहः
tasminn avasare tatra śrāvastyāṃ purisaṃbhavaḥ / āḍhyaḥ śreṣṭhī mahābhogaḥ suvistīrṇaparigrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धो भद्राशयो धीरः सर्वलोकसुहृत्प्रियः । तीर्थिकसेवको मानी वभूव श्रीमदान्वितः
śrāddho bhadrāśayo dhīraḥ sarvalokasuhṛtpriyaḥ / tīrthikasevako mānī vabhūva śrīmadānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स सुन्दरीभार्यां कुलधर्मसमानिकां । आदाय रतिसंरक्तो रेमे नित्यं यथासुखं
tadā sa sundarībhāryāṃ kuladharmasamānikāṃ / ādāya ratisaṃrakto reme nityaṃ yathāsukhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैवं रममाणस्य भार्या साभूत् सुगर्भिणी । ततः प्रवृद्धगर्भा सा पाण्डुवर्णा व्यराजत
tasyaivaṃ ramamāṇasya bhāryā sābhūt sugarbhiṇī / tataḥ pravṛddhagarbhā sā pāṇḍuvarṇā vyarājata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा गर्भसंजातं पुत्रं तस्याम् उपाश्रितं । पुत्रं मत्वाभिनंदंती भर्त्तारम् एवम् अब्रवीत्
tataḥ sā garbhasaṃjātaṃ putraṃ tasyām upāśritaṃ / putraṃ matvābhinaṃdaṃtī bharttāram evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन् गर्भे प्रजातो मे यत् कुक्षौ दक्षिणाश्रितः । दारको ऽयं भवेत् पुत्रः नूनं तस्मात् प्रमोदय
svāmin garbhe prajāto me yat kukṣau dakṣiṇāśritaḥ / dārako 'yaṃ bhavet putraḥ nūnaṃ tasmāt pramodaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भार्योदितं श्रुत्वा स गृहस्थः प्रहर्षितः । गर्भे स व्याश्रितं दृष्ट्वा मुदैवं समुदानयत्
iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhasthaḥ praharṣitaḥ / garbhe sa vyāśritaṃ dṛṣṭvā mudaivaṃ samudānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वत मे जायते पुत्रस् तद् अहं भाग्यवान् भवे । पुत्रमुखं हि पश्येयं वंशस्थितिर् भवेद् अपि
vata me jāyate putras tad ahaṃ bhāgyavān bhave / putramukhaṃ hi paśyeyaṃ vaṃśasthitir bhaved api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् मम विद्यते पुण्यं दानशीलादिसंचितं । तेनानयोर् द्वयोर् अस्तु जननीपुत्रयोः शिवं
yan mama vidyate puṇyaṃ dānaśīlādisaṃcitaṃ / tenānayor dvayor astu jananīputrayoḥ śivaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्रोक्त्वा गृहस्थः स श्रद्धया संप्रमोदितः । भिक्ष्वर्थिब्राह्मणेभ्यश् च ददौ दानं यथेप्सितं
evaṃ proktvā gṛhasthaḥ sa śraddhayā saṃpramoditaḥ / bhikṣvarthibrāhmaṇebhyaś ca dadau dānaṃ yathepsitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलेष्टदेवताश् चापि समभ्यर्च्य यथाविधि । तच् छुभं प्रार्थयन् नित्यं तस्थौ पुत्रसमुत्सुकः
kuleṣṭadevatāś cāpi samabhyarcya yathāvidhi / tac chubhaṃ prārthayan nityaṃ tasthau putrasamutsukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा भद्रिका नारी पथ्योपचारभोगिनी । असूत समये पुत्रं सुंदरं लक्षणान्वितं
tataḥ sā bhadrikā nārī pathyopacārabhoginī / asūta samaye putraṃ suṃdaraṃ lakṣaṇānvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनकः श्रुत्वा संप्रजातं सुतं मुदा । सहसा समुपास्रित्य ददर्श तं ससुंदरं
tataḥ sa janakaḥ śrutvā saṃprajātaṃ sutaṃ mudā / sahasā samupāsritya dadarśa taṃ sasuṃdaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्शनीयं सुभद्राङ्गं प्रासादिकं मनोहरं । दृष्ट्वापि सुचिरं पश्यन्न् एव तस्थाव् अतृप्तितः
darśanīyaṃ subhadrāṅgaṃ prāsādikaṃ manoharaṃ / dṛṣṭvāpi suciraṃ paśyann eva tasthāv atṛptitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जातिमहं कृत्वा तस्य पित्रा प्रसादिना । वडिक इति नाम्ना प्रख्यापितो ऽभूत् स दारकः ॥ र्म् १३।४५ ४५! ॥ ततः स वालको ऽष्टाभ्यो धात्रीभ्यः प्रतिपालने । मानयित्वानुसंभाष्य पित्रा समर्पितो ऽभवत्
tato jātimahaṃ kṛtvā tasya pitrā prasādinā / vaḍika iti nāmnā prakhyāpito 'bhūt sa dārakaḥ // Rm 13.45 45! // tataḥ sa vālako 'ṣṭābhyo dhātrībhyaḥ pratipālane / mānayitvānusaṃbhāṣya pitrā samarpito 'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स वडिको वालो ऽष्टाभिर् धात्रीभिर् आदरात् । पाल्यमानः प्रवृद्धो ऽभूत् ह्रदस्थम् इव पंकजं
tathā sa vaḍiko vālo 'ṣṭābhir dhātrībhir ādarāt / pālyamānaḥ pravṛddho 'bhūt hradastham iva paṃkajaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा स दारकः पंचवर्षितो ऽभून् मदान्वितः । तदा विद्योपलब्धार्थी लिपिशालाम् उपाविशत्
yadā sa dārakaḥ paṃcavarṣito 'bhūn madānvitaḥ / tadā vidyopalabdhārthī lipiśālām upāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सद्गुरुं नत्वा क्रमाल् लिपीन् मुदाग्रहीत् । गुरुभक्तिप्रसादेन लिपिपारं ययौ लघु
tatra sa sadguruṃ natvā kramāl lipīn mudāgrahīt / gurubhaktiprasādena lipipāraṃ yayau laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स गुरुभिः सम्यच् छिष्यमाणः सुबुद्धिमान् । अधीत्य सर्वशास्त्राणि विद्यापारं ययौ लघु
tataḥ sa gurubhiḥ samyac chiṣyamāṇaḥ subuddhimān / adhītya sarvaśāstrāṇi vidyāpāraṃ yayau laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तद् वडिकस्यापि पूर्वकर्मविपाकतः । देहे कस्मात् समुत्पन्नो महाव्याधिः पराक्रमत्
tadā tad vaḍikasyāpi pūrvakarmavipākataḥ / dehe kasmāt samutpanno mahāvyādhiḥ parākramat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स व्याधिना तेन पीड्यमानो ऽभिमूर्छितः । असह्यवेदनाक्रान्तो विरुराव दिवानिशं
tadā sa vyādhinā tena pīḍyamāno 'bhimūrchitaḥ / asahyavedanākrānto virurāva divāniśaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तं व्याधिनाघ्रातम् असह्यवेदनातुरं । क्रन्दन्तं स पिता दृष्ट्वा कृपयैवं व्यचिंतयत्
tathā taṃ vyādhināghrātam asahyavedanāturaṃ / krandantaṃ sa pitā dṛṣṭvā kṛpayaivaṃ vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा मे दैवविरुद्धेन पुत्रो ऽयं व्याधिमूर्छितः । असह्यवेदनाक्रान्तो भोक्तुम् अपि न वाञ्छति
hā me daivaviruddhena putro 'yaṃ vyādhimūrchitaḥ / asahyavedanākrānto bhoktum api na vāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यं मरणं यायात् कथं जीवेद् अभुक्तवान् । मृते पुत्रे मरिष्ये ऽहं स्नेहदुःखं कथं सहे
avaśyaṃ maraṇaṃ yāyāt kathaṃ jīved abhuktavān / mṛte putre mariṣye 'haṃ snehaduḥkhaṃ kathaṃ sahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्ताव्यथाक्रान्तो भोग्ये ऽपि विरतोत्सवः । तम् एव स्वात्मजं पश्यंस् तस्थौ स्नेहाभिवन्धितः
iti cintāvyathākrānto bhogye 'pi viratotsavaḥ / tam eva svātmajaṃ paśyaṃs tasthau snehābhivandhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्युशंका परित्रस्ता रुदन्ती समुपाचरत्
mṛtyuśaṃkā paritrastā rudantī samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्य सुहृन्मित्रवांधवाः समुपागताः । सर्वे ते रोगिणं दृष्ट्वा स्नेहार्त्ता एवम् अब्रुवन्
tadā tasya suhṛnmitravāṃdhavāḥ samupāgatāḥ / sarve te rogiṇaṃ dṛṣṭvā snehārttā evam abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं भो स्वस्थं न ते देहे भोक्तुं किं वा न वाञ्छसि । भुंक्ष्व यथेप्सितं पथ्यं तिष्ठ धैर्यं समाश्रयन्
kiṃ bho svasthaṃ na te dehe bhoktuṃ kiṃ vā na vāñchasi / bhuṃkṣva yathepsitaṃ pathyaṃ tiṣṭha dhairyaṃ samāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति प्रोक्ते ऽपि तैः सर्वैः स वडिको ज्वरान्वितः । दृष्ट्वैव तान् मुहुः पश्यन् नैव किञ्चिद् अभाषत
iti prokte 'pi taiḥ sarvaiḥ sa vaḍiko jvarānvitaḥ / dṛṣṭvaiva tān muhuḥ paśyan naiva kiñcid abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे ऽपि ते दृष्ट्वा तं वडिकं रुजातुरं । मृत्युशंकाविषादिग्धं पितरं तं तथावदन्
tataḥ sarve 'pi te dṛṣṭvā taṃ vaḍikaṃ rujāturaṃ / mṛtyuśaṃkāviṣādigdhaṃ pitaraṃ taṃ tathāvadan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधो ऽस्य वर्द्धते रोगस् तद् रोगव्युपाशान्तये । सहसा वैद्यम् आहूय दर्शयस्व समाहितः
sādho 'sya varddhate rogas tad rogavyupāśāntaye / sahasā vaidyam āhūya darśayasva samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपदिष्टं यथा तेन वैद्येन सुधिया तथा । परिचर्य्यां समाधाय कुरूपचारम् आदरात्
upadiṣṭaṃ yathā tena vaidyena sudhiyā tathā / paricaryyāṃ samādhāya kurūpacāram ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पथ्योपचारेण सिद्धौषध्यसहैर् अपि । क्रमाद् अस्य शरीरस्थो रोगः शान्तिं व्रजेद् ध्रुवं
tathā pathyopacāreṇa siddhauṣadhyasahair api / kramād asya śarīrastho rogaḥ śāntiṃ vrajed dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते ऽयं सुतो भद्रः परिपुष्टतनुःकृती । स्वकुलधर्मम् आधाय सुखं जीवेच् छुभे चरन्
tatas te 'yaṃ suto bhadraḥ paripuṣṭatanuḥkṛtī / svakuladharmam ādhāya sukhaṃ jīvec chubhe caran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा महाभाग मा कृथास् तद् विषादनं । धैर्यम् आलम्व्य देवांश् च स्मृत्वा भुक्त्वा सुखं वस
iti matvā mahābhāga mā kṛthās tad viṣādanaṃ / dhairyam ālamvya devāṃś ca smṛtvā bhuktvā sukhaṃ vasa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं समुपादिश्य तद् गृहस्थात् समुत्थिताः । सर्वे ते स्नेहदुःखार्त्ताः स्वस्वगेहम् उपाचरत्
ity evaṃ samupādiśya tad gṛhasthāt samutthitāḥ / sarve te snehaduḥkhārttāḥ svasvageham upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स गृहभृत् तस्य पुत्रस्य रोगशांतये । सद्वैद्यं समुपाहूय सादरं समदर्शयत्
tataḥ sa gṛhabhṛt tasya putrasya rogaśāṃtaye / sadvaidyaṃ samupāhūya sādaraṃ samadarśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य रोगनिमित्तं स वैद्यो दृष्ट्वा समीक्ष्य च । पथ्यौषध्युपचारेण समाहित उपाचरत्
tasya roganimittaṃ sa vaidyo dṛṣṭvā samīkṣya ca / pathyauṣadhyupacāreṇa samāhita upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तस्य तद्रोगः परिवृद्धो दिने दिने । केनापि ह्य् उपचारेण नैव शान्तिम् उपाययौ
tathāpi tasya tadrogaḥ parivṛddho dine dine / kenāpi hy upacāreṇa naiva śāntim upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्रोगं वर्द्धितं दृष्ट्वा जनकः स विषादितः । भूतिकं सहसाहूय रोगहेतुम् अपृच्छत
tadrogaṃ varddhitaṃ dṛṣṭvā janakaḥ sa viṣāditaḥ / bhūtikaṃ sahasāhūya rogahetum apṛcchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भूतिको दृष्ट्वा तस्य रोगप्रशान्तये । स भूतदेवताभ्यश् च वलिं प्रादाद् यथाविधि
tataḥ sa bhūtiko dṛṣṭvā tasya rogapraśāntaye / sa bhūtadevatābhyaś ca valiṃ prādād yathāvidhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि वृंहितो रोगस् तस्य कर्मविपाकतः । किञ्चिद् अपि विशेषेण नैव शान्तिम् उपाययौ
tathāpi vṛṃhito rogas tasya karmavipākataḥ / kiñcid api viśeṣeṇa naiva śāntim upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स जनको दृष्ट्वा तद् रोगं परिवर्द्धितं । आयुर्विदम् उपामंत्र्य रोगहेतुम् अपृच्छत
tataḥ sa janako dṛṣṭvā tad rogaṃ parivarddhitaṃ / āyurvidam upāmaṃtrya rogahetum apṛcchata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स अयुर्विदको दृष्ट्वा तस्य ग्रहदशाफलं । कुदशाव्युपशान्त्यर्थं ग्रहपूजाम् उपादिशत्
sa ayurvidako dṛṣṭvā tasya grahadaśāphalaṃ / kudaśāvyupaśāntyarthaṃ grahapūjām upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स जनकस् तस्य रोगिणो ग्रहशान्तये । ब्राह्मणं समुपामन्त्र्य ग्रहपूजाम् अकारयत्
tathā sa janakas tasya rogiṇo grahaśāntaye / brāhmaṇaṃ samupāmantrya grahapūjām akārayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तस्य तद्रोगो वर्द्धितो न शमं ययौ । दैवेन समुपाघ्राते तदुपाये न सिद्ध्यते
tathāpi tasya tadrogo varddhito na śamaṃ yayau / daivena samupāghrāte tadupāye na siddhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स जनकस् तस्य पुत्रस्य रोगवृद्धितं । दृष्ट्वा निराशया भिन्नचित्तो मूर्च्छाम् उपाययौ
tathā sa janakas tasya putrasya rogavṛddhitaṃ / dṛṣṭvā nirāśayā bhinnacitto mūrcchām upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सा सुप्रिया भार्या भर्त्तारं तं विमोहितं । दृष्ट्वैव समुपागृह्य समाश्वास्यैवम् अब्रवीत्
tadā sā supriyā bhāryā bharttāraṃ taṃ vimohitaṃ / dṛṣṭvaiva samupāgṛhya samāśvāsyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन् धैर्य्यं समालम्ब्य त्यज चित्ते विमोहतां । किम् अस्माकं प्रयत्नेन दैवस्यात्र प्रमाणिके
svāmin dhairyyaṃ samālambya tyaja citte vimohatāṃ / kim asmākaṃ prayatnena daivasyātra pramāṇike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वथा भाविनो भावाः फलंति सर्वजीविनां । यद् अभावि न तद् भावि भावि चेन् न तद् अन्यथा
sarvathā bhāvino bhāvāḥ phalaṃti sarvajīvināṃ / yad abhāvi na tad bhāvi bhāvi cen na tad anyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् दैवप्रसादाय स्वकुलेशेष्टदेवताः । अनुस्मृत्य समाराध्य याचस्व पुत्रजीवितं
tasmād daivaprasādāya svakuleśeṣṭadevatāḥ / anusmṛtya samārādhya yācasva putrajīvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भार्योदितं श्रुत्वा स गृहस्थो ऽनुमोदितः । कुलदेवं समभ्यर्च्य प्रार्थयद् एवम् आदरात्
iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhastho 'numoditaḥ / kuladevaṃ samabhyarcya prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद मे कुलेश त्वं क्षमस्व ह्य् अपराधतां । तवैव शरणस्थो ऽहं तन् मे पुत्रं प्ररक्षतां
prasīda me kuleśa tvaṃ kṣamasva hy aparādhatāṃ / tavaiva śaraṇastho 'haṃ tan me putraṃ prarakṣatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेन गृहस्थेन प्रार्थिते ऽपि दिवानिशं । तस्य रोगो विवृद्धो ऽभून् नैव शाम्यम् उपाक्रमत्
evaṃ tena gṛhasthena prārthite 'pi divāniśaṃ / tasya rogo vivṛddho 'bhūn naiva śāmyam upākramat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ब्रह्मादिदेवांश् च सर्वान् लोकाधिपान् अपि । विहारमण्डपारामक्षेत्रारण्यसमाश्रितान्
tathā brahmādidevāṃś ca sarvān lokādhipān api / vihāramaṇḍapārāmakṣetrāraṇyasamāśritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीकूपतडागादिजलाश्रयप्रतिस्थितान् । बलिभोक्तॄन् कलंकस्थान् मार्गशृङ्गाटकाश्रितान्
nadīkūpataḍāgādijalāśrayapratisthitān / balibhoktṝn kalaṃkasthān mārgaśṛṅgāṭakāśritān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्यत्र सर्वत्र प्रतिस्थितान् समर्चयन् । पुत्रस्यारोग्यकौशल्यं जीवितं स समर्थयन्
evam anyatra sarvatra pratisthitān samarcayan / putrasyārogyakauśalyaṃ jīvitaṃ sa samarthayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तस्य रोगो न शमितो ऽभूत् प्रवर्द्धितः । ततस् तं जनको दृष्ट्वा निराशा मूर्छितो ऽपतत्
tathāpi tasya rogo na śamito 'bhūt pravarddhitaḥ / tatas taṃ janako dṛṣṭvā nirāśā mūrchito 'patat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स वडिको रोगी पितरं तं विमूर्छितं । पृथिव्यां पतितं दृष्ट्वा शनैर् नीचस्वरो ऽवदत्
tadā sa vaḍiko rogī pitaraṃ taṃ vimūrchitaṃ / pṛthivyāṃ patitaṃ dṛṣṭvā śanair nīcasvaro 'vadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहदुःखाग्निसंतप्तः पुत्रतो मरणं व्रजेत्
snehaduḥkhāgnisaṃtaptaḥ putrato maraṇaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा तातोत्तिष्ठ मां पश्य मा त्यजात्मजं आतुरं । धैर्य्यम् आलम्व्य संधाय रक्ष मां समुपस्थितः
hā tātottiṣṭha māṃ paśya mā tyajātmajaṃ āturaṃ / dhairyyam ālamvya saṃdhāya rakṣa māṃ samupasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् असौ विलपन् पुत्रः पितरं तं विमूर्छितं । दृष्ट्वा भोजनकेत्य् अश्रु मुञ्चंस् तस्थौ निराश्रितः
ity asau vilapan putraḥ pitaraṃ taṃ vimūrchitaṃ / dṛṣṭvā bhojanakety aśru muñcaṃs tasthau nirāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सा सुप्रिया भार्य्या भर्त्तारं तं विमूर्छितं । दृष्ट्वैव सहसालिंग्य समुत्थाप्यैवम् अब्रवीत्
tadā sā supriyā bhāryyā bharttāraṃ taṃ vimūrchitaṃ / dṛṣṭvaiva sahasāliṃgya samutthāpyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन् धैर्यं समालंब्य पश्य मां ते प्रियं सतीं । त्यक्त्वा दैन्यं समाधाय पश्यन् रक्षात्मकं प्रियं
svāmin dhairyaṃ samālaṃbya paśya māṃ te priyaṃ satīṃ / tyaktvā dainyaṃ samādhāya paśyan rakṣātmakaṃ priyaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भार्योदितं श्रुत्वा स गृहस्थो समुत्थितः । दृष्ट्वा तां सुप्रियां भार्यां पुत्रं चैवम् अभाषत
iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhastho samutthitaḥ / dṛṣṭvā tāṃ supriyāṃ bhāryāṃ putraṃ caivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा दैव किं मया पापं प्रकृतं दारुणं पुरा । येनायं सुकृती पुत्रः त्यक्त्वा मां क्व प्रयास्यति
hā daiva kiṃ mayā pāpaṃ prakṛtaṃ dāruṇaṃ purā / yenāyaṃ sukṛtī putraḥ tyaktvā māṃ kva prayāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा हा मे संपदश् चैताः समृद्धाः समुपार्जिताः । को नु भोक्ता भवेद् आसां व्यर्थं नक्ष्यन्ति सर्वशः
hā hā me saṃpadaś caitāḥ samṛddhāḥ samupārjitāḥ / ko nu bhoktā bhaved āsāṃ vyarthaṃ nakṣyanti sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अत्राहं करिष्यामि यास्यामि शरणं च कं । को नु मां सहसा रक्षेद् दत्वा पुत्रस्य जीवितं
kim atrāhaṃ kariṣyāmi yāsyāmi śaraṇaṃ ca kaṃ / ko nu māṃ sahasā rakṣed datvā putrasya jīvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् अत्रास्य रुजः शान्त्यै करिष्यामि प्रतिक्रियां । न जाने परिमूढो ऽस्मि चेतना मे न विद्यते
kim atrāsya rujaḥ śāntyai kariṣyāmi pratikriyāṃ / na jāne parimūḍho 'smi cetanā me na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिन्तापरीतात्मा पुत्रस्नेहविमोहितः । कारुणाकुलचित्तो ऽपि पुनर् एवं व्यचिन्तयत्
iti cintāparītātmā putrasnehavimohitaḥ / kāruṇākulacitto 'pi punar evaṃ vyacintayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् इमे तीर्थिका विज्ञा भगवन्तो विचक्षणाः । सर्वज्ञाः सद्गुणाधाराः शास्तारो मे हितंकराः
yad ime tīrthikā vijñā bhagavanto vicakṣaṇāḥ / sarvajñāḥ sadguṇādhārāḥ śāstāro me hitaṃkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तान् सर्वान् समामंत्र्य गृहे भोक्ष्यैः समर्चयन् । इमं पुत्रं पुरः स्थाप्य दर्शयेयं शुभाप्तये
tat tān sarvān samāmaṃtrya gṛhe bhokṣyaiḥ samarcayan / imaṃ putraṃ puraḥ sthāpya darśayeyaṃ śubhāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सुदृष्टिप्रसादेन नूनम् अस्य भवेच् छुवं । ततो हि क्रमशो रोगाः शाम्येयुः सर्वथा लघु
tat sudṛṣṭiprasādena nūnam asya bhavec chuvaṃ / tato hi kramaśo rogāḥ śāmyeyuḥ sarvathā laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदायम् आत्मजः पुष्टो न रोगी सुतनुः सुखी । कृती शुभरतो भोगी कुलधर्मे समाचरेत्
tadāyam ātmajaḥ puṣṭo na rogī sutanuḥ sukhī / kṛtī śubharato bhogī kuladharme samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति निश्चित्य स श्रेष्ठी तत्र तीर्थ्याश्रमे गतः । तान् सर्वांस् तीर्थिकान् नत्वा प्रार्थयेद् एवम् आदरात्
iti niścitya sa śreṣṭhī tatra tīrthyāśrame gataḥ / tān sarvāṃs tīrthikān natvā prārthayed evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो वो ब्रह्मविज्ञेभ्यो भवतां शरणं व्रजे । विज्ञप्यते यद् अर्थं तद् अनुग्रहीतुम् अर्हत
namo vo brahmavijñebhyo bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / vijñapyate yad arthaṃ tad anugrahītum arhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा तीर्थिकास् ते ऽभिमानिकाः । सर्वे तं समुपामंत्र्य प्रमोदयितुम् अब्रुवन्
iti tenoditaṃ śrutvā tīrthikās te 'bhimānikāḥ / sarve taṃ samupāmaṃtrya pramodayitum abruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु वद महासाधो यत् ते कार्यं समीहितं । तत् सर्वं सर्वथास्माभिः कृतम् एवं करिष्यते
sādhu vada mahāsādho yat te kāryaṃ samīhitaṃ / tat sarvaṃ sarvathāsmābhiḥ kṛtam evaṃ kariṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैस् तीर्थिकैः प्रोक्ते स श्रेष्ठी संप्रसादितः । कृताञ्जलिपुटो नत्वा पुनर् एवम् अभाषत
iti tais tīrthikaiḥ prokte sa śreṣṭhī saṃprasāditaḥ / kṛtāñjalipuṭo natvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्तो महाविज्ञा भवन्तो गुरवो मम । तत् सर्वं प्रतिजानीत यद् अर्थं समुपाचरे
bhagavanto mahāvijñā bhavanto guravo mama / tat sarvaṃ pratijānīta yad arthaṃ samupācare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि चार्थयिष्ये ऽत्र यन् मे कष्टं प्रवर्त्तते । तद् वो विज्ञापनं कर्तुं भवतः शरणं व्रजे
tathāpi cārthayiṣye 'tra yan me kaṣṭaṃ pravarttate / tad vo vijñāpanaṃ kartuṃ bhavataḥ śaraṇaṃ vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन् मया प्रकृतं पापं तेन मे स्वात्मजाधुना । रोगैः संपीड्यते ऽतीवनिःस्वस्थो मरणं व्रजेत्
yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ tena me svātmajādhunā / rogaiḥ saṃpīḍyate 'tīvaniḥsvastho maraṇaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानास्वस्तिविधानैर् हि तस्य रोगो न शाम्यति । भिषजां कृतयत्नानि न सिद्ध्यन्ति कथं चन
nānāsvastividhānair hi tasya rogo na śāmyati / bhiṣajāṃ kṛtayatnāni na siddhyanti kathaṃ cana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेका देवताश् चापि प्राभ्यर्च्य प्रार्थितो मया । तथापि शाम्यते नैव तस्य रोगो विवर्द्धितः
anekā devatāś cāpi prābhyarcya prārthito mayā / tathāpi śāmyate naiva tasya rogo vivarddhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा यथा रुजाशान्तिस्वस्त्युपायकृतानि हि । तथा तथा न तद्रोगः प्रशाम्यति प्रवर्द्ध्यते
yathā yathā rujāśāntisvastyupāyakṛtāni hi / tathā tathā na tadrogaḥ praśāmyati pravarddhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् उपायं करिष्यामि केन शाम्येत तद्गदः । तद् उपायं प्रदातव्यं येनाशु शाम्यते क्रमात्
kim upāyaṃ kariṣyāmi kena śāmyeta tadgadaḥ / tad upāyaṃ pradātavyaṃ yenāśu śāmyate kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति विज्ञापनां कर्तुं भवतां शरणं व्रजे । तन् मे ऽनुकम्पयासु नो रोगशान्तिर् विधीयतां
iti vijñāpanāṃ kartuṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tan me 'nukampayāsu no rogaśāntir vidhīyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो मे ऽनुशास्तारः सर्वज्ञा ब्रह्मचारिणः । तन् मे सुकृपया दृष्ट्या परित्रातुं समर्हत
bhavanto me 'nuśāstāraḥ sarvajñā brahmacāriṇaḥ / tan me sukṛpayā dṛṣṭyā paritrātuṃ samarhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा सर्वे ते तीर्थिका अपि । श्रेष्ठिनं तं समामंत्र्य पुनर् एवं समब्रुवन्
iti tenārthitaṃ śrutvā sarve te tīrthikā api / śreṣṭhinaṃ taṃ samāmaṃtrya punar evaṃ samabruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु साधो यद् अस्माभिर् हितार्थं ते प्रचक्ष्यतां । तत् सत्यं नः परिज्ञाय प्रमाणीक्रियतां किल
śṛṇu sādho yad asmābhir hitārthaṃ te pracakṣyatāṃ / tat satyaṃ naḥ parijñāya pramāṇīkriyatāṃ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वयं हि सर्वलोकानां शास्तारो हितसाधकाः । तस्माद् अत्र विषादत्वं मा कृथा धैर्यम् आश्रय
vayaṃ hi sarvalokānāṃ śāstāro hitasādhakāḥ / tasmād atra viṣādatvaṃ mā kṛthā dhairyam āśraya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यैव सहसा गत्वा वयं दृष्ट्वा तवात्मजं । निःपापं नीरुजं स्वास्थ्यं करिष्यामः सुजीवितं
adyaiva sahasā gatvā vayaṃ dṛṣṭvā tavātmajaṃ / niḥpāpaṃ nīrujaṃ svāsthyaṃ kariṣyāmaḥ sujīvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.