अन्यथा न भवेत् क्वापि ह्य् अस्माकं ब्रह्मचारिणां
anyathā na bhavet kvāpi hy asmākaṃ brahmacāriṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 13
इति तैस् तीर्थिकैः प्रोक्तं श्रुत्वा स गृहसत्तमः । तथेति प्रतिहर्षित्वा नत्वा तान् स्वगृहं ययौ
iti tais tīrthikaiḥ proktaṃ śrutvā sa gṛhasattamaḥ / tatheti pratiharṣitvā natvā tān svagṛhaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स गृह आसाद्य दासिदासजनैः सह । तदर्हभोज्यपूजाङ्गसामग्रीं समसाधयत्
tatra sa gṛha āsādya dāsidāsajanaiḥ saha / tadarhabhojyapūjāṅgasāmagrīṃ samasādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् एव क्षणे तत्र सर्वे ते तीर्थिका मुदा । सहसा समुपागत्य स्वस्वासने उपाविशत्
tasminn eva kṣaṇe tatra sarve te tīrthikā mudā / sahasā samupāgatya svasvāsane upāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तान् समुपासीनान् दृष्ट्वा श्रेष्ठी स मोदितः । पूजाङ्गैः क्रमतो ऽभ्यर्च्य भोजनैः समतोषयत्
tathā tān samupāsīnān dṛṣṭvā śreṣṭhī sa moditaḥ / pūjāṅgaiḥ kramato 'bhyarcya bhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च भोजनान्ते स वडिकं तं प्रियात्मजं । रोगिणं समुपाहृत्य तेषां पुरो ऽभ्यदर्शयत्
tataś ca bhojanānte sa vaḍikaṃ taṃ priyātmajaṃ / rogiṇaṃ samupāhṛtya teṣāṃ puro 'bhyadarśayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे तीर्थिका दृष्ट्वा वडिकं तं रुजान्वितं । तदामयनिमित्तं च निरीक्ष्यैवम् उपादिशत्
te sarve tīrthikā dṛṣṭvā vaḍikaṃ taṃ rujānvitaṃ / tadāmayanimittaṃ ca nirīkṣyaivam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो ह्य् अस्य महारोगं महापातकसंभवं । तत्पातकविमुक्त्यै तु दातव्यं दानम् आदरात्
aho hy asya mahārogaṃ mahāpātakasaṃbhavaṃ / tatpātakavimuktyai tu dātavyaṃ dānam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा नवरत्नानि हेमलक्षपलानि च । श्रद्धया ब्रह्मचारिभ्यः संप्रदद्यात् समर्चयन्
tadyathā navaratnāni hemalakṣapalāni ca / śraddhayā brahmacāribhyaḥ saṃpradadyāt samarcayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एतद् दीयते दानं त्वया गृहपते तथा । भग्नकुष्माण्डदरिनमहिषीशतदक्षिणा
yady etad dīyate dānaṃ tvayā gṛhapate tathā / bhagnakuṣmāṇḍadarinamahiṣīśatadakṣiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा दत्ता नंदराज्ञा अस्माकं ब्रह्मचारिणां । पादस्फोटामयस् तस्य शांतो ऽभूत् तत्प्रभावतः
purā dattā naṃdarājñā asmākaṃ brahmacāriṇāṃ / pādasphoṭāmayas tasya śāṃto 'bhūt tatprabhāvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्य सर्वपापानि विनक्ष्यन्ति न संशयः । ततः सर्वे ऽपि रोगाश् च विनक्ष्यन्ति क्रमाद् द्रुतं
tathāsya sarvapāpāni vinakṣyanti na saṃśayaḥ / tataḥ sarve 'pi rogāś ca vinakṣyanti kramād drutaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो रोगैर् विमुक्तो ऽयं कुशली स्वास्थ्यम् आप्नुयात् । ततः पुष्टो विशुद्धाङ्गः सुशीलः सुकृती सुधीः । स्वकुलाचारधर्मिष्ठो वंशांश् चापि समुद्धरेत्
tato rogair vimukto 'yaṃ kuśalī svāsthyam āpnuyāt / tataḥ puṣṭo viśuddhāṅgaḥ suśīlaḥ sukṛtī sudhīḥ / svakulācāradharmiṣṭho vaṃśāṃś cāpi samuddharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा त्वया साधो दातव्यं दानम् आदरात् । अन्यथा न भवेत् स्वस्ति तवास्य नंदनस्य च
iti matvā tvayā sādho dātavyaṃ dānam ādarāt / anyathā na bhavet svasti tavāsya naṃdanasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैर् गदितं श्रुत्वा स श्रेष्ठी परिबोधितः । तस्यात्मजस्य त्राणार्थं तथा दातुम् उदाचरत् ॥ र्म् १३।१३८ [१३८] ॥ ततः स पुनर् अभ्यर्च्य तान् सर्वान्स् तीर्थिकान् पतीन् । प्रददौ नवरत्नानि स्वर्णलक्षपलानि च
iti tair gaditaṃ śrutvā sa śreṣṭhī paribodhitaḥ / tasyātmajasya trāṇārthaṃ tathā dātum udācarat // Rm 13.138 [138] // tataḥ sa punar abhyarcya tān sarvāns tīrthikān patīn / pradadau navaratnāni svarṇalakṣapalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते तीर्थिकाः सर्वे दृष्ट्वा तानि प्रमोदिताः । सर्वान्य् अपि प्रतिगृह्य तथाशीर्वचनं ददुः
tatas te tīrthikāḥ sarve dṛṣṭvā tāni pramoditāḥ / sarvāny api pratigṛhya tathāśīrvacanaṃ daduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीरोगी सुचिरं जीव्या जयो ऽस्तु ते समन्ततः
nīrogī suciraṃ jīvyā jayo 'stu te samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् एव समादिश्य सर्वे ते तीर्थिकास् ततः । तानि सर्वाणि वस्तूनि प्रतिगृह्याश्रमं ययुः
etad eva samādiśya sarve te tīrthikās tataḥ / tāni sarvāṇi vastūni pratigṛhyāśramaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथापि तस्य रोगा न शमिता वर्द्धिताः क्रमात् । स्वदैवफलभोग्यानि भोक्तव्यानि हि सर्वथा
tathāpi tasya rogā na śamitā varddhitāḥ kramāt / svadaivaphalabhogyāni bhoktavyāni hi sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तज् जनको दृष्ट्वा स्वात्मजं तं रुजातुरं । निराशामूर्छितो भूमौ निपतं व्यलपत् तथा
tatas taj janako dṛṣṭvā svātmajaṃ taṃ rujāturaṃ / nirāśāmūrchito bhūmau nipataṃ vyalapat tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा दैव किं मया पापं दारुणं प्रकृतं पुरा । यतो ऽयं स्वात्मजः पुत्रः पुरो मे मरणं व्रजेत्
hā daiva kiṃ mayā pāpaṃ dāruṇaṃ prakṛtaṃ purā / yato 'yaṃ svātmajaḥ putraḥ puro me maraṇaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतान्य् उपाययत्नानि दानानि विविधानि च । सर्वाण्य् एतानि मत्पापैर् निस्फलानि भवन्ति हि
kṛtāny upāyayatnāni dānāni vividhāni ca / sarvāṇy etāni matpāpair nisphalāni bhavanti hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं मयात्रापि कर्त्तव्यं को ऽत्र मे हितम् आदिशेत् । सर्वथाहं विनष्टो ऽस्मि को ऽपि त्राता न विद्यते
kiṃ mayātrāpi karttavyaṃ ko 'tra me hitam ādiśet / sarvathāhaṃ vinaṣṭo 'smi ko 'pi trātā na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यात्र शरणं यास्ये को नो रक्षेद् दयादृशा । सर्वे वयं विनष्टास्म हा दैव शरणं व्रजे
kasyātra śaraṇaṃ yāsye ko no rakṣed dayādṛśā / sarve vayaṃ vinaṣṭāsma hā daiva śaraṇaṃ vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं विलपंतं तं जनकं वडिको ऽपि सः । दृष्ट्वा शनैः समाहूय पुर एवम् अभाषत
ity evaṃ vilapaṃtaṃ taṃ janakaṃ vaḍiko 'pi saḥ / dṛṣṭvā śanaiḥ samāhūya pura evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भो तात किं त्वयात्रापि कर्त्तव्यं हि मयापि च । सर्वेषाम् अपि जन्तूनां दैवगतिः प्रमाणिका
bho tāta kiṃ tvayātrāpi karttavyaṃ hi mayāpi ca / sarveṣām api jantūnāṃ daivagatiḥ pramāṇikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा विषादत्वं हृदये मा कृथास् त्यज । संबुद्धशरणं कृत्वा भज नित्यम् अनुस्मरन्
iti matvā viṣādatvaṃ hṛdaye mā kṛthās tyaja / saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā bhaja nityam anusmaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध एव जगच्छास्ता त्राता लोकहितंकरः । दुर्गतितारको नाथो भर्त्ता सद्गतिनायकः
buddha eva jagacchāstā trātā lokahitaṃkaraḥ / durgatitārako nātho bharttā sadgatināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् एवं सुगतं स्मृत्वा सद्धर्मं समुपाश्रयन् । संघानां भजनं कृत्वा चिनु पुण्यं समाहितः
tad evaṃ sugataṃ smṛtvā saddharmaṃ samupāśrayan / saṃghānāṃ bhajanaṃ kṛtvā cinu puṇyaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्ने साधितं पुण्यं न क्षिणुयात् कदा चन । यदि दैवाद् विपत्तिः स्यात् पुण्यं तु लभते वरं
triratne sādhitaṃ puṇyaṃ na kṣiṇuyāt kadā cana / yadi daivād vipattiḥ syāt puṇyaṃ tu labhate varaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्येन रक्ष्यते लोकः पुण्येन सद्गतिं व्रजेत् । तस्मात् पुण्यं महारत्नं चिनु धैर्यं समाश्रयन्
puṇyena rakṣyate lokaḥ puṇyena sadgatiṃ vrajet / tasmāt puṇyaṃ mahāratnaṃ cinu dhairyaṃ samāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यमरणे लोके किं विषादेन सिद्ध्यते । इति मत्वापि तं बुद्धं स्मृत्वा भज समाहितः
avaśyamaraṇe loke kiṃ viṣādena siddhyate / iti matvāpi taṃ buddhaṃ smṛtvā bhaja samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाहं वा तम् एवात्र संबुद्धं शरणं व्रजन् । संस्मृत्वा भजनं कुर्वन् व्रजेय मरणं ध्रुवं
tathāhaṃ vā tam evātra saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ vrajan / saṃsmṛtvā bhajanaṃ kurvan vrajeya maraṇaṃ dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्कृपादृक्प्रसादेन जीवेय नीरुजः पुनः
tatkṛpādṛkprasādena jīveya nīrujaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि दैवबलेनाहं मृते तत्स्मृतिपुण्यतः । सर्वथा दुर्गतिं त्यक्त्वा सद्गतिं पुनर् आप्नुयां
yadi daivabalenāhaṃ mṛte tatsmṛtipuṇyataḥ / sarvathā durgatiṃ tyaktvā sadgatiṃ punar āpnuyāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं ज्ञात्वा त्वया तात मा क्रियतां विषादता । संसारे ऽवश्यं मर्त्तव्यं सर्वेषाम् अपि जन्मिनां
evaṃ jñātvā tvayā tāta mā kriyatāṃ viṣādatā / saṃsāre 'vaśyaṃ marttavyaṃ sarveṣām api janmināṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्त्वा स रुजार्त्तो ऽपि वडिको धैर्य्यम् आश्रयन् । संबुद्धं शरणं कृत्वा स्मृत्वा तस्थौ समाहितः
ity uktvā sa rujārtto 'pi vaḍiko dhairyyam āśrayan / saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ kṛtvā smṛtvā tasthau samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स गृहभृच् छ्रेष्ठी श्रुत्वैतद् आत्मजोदितं । सत्यम् एतत् परिज्ञाय बुद्धं स्मृत्वा तथावदत्
tathā sa gṛhabhṛc chreṣṭhī śrutvaitad ātmajoditaṃ / satyam etat parijñāya buddhaṃ smṛtvā tathāvadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमो बुद्धाय धर्माय संघाय च सदा स्मरे । अद्यारभ्य सदा नित्यं भवतां शरणं व्रजे
namo buddhāya dharmāya saṃghāya ca sadā smare / adyārabhya sadā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि वो ऽस्ति कृपा लोके रक्षन्तु नः सुदुःखिनः । सर्वथा कृपया दृष्ट्या दृष्ट्वाशु त्रातुम् अर्हति
yadi vo 'sti kṛpā loke rakṣantu naḥ suduḥkhinaḥ / sarvathā kṛpayā dṛṣṭyā dṛṣṭvāśu trātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथान्ये त्रिभवे लोका भवद्भिः प्रतिपालिताः । तथास्मान् कृपया दृष्ट्वा त्रातुम् अर्हति सर्वथा
yathānye tribhave lokā bhavadbhiḥ pratipālitāḥ / tathāsmān kṛpayā dṛṣṭvā trātum arhati sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षतु भगवन् नाथ जीवयेयं ममात्मजं । कृपयानुग्रहं कृत्वा पुत्ररत्नं प्रयच्छ मे
rakṣatu bhagavan nātha jīvayeyaṃ mamātmajaṃ / kṛpayānugrahaṃ kṛtvā putraratnaṃ prayaccha me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि जीवेद् अयं पुत्रो भवद्दृष्टिप्रसादतः । भवतां शरणे स्थित्वा चरतु व्रतम् आदरात्
yadi jīved ayaṃ putro bhavaddṛṣṭiprasādataḥ / bhavatāṃ śaraṇe sthitvā caratu vratam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं स्मरणं कृत्वा संबुद्धशरणं व्रजन् । स श्रेष्ठी तं सुतं दृष्ट्वा तस्थौ मोहविनोदितः
ity evaṃ smaraṇaṃ kṛtvā saṃbuddhaśaraṇaṃ vrajan / sa śreṣṭhī taṃ sutaṃ dṛṣṭvā tasthau mohavinoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् एव क्षणे लोकां त्रातुं स भगवान् मुनिः । संपश्यन् कृपया दृष्ट्या प्राद्राक्षीत् तान् सदुःखिनः
tasminn eva kṣaṇe lokāṃ trātuṃ sa bhagavān muniḥ / saṃpaśyan kṛpayā dṛṣṭyā prādrākṣīt tān saduḥkhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तान् दुःखिनो दृष्ट्वा भगवान् स जिनेश्वरः । सहसा तान् परित्रातुं बुद्धरस्मिं व्यमुञ्चत
tathā tān duḥkhino dṛṣṭvā bhagavān sa jineśvaraḥ / sahasā tān paritrātuṃ buddharasmiṃ vyamuñcata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभिः कनकवर्णाभिः संबुद्धरश्मिभिस् तदा । समन्तात् समतिक्रम्य तद् गृहम् अवभासितं
tābhiḥ kanakavarṇābhiḥ saṃbuddharaśmibhis tadā / samantāt samatikramya tad gṛham avabhāsitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो मैत्र्यंशवश् चापि तेन भगवता पुनः । समुत्षृष्टास् तनौ तस्य पर्यस्पृशन् प्रसादिताः
tato maitryaṃśavaś cāpi tena bhagavatā punaḥ / samutṣṛṣṭās tanau tasya paryaspṛśan prasāditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य तनुस् तैः संस्पृष्टमात्रे समंततः । प्रह्लादिता सुखप्राप्ता स्वास्थ्यतां समुपाययौ
tatas tasya tanus taiḥ saṃspṛṣṭamātre samaṃtataḥ / prahlāditā sukhaprāptā svāsthyatāṃ samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स वडिकः स्वास्थ्यं प्राप्य निर्मलमानसः । विस्मितः पितरं पश्यन् समामंत्र्यैवम् अब्रवीत्
tataḥ sa vaḍikaḥ svāsthyaṃ prāpya nirmalamānasaḥ / vismitaḥ pitaraṃ paśyan samāmaṃtryaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो बुद्धस्य माहात्म्यम् अहो धर्मानुभावता । अहो संघप्रभावत्वं पश्य तात मुनेः प्रभां
aho buddhasya māhātmyam aho dharmānubhāvatā / aho saṃghaprabhāvatvaṃ paśya tāta muneḥ prabhāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्यानुस्मृतिमात्रेण कृपा लोके प्रसार्यते । धन्यो ऽयं भगवान् बुद्धो जयत्व् एवं सदा स्थितः
yasyānusmṛtimātreṇa kṛpā loke prasāryate / dhanyo 'yaṃ bhagavān buddho jayatv evaṃ sadā sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य दयानुभावेन जीवेम नीरुजः सुखी । पापैश् चापि विमुक्तो ऽहम् इति सत्यं प्रमन्यते
yasya dayānubhāvena jīvema nīrujaḥ sukhī / pāpaiś cāpi vimukto 'ham iti satyaṃ pramanyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् तम् एव शास्तारं संबुद्धं शरणं व्रजे । यावद्भवम् अनुस्मृत्वा भजेय समुपाश्रितः
tasmāt tam eva śāstāraṃ saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ vraje / yāvadbhavam anusmṛtvā bhajeya samupāśritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं बुद्धगुणान् स्मृत्वा वडिकः स प्रमोदितः । कृताञ्जलिः स्मरन् भूयः प्रणत्वैवम् अयाचत
evaṃ buddhaguṇān smṛtvā vaḍikaḥ sa pramoditaḥ / kṛtāñjaliḥ smaran bhūyaḥ praṇatvaivam ayācata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस् ते भगवन् नाथ भवतां शरणं व्रजे । यावद्भवं त्रिरत्नानां भवेयं सेवकः सदा
namas te bhagavan nātha bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / yāvadbhavaṃ triratnānāṃ bhaveyaṃ sevakaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं सुगतं स्मृत्वा वडिकः सो ऽभिबोधितः । भूयो भूयः स्मरन् नत्वा तस्थौ स्वास्थ्यत्वम् आगतः
ity evaṃ sugataṃ smṛtvā vaḍikaḥ so 'bhibodhitaḥ / bhūyo bhūyaḥ smaran natvā tasthau svāsthyatvam āgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् बुद्धो दृष्ट्वा तं शुद्धमानसं । सद्धर्मं समुपादेष्टुं तद् द्वारे समुपासरत्
tadā sa bhagavān buddho dṛṣṭvā taṃ śuddhamānasaṃ / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ tad dvāre samupāsarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्द्वारसमुपासीनं तं मुनीन्द्रं रविप्रभं । दृष्ट्वैव विस्मितो द्वास्थः सहसा गृहम् आविशत्
taddvārasamupāsīnaṃ taṃ munīndraṃ raviprabhaṃ / dṛṣṭvaiva vismito dvāsthaḥ sahasā gṛham āviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गृहपतिं दृष्ट्वा वडिकं तं च सादरं । पुरतः समुपेत्यैव व्यज्ञापयत् ससत्वरः
tatra gṛhapatiṃ dṛṣṭvā vaḍikaṃ taṃ ca sādaraṃ / purataḥ samupetyaiva vyajñāpayat sasatvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहपते मुनीन्द्रो ऽत्र गृहद्वार उपस्थितः । तद् अत्र सहसोपेत्य समामंत्र्य प्रवेशय
gṛhapate munīndro 'tra gṛhadvāra upasthitaḥ / tad atra sahasopetya samāmaṃtrya praveśaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा वडिकः स प्रसादितः । उत्थितः सहसोपेत्य तं मुनीन्द्रं मुदानमत्
iti tenoditaṃ śrutvā vaḍikaḥ sa prasāditaḥ / utthitaḥ sahasopetya taṃ munīndraṃ mudānamat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा तं सुगतं गेहे प्रज्ञप्य स्वासनं मुदा । विज्ञप्य समुपामंत्र्य प्रवेशयंस् तथार्थयन् ॥ र्म् १३।१८७ १६७! ॥ स्वागतं भगवन् वांछे भवतां शरणं मुने । प्रविशतु जगन्नाथ विजयस्वासने शुभे
natvā taṃ sugataṃ gehe prajñapya svāsanaṃ mudā / vijñapya samupāmaṃtrya praveśayaṃs tathārthayan // Rm 13.187 167! // svāgataṃ bhagavan vāṃche bhavatāṃ śaraṇaṃ mune / praviśatu jagannātha vijayasvāsane śubhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदिते बुद्धो भगवान् स समाविशन् । स्वासने समुपासीनो वडिकं तं तथावदत्
iti tenodite buddho bhagavān sa samāviśan / svāsane samupāsīno vaḍikaṃ taṃ tathāvadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं ते वडिक दुःखत्वं वाधकश् च कथं वद । इति भगवता पृष्टो वडिकः स तथावदत्
kiṃ te vaḍika duḥkhatvaṃ vādhakaś ca kathaṃ vada / iti bhagavatā pṛṣṭo vaḍikaḥ sa tathāvadat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कायिकं जायते दुःखं चेतसिकं च मे मुने । तद् भवान् कृपया दृष्ट्या शमयेत् तत् प्रबाधनं
kāyikaṃ jāyate duḥkhaṃ cetasikaṃ ca me mune / tad bhavān kṛpayā dṛṣṭyā śamayet tat prabādhanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चित्तदुःखशान्त्यर्थं मैत्रीधर्मम् उपादिशत्
taccittaduḥkhaśāntyarthaṃ maitrīdharmam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वडिकात्र सदा लोके मैत्रचित्तं समाचर । अनेन ते मनोदाहं प्रशाम्येत सदापि हि
vaḍikātra sadā loke maitracittaṃ samācara / anena te manodāhaṃ praśāmyeta sadāpi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिश्य मुनीन्द्रः स पुनर् एवं व्यचिंतयत् । वतेन्द्रक्षीरिकां नाम महौषधां समानयेत्
ity ādiśya munīndraḥ sa punar evaṃ vyaciṃtayat / vatendrakṣīrikāṃ nāma mahauṣadhāṃ samānayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चित्तमतं शास्तुः परिज्ञाय सुराधिपः । आदाय क्षीरिकां नाम महौषधीम् उपानयत्
iti cittamataṃ śāstuḥ parijñāya surādhipaḥ / ādāya kṣīrikāṃ nāma mahauṣadhīm upānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सो सुरराजस् तं भगवन्तं प्रणम्य तां । महौषधीम् उपस्थाप्य पुर एवं समब्रवीत्
tatra so surarājas taṃ bhagavantaṃ praṇamya tāṃ / mahauṣadhīm upasthāpya pura evaṃ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् प्रतिगृह्णातु दिव्यौषधीम् इमां भवान् । अनयात्र यथाकार्यं साधयतु सुखाप्तये
bhagavan pratigṛhṇātu divyauṣadhīm imāṃ bhavān / anayātra yathākāryaṃ sādhayatu sukhāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् उक्ते तेन शक्रेण दृष्ट्वा तां भगवान् मुनिः । गृहीत्वा वडिकायैवं प्रदत्वा चैवम् आदिशत्
ity ukte tena śakreṇa dṛṣṭvā tāṃ bhagavān muniḥ / gṛhītvā vaḍikāyaivaṃ pradatvā caivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाण वडिकेमां ते कायिकदुःखशामिनीं । अनया ते शरीरे संस्क्रियताम् उपचारणैः
gṛhāṇa vaḍikemāṃ te kāyikaduḥkhaśāminīṃ / anayā te śarīre saṃskriyatām upacāraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टे मुनीन्द्रेण वडिकः सो ऽनुमोदितः । तथेति तां समादाय यथादिष्टम् उपाचरत्
ity ādiṣṭe munīndreṇa vaḍikaḥ so 'numoditaḥ / tatheti tāṃ samādāya yathādiṣṭam upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य तनू रोगैर् विमुक्ता परिपुष्टिता । क्रमेण शाम्यसौन्दर्यं प्राप्याभिपर्यशोभत
tatas tasya tanū rogair vimuktā paripuṣṭitā / krameṇa śāmyasaundaryaṃ prāpyābhiparyaśobhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शास्त्रा यथादिष्टं वडिकेन तथा हृदि । मैत्री प्रभाविता लोके स्वात्मजे सुप्रिये यथा
tataḥ śāstrā yathādiṣṭaṃ vaḍikena tathā hṛdi / maitrī prabhāvitā loke svātmaje supriye yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्य महद्दुःखं चेतसिकं शशाम तत् । महामैत्र्या परिषिक्ते हृदये ऽग्निर् इवाम्बुभिः ॥ र्म् १३।२०३ १०३! ॥ ततः स वडिकः स्वस्थः परिशुद्धेन्द्रियः सुधीः । भगवन्तं तम् आनम्य प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tadā tasya mahadduḥkhaṃ cetasikaṃ śaśāma tat / mahāmaitryā pariṣikte hṛdaye 'gnir ivāmbubhiḥ // Rm 13.203 103! // tataḥ sa vaḍikaḥ svasthaḥ pariśuddhendriyaḥ sudhīḥ / bhagavantaṃ tam ānamya prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्दे ऽहं भवतां पादौ सर्वदा शरणं व्रजे । तथा च सर्वदा नाथ कृपया त्रातुम् अर्हति
vande 'haṃ bhavatāṃ pādau sarvadā śaraṇaṃ vraje / tathā ca sarvadā nātha kṛpayā trātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् एवं भवतां शास्तः कृपादृष्टिर् न विद्यते । मृतो ऽहं नरके ऽद्यापि गतो दुःखान्य् अवाप्नुयां
yady evaṃ bhavatāṃ śāstaḥ kṛpādṛṣṭir na vidyate / mṛto 'haṃ narake 'dyāpi gato duḥkhāny avāpnuyāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् एवं स्वस्थितो जीवे तत् ते कृपाम्बुभावतः । तथा मे ऽनुग्रहं कर्तुं नित्यम् अर्हति सर्वदा
yad evaṃ svasthito jīve tat te kṛpāmbubhāvataḥ / tathā me 'nugrahaṃ kartuṃ nityam arhati sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं प्रार्थनां कृत्वा भूयः स वडिको मुदा । साञ्जलिः प्रणतिं कृत्वा पश्यंस् तस्थौ मुनीश्वरं
ity evaṃ prārthanāṃ kṛtvā bhūyaḥ sa vaḍiko mudā / sāñjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā paśyaṃs tasthau munīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तज्जनकः श्रेष्ठी सदारः संप्रमोदितः । त्रिरत्ने शरणं कृत्वा संबुद्धं तं समर्चयत्
tathā tajjanakaḥ śreṣṭhī sadāraḥ saṃpramoditaḥ / triratne śaraṇaṃ kṛtvā saṃbuddhaṃ taṃ samarcayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स गृहभृच् छ्रेष्ठी दृष्ट्वा तं सुगतं मुदा । कृताञ्जलिपुटो नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tataḥ sa gṛhabhṛc chreṣṭhī dṛṣṭvā taṃ sugataṃ mudā / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वन्दे ते चरणौ शास्तः सर्वदा शरणं व्रजे । एवं नो ऽनुग्रहं कर्तुंम् अर्हति कृपया सदा
vande te caraṇau śāstaḥ sarvadā śaraṇaṃ vraje / evaṃ no 'nugrahaṃ kartuṃm arhati kṛpayā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् बुद्धस् तथास्त्व् इति समादिशत् । ऋद्ध्याकाशं समुत्प्लुत्य स्वम् आश्रमम् उपाययौ
tataḥ sa bhagavān buddhas tathāstv iti samādiśat / ṛddhyākāśaṃ samutplutya svam āśramam upāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् प्राप्तः सभामध्ये समाश्रितः । एतद् वृष्टि समाख्याय तस्थौ धर्मं समादिशत्
tatra sa bhagavān prāptaḥ sabhāmadhye samāśritaḥ / etad vṛṣṭi samākhyāya tasthau dharmaṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स वडिको भूयो बुद्धगुणान् अनुस्मरन् । स संघं सुगतं भोज्यैः पूजयितुं समैछत
tadā sa vaḍiko bhūyo buddhaguṇān anusmaran / sa saṃghaṃ sugataṃ bhojyaiḥ pūjayituṃ samaichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स नृपते राज्ञः प्रसेनजित आनतः । एतत् सर्वं प्रवृत्तांतं निवेद्यैवम् अभाषत
tadā sa nṛpate rājñaḥ prasenajita ānataḥ / etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ nivedyaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजन्न् अहं महारोगी त्रिरत्नशरणं व्रजे । तत् त्रिरत्नकृपादृष्टेर् जीवे रोगैर् विमोचितः
rājann ahaṃ mahārogī triratnaśaraṇaṃ vraje / tat triratnakṛpādṛṣṭer jīve rogair vimocitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मया स मुनीन्द्रो ऽपि सर्वसंघैः सहाधुना । समामंत्र्य गृहे भोज्यैः पूजयितुं समिच्छ्यते
tan mayā sa munīndro 'pi sarvasaṃghaiḥ sahādhunā / samāmaṃtrya gṛhe bhojyaiḥ pūjayituṃ samicchyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन् मे ऽनुग्रहणं कृत्वा लोकानां पुण्यवृद्धये । तदधिवासनां कृत्वा समनुज्ञापय प्रभो
tan me 'nugrahaṇaṃ kṛtvā lokānāṃ puṇyavṛddhaye / tadadhivāsanāṃ kṛtvā samanujñāpaya prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा स राजाभ्यनुमोदितः । वडिकं तैः समालोक्य प्रशंस्यैव समादिशत्
iti tenārthitaṃ śrutvā sa rājābhyanumoditaḥ / vaḍikaṃ taiḥ samālokya praśaṃsyaiva samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वडिक त्वं महासाधुस् तद् बुद्धशरणं गतः । तथानुश्रद्धया नित्यं भज रत्नत्रयं सदा
vaḍika tvaṃ mahāsādhus tad buddhaśaraṇaṃ gataḥ / tathānuśraddhayā nityaṃ bhaja ratnatrayaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति राज्ञाभ्यनुज्ञातं श्रुत्वा स वडिको मुदा । नृपतिं तं प्रणत्वैवं स्वगृहं समुपाययौ
iti rājñābhyanujñātaṃ śrutvā sa vaḍiko mudā / nṛpatiṃ taṃ praṇatvaivaṃ svagṛhaṃ samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गृहे समासाद्य कृत्वानुमतं पितुः । शास्तु निमंत्रणां कर्तुं विहारे समुदाचरन्
tatra gṛhe samāsādya kṛtvānumataṃ pituḥ / śāstu nimaṃtraṇāṃ kartuṃ vihāre samudācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपाविष्टो दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुदा । कृताञ्जलिपुटो नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tatra sa samupāviṣṭo dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवंस् तद् विजानीयाद् यदर्थं समुपाव्रजे । तथाप्य् अत्र भवदग्रे प्रार्थये ऽनुग्रहं कुरु
bhagavaṃs tad vijānīyād yadarthaṃ samupāvraje / tathāpy atra bhavadagre prārthaye 'nugrahaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् अहं रोगनिर्मुक्तः पुन जन्म इवाप्तवान् । तद् भवतां कृपादृष्टेः प्रसादाद् इतिन् मन्यते
yad ahaṃ roganirmuktaḥ puna janma ivāptavān / tad bhavatāṃ kṛpādṛṣṭeḥ prasādād itin manyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अहं भवतां सर्वसंघानां भोजनैर् गृहे । पूजयितुं समिछे तद् अनुग्रहीतुम् अर्हति
tad ahaṃ bhavatāṃ sarvasaṃghānāṃ bhojanair gṛhe / pūjayituṃ samiche tad anugrahītum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा स भगवान् मुनिः । तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sa bhagavān muniḥ / tathety abhyanumoditvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स वडिको मत्वा भगवताधिवासितं । मुदा तस्य मुनेः पादौ नत्वाशु स्वगृहं ययौ
tataḥ sa vaḍiko matvā bhagavatādhivāsitaṃ / mudā tasya muneḥ pādau natvāśu svagṛhaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स सहसा गेहे वन्धुमित्रजनैः सह । संघार्हभोज्यपूजाङ्गं सामग्रीं समसाधयत्
tatra sa sahasā gehe vandhumitrajanaiḥ saha / saṃghārhabhojyapūjāṅgaṃ sāmagrīṃ samasādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सर्वसामग्रीं साधयित्वासनानि च । प्रज्ञप्य शुद्धिते भूमौ मंदयित्वा समन्ततः
tataḥ sa sarvasāmagrīṃ sādhayitvāsanāni ca / prajñapya śuddhite bhūmau maṃdayitvā samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तं श्रीघनं बुद्धं ससंघं स्वजनैः सह । आमंत्रितुं विहारे स सहसा समुपाचरत्
tatas taṃ śrīghanaṃ buddhaṃ sasaṃghaṃ svajanaiḥ saha / āmaṃtrituṃ vihāre sa sahasā samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपाविष्टो दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुदा । ससंघं सांजलिर् नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tatra sa samupāviṣṭo dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / sasaṃghaṃ sāṃjalir natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् साध्यते साध्यं समयो वर्त्तते ऽधुना । तद् भवां सांघिकैः सार्द्धं विजयितुं समर्हति
bhagavan sādhyate sādhyaṃ samayo varttate 'dhunā / tad bhavāṃ sāṃghikaiḥ sārddhaṃ vijayituṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनार्थितं श्रुत्वा तथेति स मुनीश्वरः । पात्रचीवरम् आधाय सर्वसंघैः सहाचरत्
iti tenārthitaṃ śrutvā tatheti sa munīśvaraḥ / pātracīvaram ādhāya sarvasaṃghaiḥ sahācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मार्गेषु सर्वत्र नगरे च समन्ततः । प्रकाशयन् प्रातिहार्यं तद् गृहं समुपाविशत्
tatra mārgeṣu sarvatra nagare ca samantataḥ / prakāśayan prātihāryaṃ tad gṛhaṃ samupāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र गृहे समासाद्य पादार्घं प्रतिगृह्य सः । स्वासने समुपाविश्य क्रमात् तस्थौ ससांघिकः
tatra gṛhe samāsādya pādārghaṃ pratigṛhya saḥ / svāsane samupāviśya kramāt tasthau sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स वडिको दृष्ट्वा तं बुद्धं स्वासने स्थितं । ससंघं सर्वपूजाङ्गैः सर्वपुष्पैः समर्चयत्
tadā sa vaḍiko dṛṣṭvā taṃ buddhaṃ svāsane sthitaṃ / sasaṃghaṃ sarvapūjāṅgaiḥ sarvapuṣpaiḥ samarcayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च सुरसैर् भोज्यैः सुप्रणीतैः सुहाधितैः । वर्णगन्धरसोपेतैः सर्वैस् तां समतोषयत् ॥ र्म् १३।२३८ २६८! ॥ ततश् च भोजनान्ते स पात्रादीन्य् अपनीय च । मुखादीं शोधयित्वा च पूगौषधीन् प्रढौकयत्
tataś ca surasair bhojyaiḥ supraṇītaiḥ suhādhitaiḥ / varṇagandharasopetaiḥ sarvais tāṃ samatoṣayat // Rm 13.238 268! // tataś ca bhojanānte sa pātrādīny apanīya ca / mukhādīṃ śodhayitvā ca pūgauṣadhīn praḍhaukayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स प्राञ्जलिर् नत्वा ससंघं सुगतं मुदा । पुरस्थो मनसा ह्य् एवं प्रणिधानं व्यधात् स्मरन्
tataḥ sa prāñjalir natvā sasaṃghaṃ sugataṃ mudā / purastho manasā hy evaṃ praṇidhānaṃ vyadhāt smaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन कुशलेनाहं लोके ऽन्धे ऽपरिणायके । यथायं भगवान् बुद्धस् तथा भूयासम् आत्मवित्
anena kuśalenāhaṃ loke 'ndhe 'pariṇāyake / yathāyaṃ bhagavān buddhas tathā bhūyāsam ātmavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथानेन मुनीन्द्रेण जगल् लोको ऽभिपालितः । तथाहं सर्वलोकानां पालयेयं समन्ततः
yathānena munīndreṇa jagal loko 'bhipālitaḥ / tathāhaṃ sarvalokānāṃ pālayeyaṃ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीर्णांस् तारयिष्यामि मोचयिष्याम्य् अमोचितान् । अनास्वस्तान् समाश्वास्य स्थापयिष्यामि निर्वृतौ
atīrṇāṃs tārayiṣyāmi mocayiṣyāmy amocitān / anāsvastān samāśvāsya sthāpayiṣyāmi nirvṛtau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा तेन प्रणिधानं कृतं मुदा । मत्वा स भगवान् बुद्धो स्मितं प्राविर्व्यधान् मुदा
ity evaṃ manasā tena praṇidhānaṃ kṛtaṃ mudā / matvā sa bhagavān buddho smitaṃ prāvirvyadhān mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्य मुनीन्द्रस्य मुखात् पंच सुरस्मयः । निसृत्य त्रिषु लोकेषु भासयन्तः समासरन्
tadā tasya munīndrasya mukhāt paṃca surasmayaḥ / nisṛtya triṣu lokeṣu bhāsayantaḥ samāsaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यापि काश् चिद् अधोलोके प्रसृता नरकेषु ताः । उष्णेषु शीतलीभूता शीतलेषु तथोष्णिकाः
yāpi kāś cid adholoke prasṛtā narakeṣu tāḥ / uṣṇeṣu śītalībhūtā śītaleṣu tathoṣṇikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ताभिः परिस्पृष्टाः सर्वे नैरयिका जनाः । महत्सौख्यं समासाद्य विस्मिताश् चैवम् आलपत्
tadā tābhiḥ parispṛṣṭāḥ sarve nairayikā janāḥ / mahatsaukhyaṃ samāsādya vismitāś caivam ālapat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.