Library·Ratnamālāvadāna·16

Ratnamālāvadāna 16

अथाशोको महाराजः कृताञ्जलिपुटो मुदा । उपगुप्तं यतिं नत्वा पुनर् एव समब्रवीत्

athāśoko mahārājaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā / upaguptaṃ yatiṃ natvā punar eva samabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हसि

bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं तेन राज्ञा स यतिर् आत्मवित् । तम् अशोकं महीपालं समालोक्यैवम् आदिशत्

iti saṃprārthitaṃ tena rājñā sa yatir ātmavit / tam aśokaṃ mahīpālaṃ samālokyaivam ādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु राजन् महाभाग यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वानुमोदनां कुरु

śṛṇu rājan mahābhāga yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरा स भगवान् बुद्धः शाक्यसिंहो जगद्गुरुः । सर्वज्ञः सुगतः शास्ता धर्मराजस् तथागतः

purā sa bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho jagadguruḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājas tathāgataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षुबिः श्रावकैः सार्द्धं चैलकैर् भिक्षुणीगणैः । उपासकैर् महाश्राद्धैस् तथा चोपासिकागणैः

bhikṣubiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ cailakair bhikṣuṇīgaṇaiḥ / upāsakair mahāśrāddhais tathā copāsikāgaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बोधिसत्वगणैश् चापि सद्धर्मसाधनोद्यतैः । कृतकृत्यैर् महाभिज्ञैश् चतुर्ब्रह्मविहारकैः

bodhisatvagaṇaiś cāpi saddharmasādhanodyataiḥ / kṛtakṛtyair mahābhijñaiś caturbrahmavihārakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजगृहे पुरोपान्ते वेणुवने शुभाङ्किते । करण्डकनिवापाख्ये महोद्याने जिनाश्रमे

rājagṛhe puropānte veṇuvane śubhāṅkite / karaṇḍakanivāpākhye mahodyāne jināśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहृत्य सर्वसत्वानां हितार्थेन सभाश्रितः । आदिमध्यान्ताकल्याणं धर्मम् आदेष्टुम् आरभत्

vihṛtya sarvasatvānāṃ hitārthena sabhāśritaḥ / ādimadhyāntākalyāṇaṃ dharmam ādeṣṭum ārabhat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा सर्वे ऽपि देवेन्द्राः सदेवाः कमलासनः । सर्वे लोकाधिपाश् चापि यक्षगंधर्वकिन्नराः

tadā sarve 'pi devendrāḥ sadevāḥ kamalāsanaḥ / sarve lokādhipāś cāpi yakṣagaṃdharvakinnarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिद्धा विद्याधराः साध्या राक्षसा दानवाधिपाः । नागेंद्रा गरुडाश् चापि सजनपरिवारकाः

siddhā vidyādharāḥ sādhyā rākṣasā dānavādhipāḥ / nāgeṃdrā garuḍāś cāpi sajanaparivārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषयो ब्रह्मणाश् चापि यतयो योगिनो ऽपि च । राजानो राजपुत्राश् च मंत्रिणो ऽपि च

ṛṣayo brahmaṇāś cāpi yatayo yogino 'pi ca / rājāno rājaputrāś ca maṃtriṇo 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमात्याः सैन्यलोकाश् च सार्थवाहा महाजनाः । वणिजः शिल्पिनश् चापि गृहस्थाः पौरिका जनाः

amātyāḥ sainyalokāś ca sārthavāhā mahājanāḥ / vaṇijaḥ śilpinaś cāpi gṛhasthāḥ paurikā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्राम्या जानपदाश् चापि कार्पटिकाश् च नैर्गमाः । तथान्ये ऽपि समायाताः सद्धर्मगुणवांछिनः

grāmyā jānapadāś cāpi kārpaṭikāś ca nairgamāḥ / tathānye 'pi samāyātāḥ saddharmaguṇavāṃchinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वे ऽपि ते लोका विहारे समुपागताः । तं मुनीन्द्रं समासीनं दृष्ट्वा नत्वा प्रमोदिताः

tatra sarve 'pi te lokā vihāre samupāgatāḥ / taṃ munīndraṃ samāsīnaṃ dṛṣṭvā natvā pramoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्वा समभ्यर्च्य यथाक्रमं । नत्वा साञ्जलयः सर्वे परिवृत्य समंततः

tridhā pradakṣiṇīkṛtvā samabhyarcya yathākramaṃ / natvā sāñjalayaḥ sarve parivṛtya samaṃtataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् सद्धर्मामृतं पातुं सुप्रसन्नमुखाम्बुजं । श्रीघनं तं समालोक्य समातस्थुः समाहिताः

tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ suprasannamukhāmbujaṃ / śrīghanaṃ taṃ samālokya samātasthuḥ samāhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपस्थितान् । आर्यसत्यं समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबोधिसाधनोत्साहाः प्रचेरिरे प्रमोदिताः

saṃbodhisādhanotsāhāḥ pracerire pramoditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् अवसरे तत्र राजगृहान्तिके वने । वेणुवनान्तिके पंचप्रेतशतानि चेरिरे

tasminn avasare tatra rājagṛhāntike vane / veṇuvanāntike paṃcapretaśatāni cerire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नग्नान्य् अतिकृताङ्गानि दग्धस्थूणाकृतीनि वै । रोमवस्त्राणि रुक्षाणि शैलोपमोदराणि च

nagnāny atikṛtāṅgāni dagdhasthūṇākṛtīni vai / romavastrāṇi rukṣāṇi śailopamodarāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूचीछिद्रमुखान्य् अस्थियंत्रवद् उच्छृतान्य् अपि । क्षुत्पिपासाभिदग्धानि हीनदीनस्वराण्य् अपि

sūcīchidramukhāny asthiyaṃtravad ucchṛtāny api / kṣutpipāsābhidagdhāni hīnadīnasvarāṇy api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रदुःखानि तप्तानि प्रलपन्ति विहायसि । विभ्रमन्ति सदा क्वापि किञ्चि स्थितिं न लेभिरे

tīvraduḥkhāni taptāni pralapanti vihāyasi / vibhramanti sadā kvāpi kiñci sthitiṃ na lebhire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदैकस्मिन् दिने तत्र मौद्गल्यायन आत्मवित् । आयुष्मान् सौगतो भिक्षुर् महाभिज्ञो दयान्वितः

tadaikasmin dine tatra maudgalyāyana ātmavit / āyuṣmān saugato bhikṣur mahābhijño dayānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाह्ने पात्रम् आदाय काषायचीवरावृतः । राजगृहे पुरे पिण्डं याचितुं समुपाचरन्

pūrvāhne pātram ādāya kāṣāyacīvarāvṛtaḥ / rājagṛhe pure piṇḍaṃ yācituṃ samupācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यतिः स तां प्रेतां सर्वान् विभ्रमतो ऽम्वरे । दृष्ट्वेने क इति ध्यात्वा पश्यञ् जनैर् उपाचरन्

tatra yatiḥ sa tāṃ pretāṃ sarvān vibhramato 'mvare / dṛṣṭvene ka iti dhyātvā paśyañ janair upācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सर्वे प्रेतकाश् चापि दृष्ट्वा तं भिक्षुम् आगतं । सहसोपेत्य नत्वाग्रे रुदन्त एतद् अब्रुवन्

te sarve pretakāś cāpi dṛṣṭvā taṃ bhikṣum āgataṃ / sahasopetya natvāgre rudanta etad abruvan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त भवतां पादौ वन्दामहे समानताः । तद् अस्माकं हितं कृत्वा कृपया त्रातुम् अर्हति

bhadanta bhavatāṃ pādau vandāmahe samānatāḥ / tad asmākaṃ hitaṃ kṛtvā kṛpayā trātum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं राजगृहे जाताः पौराः पंचशतान्य् अपि । स्वकर्मपरिभुंजानः प्रेतीभूताश् चरामहे

vayaṃ rājagṛhe jātāḥ paurāḥ paṃcaśatāny api / svakarmaparibhuṃjānaḥ pretībhūtāś carāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा वयम् इमे सर्वे गृहस्थाः श्रेष्ठिनो नराः । महाधना महाभोगास् तीर्थिका धर्मसेवकाः

tadā vayam ime sarve gṛhasthāḥ śreṣṭhino narāḥ / mahādhanā mahābhogās tīrthikā dharmasevakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् वयं मत्साराक्रान्तमानसाः कुटुकुञ्चकाः । आगृहीतपरिष्काराः केवलार्जनसाधकाः

yad vayaṃ matsārākrāntamānasāḥ kuṭukuñcakāḥ / āgṛhītapariṣkārāḥ kevalārjanasādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैव किञ् चित् तदा दानम् अदद्महि कदा चन । अर्थिनम् आगतं दृष्ट्वा प्राकुष्यामहि रोषिताः

naiva kiñ cit tadā dānam adadmahi kadā cana / arthinam āgataṃ dṛṣṭvā prākuṣyāmahi roṣitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परदत्तान्य् अपि श्रुत्वा दृष्ट्वा चापि प्ररोषिताः । दीयमानेषु विघ्नानि प्राकुर्महि प्रयत्नतः

paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā cāpi praroṣitāḥ / dīyamāneṣu vighnāni prākurmahi prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौगता अपि चार्हन्तः प्रेता इवेयम् आगताः । इत्य् अस्माभिः प्रमोहान्धैः परिभाष्याभिनिन्दिताः

saugatā api cārhantaḥ pretā iveyam āgatāḥ / ity asmābhiḥ pramohāndhaiḥ paribhāṣyābhininditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत एते वयं सर्वे कालं कृत्वा च सांप्रतं । एवं प्रेतालयोत्पन्ना दुःखार्दिताश् चरामहे

tata ete vayaṃ sarve kālaṃ kṛtvā ca sāṃprataṃ / evaṃ pretālayotpannā duḥkhārditāś carāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति भदन्त विज्ञाय गत्वा राजगृहे भवान् । कृपयास्मत्प्रवृत्तांतं ज्ञातीनां पुरतो वदन्

iti bhadanta vijñāya gatvā rājagṛhe bhavān / kṛpayāsmatpravṛttāṃtaṃ jñātīnāṃ purato vadan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्दकभिक्षणं कृत्वा बुद्धादिं सर्वसांघिकं । अस्मन्नाम्ना समभ्यर्च्य भोजयितुं समर्हति

chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvā buddhādiṃ sarvasāṃghikaṃ / asmannāmnā samabhyarcya bhojayituṃ samarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संबुद्धप्रमुखेभ्यश् च संघेभ्यो भवतादरात् । अस्मन्नाम्ना प्रकर्त्तव्यं प्रणामम् अपि सद्गुरो

saṃbuddhapramukhebhyaś ca saṃghebhyo bhavatādarāt / asmannāmnā prakarttavyaṃ praṇāmam api sadguro

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवता कारयितव्या इत्य् अस्मासु कृपां कुरु

bhavatā kārayitavyā ity asmāsu kṛpāṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथास्माकम् इतः प्रेतलोका मुक्तिर् भवेद् ध्रुवं । तथास्मासु भवाम्च् छास्ता कृपया कर्तुम् अर्हाति

yathāsmākam itaḥ pretalokā muktir bhaved dhruvaṃ / tathāsmāsu bhavāmc chāstā kṛpayā kartum arhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तैः प्रार्थितं सर्वैः स मौद्गल्यायनः सुधीः । श्रुत्वा तथेति संश्रुत्य तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्

iti taiḥ prārthitaṃ sarvaiḥ sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ / śrutvā tatheti saṃśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तान् प्रेतिकान् सर्वान् स मौद्गल्यायनो यतिः । समालोक्य समाश्वास्य पुनर् एतत् समब्रवीत्

tatas tān pretikān sarvān sa maudgalyāyano yatiḥ / samālokya samāśvāsya punar etat samabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यूयं च सर्व श्वः प्रवृत्ते संघभोजने । ससंघं श्रीघनं द्रष्टुं समायात समादरात्

tatra yūyaṃ ca sarva śvaḥ pravṛtte saṃghabhojane / sasaṃghaṃ śrīghanaṃ draṣṭuṃ samāyāta samādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेनार्हातादिष्टं श्रुत्वा ते प्रेतका अपि । तथेति हि प्रतिज्ञाय प्रणत्वा तं वने ययुः

iti tenārhātādiṣṭaṃ śrutvā te pretakā api / tatheti hi pratijñāya praṇatvā taṃ vane yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स सौगतो भिक्षुर् मौद्गल्यो यतिर् आत्मवित् । गत्वा राजगृहे तेषां ज्ञातीनां समुपाचरन्

tataḥ sa saugato bhikṣur maudgalyo yatir ātmavit / gatvā rājagṛhe teṣāṃ jñātīnāṃ samupācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वत्र तेषां तत् ज्ञातीनां भवनेषु स । गत्वा तेषां प्रवृत्तांतं सर्वम् एवं न्यवेदयत्

tatra sarvatra teṣāṃ tat jñātīnāṃ bhavaneṣu sa / gatvā teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ sarvam evaṃ nyavedayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स तत्र सर्वांस् तां ज्ञातीन् आहूय सादरं । तेषां प्रेतगतेर् मुक्तिहेतोर् एवं समब्रवीत् ॥ र्म् १६।४७ ऽ४७ ॥ शृणुत भो महाभाग्य यूयं सर्वे समाहिताः । युष्माकं ज्ञातिवर्गाणां मुक्तिहेतुं प्रवक्ष्यते

tataḥ sa tatra sarvāṃs tāṃ jñātīn āhūya sādaraṃ / teṣāṃ pretagater muktihetor evaṃ samabravīt // Rm 16.47 '47 // śṛṇuta bho mahābhāgya yūyaṃ sarve samāhitāḥ / yuṣmākaṃ jñātivargāṇāṃ muktihetuṃ pravakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यतो युष्मत्सगोत्रास् ते मत्सरिणो दुराशयाः । आगृहीतपरिष्कारा दशाकुशलसंचराः

yato yuṣmatsagotrās te matsariṇo durāśayāḥ / āgṛhītapariṣkārā daśākuśalasaṃcarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नापि दानं प्रदत्तं तैः कस्मै चि क्वापि किं चन । परदत्तान्य् अपि श्रुत्वा दृष्ट्वा वा पर्यभाष्यत

nāpi dānaṃ pradattaṃ taiḥ kasmai ci kvāpi kiṃ cana / paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā vā paryabhāṣyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्हन्तो भिक्षवो वा तैर् याचकाश् च गृहागताः । परिभाष्याभिसंतर्ज्य निष्कासिता गृहाद् वलात्

arhanto bhikṣavo vā tair yācakāś ca gṛhāgatāḥ / paribhāṣyābhisaṃtarjya niṣkāsitā gṛhād valāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेता इव सदा भिक्षां याचित्वेमे ऽभिभुंजते । इत्य् अर्हतो यती चापि दृष्ट्वैव ते ऽभ्यनिन्दयन्

pretā iva sadā bhikṣāṃ yācitveme 'bhibhuṃjate / ity arhato yatī cāpi dṛṣṭvaiva te 'bhyanindayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत्कर्मविपाकैस् ते प्रेतीभूता वने ऽधुना । क्षुत्पिपासाहता नित्यं विभ्रम्यन्ते ऽभिदुःखिताः

etatkarmavipākais te pretībhūtā vane 'dhunā / kṣutpipāsāhatā nityaṃ vibhramyante 'bhiduḥkhitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् तेसां तन् महत्पापमुक्तिहेतोर् इहाधुना । संबुद्धशासने दानं कर्तुम् इछाम्य् अहं खलु

tat tesāṃ tan mahatpāpamuktihetor ihādhunā / saṃbuddhaśāsane dānaṃ kartum ichāmy ahaṃ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मयैतद् दक्षिणादेशास् तन् नाम्ना कारयिष्यते । तदा तत् पापमुक्तास् ते सर्वे यायुर् दिवं ध्रुवं

mayaitad dakṣiṇādeśās tan nāmnā kārayiṣyate / tadā tat pāpamuktās te sarve yāyur divaṃ dhruvaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अत्र श्रद्धया यूयं यथाशक्ति मयार्थिताः । संघभोजनसामग्रिं सर्वे प्रदातुम् अर्हय

tad atra śraddhayā yūyaṃ yathāśakti mayārthitāḥ / saṃghabhojanasāmagriṃ sarve pradātum arhaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संघभोज्ये प्रवृत्ते ऽत्र सर्वे ते प्रेतिका अपि । द्रष्टुं समागमिष्यन्ति यूयं चागंतुम् अर्हथ

saṃghabhojye pravṛtte 'tra sarve te pretikā api / draṣṭuṃ samāgamiṣyanti yūyaṃ cāgaṃtum arhatha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्त्वा प्रार्थिते तेन मौद्गल्येन दयालुना । श्रुत्वा तज् जातयः सर्वे विस्मयां समुपाययुः

ity uktvā prārthite tena maudgalyena dayālunā / śrutvā taj jātayaḥ sarve vismayāṃ samupāyayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् भोज्यसामग्रीं श्रद्धया दातुम् इच्छिरे

tat bhojyasāmagrīṃ śraddhayā dātum icchire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

के चित् तस्मै सुवर्णानि के चिद् रत्नानि संददुः । के चिद् रोप्यादि धातूंश् च द्रव्यानि विविधानि चा

ke cit tasmai suvarṇāni ke cid ratnāni saṃdaduḥ / ke cid ropyādi dhātūṃś ca dravyāni vividhāni cā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तण्डुलानि ददुः के चिद् ददुर् धान्यानि के चन । के चिद् ददुः कलायांश् च गोधूमांश् च यवान् अपि

taṇḍulāni daduḥ ke cid dadur dhānyāni ke cana / ke cid daduḥ kalāyāṃś ca godhūmāṃś ca yavān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुल्माषान् मसुरांश् चापि माषचनकसर्षपान् । मुद्गांश् चापि तथान्यांश् च सर्वान् व्रीहिन् ददुः परे

kulmāṣān masurāṃś cāpi māṣacanakasarṣapān / mudgāṃś cāpi tathānyāṃś ca sarvān vrīhin daduḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलप्रियंगुसिद्धार्थान् भंगाश् च राजिका अपि । मूलशाककदम्वांश् च पत्रपुष्पांकुराणि च

tilapriyaṃgusiddhārthān bhaṃgāś ca rājikā api / mūlaśākakadamvāṃś ca patrapuṣpāṃkurāṇi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गवेरातिपक्वानि फलानि विविधानि च । सुरसानि सुपथ्यानि प्रददुश् चापरे मुदा

śṛṅgaverātipakvāni phalāni vividhāni ca / surasāni supathyāni pradaduś cāpare mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिक्ताम्ललवणादीनि रसानि विविधानि च । शुन्ठीश् च पिप्पिरीश् चापि मरिचानि ददुर् मुदा

tiktāmlalavaṇādīni rasāni vividhāni ca / śunṭhīś ca pippirīś cāpi maricāni dadur mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्गुं च जीरकांश् चान्ये विडर्कसैंधवादि च । अन्ये घृतानि तैलानि प्रददुः श्रद्धया मुदा

hiṅguṃ ca jīrakāṃś cānye viḍarkasaiṃdhavādi ca / anye ghṛtāni tailāni pradaduḥ śraddhayā mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तूंश् च पिष्टकांश् चान्यमोदकांश् च ददुर् मुदा । तथा दधीनि दुग्धानि मधुनि च गुडानि च

śaktūṃś ca piṣṭakāṃś cānyamodakāṃś ca dadur mudā / tathā dadhīni dugdhāni madhuni ca guḍāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथान्ये सर्कराश् चापि प्रददुः श्रद्धया मुदा । तथौषधानि पथ्यानि पाचकानि ददुः परे

tathānye sarkarāś cāpi pradaduḥ śraddhayā mudā / tathauṣadhāni pathyāni pācakāni daduḥ pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लाङ्गलीपूगताम्बूलरवंगादीनि संददुः । सर्वपेयानि भोज्यानि विविधान्य् अपि । सर्वे ते ज्ञातयस् तेषां संघभोक्ष्याय संददुः

lāṅgalīpūgatāmbūlaravaṃgādīni saṃdaduḥ / sarvapeyāni bhojyāni vividhāny api / sarve te jñātayas teṣāṃ saṃghabhokṣyāya saṃdaduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं ते सर्ववस्तूनि दत्वा सर्वे प्रमोदिताः । सांजलयः प्रणत्वा तं मौद्गल्यं यतिम् ऊचिरे

evaṃ te sarvavastūni datvā sarve pramoditāḥ / sāṃjalayaḥ praṇatvā taṃ maudgalyaṃ yatim ūcire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्तो ऽनुग्रहं कृत्वा संबुद्धप्रमुखं भवान् । सर्वसंघं समभ्यर्च्य भोजयतु प्रतोषयन्

bhadanto 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbuddhapramukhaṃ bhavān / sarvasaṃghaṃ samabhyarcya bhojayatu pratoṣayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयम् अप्य् आगमिष्यामः प्रवृत्ते संघभोजने । तान् प्रेतान् समुपायातान् सर्वान् द्रष्टुं सबान्धवाः

vayam apy āgamiṣyāmaḥ pravṛtte saṃghabhojane / tān pretān samupāyātān sarvān draṣṭuṃ sabāndhavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तैः प्रार्थितं श्रुत्वा तथेति स प्रबोधयन् । तानि द्रव्यानि सर्वाणि गृहीत्वा स्वाश्रमे ययौ

iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā tatheti sa prabodhayan / tāni dravyāni sarvāṇi gṛhītvā svāśrame yayau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भिक्षुर् आयुष्मान् विहारे समुपाचरन् । दृष्ट्वा तं श्रीघनं नत्वा साञ्जलिः समुपाश्रयन्

tataḥ sa bhikṣur āyuṣmān vihāre samupācaran / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā sāñjaliḥ samupāśrayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स भगवान् दृष्ट्वा तं मौद्गल्यम् उपस्थितं । प्रहसन् सुप्रसन्नास्यः समामंत्र्यैतद् अब्रवीत्

tatra sa bhagavān dṛṣṭvā taṃ maudgalyam upasthitaṃ / prahasan suprasannāsyaḥ samāmaṃtryaitad abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कं चित् ते कुशलं वत्स कुतो ऽत्रासि समागतः । लोकेषु किं प्रवृत्तांतं तन् प्रचक्ष्व महामते

kaṃ cit te kuśalaṃ vatsa kuto 'trāsi samāgataḥ / lokeṣu kiṃ pravṛttāṃtaṃ tan pracakṣva mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् आदिष्टे मुनीन्द्रेण स मौद्गल्यायनः सुधीः । भगवन्तं तम् आनत्वा साञ्जलिर् एतद् अब्रवीत्

ity ādiṣṭe munīndreṇa sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ / bhagavantaṃ tam ānatvā sāñjalir etad abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् कृपया शास्तः सर्वत्र कौशलं मम । राजगृहे पुरे पिंडं याचितुं समुपाचरन्

bhagavan kṛpayā śāstaḥ sarvatra kauśalaṃ mama / rājagṛhe pure piṃḍaṃ yācituṃ samupācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मार्गे वनोपान्ते पंच प्रेतशतान्य् अपि । दृष्ट्वा मां समुपसृत्य प्रणत्वैतद् वदन्ति वै

tatra mārge vanopānte paṃca pretaśatāny api / dṛṣṭvā māṃ samupasṛtya praṇatvaitad vadanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भदन्त तद् विजानीया यद् वयं प्रेतिका इमे । सर्वे राजगृहे जाता गृहस्थाः पौरिकाः खलु

bhadanta tad vijānīyā yad vayaṃ pretikā ime / sarve rājagṛhe jātā gṛhasthāḥ paurikāḥ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा वयं स्वयं नष्टा दशाकुशलचारिणः । एते स्वदैवयोगेन प्रेतीभूताश् चरामहे

tadā vayaṃ svayaṃ naṣṭā daśākuśalacāriṇaḥ / ete svadaivayogena pretībhūtāś carāmahe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् भवान् कृपयास्माकं प्रेतगतिविमुक्तये । ज्ञातीनाम् अपि सर्वेषां कर्मप्लोतिं निवेद्य हि

tad bhavān kṛpayāsmākaṃ pretagativimuktaye / jñātīnām api sarveṣāṃ karmaplotiṃ nivedya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्दकभिक्षणं कृत्वाप्य् अस्मन्नाम्ना ससांघिकं । भगवन्तं समभ्यर्च्य भोजयितुं समर्हति

chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvāpy asmannāmnā sasāṃghikaṃ / bhagavantaṃ samabhyarcya bhojayituṃ samarhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मन्नाम्नाय संबुद्धं ससंघं नमतां भवान् । दक्षिणादेशनाश् चास्मन्नाम्ना देशयतुम् अर्हसि

asmannāmnāya saṃbuddhaṃ sasaṃghaṃ namatāṃ bhavān / dakṣiṇādeśanāś cāsmannāmnā deśayatum arhasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो नूनं वयं सर्वे प्रेतगतिविमोचिताः । निर्मुक्तपापकाः शुद्धाः प्राप्नुयाम सुरालयं

tato nūnaṃ vayaṃ sarve pretagativimocitāḥ / nirmuktapāpakāḥ śuddhāḥ prāpnuyāma surālayaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् अस्मत्प्रार्थनां कृत्वा कृपयास्मान् समुद्धरन् । बोधिमार्गे प्रतिस्थाप्य पातुम् अर्हति सर्वदा

ity asmatprārthanāṃ kṛtvā kṛpayāsmān samuddharan / bodhimārge pratisthāpya pātum arhati sarvadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति तेषां वचः श्रुत्वा तथा राजगृहे गतः । तद् ज्ञातीनां पुरस् तेषां प्रवृत्तांतं निवेद्य च

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā tathā rājagṛhe gataḥ / tad jñātīnāṃ puras teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ nivedya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छन्दकभिक्षणं तेभ्यो याचित्वाहम् इहाचरे । तथार्चयितुम् इछामि भगवन्तं ससांघिकं

chandakabhikṣaṇaṃ tebhyo yācitvāham ihācare / tathārcayitum ichāmi bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मे प्रार्थनां कृत्वा भवां छास्ता जगद्गुरुः । तद् अधिवासनां कृत्वा कृपया तान् समुद्धर

iti me prārthanāṃ kṛtvā bhavāṃ chāstā jagadguruḥ / tad adhivāsanāṃ kṛtvā kṛpayā tān samuddhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थितं तेन भगवान् स मुनीश्वरः । तथेति संप्रतिश्रुत्य तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्

iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ / tatheti saṃpratiśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मत्वा स मौद्गल्यो भगवतो ऽधिवासितं । सहसा भोज्यसामग्रीं सपौरैः समसाधयत्

tato matvā sa maudgalyo bhagavato 'dhivāsitaṃ / sahasā bhojyasāmagrīṃ sapauraiḥ samasādhayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्ये द्युः प्रभातायां सर्वसाधितसिद्धिते । साञ्जलिस् तं मुनीन्द्रं च प्रणत्वैतत् समब्रवीत्

tato 'nye dyuḥ prabhātāyāṃ sarvasādhitasiddhite / sāñjalis taṃ munīndraṃ ca praṇatvaitat samabravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् सर्वसामग्रीं संसाधितं सुसिद्ध्यते । तत् सर्वसांघिकैः सार्द्धं सहसागंतुम् अर्हति

bhagavan sarvasāmagrīṃ saṃsādhitaṃ susiddhyate / tat sarvasāṃghikaiḥ sārddhaṃ sahasāgaṃtum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन भगवां स मुनीश्वरः । भिक्षुं प्राह समाहूय गण्डीम् आकोट्यताम् इति

iti saṃprārthite tena bhagavāṃ sa munīśvaraḥ / bhikṣuṃ prāha samāhūya gaṇḍīm ākoṭyatām iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदादिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा भिक्षुस् तथेति सः । आश्रुत्य सहसादाय गण्डीम् आकोटयत् तदा

tadādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā bhikṣus tatheti saḥ / āśrutya sahasādāya gaṇḍīm ākoṭayat tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् गण्डीशब्दम् आकर्ण्य सर्वे ते सांघिका अपि । विहारे सहसागत्य भगवन्तं प्रणेमिरे

tad gaṇḍīśabdam ākarṇya sarve te sāṃghikā api / vihāre sahasāgatya bhagavantaṃ praṇemire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स भगवांस् तत्र स्वासने समुपाविशत् । सर्वे ते सांघिकाश् चापि क्रमात् स्वस्वासने ऽविशन्

tataḥ sa bhagavāṃs tatra svāsane samupāviśat / sarve te sāṃghikāś cāpi kramāt svasvāsane 'viśan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् तद् ज्ञातयः सर्वे तत्रान्ये पौरिका अपि । तान् प्रेतान् द्रष्टुम् आयाता उपतस्थुः सकौतुकाः

tatas tad jñātayaḥ sarve tatrānye paurikā api / tān pretān draṣṭum āyātā upatasthuḥ sakautukāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा ते प्रेतिकाः सर्वे प्रक्षिप्ताः कर्मवायुभिः । बहुलोकान्तरे दुरे यातास् तस्थुर् विमोहिताः

tadā te pretikāḥ sarve prakṣiptāḥ karmavāyubhiḥ / bahulokāntare dure yātās tasthur vimohitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा स यतिर् आलोक्य सर्वसंघान् समास्थितान् । तद्ज्ञातिबन्धुवर्गांश् च प्रेतान् द्रष्टुं समाचरत्

tadā sa yatir ālokya sarvasaṃghān samāsthitān / tadjñātibandhuvargāṃś ca pretān draṣṭuṃ samācarat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रेतान् अदृष्ट्वा स मौद्गल्यो विस्मिताशयः । किं ते ऽत्र नागता वेति समन्ततो व्यलोकयत्

tatra pretān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismitāśayaḥ / kiṃ te 'tra nāgatā veti samantato vyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलोकयन् स सर्वत्र नाद्रक्षीत् तां समंततः । स संदिग्धः पुनस् तत्र सम्यग्दृष्ट्या व्यलोकयत्

vilokayan sa sarvatra nādrakṣīt tāṃ samaṃtataḥ / sa saṃdigdhaḥ punas tatra samyagdṛṣṭyā vyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्रापि स तां प्रेतान् अदृष्ट्वा विस्मयान्वितः । सर्वत्र मगधे ऽपश्यत् सम्यग्दृशा समाहितः

sarvatrāpi sa tāṃ pretān adṛṣṭvā vismayānvitaḥ / sarvatra magadhe 'paśyat samyagdṛśā samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि च स सर्वत्र नैव कं चिद् अपश्यते । ततो ऽतिविस्मितो ऽन्यत्र दिव्यदृशाभ्यलोकयत्

tatrāpi ca sa sarvatra naiva kaṃ cid apaśyate / tato 'tivismito 'nyatra divyadṛśābhyalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अंगवंगकलिंगेषु सौराष्ट्रमगधेषु च । तत्रापि तान् अदृष्ट्वा स नरकेषु समन्ततः । दिव्येन चक्षुषा पश्यन् न च तत्राप्य् अपश्यत

aṃgavaṃgakaliṃgeṣu saurāṣṭramagadheṣu ca / tatrāpi tān adṛṣṭvā sa narakeṣu samantataḥ / divyena cakṣuṣā paśyan na ca tatrāpy apaśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश् चतुर्महाराजभुवनेषु समन्ततः । स दिव्यचक्षुषा पश्यंस् तत्रापि नाभ्यपश्यत

tataś caturmahārājabhuvaneṣu samantataḥ / sa divyacakṣuṣā paśyaṃs tatrāpi nābhyapaśyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि तान् अदृष्ट्वा स मौद्गल्यो विस्मयान्वितः । देवालयेषु सर्वत्र क्रमेण समलोकयत्

tatrāpi tān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismayānvitaḥ / devālayeṣu sarvatra krameṇa samalokayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रापि तां समन्तेषु स मौद्गल्यो ऽतिविस्मितः । तान् अदृष्ट्वातिसंदिग्धो भगवतान्तिके ऽचरत्

tatrāpi tāṃ samanteṣu sa maudgalyo 'tivismitaḥ / tān adṛṣṭvātisaṃdigdho bhagavatāntike 'carat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स पुरतो गत्वा शास्तारं तं मुनीश्वरं । कृताञ्जलिपुटो नत्वा पप्रछैतत् प्रवृत्तितां

tatra sa purato gatvā śāstāraṃ taṃ munīśvaraṃ / kṛtāñjalipuṭo natvā paprachaitat pravṛttitāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन् सर्वलोकेषु पश्यता दिव्यचक्षुसा । मया न दृश्यते कश् चित् ते प्रेताः क्वाधुना गताः

bhagavan sarvalokeṣu paśyatā divyacakṣusā / mayā na dṛśyate kaś cit te pretāḥ kvādhunā gatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां नाम्ना भवत्पूजां कर्त्तुम् एतत् प्रसाधितं । यद् अत्र नागताः केचित् तत् ते प्रेता गताः कुह

teṣāṃ nāmnā bhavatpūjāṃ karttum etat prasādhitaṃ / yad atra nāgatāḥ kecit tat te pretā gatāḥ kuha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यन्ते न मया क्वापि सर्वत्रापि समीक्ष्यते । एको ऽपि नागतो ह्य् अत्र क्व गतास् ते ऽधुना खलु

dṛśyante na mayā kvāpi sarvatrāpi samīkṣyate / eko 'pi nāgato hy atra kva gatās te 'dhunā khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन् मे चित्तं प्रसंदिग्धं दृष्ट्वा शास्ता भवान् सुदृक् । तेषां गतिं समाख्याय संबोधयितुम् अर्हति

tan me cittaṃ prasaṃdigdhaṃ dṛṣṭvā śāstā bhavān sudṛk / teṣāṃ gatiṃ samākhyāya saṃbodhayitum arhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संप्रार्थिते तेन मौद्गल्येन स सर्ववित् । भगवांस् तं समालोक्य मौद्गल्यम् एतद् अब्रवीत्

iti saṃprārthite tena maudgalyena sa sarvavit / bhagavāṃs taṃ samālokya maudgalyam etad abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मौद्गल्य मा कृथा यत्नं खेदम् एवाभिपत्स्यसे । गतास् ते प्रेतिकाः सर्वे सुदूरभुवने ऽधुना

maudgalya mā kṛthā yatnaṃ khedam evābhipatsyase / gatās te pretikāḥ sarve sudūrabhuvane 'dhunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते यतिदेवर्षिप्रत्येकसुगतैर् अपि । अदृश्ये विषये याताः प्रेरिताः कर्मवायुभिः

sarve te yatidevarṣipratyekasugatair api / adṛśye viṣaye yātāḥ preritāḥ karmavāyubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि सर्वां च तां द्रष्टुं वांछसि त्वम् इहाश्रितः । सर्वांस् तां दर्शयिष्यामि पश्य बुद्धानुभावतां

yadi sarvāṃ ca tāṃ draṣṭuṃ vāṃchasi tvam ihāśritaḥ / sarvāṃs tāṃ darśayiṣyāmi paśya buddhānubhāvatāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अत्र त्वं समादाय गण्डीम् आकोटय द्रुतं । ॐ नमो भगवते अपरिमितायुर्ज्ञानसुविनिश्चिततेजोराजाय तथागतायार्हते सम्यकम्बुद्धाय ॥ तद्यथा ॥ ॐ पुण्ये पुण्ये महापुण्ये अपरिमितपुण्ये अपरिमितपुण्यज्ञानसंभारोपचिते । ॐ सर्वसंस्कारपरिशुद्धे धर्मते गगणसमुद्गते स्वभावविशुद्धे महानयपरिवारे स्वाहा । अष्टोत्तरशताक्षर्य्यानयासंलब्धचेतनाः

tad atra tvaṃ samādāya gaṇḍīm ākoṭaya drutaṃ / oṃ namo bhagavate aparimitāyurjñānasuviniścitatejorājāya tathāgatāyārhate samyakambuddhāya // tadyathā // oṃ puṇye puṇye mahāpuṇye aparimitapuṇye aparimitapuṇyajñānasaṃbhāropacite / oṃ sarvasaṃskārapariśuddhe dharmate gagaṇasamudgate svabhāvaviśuddhe mahānayaparivāre svāhā / aṣṭottaraśatākṣaryyānayāsaṃlabdhacetanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे ते ऽत्रागमिष्यन्ति गण्डीशब्दाभिनादिताः । इति शास्त्रा समादिष्टं श्रुत्वा स प्रतिबोधितः

sarve te 'trāgamiṣyanti gaṇḍīśabdābhināditāḥ / iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sa pratibodhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिशुद्धाशया द्रष्टुं विहारे समुपाचरन्

pariśuddhāśayā draṣṭuṃ vihāre samupācaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र सर्वे ऽपि ते प्रेता दृष्ट्वा तं श्रीघनं मुदा । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य साञ्जलयः प्रणेमिरे

tatra sarve 'pi te pretā dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / tridhā pradakṣiṇīkṛtya sāñjalayaḥ praṇemire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.