अथाशोको महाराजः प्रमोदितः । उपगुप्तं यतिं नत्वा पुनर् एवं अभाषत
athāśoko mahārājaḥ pramoditaḥ / upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evaṃ abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 17
भदन्त श्रोतुम् इच्छामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् यतिः सुधीः । उपगुप्तो नरेंद्रां तं समलोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan yatiḥ sudhīḥ / upagupto nareṃdrāṃ taṃ samalokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वा चाप्य् अनुमोदय
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvā cāpy anumodaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरैकसमये बुद्धः साक्यसिंहो मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतः सास्ता धर्मराजो विनायकः
puraikasamaye buddhaḥ sākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ sāstā dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रावस्त्या निकटे ऽरण्ये जेताश्रमे शुभालये । विहारे श्रावकैः सार्द्धं भिक्षुभिश् चैलकैर् अपि
śrāvastyā nikaṭe 'raṇye jetāśrame śubhālaye / vihāre śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣubhiś cailakair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुणीभिः सुशिलाभिर् उपासिकागणैर् अपि । उपासकैस् तथान्यैश् च त्रिरत्नशरणागतैः
bhikṣuṇībhiḥ suśilābhir upāsikāgaṇair api / upāsakais tathānyaiś ca triratnaśaraṇāgataiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्वगणैश् चापि सत्वोद्धरणतत्परैः । विजहार जगल्लोकं धर्मांशुभिः प्रभासयन्
bodhisatvagaṇaiś cāpi satvoddharaṇatatparaiḥ / vijahāra jagallokaṃ dharmāṃśubhiḥ prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पातुं सर्वे लोकाः समागताः । शक्रादयः सुपर्वाणब्रह्मादि लोकपालकाः
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ / śakrādayaḥ suparvāṇabrahmādi lokapālakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैत्या नागाश् च गंधर्वा यक्षकिन्नरराक्षसाः । गरुडा विद्याधराश् चापि सर्वे ते संप्रचेरिरे
daityā nāgāś ca gaṃdharvā yakṣakinnararākṣasāḥ / garuḍā vidyādharāś cāpi sarve te saṃpracerire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सर्वे ऽपि ते तत्र पुरस्कृत्य समन्ततः । परिवृत्य ससंघं तम् उपतस्थुः समाहिताः
tataḥ sarve 'pi te tatra puraskṛtya samantataḥ / parivṛtya sasaṃghaṃ tam upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपस्थितान् । आदिमध्यान्तकल्याणं दिदेश धर्मम् उत्तमं
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे ते संप्रमोदिताः । धर्मविशेषम् आज्ञाय प्राभ्यनन्दञ् छूभाशयाः
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te saṃpramoditāḥ / dharmaviśeṣam ājñāya prābhyanandañ chūbhāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् अवसरे तत्र वृद्धारामोदकार्थिनी । कचङ्गलाभिधा कुम्भं धृत्वा कूपान्तिके ऽचरत्
tasminn avasare tatra vṛddhārāmodakārthinī / kacaṅgalābhidhā kumbhaṃ dhṛtvā kūpāntike 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तां भगवान् दृष्ट्वा मत्वा जन्मान्तरप्रसूं । आनंदं समुपामंत्र्य पुर एवम् अभाषत
tatra tāṃ bhagavān dṛṣṭvā matvā janmāntaraprasūṃ / ānaṃdaṃ samupāmaṃtrya pura evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गछानंद त्वम् एतस्यां वृद्धायां प्रार्थयामृतं । भगवांस् तृषितो मातस् तद् अम्बु दीयताम् इति
gachānaṃda tvam etasyāṃ vṛddhāyāṃ prārthayāmṛtaṃ / bhagavāṃs tṛṣito mātas tad ambu dīyatām iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् भगवतादिष्टं श्रुत्वानंदस् तथेति सः । सहसा समुपाश्रित्य तां वृद्धाम् एवम् अब्रवीत्
etad bhagavatādiṣṭaṃ śrutvānaṃdas tatheti saḥ / sahasā samupāśritya tāṃ vṛddhām evam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातर् मे भगवाञ् छास्ता तृषितो ऽयम् इहाधुना । तत् पानीयं प्रदत्वा मे महद्धर्मम् अवाप्नुहि
mātar me bhagavāñ chāstā tṛṣito 'yam ihādhunā / tat pānīyaṃ pradatvā me mahaddharmam avāpnuhi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन श्रुत्वा सा स्थविरा सती । तम् आनन्दं समालोक्य मुदितैवम् अभाषत
iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sā sthavirā satī / tam ānandaṃ samālokya muditaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भदन्त साधु तत्राहम् अमृतपूरितं घटं । स्वयम् एव समानीय दास्यामि व्रजतां भवान्
bhadanta sādhu tatrāham amṛtapūritaṃ ghaṭaṃ / svayam eva samānīya dāsyāmi vrajatāṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा स आनंदः प्रबोधितः । उपेत्यैवं समाख्याय शास्तुः पुर उपाश्रयत्
iti tayoditaṃ śrutvā sa ānaṃdaḥ prabodhitaḥ / upetyaivaṃ samākhyāya śāstuḥ pura upāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सा सहसा कृत्वा घटं शुद्धाम्बुपूरितं । स्वयम् एव समादाय तत्राभिसंमुखाचरत्
tadā sā sahasā kṛtvā ghaṭaṃ śuddhāmbupūritaṃ / svayam eva samādāya tatrābhisaṃmukhācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा समुपाश्रित्य प्राद्राक्षीत् तं मुनीश्वरं । द्वात्रिंशल्लक्षणाशीतिव्यंजनप्रतिमण्डितं
tatra sā samupāśritya prādrākṣīt taṃ munīśvaraṃ / dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanapratimaṇḍitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यामप्रभाभिभास्वंतं शतसूर्याधिकप्रभं । जंगमम् इव रत्नाभं सौम्यं समन्तभद्रकं
vyāmaprabhābhibhāsvaṃtaṃ śatasūryādhikaprabhaṃ / jaṃgamam iva ratnābhaṃ saumyaṃ samantabhadrakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सह तद्दर्शणात् तत्र पुत्रस्नेहसमुद्भवाः । स्तनाभ्यां प्रश्रुतास् तस्याः क्षीरधारा निरंतरं
saha taddarśaṇāt tatra putrasnehasamudbhavāḥ / stanābhyāṃ praśrutās tasyāḥ kṣīradhārā niraṃtaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो धर्मानुभावेन स्मृत्वा पूर्वभवात्मजं । पुत्र पुत्रेति सोक्त्वा तं परिष्वेक्तुम् उपाचरत्
tato dharmānubhāvena smṛtvā pūrvabhavātmajaṃ / putra putreti soktvā taṃ pariṣvektum upācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते भिक्षवः सर्वे एवं तां समुपद्रुतां । दृष्ट्वैव सहसोत्थाय प्रधारयितुम् आरभन्
tadā te bhikṣavaḥ sarve evaṃ tāṃ samupadrutāṃ / dṛṣṭvaiva sahasotthāya pradhārayitum ārabhan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् दृष्ट्वा भगवां छस्ता सर्वांस् तां सांघिकान् अपि । सहसा समुपामंत्र्य पुनर् एवं समादिशत्
tad dṛṣṭvā bhagavāṃ chastā sarvāṃs tāṃ sāṃghikān api / sahasā samupāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा भिक्षव इमां वृद्धां धारायतात्र मुञ्चत । पंचजन्मशतान्य् एषा माता मे भूयतः पुरा
mā bhikṣava imāṃ vṛddhāṃ dhārāyatātra muñcata / paṃcajanmaśatāny eṣā mātā me bhūyataḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पूर्वजन्ममातेयं पुत्रस्नेहानुभाविनी । समालिंगतुम् ईछन्ती मम गात्रे प्रधावति
tatpūrvajanmamāteyaṃ putrasnehānubhāvinī / samāliṃgatum īchantī mama gātre pradhāvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अत्रैषा निवार्य्येते गात्र मे श्लेष्मणाद् अपि । इदानीं रुधिरं ह्य् उष्णं कम्ठाद् अस्याः क्षरेत् क्षणात्
yady atraiṣā nivāryyete gātra me śleṣmaṇād api / idānīṃ rudhiraṃ hy uṣṇaṃ kamṭhād asyāḥ kṣaret kṣaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतज्ञताम् अनुस्मृत्वा दृष्ट्वेमां पुत्रलालसां । कारुण्याद् गात्रसंश्लेषं ददाम्य् अत्रानुकंपया
kṛtajñatām anusmṛtvā dṛṣṭvemāṃ putralālasāṃ / kāruṇyād gātrasaṃśleṣaṃ dadāmy atrānukaṃpayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति शास्त्रा समादिष्टं श्रुत्वा ते सर्वसांघिकाः । तां शास्तुः पूर्वप्रसूं मत्वा व्यवतस्थुः सविस्मयाः
iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sarvasāṃghikāḥ / tāṃ śāstuḥ pūrvaprasūṃ matvā vyavatasthuḥ savismayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्षणाद् उर्द्धवाहुः सा समीक्ष्य तं मुनीश्वरं । सहसा संप्रधावित्वा समालिंग्य नमच् चिरं
tatkṣaṇād urddhavāhuḥ sā samīkṣya taṃ munīśvaraṃ / sahasā saṃpradhāvitvā samāliṃgya namac ciraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् चिरात् समुत्थाय सा वृद्धा साञ्जलिर् मुदा । श्रीघनं तं समालोक्य पुरस् तस्थौ समाहिता
tataś cirāt samutthāya sā vṛddhā sāñjalir mudā / śrīghanaṃ taṃ samālokya puras tasthau samāhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा तां पुरः समुपास्थितां । आर्य्यसत्यं समारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃ puraḥ samupāsthitāṃ / āryyasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा स वृद्धापि कचंगला । परिशुद्धाशया भद्रा बोधिचर्या प्रबोधिता
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sa vṛddhāpi kacaṃgalā / pariśuddhāśayā bhadrā bodhicaryā prabodhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कायदृष्टिभूमीध्रं विंशतिशिखरोद्गतं । निर्भिद्य ज्ञानवज्रेण दृष्टसत्यप्रबोधिता
satkāyadṛṣṭibhūmīdhraṃ viṃśatiśikharodgataṃ / nirbhidya jñānavajreṇa dṛṣṭasatyaprabodhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्य श्रोतआपत्तिफलं साक्षत् कृतोद्यमा । सांजलिस् तं मुनिं नत्वा गाथा इमा अभाषत
saṃprāpya śrotaāpattiphalaṃ sākṣat kṛtodyamā / sāṃjalis taṃ muniṃ natvā gāthā imā abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत् कर्त्तव्यं स्वपुत्रेण मातुर् दुष्करकारिणा । तत् कृतं भवता मे ऽत्र चित्तं मोक्षपरायणं
yat karttavyaṃ svaputreṇa mātur duṣkarakāriṇā / tat kṛtaṃ bhavatā me 'tra cittaṃ mokṣaparāyaṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्गतिभ्यः समुद्धृत्य स्वर्गे मोक्षं च सांप्रतं । स्थापितो ऽहं प्रयत्नेन विशेषसंप्रबोधने
durgatibhyaḥ samuddhṛtya svarge mokṣaṃ ca sāṃprataṃ / sthāpito 'haṃ prayatnena viśeṣasaṃprabodhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा मे ऽनुग्रहं कृत्वा संबोधिपदसाधनं । प्रव्रज्यासंवरं दातुम् अर्हति सांप्रतं भवान्
tathā me 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbodhipadasādhanaṃ / pravrajyāsaṃvaraṃ dātum arhati sāṃprataṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतां शरणं कृत्वा त्रिरत्नभजनोद्यता । प्रव्रज्यासंवरं धृत्वा चरिष्ये ब्रह्मचारिकां
bhavatāṃ śaraṇaṃ kṛtvā triratnabhajanodyatā / pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā cariṣye brahmacārikāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् अर्थितं तया श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । तस्याश् चित्तविशुद्धत्वं मत्वैवं समुपादिशत् ॥ र्म् १७।४४ ४३! ॥ यदि श्रद्धास्ति ते मातः प्रव्रज्यासधने खलु । भर्त्तुर् अनुज्ञां समासाद्य प्रागछ चर संवरं
ity arthitaṃ tayā śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / tasyāś cittaviśuddhatvaṃ matvaivaṃ samupādiśat // Rm 17.44 43! // yadi śraddhāsti te mātaḥ pravrajyāsadhane khalu / bharttur anujñāṃ samāsādya prāgacha cara saṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा सा संप्रमोदिता । तथा हीति प्रतिज्ञाय मुनिं नत्वा ततो ऽचरत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā saṃpramoditā / tathā hīti pratijñāya muniṃ natvā tato 'carat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सा सहसा गेहे गत्वा तं स्वामिनं मुदा । कृतांजलिपुटो नत्वा पुरः स्थित्वैवम् अब्रवीत्
tatra sā sahasā gehe gatvā taṃ svāminaṃ mudā / kṛtāṃjalipuṭo natvā puraḥ sthitvaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामि च्छृण्व् अद्भुतं वक्ष्ये यद् अद्याहं जलार्थिनी । घटं धृत्वा वहिर् देशे कूपान्तिकम् उपाचरे
svāmi cchṛṇv adbhutaṃ vakṣye yad adyāhaṃ jalārthinī / ghaṭaṃ dhṛtvā vahir deśe kūpāntikam upācare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र मां समुपायातां दृष्ट्वानन्दो महायतिः । सहसा समुपाश्रित्य भगवते ऽम्बु याचते
tatra māṃ samupāyātāṃ dṛṣṭvānando mahāyatiḥ / sahasā samupāśritya bhagavate 'mbu yācate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽहं सहसा शुद्धैः पूरयित्वा जलैर् घटं । धृत्वा स्वयं प्रदातुं तत् सभायाम् उपसंचरे
tato 'haṃ sahasā śuddhaiḥ pūrayitvā jalair ghaṭaṃ / dhṛtvā svayaṃ pradātuṃ tat sabhāyām upasaṃcare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तम् श्रीघनं दृष्ट्वा चित्तं मे स्नेहमोहितं । क्षारधारा स्तनाभ्यां च संप्रश्रुता निरंतरं
tatra tam śrīghanaṃ dṛṣṭvā cittaṃ me snehamohitaṃ / kṣāradhārā stanābhyāṃ ca saṃpraśrutā niraṃtaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राहं स्नेहरागांधा स्वात्मजम् इव तं मुनिं । ऊर्द्धवाहुः परिष्वक्तुं प्रधावामि भवान्तरे
tatrāhaṃ sneharāgāṃdhā svātmajam iva taṃ muniṃ / ūrddhavāhuḥ pariṣvaktuṃ pradhāvāmi bhavāntare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं माम् अभिधावन्तीं दृष्ट्वा ते सांघिका अपि । सर्वे प्रधातुम् इछन्तः प्रधावन्ति समुत्थिताः
evaṃ mām abhidhāvantīṃ dṛṣṭvā te sāṃghikā api / sarve pradhātum ichantaḥ pradhāvanti samutthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् एवम् उत्थितान् । सहसा समुपामंत्र्य पुर एवं समादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān evam utthitān / sahasā samupāmaṃtrya pura evaṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मा इमां सर्वथा यूयं निवारयितुम् अर्हथ । यन् ममेयं पुण्यं च शतजन्मप्रसू किल
mā imāṃ sarvathā yūyaṃ nivārayitum arhatha / yan mameyaṃ puṇyaṃ ca śatajanmaprasū kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र मां समालोक्य स्वात्मजस्नेहरागिणी । परिष्वक्तुं समीछन्ती प्रधावतीयम् उन्मुखी
tad atra māṃ samālokya svātmajasneharāgiṇī / pariṣvaktuṃ samīchantī pradhāvatīyam unmukhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्य् अत्रेषात्र धार्य्येत पुरतो मे विमूर्छिता । उष्णं रुधिरम् उत्सृज्य मृत्युं यायान् न संशयः
yady atreṣātra dhāryyeta purato me vimūrchitā / uṣṇaṃ rudhiram utsṛjya mṛtyuṃ yāyān na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतच् छास्त्रा समादिष्टं श्रुत्वा ते सांघिकास् तथा । प्रबोधिताः प्रणत्वा मां स्वस्वासने समाश्रिताः
etac chāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sāṃghikās tathā / prabodhitāḥ praṇatvā māṃ svasvāsane samāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तेन मुनीन्द्रेण समाख्यातं निशम्य तत् । सर्वं प्रबुध्यमानाहं पुरावृत्तं स्मरामि हि
evaṃ tena munīndreṇa samākhyātaṃ niśamya tat / sarvaṃ prabudhyamānāhaṃ purāvṛttaṃ smarāmi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतिष्ठामि सादरं
tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatiṣṭhāmi sādaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् दृष्ट्वा माम् एवं समुपस्थितां । आर्यसत्यं समारभ्य समादिशति सद्वृषं
tatra sa bhagavān dṛṣṭvā mām evaṃ samupasthitāṃ / āryasatyaṃ samārabhya samādiśati sadvṛṣaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा मनो मे ऽतिप्रमोदिते । भूयो ऽपि तद् रसास्वादतृषितं पातुम् इछते
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā mano me 'tipramodite / bhūyo 'pi tad rasāsvādatṛṣitaṃ pātum ichate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे ते सांघिकास् तत्र सद्धर्मामृततृप्तिताः । शुद्धात्मानः सुभद्रांगाः परिशुद्धास् त्रिमंडलाः
sarve te sāṃghikās tatra saddharmāmṛtatṛptitāḥ / śuddhātmānaḥ subhadrāṃgāḥ pariśuddhās trimaṃḍalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धशीलाः शुभाचारा दयाकारुण्यभाविनः । सर्वसत्त्वहिताधानाः संसारलाभनिस्पृहाः
śuddhaśīlāḥ śubhācārā dayākāruṇyabhāvinaḥ / sarvasattvahitādhānāḥ saṃsāralābhanispṛhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समाधिधारणीविद्या घटमानाः समाहिताः । साक्षाद् अर्हत्पदप्राप्ता निर्विकल्पा निरंजनाः
samādhidhāraṇīvidyā ghaṭamānāḥ samāhitāḥ / sākṣād arhatpadaprāptā nirvikalpā niraṃjanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संबुद्धशरणं कृत्वा संबोधिसाधनोद्यताः । विहारे समुपासीनाः प्रदृश्यन्ते मया प्रभो
saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā saṃbodhisādhanodyatāḥ / vihāre samupāsīnāḥ pradṛśyante mayā prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सभागं चरिं प्राप्तुं प्रव्रज्याव्रतम् इछ्यते । तद् अत्र कृपया भर्त्तस् तद् अनुज्ञां प्रदेहि मे
tat sabhāgaṃ cariṃ prāptuṃ pravrajyāvratam ichyate / tad atra kṛpayā bharttas tad anujñāṃ pradehi me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भार्यासमाख्यातं श्रुत्वा सो ऽतिदरिद्रितः । साश्चर्यस्तम्भितस् तस्थौ पश्यंस् ताम् एव निश्चलः
iti bhāryāsamākhyātaṃ śrutvā so 'tidaridritaḥ / sāścaryastambhitas tasthau paśyaṃs tām eva niścalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स सुचिरं भार्यां ताम् एवम् अभिलोकयन् । वियोगशंकया त्रस्तः शनैर् एवम् अभाषत
tataḥ sa suciraṃ bhāryāṃ tām evam abhilokayan / viyogaśaṃkayā trastaḥ śanair evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरे नारि प्रमूधासि किम् एवं त्वं प्रभाषसे । कथम् एवं त्वयाख्यातं को ऽत्र सत्यं प्रतीष्यति
are nāri pramūdhāsi kim evaṃ tvaṃ prabhāṣase / katham evaṃ tvayākhyātaṃ ko 'tra satyaṃ pratīṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् असौ भगवान् बुद्धश् चक्रवर्त्तिनृपात्मजः । सर्वत्रैधातुकाधीशो धर्मराजो विनायकः
yad asau bhagavān buddhaś cakravarttinṛpātmajaḥ / sarvatraidhātukādhīśo dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जगच्छास्ता जगन्नाथः सर्वज्ञः सुगतो जिनः । मुनीन्द्रो मारजिद् अर्हन् षडभिज्ञस् तथागतः
jagacchāstā jagannāthaḥ sarvajñaḥ sugato jinaḥ / munīndro mārajid arhan ṣaḍabhijñas tathāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्वो महासत्वः समंतभद्ररूपकः । दशबलो महेशाख्यो ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः
bodhisatvo mahāsatvaḥ samaṃtabhadrarūpakaḥ / daśabalo maheśākhyo brahmacārī jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुब्रह्मामरदैत्यादिलोकानां सर्वदेहिनां । शरण्यो माननीयो हि वन्द्यः पूज्यो भवत्य् अपि
subrahmāmaradaityādilokānāṃ sarvadehināṃ / śaraṇyo mānanīyo hi vandyaḥ pūjyo bhavaty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् एवं दुर्भगा नारी दरिद्रतातिदुःखिनी । दासी परवती प्रेष्या कृपणा दुःकृताकृतिः
tvam evaṃ durbhagā nārī daridratātiduḥkhinī / dāsī paravatī preṣyā kṛpaṇā duḥkṛtākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कथम् एवंविधायास् ते गर्भे जातो ऽप्य् असौ महान् । बोधिचित्तं समासाद्य प्राचरद् बोधिचारिकां
katham evaṃvidhāyās te garbhe jāto 'py asau mahān / bodhicittaṃ samāsādya prācarad bodhicārikāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतः पुण्यविपाकेन पूर्य पारमिताः क्रमात् । अधुना बोधिम् आसाद्य संबुद्धो ऽयं भवत्य् अपि
yataḥ puṇyavipākena pūrya pāramitāḥ kramāt / adhunā bodhim āsādya saṃbuddho 'yaṃ bhavaty api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविभागेन कथं ते ईदृशी गतिः । अद्यापीदृगवस्था हि किं चित् सौख्यं न विद्यते
etatpuṇyavibhāgena kathaṃ te īdṛśī gatiḥ / adyāpīdṛgavasthā hi kiṃ cit saukhyaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र मा वदैवं च तथोक्त्वा नैव शोभसे । कस् तवैतद् वचः श्रुत्वा सुप्रतीतः प्रमाणयेत्
tad atra mā vadaivaṃ ca tathoktvā naiva śobhase / kas tavaitad vacaḥ śrutvā supratītaḥ pramāṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिक् प्रवादाग्निदग्धाङ्गा महत्कष्टाभिखेदीता । वमित्वा रुधिरं ह्य् उष्णं त्वं नूनं मरणं व्रजेः
dhik pravādāgnidagdhāṅgā mahatkaṣṭābhikhedītā / vamitvā rudhiraṃ hy uṣṇaṃ tvaṃ nūnaṃ maraṇaṃ vrajeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्यावादाभिसंकल्पाद् अपि हि नरके व्रजेत् । त्वम् अपि च तथा नूनं नरके न व्रजेः कथं
mithyāvādābhisaṃkalpād api hi narake vrajet / tvam api ca tathā nūnaṃ narake na vrajeḥ kathaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरकेषु सदा नित्यं दुःखानि विविधानि वै । भुक्त्वातिवेदनाक्रान्ता सुचिरं स्थास्यसे ध्रुवं
narakeṣu sadā nityaṃ duḥkhāni vividhāni vai / bhuktvātivedanākrāntā suciraṃ sthāsyase dhruvaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भर्त्त्रोदितं श्रुत्वा सा वृद्धा स्त्री कचंगला । विभिन्नहृदया तस्थौ तन् निराशाभिमोहिता
iti bharttroditaṃ śrutvā sā vṛddhā strī kacaṃgalā / vibhinnahṛdayā tasthau tan nirāśābhimohitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सा सुचिरेणैव संप्राप्य चेतनां ततः । भर्त्तारं तं पुनर् दृष्ट्वा बोधयितुम् अभाषत
tadā sā sucireṇaiva saṃprāpya cetanāṃ tataḥ / bharttāraṃ taṃ punar dṛṣṭvā bodhayitum abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामिन्न् अत्र प्रसीद त्वं माम् एवं वद सर्वथा । सत्यम् एतन् मया प्रोक्तं न मिथ्येति प्रकल्पय
svāminn atra prasīda tvaṃ mām evaṃ vada sarvathā / satyam etan mayā proktaṃ na mithyeti prakalpaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि मिथ्यावचः स्यान् मे तेनाहं नरके व्रजे । अथ मे वचनं सत्यम् अत्राहं सद्गतिं व्रजे
yadi mithyāvacaḥ syān me tenāhaṃ narake vraje / atha me vacanaṃ satyam atrāhaṃ sadgatiṃ vraje
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनात्रोभयथाप्य् एव वियोगं नौ भवेत् खलु । सर्वेषाम् अपि जंतूनाम् अवश्यं मरणं भवे
tenātrobhayathāpy eva viyogaṃ nau bhavet khalu / sarveṣām api jaṃtūnām avaśyaṃ maraṇaṃ bhave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किम् एवं जीवितेनापि केवलं दुःखभागिना । यत्र न विद्यते धर्म्मं तत्र किं सुखतापि च
kim evaṃ jīvitenāpi kevalaṃ duḥkhabhāginā / yatra na vidyate dharmmaṃ tatra kiṃ sukhatāpi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थम् एव संसारे जन्मदेहार्थसाधनं । धर्मं विना किम् एतैर् नः केवलं दुःखताप्तये
dharmārtham eva saṃsāre janmadehārthasādhanaṃ / dharmaṃ vinā kim etair naḥ kevalaṃ duḥkhatāptaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा महान्तो ऽपि श्रीमन्तो ऽपि विचक्षणाः । सर्वान् परिग्रहान् त्यक्त्वा प्रव्रजन्ति जिनाश्रमे
iti matvā mahānto 'pi śrīmanto 'pi vicakṣaṇāḥ / sarvān parigrahān tyaktvā pravrajanti jināśrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्राहं परिज्ञाय संबुद्धशरणं गता । सद्धर्मसाधनं कर्त्तुम् इछामि सांप्रतं प्रभो
tathātrāhaṃ parijñāya saṃbuddhaśaraṇaṃ gatā / saddharmasādhanaṃ karttum ichāmi sāṃprataṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् प्रव्रज्याव्रतानुज्ञां प्रदातुं मे समर्हसि । एतत्पुण्यविभागेन त्वं चापि सद्गतिं व्रजेः
tat pravrajyāvratānujñāṃ pradātuṃ me samarhasi / etatpuṇyavibhāgena tvaṃ cāpi sadgatiṃ vrajeḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि न दीयते ऽनुज्ञा प्रव्रज्याव्रतसाधने । अकस्मात् मृत्युनाघ्राते तदा कथं निवारये
yadi na dīyate 'nujñā pravrajyāvratasādhane / akasmāt mṛtyunāghrāte tadā kathaṃ nivāraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कियत् कालं च जीवेयं वृद्धाहं जिर्णितेन्द्रिया । इति मत्वात्र मां नैवं निवारयितुम् अर्हसि
kiyat kālaṃ ca jīveyaṃ vṛddhāhaṃ jirṇitendriyā / iti matvātra māṃ naivaṃ nivārayitum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चाहं जरती वृद्धा तत् ते किं स्नेहता मयि । वृद्धया दुर्बलाङ्गात्र कार्ये किं नु प्रयोजनं
kiṃ cāhaṃ jaratī vṛddhā tat te kiṃ snehatā mayi / vṛddhayā durbalāṅgātra kārye kiṃ nu prayojanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं चापि जरयाक्रान्तो वृद्धो ऽसि दुर्बलेन्द्रियः । तत् किं ते स्नेहरागेण वृद्धाया मयि सांप्रतं
tvaṃ cāpi jarayākrānto vṛddho 'si durbalendriyaḥ / tat kiṃ te sneharāgeṇa vṛddhāyā mayi sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यापि किं सुखाशा नौ जराक्रान्तशरीरयोः । अवश्यं मृत्युर् अत्रावां समाक्रम्य ग्रसिष्यति
adyāpi kiṃ sukhāśā nau jarākrāntaśarīrayoḥ / avaśyaṃ mṛtyur atrāvāṃ samākramya grasiṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहं किं करिष्यामि त्वं चापि किं करिष्यसि । शोचित्वेव निषत्स्यामि त्वम् अप्य् एवं निषत्स्यसि
tadāhaṃ kiṃ kariṣyāmi tvaṃ cāpi kiṃ kariṣyasi / śocitveva niṣatsyāmi tvam apy evaṃ niṣatsyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यम् अत्र संसारे भावि भावा फलन्त्य् अपि । कस्यापि भूयते नात्र भावि भावान्यथा क्वचित्
avaśyam atra saṃsāre bhāvi bhāvā phalanty api / kasyāpi bhūyate nātra bhāvi bhāvānyathā kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वकृतकर्म एवात्र गृहीत्वा सर्वजंतवः । याता यान्ति च यास्यंति देहं त्यक्त्वा यमालयं
svakṛtakarma evātra gṛhītvā sarvajaṃtavaḥ / yātā yānti ca yāsyaṃti dehaṃ tyaktvā yamālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र यमाज्ञया सर्वे स्वकृतकर्मभागिनः । धर्मिणः सद्गतिं याताः पापिनो दुर्गतिं गताः
tatra yamājñayā sarve svakṛtakarmabhāginaḥ / dharmiṇaḥ sadgatiṃ yātāḥ pāpino durgatiṃ gatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वे इमे सत्वाः स्वदैवफलभोगिनः । ससुखानि च दुःखानि भुक्त्वा भ्रमन्ति सर्वदा
evaṃ sarve ime satvāḥ svadaivaphalabhoginaḥ / sasukhāni ca duḥkhāni bhuktvā bhramanti sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्वामिन् परिज्ञाय सर्वदा सुखवांछिभिः । धर्मम् एवात्र संसारे कर्त्तव्यं यत्नतः सदा
evaṃ svāmin parijñāya sarvadā sukhavāṃchibhiḥ / dharmam evātra saṃsāre karttavyaṃ yatnataḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मन् तु प्रवरं श्रेष्ठं सौगतसंवरोद्भवं । इति बुद्धैः समाख्यातं त्वयाप्य् एतच् छ्रुतं न किं
dharman tu pravaraṃ śreṣṭhaṃ saugatasaṃvarodbhavaṃ / iti buddhaiḥ samākhyātaṃ tvayāpy etac chrutaṃ na kiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् अहं मुनीन्द्रस्य शासने शरणं गतः । प्रव्रज्यासंवरं धर्त्तुम् इछामि सांप्रतं प्रभो
tasmād ahaṃ munīndrasya śāsane śaraṇaṃ gataḥ / pravrajyāsaṃvaraṃ dharttum ichāmi sāṃprataṃ prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविपाकेन परिशुद्धास् त्रिमण्डलाः । साक्षाद् अर्हत्पदं प्राप्य निर्वृतिपदम् आप्नुयां
etatpuṇyavipākena pariśuddhās trimaṇḍalāḥ / sākṣād arhatpadaṃ prāpya nirvṛtipadam āpnuyāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धर्मविभागेन त्वं चापि सद्गतिं व्रजेः । इति मत्वा तथा स्वामिंस् तद् अनुज्ञां ददातु मे
etad dharmavibhāgena tvaṃ cāpi sadgatiṃ vrajeḥ / iti matvā tathā svāmiṃs tad anujñāṃ dadātu me
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वम् अत्र स्वगृहे स्थित्वा त्रिरत्नशरणं गतः । यावज् जीवं सुखं भुक्त्वा शुभे चर सदादरात्
tvam atra svagṛhe sthitvā triratnaśaraṇaṃ gataḥ / yāvaj jīvaṃ sukhaṃ bhuktvā śubhe cara sadādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यविपाकेन त्वं चाप्य् एवं सुधीर् भवेः । ततस् ते सौगते धर्मे वांछा जायेत चेतसि
etatpuṇyavipākena tvaṃ cāpy evaṃ sudhīr bhaveḥ / tatas te saugate dharme vāṃchā jāyeta cetasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् त्वं श्रद्धया गत्वा संबुद्धशासने स्वयं । प्रव्रज्यासंवरं प्राप्य साक्षाद् अर्हत्वम् आप्नुयाः
tatas tvaṃ śraddhayā gatvā saṃbuddhaśāsane svayaṃ / pravrajyāsaṃvaraṃ prāpya sākṣād arhatvam āpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति मत्वा भवान् स्वामिन् सद्धर्मं यदि वाञ्छति । तत् प्रव्रज्याव्रतानुज्ञां मह्यं प्रदातुम् अर्हति
iti matvā bhavān svāmin saddharmaṃ yadi vāñchati / tat pravrajyāvratānujñāṃ mahyaṃ pradātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तयोदितं श्रुत्वा स दरिद्रः प्रबोधितः । तां भार्यां सुचिरं दृष्ट्वा शनैर् एवम् अभाषत
iti tayoditaṃ śrutvā sa daridraḥ prabodhitaḥ / tāṃ bhāryāṃ suciraṃ dṛṣṭvā śanair evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा प्रिये कथम् एव त्वं मां विहातुं समिछसि । किम् अत्राहं वदिष्यामि त्वयैवं प्रतिभाषते
hā priye katham eva tvaṃ māṃ vihātuṃ samichasi / kim atrāhaṃ vadiṣyāmi tvayaivaṃ pratibhāṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि ते ऽस्ति मनो धैर्य्यं कृत्वा श्रद्धान्विताश्रया । प्रव्रज संवरं धृत्वा चर सत्यसमाहिता
yadi te 'sti mano dhairyyaṃ kṛtvā śraddhānvitāśrayā / pravraja saṃvaraṃ dhṛtvā cara satyasamāhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भर्त्रोदितं श्रुत्वा सा वृद्धापि कचंगला । भर्त्तारं तं प्रणत्वैवं ततो ऽचरत् प्रमोदिता
iti bhartroditaṃ śrutvā sā vṛddhāpi kacaṃgalā / bharttāraṃ taṃ praṇatvaivaṃ tato 'carat pramoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सा सहसा गत्वा तत्राश्रमे उपागता । श्रीघनं तं समालोक्य पुरतः समुपाचरत्
tataḥ sā sahasā gatvā tatrāśrame upāgatā / śrīghanaṃ taṃ samālokya purataḥ samupācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत् पुरतो गत्वा साञ्जलिः सा प्रमोदिता । मुनीन्द्रं तं प्रणत्वैवं प्रव्रज्यां समयाचत
tatra tat purato gatvā sāñjaliḥ sā pramoditā / munīndraṃ taṃ praṇatvaivaṃ pravrajyāṃ samayācata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवतां शरणं व्रजे । तद् भवां कृत्वा कृपया मह्यं प्रव्रज्यां दातुम् अर्हति
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tad bhavāṃ kṛtvā kṛpayā mahyaṃ pravrajyāṃ dātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयेति प्रार्थितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । सव्येन पाणिना तस्या वृद्धायाः शिरसि स्पृशन्
tayeti prārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / savyena pāṇinā tasyā vṛddhāyāḥ śirasi spṛśan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एहि मतश् चर ब्रह्मचारिकां त्वं समाहिता । इत्य् उक्त्वा तां समागृह्य सांघिके पुनर् अब्रवीत्
ehi mataś cara brahmacārikāṃ tvaṃ samāhitā / ity uktvā tāṃ samāgṛhya sāṃghike punar abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गछ मात प्रजापत्या गौतम्याः शरणं व्रज । सार्हन्ती भिक्षुणीमाता प्रव्रज्यां ते प्रदास्यति
gacha māta prajāpatyā gautamyāḥ śaraṇaṃ vraja / sārhantī bhikṣuṇīmātā pravrajyāṃ te pradāsyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.