अथाशोको महीपालः कृतांजलिपुटो मुदा । उपगुप्तं गुरुं नत्वा पुनर् एवं समब्रवीत्
athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ guruṃ natvā punar evaṃ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 18
भदन्त श्रोतुम् इच्छामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणादिष्टं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् सुधीर् यतिः । उपगुप्तो नरेन्द्रं तं समालोक्यैवम् अब्रवीत्
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan sudhīr yatiḥ / upagupto narendraṃ taṃ samālokyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृणु राजन् समाधाय यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं संप्रवक्ष्यामि तव पुण्यप्रवृद्धये
śṛṇu rājan samādhāya yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ saṃpravakṣyāmi tava puṇyapravṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरैकसमये स श्रीशाक्यसिंहो मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतः शास्ता धर्मराजो विनायकः
puraikasamaye sa śrīśākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भिक्षुभिः श्रावकैः सार्द्धं भिक्षुणीभिश् च चैलकैः । उपासकै महाश्राद्धैर् उपासिकागणैर् अपि
bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣuṇībhiś ca cailakaiḥ / upāsakai mahāśrāddhair upāsikāgaṇair api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्वगणैश् चापि महासत्वैः शुभार्थिभिः । सर्वसत्वहितार्थाय बोधिचर्यां प्रकाशिभिः
bodhisatvagaṇaiś cāpi mahāsatvaiḥ śubhārthibhiḥ / sarvasatvahitārthāya bodhicaryāṃ prakāśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृजिषु पुरि वैशाल्यां मर्कटाख्यह्रदान्तिके । कूटागारगुहावासे विजहार प्रभासयन्
vṛjiṣu puri vaiśālyāṃ markaṭākhyahradāntike / kūṭāgāraguhāvāse vijahāra prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पातुं तत्र सर्वे समागताः । ब्रह्मशक्रादिदेवेन्द्रा लोकपाला दिगास्थिताः
tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ tatra sarve samāgatāḥ / brahmaśakrādidevendrā lokapālā digāsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहाः सिद्धगणाः साध्या यक्षगंधर्वकिन्नराः । गरुडा नागराजाश् च विद्याधराश् च दानवाः
grahāḥ siddhagaṇāḥ sādhyā yakṣagaṃdharvakinnarāḥ / garuḍā nāgarājāś ca vidyādharāś ca dānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राक्षसाः सगणाश् चैव ऋषयो ब्रह्मचारिणः । ब्रह्मणाः क्षत्रिया भूपा राजानो ऽपि नराधिपाः
rākṣasāḥ sagaṇāś caiva ṛṣayo brahmacāriṇaḥ / brahmaṇāḥ kṣatriyā bhūpā rājāno 'pi narādhipāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा राजकुमाराश् च वैश्या मंत्रिजना अपि । गृहस्थाः श्रेष्ठिनः पौराः सार्थवाहा महाजनाः
tathā rājakumārāś ca vaiśyā maṃtrijanā api / gṛhasthāḥ śreṣṭhinaḥ paurāḥ sārthavāhā mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिजः शिल्पिनश् चापि तथान्ये ऽपि शुभार्थिनः । ग्राम्या जानपदाश् चापि तथा कार्पटिका अपि
vaṇijaḥ śilpinaś cāpi tathānye 'pi śubhārthinaḥ / grāmyā jānapadāś cāpi tathā kārpaṭikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च सद्धर्मामृतवांछिनः । सर्वे ते समुपायातास् तत्राद्राक्षुस् तम् ईश्वरं
evam anye 'pi lokāś ca saddharmāmṛtavāṃchinaḥ / sarve te samupāyātās tatrādrākṣus tam īśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सभामध्यासनासीनं सर्वसंघपुरस्कृतं । श्रीघनं तं समालोक्य सर्वे ते समुपाश्रिताः
sabhāmadhyāsanāsīnaṃ sarvasaṃghapuraskṛtaṃ / śrīghanaṃ taṃ samālokya sarve te samupāśritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य समभ्यर्च्य यथाक्रमं । पुनः साञ्जलयो नत्वा परिवृत्य समंततः । तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतस्थुः समाहिताः
natvā pradakṣiṇīkṛtya samabhyarcya yathākramaṃ / punaḥ sāñjalayo natvā parivṛtya samaṃtataḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपस्थितान् । आदिमध्यान्तकल्याणीं बोधिचर्यां समादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / ādimadhyāntakalyāṇīṃ bodhicaryāṃ samādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदार्यधर्मम् आकर्ण्य सर्वे लोकाः प्रमोदिताः । तदा ते धर्मवैशेष्यं मत्वा प्रतिननंदिरे
tadāryadharmam ākarṇya sarve lokāḥ pramoditāḥ / tadā te dharmavaiśeṣyaṃ matvā pratinanaṃdire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र महापूर्य्यां वैशाल्यां पौरिको महान् । गृहस्थो धनिको नाम श्रीमान् सर्वगुणी सुधीः
tadā tatra mahāpūryyāṃ vaiśālyāṃ pauriko mahān / gṛhastho dhaniko nāma śrīmān sarvaguṇī sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धो भद्राशयो दाता शुद्धशीलो विचक्षणः । सर्वसत्वहिताधानाद् आसीत् सत्पुरुषोत्तमः
śrāddho bhadrāśayo dātā śuddhaśīlo vicakṣaṇaḥ / sarvasatvahitādhānād āsīt satpuruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पत्नी धर्मसखी तस्य शीलवत्यभिधाभवत् । तनयश् च वंदान्याख्यः सत्यवत्यभिधा स्नुषा
patnī dharmasakhī tasya śīlavatyabhidhābhavat / tanayaś ca vaṃdānyākhyaḥ satyavatyabhidhā snuṣā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तत्र द्विजा सर्वे भक्तिमन्तो जगद्गुरोः । पूजानिमंत्रणे चक्रुः समयं संमतास् तथा
tadā tatra dvijā sarve bhaktimanto jagadguroḥ / pūjānimaṃtraṇe cakruḥ samayaṃ saṃmatās tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो यन् मुनीन्द्रो ऽयम् अत्रास्माकं हितेछया । सद्धर्मं समुपादेष्टुं ससंघः समुपागतः
bhavanto yan munīndro 'yam atrāsmākaṃ hitechayā / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sasaṃghaḥ samupāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्माभिर् मुनीन्द्रो ऽयं पूजनीयं समादरात् । अतो निमंत्रणीयो ऽत्र सर्वैः संभूय नान्यथा
tad asmābhir munīndro 'yaṃ pūjanīyaṃ samādarāt / ato nimaṃtraṇīyo 'tra sarvaiḥ saṃbhūya nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकश् चेत् कुरुते द्रव्यमदाद् अस्य निमंत्रणं । सर्वैर् निर्वासनीयो ऽसौ यतो ऽन्यधर्मविघ्नकृत्
ekaś cet kurute dravyamadād asya nimaṃtraṇaṃ / sarvair nirvāsanīyo 'sau yato 'nyadharmavighnakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स धनिको ऽज्ञात्वा समयं तैस् तथा कृतं । स्वयम् एव मुनीन्द्रं तं पूजयितुं समिछत
tadā sa dhaniko 'jñātvā samayaṃ tais tathā kṛtaṃ / svayam eva munīndraṃ taṃ pūjayituṃ samichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स धनिकः श्रीमान् दिव्यसंपत्समृद्धिमान् । स्वयं निमंत्रणं कर्त्तुं ससंघस्य मुनेर् ययौ
tataḥ sa dhanikaḥ śrīmān divyasaṃpatsamṛddhimān / svayaṃ nimaṃtraṇaṃ karttuṃ sasaṃghasya muner yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स समुपासृत्य नत्वा तं श्रीघनं मुदा । ससंघं तत् पुरः स्थित्वा प्रार्थयद् एव सांजलिः
tatra sa samupāsṛtya natvā taṃ śrīghanaṃ mudā / sasaṃghaṃ tat puraḥ sthitvā prārthayad eva sāṃjaliḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भगवंतं ससांघिकं । पूजयितुं समिछामि पश्यन् मे ऽनुग्रहं कुरु
bhagavan nātha sarvajña bhagavaṃtaṃ sasāṃghikaṃ / pūjayituṃ samichāmi paśyan me 'nugrahaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन भगवान् स मुनीश्वरः । तथा हीति प्रतिश्रुत्वा तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ / tathā hīti pratiśrutvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते ब्राह्मणाः सर्वे संभूय समुपागताः । भगवतश् चरणौ नत्वा चक्रुर् भोज्यनिमंत्रणं
tadā te brāhmaṇāḥ sarve saṃbhūya samupāgatāḥ / bhagavataś caraṇau natvā cakrur bhojyanimaṃtraṇaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा भगवान् प्राह तान् दृष्ट्वा भक्तिमानसान् । पूर्वम् एव ससंघाहम् अनेनोद्य निमंत्रितः
tac chrutvā bhagavān prāha tān dṛṣṭvā bhaktimānasān / pūrvam eva sasaṃghāham anenodya nimaṃtritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् आकर्ण्य सर्वे ते ब्राह्मणा भेदिताशयाः । परं प्रतीक्ष्यमानाश् च शनैः स्वस्वगृहं ययुः
etad ākarṇya sarve te brāhmaṇā bheditāśayāḥ / paraṃ pratīkṣyamānāś ca śanaiḥ svasvagṛhaṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स धनिको मत्वा मुनीन्द्रेणाध्युवासितं । मुदितस् तं मुनिं नत्वा सहसा स्वगृहं ययौ
tataḥ sa dhaniko matvā munīndreṇādhyuvāsitaṃ / muditas taṃ muniṃ natvā sahasā svagṛhaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स स्वगृहे गत्वा वांधवेष्टजनैस् सह । तदर्हभोज्यसामग्रीं सहसा समसाध्ययत्
tatra sa svagṛhe gatvā vāṃdhaveṣṭajanais saha / tadarhabhojyasāmagrīṃ sahasā samasādhyayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भोज्यस्थलं तत्र शोधयित्वा समन्ततः । रत्नध्वजैर् वितानैश् च स पताकैर् अमण्डयत्
tato bhojyasthalaṃ tatra śodhayitvā samantataḥ / ratnadhvajair vitānaiś ca sa patākair amaṇḍayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यथाक्रमं तत्र दिव्यरत्नमयानि च । स्वासनानि समास्तीर्य्य सुगंधीः समधूपयत्
tato yathākramaṃ tatra divyaratnamayāni ca / svāsanāni samāstīryya sugaṃdhīḥ samadhūpayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स प्रातर् उत्थाय स्नात्वा शुद्धाम्वरावृतः । पूजापाद्यार्घसामग्रीं प्रतिष्ठाप्य प्रमोदितः
tataḥ sa prātar utthāya snātvā śuddhāmvarāvṛtaḥ / pūjāpādyārghasāmagrīṃ pratiṣṭhāpya pramoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सवांधवेष्टजनस् तत्र कूटागारे समाचरत् । साञ्जलिस् तं मुनिं नत्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
savāṃdhaveṣṭajanas tatra kūṭāgāre samācarat / sāñjalis taṃ muniṃ natvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ समयो वर्त्तते ऽधुना । तत् ससंघो ममावासे विजयितुं समर्हसि
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā / tat sasaṃgho mamāvāse vijayituṃ samarhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थिते तेन भगवान् स ससांघिकः । खिक्खिरीपात्रम् आदाय प्रतस्थे चीवरावृतः
iti saṃprārthite tena bhagavān sa sasāṃghikaḥ / khikkhirīpātram ādāya pratasthe cīvarāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स भगवान् मार्गे कृत्वा भद्रं समन्ततः । प्रभासयन् क्रमेणैवं वैशाल्यां समुपविशत्
tatra sa bhagavān mārge kṛtvā bhadraṃ samantataḥ / prabhāsayan krameṇaivaṃ vaiśālyāṃ samupaviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथायातं मुनीन्द्रं तं श्रीघनं सांघिकान्वितं । दृष्ट्वा वैशालिकाः लोकाः सर्वे ऽपि समपूजयन्
tathāyātaṃ munīndraṃ taṃ śrīghanaṃ sāṃghikānvitaṃ / dṛṣṭvā vaiśālikāḥ lokāḥ sarve 'pi samapūjayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अभ्यर्च्यमानो ऽभिवंद्यमानो ऽभिनंदितः । भासयन् भद्रतां कृत्वा संघैः सह समाचरत्
evam abhyarcyamāno 'bhivaṃdyamāno 'bhinaṃditaḥ / bhāsayan bhadratāṃ kṛtvā saṃghaiḥ saha samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तस्य गृहे गत्वा ससंघः स मुनीश्वरः । तद् दत्तं पाद्यम् आदाय स्वासने समुपाश्रयत्
tatra tasya gṛhe gatvā sasaṃghaḥ sa munīśvaraḥ / tad dattaṃ pādyam ādāya svāsane samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते सांघिकाश् चापि सर्वे तत्र यथाक्रमं । तद् दत्तं पाद्यम् आदाय स्वस्वासने समाश्रयन्
tatas te sāṃghikāś cāpi sarve tatra yathākramaṃ / tad dattaṃ pādyam ādāya svasvāsane samāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स धनिको दृष्ट्वा ससंघं तं मुनीश्वरं । स्वस्वासने समासीनं पूजाङ्गैः समपूजयत्
tataḥ sa dhaniko dṛṣṭvā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / svasvāsane samāsīnaṃ pūjāṅgaiḥ samapūjayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो दिव्योपचारैस् तं भगवन्तं ससांघिकं । सुप्रणीतै रसोपेतैर् भोजनैः समतोषयत्
tato divyopacārais taṃ bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ / supraṇītai rasopetair bhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भोज्यं सुरसं भुक्त्वा भगवान् स ससांघिकः । अमृतैर् इव संतुष्टस् तृप्तिं ययौ प्रमोदितः
tadbhojyaṃ surasaṃ bhuktvā bhagavān sa sasāṃghikaḥ / amṛtair iva saṃtuṣṭas tṛptiṃ yayau pramoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंघैः तं मुनिं तृप्तं दृष्ट्वा स धनिको मुदा । ततो ऽपनीय पात्राणि तद्धस्तादीन्य् अशोधयत्
asaṃghaiḥ taṃ muniṃ tṛptaṃ dṛṣṭvā sa dhaniko mudā / tato 'panīya pātrāṇi taddhastādīny aśodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः शुद्धौषधीपूगताम्वूलादि रसायनं । बुद्धप्रमुखसंघेभ्यो मुदितः स स्वयं ददौ
tataḥ śuddhauṣadhīpūgatāmvūlādi rasāyanaṃ / buddhapramukhasaṃghebhyo muditaḥ sa svayaṃ dadau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स हर्षितो नत्वा तं मुनीन्द्रं ससांघिकं । पुरतः साञ्जलिः स्थित्वा प्रार्थयद् एवम् आदरात्
tataḥ sa harṣito natvā taṃ munīndraṃ sasāṃghikaṃ / purataḥ sāñjaliḥ sthitvā prārthayad evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ भवतां शरणं गतः । भक्त्यैव भजनं कुर्वे तत् क्षमस्वापराधतां
bhagavan nātha sarvajña bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ / bhaktyaiva bhajanaṃ kurve tat kṣamasvāparādhatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सदैवं कृपया दृष्ट्य पश्यन् भवान् ससांघिकः । ममानुग्रहम् आधाय त्रातुम् अर्हति सर्वथा
sadaivaṃ kṛpayā dṛṣṭya paśyan bhavān sasāṃghikaḥ / mamānugraham ādhāya trātum arhati sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवाञ् छास्ता ससांघिको ऽनुमोदितः । धनिकं तं समालोक्य नंदयन्न् एवम् आदिशत्
tataḥ sa bhagavāñ chāstā sasāṃghiko 'numoditaḥ / dhanikaṃ taṃ samālokya naṃdayann evam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहपते सदा नित्यम् आरोग्यम् अस्तु वो ध्रुवं । बोधिप्रणिधिसिद्धिश् च भूयाद् भद्रं च सर्वदा
gṛhapate sadā nityam ārogyam astu vo dhruvaṃ / bodhipraṇidhisiddhiś ca bhūyād bhadraṃ ca sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य प्रिया भार्या शीलवत्य् अनुमोदिता । साञ्जलिः प्रणतिं कृत्वा प्रार्थयत् तं मुनीश्वरं
tatas tasya priyā bhāryā śīlavaty anumoditā / sāñjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā prārthayat taṃ munīśvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजां कर्तुं समिच्छे तद् अनुग्रहीतुम् अर्हति
pūjāṃ kartuṃ samicche tad anugrahītum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयेति प्रार्थिते दृष्ट्वा भगवान् स तद् आशयं । श्रद्धान्वितं प्रतिज्ञाय तुष्णीभूत्वाध्युवास तत्
tayeti prārthite dṛṣṭvā bhagavān sa tad āśayaṃ / śraddhānvitaṃ pratijñāya tuṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवाञ् छास्ता समुत्थाय ससांघिकः । भासयं भद्रतां कृत्वा स्वाश्रमे च समाश्रयत्
tataḥ sa bhagavāñ chāstā samutthāya sasāṃghikaḥ / bhāsayaṃ bhadratāṃ kṛtvā svāśrame ca samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परदिने प्रातः स्नात्वा शुद्धांवरावृता । साधित्वा सर्वसामग्रीं सा दूतं प्रेषयन् मुनौ
tataḥ paradine prātaḥ snātvā śuddhāṃvarāvṛtā / sādhitvā sarvasāmagrīṃ sā dūtaṃ preṣayan munau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स दूतः सहसा गत्वा विहरे तं मुनीश्वरं । ससंघं सांजलिर् नत्वा पुनर् एवं न्यवेदयत्
sa dūtaḥ sahasā gatvā vihare taṃ munīśvaraṃ / sasaṃghaṃ sāṃjalir natvā punar evaṃ nyavedayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ समयो वर्त्तते ऽधुना । तत् ससंघो भवांस् तत्र सहसागन्तुम् अर्हति
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā / tat sasaṃgho bhavāṃs tatra sahasāgantum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान्न् एवं भद्रं कृत्वा ससांघिकः । धनिकस्य गृहे गत्वा पाद्यं गृह्यासने ऽविशत्
tataḥ sa bhagavānn evaṃ bhadraṃ kṛtvā sasāṃghikaḥ / dhanikasya gṛhe gatvā pādyaṃ gṛhyāsane 'viśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासने समासीनं ससंघं तं मुनीश्वरं । दृष्ट्वा शीलवती साथ यथाविधि समर्चयत्
tatrāsane samāsīnaṃ sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / dṛṣṭvā śīlavatī sātha yathāvidhi samarcayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश् च सा मुदिता सर्वं संघं बुद्धादिकं तथा । दिव्योपचारसंयुक्तैर् भोजनैः समतोषयत्
tataś ca sā muditā sarvaṃ saṃghaṃ buddhādikaṃ tathā / divyopacārasaṃyuktair bhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः संतर्प्पितं दृष्ट्वा शोधयित्वा करादिकं । दत्वा ताम्वुरपूगादिं नत्वा सा समुपाश्रयत्
tataḥ saṃtarppitaṃ dṛṣṭvā śodhayitvā karādikaṃ / datvā tāmvurapūgādiṃ natvā sā samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् तस्मै दत्वाशिषं ससांघिकः । समुत्थाय ततश् चैवं स्वविहारे समाश्रयत्
tataḥ sa bhagavān tasmai datvāśiṣaṃ sasāṃghikaḥ / samutthāya tataś caivaṃ svavihāre samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वे तदान्यो ऽपि धनिकस्यात्मजः सुधीः । तत् परेद्यु विहारं तं गत्वा नत्वा न्यमंत्रयत्
tathā sarve tadānyo 'pi dhanikasyātmajaḥ sudhīḥ / tat paredyu vihāraṃ taṃ gatvā natvā nyamaṃtrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान्न् अपि तस्यैवं दृष्ट्वा श्रद्धान्वितं मनः । तथेति प्रतिमोदित्वा तूष्णीभूत्वाध्युवास च
bhagavānn api tasyaivaṃ dṛṣṭvā śraddhānvitaṃ manaḥ / tatheti pratimoditvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सस् तं मुनिं नत्वा स्वगृहं सहसागतः । बांधवैः सर्वसामग्रीं मुदितः समसाधयत्
tataḥ sas taṃ muniṃ natvā svagṛhaṃ sahasāgataḥ / bāṃdhavaiḥ sarvasāmagrīṃ muditaḥ samasādhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय स्नात्वा शुद्धाम्वारावृतः । विहारे समुपासृत्य नत्वैवं मुनिम् अब्रवीत्
tataḥ prātaḥ samutthāya snātvā śuddhāmvārāvṛtaḥ / vihāre samupāsṛtya natvaivaṃ munim abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ समयो वर्त्तते ऽधुना । तत् संघो भवान् गेहे ममागन्तुं समर्हति
bhagavan nātha sarvajña samayo varttate 'dhunā / tat saṃgho bhavān gehe mamāgantuṃ samarhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः ससंघ उत्थाय भगवान् स तथाचरत् । तद्गृहे पाद्यम् आदाय तत्रासने समाश्रयत्
tataḥ sasaṃgha utthāya bhagavān sa tathācarat / tadgṛhe pādyam ādāya tatrāsane samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मुदितो बुद्धप्रमुक्बं सर्वसांघिकं । समभ्यर्च्य तथा दिव्यभोजनैः समतोषयत्
tataḥ sa mudito buddhapramukbaṃ sarvasāṃghikaṃ / samabhyarcya tathā divyabhojanaiḥ samatoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपनीय पात्राणि शोधयित्वा करादिकं । दत्वा पूगादिकं नत्वा पुरतः समुपाश्रयत्
tato 'panīya pātrāṇi śodhayitvā karādikaṃ / datvā pūgādikaṃ natvā purataḥ samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः स सांजलिर् नत्वा प्रकृत्वा च क्षमार्थनां । ससंघं तं मुनीन्द्रं तम् संदृष्ट्वैवं समुपाश्रयत्
punaḥ sa sāṃjalir natvā prakṛtvā ca kṣamārthanāṃ / sasaṃghaṃ taṃ munīndraṃ tam saṃdṛṣṭvaivaṃ samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा तस्य स्नुषा चापि सत्यवती प्रमोदिता । भगवंतं ससंघं तं प्रणत्वैवं न्यमंत्रयत्
tadā tasya snuṣā cāpi satyavatī pramoditā / bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ praṇatvaivaṃ nyamaṃtrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान्न् अपि तस्याश् च दृष्ट्व श्रद्धान्वितं मनः । तथेति प्रतिमोदित्वा तुष्णीभूत्वा रधां व्यधात्
bhagavānn api tasyāś ca dṛṣṭva śraddhānvitaṃ manaḥ / tatheti pratimoditvā tuṣṇībhūtvā radhāṃ vyadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवांस् तस्मै दत्वाशिषं ससांघिकः । तथा कृत्वा शुभं लोके गत्वाश्रमे समाश्रयत्
tataḥ sa bhagavāṃs tasmai datvāśiṣaṃ sasāṃghikaḥ / tathā kṛtvā śubhaṃ loke gatvāśrame samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सापि तथा प्रातः स्नात्वा शुद्धाम्वरावृता । दूतेनापि मुनीन्द्रं तं ससंघं समचोदयत्
tataḥ sāpi tathā prātaḥ snātvā śuddhāmvarāvṛtā / dūtenāpi munīndraṃ taṃ sasaṃghaṃ samacodayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स भगवांश् चापि ससांघिकः समुत्थितः । प्रचरन् भद्रतां कृत्वा तस्या गेहे समाविशत्
tathā sa bhagavāṃś cāpi sasāṃghikaḥ samutthitaḥ / pracaran bhadratāṃ kṛtvā tasyā gehe samāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र पाद्यार्घम् आदाय भगवान् स ससांघिकः । शुभासने समासीनस् तस्थौ तत्र प्रभासयन्
tatra pādyārgham ādāya bhagavān sa sasāṃghikaḥ / śubhāsane samāsīnas tasthau tatra prabhāsayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथास्थितं मुनीन्द्रं तं दृष्ट्वा संप्रमोदिता । यथाविधि समभ्यर्च्य तथा भोज्यैर् अतोषयत्
tathāsthitaṃ munīndraṃ taṃ dṛṣṭvā saṃpramoditā / yathāvidhi samabhyarcya tathā bhojyair atoṣayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातस् तं सुगतं तृप्तं ससांघिकं समीक्ष्य सा । तत्रापनीय पात्राणि हस्तादीं पर्यशोधयत्
tātas taṃ sugataṃ tṛptaṃ sasāṃghikaṃ samīkṣya sā / tatrāpanīya pātrāṇi hastādīṃ paryaśodhayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पूगादिकं दत्वा प्रार्थयित्वा क्षमां तथा । ससंघं तं मुनिं नत्वा सा साञ्जलिर् उपाश्रयत्
tataḥ pūgādikaṃ datvā prārthayitvā kṣamāṃ tathā / sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā sā sāñjalir upāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स भगवांस् तस्यै दत्वाशीषं ससांघिकः । ततो विहायसा गत्वा स्वाश्रमे च समाश्रयत्
tathā sa bhagavāṃs tasyai datvāśīṣaṃ sasāṃghikaḥ / tato vihāyasā gatvā svāśrame ca samāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स धनिको भक्त्या भगवन्तं ससांघिकं । दिव्याद्भुतर्द्धिसंभारैः पुनर् एवं न्यमंत्रयत् ॥ र्म् १८।८८ ८९! ॥ तत्पुत्रेण तृतीये ऽह्नि चतुर्थे स्नुषया तथा । ससंघो भगवान्न् एवं दिव्यभोगैर् निमंत्रितः
tathā sa dhaniko bhaktyā bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ / divyādbhutarddhisaṃbhāraiḥ punar evaṃ nyamaṃtrayat // Rm 18.88 89! // tatputreṇa tṛtīye 'hni caturthe snuṣayā tathā / sasaṃgho bhagavānn evaṃ divyabhogair nimaṃtritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच् छ्रुत्वा तद् द्विजाः सर्वे वैशालिकाः प्रजा अपि । अलब्धावसराः शास्तुः पूजायां प्रतिचुक्रुशुः
tac chrutvā tad dvijāḥ sarve vaiśālikāḥ prajā api / alabdhāvasarāḥ śāstuḥ pūjāyāṃ praticukruśuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते संमतं कृत्वा सर्वे विप्राः सपौरिकाः । धनिकाय पुरं क्रुद्धाश् चक्रुर् निकासनोद्यमं
tatas te saṃmataṃ kṛtvā sarve viprāḥ sapaurikāḥ / dhanikāya puraṃ kruddhāś cakrur nikāsanodyamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तत् समतं ज्ञात्वा भगवान् स मुनीश्वरः । धनिकं तं समाहूय पुर एवम् उपादिशत्
evaṃ tat samataṃ jñātvā bhagavān sa munīśvaraḥ / dhanikaṃ taṃ samāhūya pura evam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधो गृहपते सर्वे इमे वैशालिका द्विजाः । क्रुद्धास् ते संघभोज्ये ऽत्र ह्य् अलब्धावसरा मम
sādho gṛhapate sarve ime vaiśālikā dvijāḥ / kruddhās te saṃghabhojye 'tra hy alabdhāvasarā mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र त्वं क्षमां कृत्वा द्विजान् सर्वान् प्रबोधय । कृत्वात्र विनयं धर्मे प्रसादयितुम् अर्हसि
tad atra tvaṃ kṣamāṃ kṛtvā dvijān sarvān prabodhaya / kṛtvātra vinayaṃ dharme prasādayitum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स धनिकस् तथा । इत्य् आश्रुत्य द्विजान् सर्वान् समुपेत्यैवम् अब्रवीत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa dhanikas tathā / ity āśrutya dvijān sarvān samupetyaivam abravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो न मया ज्ञातं भवतां कोपकारणं । तद् अत्र मे समाख्यात यद् अर्थे कुप्यते ऽधुना
bhavanto na mayā jñātaṃ bhavatāṃ kopakāraṇaṃ / tad atra me samākhyāta yad arthe kupyate 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितं श्रुत्वा सर्वे ते ब्राह्मणा । कोपाग्निपरिदग्धास्या धनिकं तं निनिन्दिरे
iti tenoditaṃ śrutvā sarve te brāhmaṇā / kopāgniparidagdhāsyā dhanikaṃ taṃ ninindire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैको ब्राह्मणः साधुर् दयालुः सुकृतार्थवित् । धनिकं तं समामंत्र्य बोधयितुं समब्रवीत्
tatraiko brāhmaṇaḥ sādhur dayāluḥ sukṛtārthavit / dhanikaṃ taṃ samāmaṃtrya bodhayituṃ samabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा तत् ते प्रवक्ष्यामि श्रुत्वा तत् प्रतिबुध्यतां
tathā tat te pravakṣyāmi śrutvā tat pratibudhyatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवन्तो यन् मुनीन्द्रो ऽयम् अत्रास्माकं हितेछया । सद्धर्मं समुपादेष्टुं ससांघिकः समागतः
bhavanto yan munīndro 'yam atrāsmākaṃ hitechayā / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ sasāṃghikaḥ samāgataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अस्माभिर् मुनीन्द्रो ऽयं पूजनीयः समादरैः । अतो निमंत्रणीयो ऽत्र सर्वैः संभूय नान्यथा
tad asmābhir munīndro 'yaṃ pūjanīyaḥ samādaraiḥ / ato nimaṃtraṇīyo 'tra sarvaiḥ saṃbhūya nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकश् चेत् कुरुते वित्तमदाद् अस्य निमंत्रणं । सर्वैर् निर्वासनीयो ऽसौ यतो ऽन्यधर्मविघ्नकृत्
ekaś cet kurute vittamadād asya nimaṃtraṇaṃ / sarvair nirvāsanīyo 'sau yato 'nyadharmavighnakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् अस्माभिः कृतं साधो समयं सर्वसंमतं । तद् विलंघ्य त्वयैकेन शास्तुः पूजा कृता सदा
ity asmābhiḥ kṛtaṃ sādho samayaṃ sarvasaṃmataṃ / tad vilaṃghya tvayaikena śāstuḥ pūjā kṛtā sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद् धेतो इमे सार्वे ब्राह्मणा रुषितास् तथा । निष्कासयितुम् इछन्ति त्वाम् अन्यधर्मवाधकं
etad dheto ime sārve brāhmaṇā ruṣitās tathā / niṣkāsayitum ichanti tvām anyadharmavādhakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किं चापि भगवान् अत्र सर्वदा स्थास्यते न हि । तत् सर्वे भगवत्पूजां कर्तुं वांछन्ति सांप्रतं
kiṃ cāpi bhagavān atra sarvadā sthāsyate na hi / tat sarve bhagavatpūjāṃ kartuṃ vāṃchanti sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यच् चायं भगवाञ् छास्ता धर्मराजो मुनीश्वरः । सर्वसत्वहितार्थाय समुत्पन्न इहा ऽधुना
yac cāyaṃ bhagavāñ chāstā dharmarājo munīśvaraḥ / sarvasatvahitārthāya samutpanna ihā 'dhunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्र सर्वसत्वानं हितं कर्तुम् उपाचरन् । सद्धर्मं समुपादिश्य चरत्य् अयं समंततः
tathātra sarvasatvānaṃ hitaṃ kartum upācaran / saddharmaṃ samupādiśya caraty ayaṃ samaṃtataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्रापि हितं कर्तुम् अस्माकं समुपागतः । सद्धर्मं समुपादिश्य विजयते ससांघिकः
tathātrāpi hitaṃ kartum asmākaṃ samupāgataḥ / saddharmaṃ samupādiśya vijayate sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र सर्वलोकानां त्रिरत्नभजनोत्सवं । दातुम् अर्हसि सर्वेषाम् अपि पुण्यप्रवृद्धये
tad atra sarvalokānāṃ triratnabhajanotsavaṃ / dātum arhasi sarveṣām api puṇyapravṛddhaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक एव त्वं एवं तु मा कृथा भजनं सदा । सर्वैः संभूय ते सास्तुः कर्त्तव्यं भजनं सदा
eka eva tvaṃ evaṃ tu mā kṛthā bhajanaṃ sadā / sarvaiḥ saṃbhūya te sāstuḥ karttavyaṃ bhajanaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेनोदितम् श्रुत्वा धनिकः स विवोधितः । ब्राह्मणं तं समालोक्य प्रणत्वैवम् अभाषत
iti tenoditam śrutvā dhanikaḥ sa vivodhitaḥ / brāhmaṇaṃ taṃ samālokya praṇatvaivam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मया न ज्ञायते ह्य् एवं भवद्भिः समयं कृतं । तद् अत्र मे ऽपराधत्वं क्षन्तुम् अर्हन्ति सर्वथा
mayā na jñāyate hy evaṃ bhavadbhiḥ samayaṃ kṛtaṃ / tad atra me 'parādhatvaṃ kṣantum arhanti sarvathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि वो विद्यते श्रद्धा त्रिरत्नभजने सदा । कुरुध्वं सर्वदाप्य् अत्र संबुद्धभजनं खलु
yadi vo vidyate śraddhā triratnabhajane sadā / kurudhvaṃ sarvadāpy atra saṃbuddhabhajanaṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा न विद्यते पूजा संबुद्धे ऽस्मिन् ससांघिके । तदैवाहं करिष्यामि संबुद्धभजनं खलु
yadā na vidyate pūjā saṃbuddhe 'smin sasāṃghike / tadaivāhaṃ kariṣyāmi saṃbuddhabhajanaṃ khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तेन समाख्यातं श्रुत्वा सर्वे ऽपि ते द्विजाः । सत्यम् इति परिज्ञाय वभूवुस् तत् प्रसादिताः
iti tena samākhyātaṃ śrutvā sarve 'pi te dvijāḥ / satyam iti parijñāya vabhūvus tat prasāditāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते ब्राह्मणाः सर्वे संभूय सह पौरिकैः । भगवतः ससंघस्य निमंत्रितुम् उपासरन्
tatas te brāhmaṇāḥ sarve saṃbhūya saha paurikaiḥ / bhagavataḥ sasaṃghasya nimaṃtritum upāsaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते ब्राह्मणाः सर्वे समेत्य सह पौरिकैः । साञ्जलयो मुनीन्द्रं तं नत्वैवं प्रार्थयन् मुदा
tatra te brāhmaṇāḥ sarve sametya saha paurikaiḥ / sāñjalayo munīndraṃ taṃ natvaivaṃ prārthayan mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन् नाथ सर्वज्ञ त्रिमास्यं भवतां सदा । सत्कारं कर्तुम् इछाम त्वदनुज्ञां ददातु नः
bhagavan nātha sarvajña trimāsyaṃ bhavatāṃ sadā / satkāraṃ kartum ichāma tvadanujñāṃ dadātu naḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैः प्रार्थिते सर्वैर् दृष्ट्वा स भगवान् मुनिः । तेषाम् आशयशुद्धत्वं तूष्णीभूत्वाध्युवास तत्
iti taiḥ prārthite sarvair dṛṣṭvā sa bhagavān muniḥ / teṣām āśayaśuddhatvaṃ tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते ब्राह्मणाः सर्वे भगवताधिवासितं । मत्वा सपौरिका नत्वा तं मुणिं स्वपुरे ऽचरन्
tatas te brāhmaṇāḥ sarve bhagavatādhivāsitaṃ / matvā sapaurikā natvā taṃ muṇiṃ svapure 'caran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ते पौरिका विप्राः शोधयित्वा समम्टतः । भोज्यक्षत्रे ध्वजैर् उच्चैर् वितानैः पर्यशोभयन्
tatra te paurikā viprāḥ śodhayitvā samamṭataḥ / bhojyakṣatre dhvajair uccair vitānaiḥ paryaśobhayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.