अथ स पार्थिवो ऽसोकः कृताञ्जलिपुटो मुदा । उपगुप्तं गुरुं नत्वा पुनर् एवम् अभाषत
atha sa pārthivo 'sokaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā / upaguptaṃ guruṃ natvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Ratnamālāvadāna 20
भदन्त श्रोतुम् इछामि पुनर् अन्यत् सुभाषितं । तद्यथा गुरुणाख्यातं तथादेष्टुं च मे ऽर्हति
bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं राज्ञा श्रुत्वा सो ऽर्हन् महामतिः । उपगुप्तो नरेंद्रं तं समालोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan mahāmatiḥ / upagupto nareṃdraṃ taṃ samālokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं । तथाहं ते प्रवक्ष्यामि सर्वे लोकप्रबोधने
sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi sarve lokaprabodhane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यथा भगवान् बुद्धः शाक्यसिंहो मुनीश्वरः । सर्वज्ञः सुगतः शास्ता धर्मराजो विनायकः
tadyathā bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo vināyakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षडभिज्ञो जगन्नाथो मारजित् तु तथागतः । पुरैकसमये सार्द्धं भिक्षुभिः श्रावकैः सह
ṣaḍabhijño jagannātho mārajit tu tathāgataḥ / puraikasamaye sārddhaṃ bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैलकैर् भिक्षुणीभिश् चैवम् उपासिकागणैर् अपि । उपासाकैस् तथान्यैश् च सद्धर्मगुणवांछिभिः
cailakair bhikṣuṇībhiś caivam upāsikāgaṇair api / upāsākais tathānyaiś ca saddharmaguṇavāṃchibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बोधिसत्वैर् महासत्वैर् ब्रह्मेन्द्रादिसुराधिपैः । सर्वे लोकाधिपैश् चापि दानवेन्द्रैः शुभार्थिभिः
bodhisatvair mahāsatvair brahmendrādisurādhipaiḥ / sarve lokādhipaiś cāpi dānavendraiḥ śubhārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागेन्द्रैर् गरुडेन्द्रैश् च यक्षगंधर्वकिन्नरैः । ग्रहै विद्याधरैश् चापि तथान्यैश् च वृषार्थिभिः
nāgendrair garuḍendraiś ca yakṣagaṃdharvakinnaraiḥ / grahai vidyādharaiś cāpi tathānyaiś ca vṛṣārthibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्तूय मानार्च्यमानश् च वंद्यमानो ऽभिनंदितः । सर्वसत्वहितार्थेन जनपदेषु सर्वतः
stūya mānārcyamānaś ca vaṃdyamāno 'bhinaṃditaḥ / sarvasatvahitārthena janapadeṣu sarvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्धर्मं समुपादिश्य प्रचचार ससांघिकः । तथा च कोशले राष्ट्रे वरं धर्मम् उपादिशत्
saddharmaṃ samupādiśya pracacāra sasāṃghikaḥ / tathā ca kośale rāṣṭre varaṃ dharmam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्यत्रापि सद्धर्मम् उपदेष्टुं ततो ऽचरत् । तत्रान्यस्मिन् वने प्राप्तो भगवान् स ससांघिकः
tato 'nyatrāpi saddharmam upadeṣṭuṃ tato 'carat / tatrānyasmin vane prāpto bhagavān sa sasāṃghikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वत्र मंगलं कृत्वा प्रचचार शनैः क्रमात् । तत्राराण्ये महान् यूथो महिषीणां समाचरत्
sarvatra maṃgalaṃ kṛtvā pracacāra śanaiḥ kramāt / tatrārāṇye mahān yūtho mahiṣīṇāṃ samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैको महिषश् चण्डो वलवीर्यसमन्वितः । महाशृंगो महाकायः प्रत्यवसन् मदोत्कटः
tatraiko mahiṣaś caṇḍo valavīryasamanvitaḥ / mahāśṛṃgo mahākāyaḥ pratyavasan madotkaṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रासन् पंचमात्राणि महिषपालशतानि च । सर्वे तन् महिषीयूथम् अनुरक्ष्याध्युवासत
tatrāsan paṃcamātrāṇi mahiṣapālaśatāni ca / sarve tan mahiṣīyūtham anurakṣyādhyuvāsata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदैकस्मिन् दिने तत्र भगवान् स ससंघिकः । प्रचरंस् तत्प्रदेशे तं महिषीयुथम् ऐक्षत
tadaikasmin dine tatra bhagavān sa sasaṃghikaḥ / pracaraṃs tatpradeśe taṃ mahiṣīyutham aikṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा ते महिषीपाला तं मुनींद्रं ससंघिकं । समुपायातम् आलोक्य दूराद् एवम् अघोषयन्
tadā te mahiṣīpālā taṃ munīṃdraṃ sasaṃghikaṃ / samupāyātam ālokya dūrād evam aghoṣayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवान् मात्र समायाहि पथान्येन व्रजाधुना । अस्त्य् अत्र महिषो दुष्टस् तत् सहसा चरान्यत
bhagavān mātra samāyāhi pathānyena vrajādhunā / asty atra mahiṣo duṣṭas tat sahasā carānyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैः शब्दितं श्रुत्वा भगवान् स मुनीश्वरः । ससंघः समुपाश्रित्य तां दृष्ट्वैवम् अह्हाषत
iti taiḥ śabditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / sasaṃghaḥ samupāśritya tāṃ dṛṣṭvaivam ahhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पोत्सुकाभवत्व् अत्र भगवन्तः किं कुतो भयं । कालज्ञो ऽहं जिनेन्द्रो ऽस्मि तदर्थे ऽत्र समाचरे
alpotsukābhavatv atra bhagavantaḥ kiṃ kuto bhayaṃ / kālajño 'haṃ jinendro 'smi tadarthe 'tra samācare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स महिषो दुष्टस् तं मुनीन्द्रं ससांघिकं । दूराद् दृष्ट्वा समुत्थाय प्रदुद्राव तदन्तिके
tadā sa mahiṣo duṣṭas taṃ munīndraṃ sasāṃghikaṃ / dūrād dṛṣṭvā samutthāya pradudrāva tadantike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तद्गंधम् आघ्राय दृष्ट्वा तं रक्तचीवरं । रुषा लांगूलम् उन्नाम्य संमुखः प्राभ्यधावत
tatra tadgaṃdham āghrāya dṛṣṭvā taṃ raktacīvaraṃ / ruṣā lāṃgūlam unnāmya saṃmukhaḥ prābhyadhāvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तेन जिनेन्द्रेण पञ्चसिंहा महोद्धताः । अभिनिर्माय तत्पृष्ठे स्थापिता भीमरूपिणः
tatra tena jinendreṇa pañcasiṃhā mahoddhatāḥ / abhinirmāya tatpṛṣṭhe sthāpitā bhīmarūpiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा निर्माय तत्राग्निस्कंधौ द्वाव् अतिप्रोज्वलौ । उभयोः पार्श्वयोस् तस्य स्थापितो भीमनिस्वनौ
tathā nirmāya tatrāgniskaṃdhau dvāv atiprojvalau / ubhayoḥ pārśvayos tasya sthāpito bhīmanisvanau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्र कूटसंकाशो निर्माय महती शिला । उपरिष्टात् प्रतिष्ठाप्य दर्शिता तस्य भीतये
tathātra kūṭasaṃkāśo nirmāya mahatī śilā / upariṣṭāt pratiṣṭhāpya darśitā tasya bhītaye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स महिषो ऽद्राक्षीत् तान् सिंहान् पृष्ठसंस्थितान् । पार्श्वयोर् उभयोर् अग्निस्कंधौर् उपरितां शिलां
tatra sa mahiṣo 'drākṣīt tān siṃhān pṛṣṭhasaṃsthitān / pārśvayor ubhayor agniskaṃdhaur uparitāṃ śilāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स महिषो दुष्टो महाभयम् उपस्थितं । समन्ततः समालोक्य प्रविखेटाभिमोहितः
evaṃ sa mahiṣo duṣṭo mahābhayam upasthitaṃ / samantataḥ samālokya pravikheṭābhimohitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स त्रसितो दृष्ट्वा परायितुं चतुर्दिशः । समन्ततो भयाद् विग्नस् तस्थौ त्राणनिराश्रयः
tatra sa trasito dṛṣṭvā parāyituṃ caturdiśaḥ / samantato bhayād vignas tasthau trāṇanirāśrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स चकितस् तस्य मुनीन्द्रस्याभिसंमुखं । उपेत्य चरणौ नत्वा शरणं समुपाययौ
tataḥ sa cakitas tasya munīndrasyābhisaṃmukhaṃ / upetya caraṇau natvā śaraṇaṃ samupāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तद्भयभिन्नास्यः परिखिन्नाशयो रुदन् । भगवंतं तम् आलोक्य तस्थौ ऽत्राणाश्रयो पुरः
tatra tadbhayabhinnāsyaḥ parikhinnāśayo rudan / bhagavaṃtaṃ tam ālokya tasthau 'trāṇāśrayo puraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा महिष्यं तम् उपस्थितं । शरणागतम् आलोक्य धर्मम् एवम् उपादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā mahiṣyaṃ tam upasthitaṃ / śaraṇāgatam ālokya dharmam evam upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्रमुखेति संस्काराः सर्वे ऽनित्या भवे ध्रुवाः । सर्वधर्मा अनात्मनः शान्तं निर्वाणम् एव हि
bhadramukheti saṃskārāḥ sarve 'nityā bhave dhruvāḥ / sarvadharmā anātmanaḥ śāntaṃ nirvāṇam eva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति धर्मरवम् श्रुत्वा स तत् पुण्यानुभावतः । पूर्वजन्मप्रवृत्तांतं स्मृत्वा प्ररुरोदानुतापितः
iti dharmaravam śrutvā sa tat puṇyānubhāvataḥ / pūrvajanmapravṛttāṃtaṃ smṛtvā prarurodānutāpitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तं रुदितं दृष्ट्वा भगवान् स मुनीश्वर । बोधयितुं समाश्वास्य पुनर् गाथे ऽभ्यभाषत
evaṃ taṃ ruditaṃ dṛṣṭvā bhagavān sa munīśvara / bodhayituṃ samāśvāsya punar gāthe 'bhyabhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं किं करिष्यामि तिर्यग्योनिगतस्य ते । अक्षणप्रतिपन्नस्य किं रोदिषि निरर्थकं
idānīṃ kiṃ kariṣyāmi tiryagyonigatasya te / akṣaṇapratipannasya kiṃ rodiṣi nirarthakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु प्रसाद्यतां चित्तं मयि कारुणिके जिने । तिर्यग्योनिं विराग्येह ततः स्वर्गं गमिष्यसि
sādhu prasādyatāṃ cittaṃ mayi kāruṇike jine / tiryagyoniṃ virāgyeha tataḥ svargaṃ gamiṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स महिषस् तदा । सर्वं स्मृत्वा पुरावृत्तं मनसैवं व्यचिंतयत्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa mahiṣas tadā / sarvaṃ smṛtvā purāvṛttaṃ manasaivaṃ vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हा मया दुर्धियाज्ञेन त्यक्त्वा सद्धर्मसंयमं । क्रोधाग्निना स्वयं दग्धा संतापरे ऽपि तापिता
hā mayā durdhiyājñena tyaktvā saddharmasaṃyamaṃ / krodhāgninā svayaṃ dagdhā saṃtāpare 'pi tāpitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनाहं हा परिभ्रष्टः सद्धर्ममणिना ऽधुना । विषरागाग्निसंतप्तः कृष्णाहिर् इव दुर्मतिः
yenāhaṃ hā paribhraṣṭaḥ saddharmamaṇinā 'dhunā / viṣarāgāgnisaṃtaptaḥ kṛṣṇāhir iva durmatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं करिष्यामि तिर्यक्जातिर् इहाधुना । किं ममानेन कायेन दुःखे पापानुसाधिना
tad atra kiṃ kariṣyāmi tiryakjātir ihādhunā / kiṃ mamānena kāyena duḥkhe pāpānusādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र पुण्यं सुखं नास्ति तत्र किं जीवितेन मे । वरम् एवाद्य मे मृत्युर् न त्व् एवं चिरजीवितं
yatra puṇyaṃ sukhaṃ nāsti tatra kiṃ jīvitena me / varam evādya me mṛtyur na tv evaṃ cirajīvitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवश्यं मृत्युम् आप्नुयां सर्वेषां मरणं ध्रुवं । तद् अत्र मे शरीरे का स्नेहता जीविते ऽपि वा
avaśyaṃ mṛtyum āpnuyāṃ sarveṣāṃ maraṇaṃ dhruvaṃ / tad atra me śarīre kā snehatā jīvite 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धिक् कायं जीवितं चापि येन पुण्यं न साध्यते । पुण्यम् एव भवे सारं सर्वत्र सत्सुखप्रदं
dhik kāyaṃ jīvitaṃ cāpi yena puṇyaṃ na sādhyate / puṇyam eva bhave sāraṃ sarvatra satsukhapradaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यं विनात्रा संसरे किं श्रीसंपत्सुखान्विते । सर्वं विहाय गंतव्यं पुण्याम् एकं तदानुगः
puṇyaṃ vinātrā saṃsare kiṃ śrīsaṃpatsukhānvite / sarvaṃ vihāya gaṃtavyaṃ puṇyām ekaṃ tadānugaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्यम् एव जगन्मित्रं पुण्यम् एव सदानुगः । पुण्यम् एव महत्सारं पुण्यम् एव हितार्थदं
puṇyam eva jaganmitraṃ puṇyam eva sadānugaḥ / puṇyam eva mahatsāraṃ puṇyam eva hitārthadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् पुण्यं प्रयत्नेन साधनीयं भवे सदा । सर्वत्र सुखताहेतु पुण्यम् एवेति कथ्यते
tasmāt puṇyaṃ prayatnena sādhanīyaṃ bhave sadā / sarvatra sukhatāhetu puṇyam eveti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् पुण्यरत्नसंप्राप्त्यै बुद्धस्य शरणं गतः । सर्वथा स्मरणं कृत्वा भजेयेह समाहितः
tat puṇyaratnasaṃprāptyai buddhasya śaraṇaṃ gataḥ / sarvathā smaraṇaṃ kṛtvā bhajeyeha samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् एवं मनसा ध्यात्वा महिषः स प्रबोधितः । तं बुद्धं श्रीघनं नत्वानुस्मृत्वाभजान् मुदा
ity evaṃ manasā dhyātvā mahiṣaḥ sa prabodhitaḥ / taṃ buddhaṃ śrīghanaṃ natvānusmṛtvābhajān mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान्स् तस्य दृष्ट्वाशयविशुद्धतां । सद्धर्मं समुपादिश्य ससंघः स्वाश्रमे ययौ
tataḥ sa bhagavāns tasya dṛṣṭvāśayaviśuddhatāṃ / saddharmaṃ samupādiśya sasaṃghaḥ svāśrame yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्राश्रमे समासीनो भगवान् सससांघिकः । सर्वसत्वहितार्थेन संबोधिधर्मम् आदिशत्
tatrāśrame samāsīno bhagavān sasasāṃghikaḥ / sarvasatvahitārthena saṃbodhidharmam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धर्मदेशनां श्रोतुं सर्वे लोकाः समागताः । ब्रह्मशक्रादयो देवा लोकपालाश् च दानवाः
taddharmadeśanāṃ śrotuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ / brahmaśakrādayo devā lokapālāś ca dānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रहा विद्याधराः सिद्धा यक्षगंधर्वकिन्नराः । गरुडा नागराजाश् च राक्षसाश् च शुभार्थिनः
grahā vidyādharāḥ siddhā yakṣagaṃdharvakinnarāḥ / garuḍā nāgarājāś ca rākṣasāś ca śubhārthinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषयो ब्राह्मणाश् चापि नृपा राजकुमारकाः । वैश्याच् च मंत्रिणो ऽमात्या गृहस्थाश् च महाजनाः
ṛṣayo brāhmaṇāś cāpi nṛpā rājakumārakāḥ / vaiśyāc ca maṃtriṇo 'mātyā gṛhasthāś ca mahājanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वणिजः सार्थवाहाश् च शिल्पिनः पौरिका अपि । ग्राम्या जानपदाश् चापि तीर्थ्याः कार्पटिका अपि
vaṇijaḥ sārthavāhāś ca śilpinaḥ paurikā api / grāmyā jānapadāś cāpi tīrthyāḥ kārpaṭikā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवम् अन्ये ऽपि लोकाश् च सद्धर्मगुणवां छिनः । सर्वे ते समुपागत्य तत्राश्रमे समाविशत्
evam anye 'pi lokāś ca saddharmaguṇavāṃ chinaḥ / sarve te samupāgatya tatrāśrame samāviśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वा भिक्षुसंघपुरस्कृतं । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्वा समानर्चुर् यथाक्रमं
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā bhikṣusaṃghapuraskṛtaṃ / natvā pradakṣiṇīkṛtvā samānarcur yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् ते प्रणतिं कृत्वा परिवृत्य समंततः । तत् सद्धर्मामृतं पातुम् उपतस्थुः समाहिताः
tatas te praṇatiṃ kṛtvā parivṛtya samaṃtataḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatasthuḥ samāhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगवान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपस्थितां । आदिमध्यांतकल्याणं सद्धर्मं समुपादिशत्
tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitāṃ / ādimadhyāṃtakalyāṇaṃ saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे ते संप्रबोधिताः । धर्मविशेषम् आज्ञाय त्रिरत्नं सर्वदाभजन्
tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te saṃprabodhitāḥ / dharmaviśeṣam ājñāya triratnaṃ sarvadābhajan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स महिषः पूर्वजन्मवृत्तिम् अनुस्मरन् । तदा तद्देहम् उत्स्रष्टुं मनसैवं व्यचिंतयत्
tatra sa mahiṣaḥ pūrvajanmavṛttim anusmaran / tadā taddeham utsraṣṭuṃ manasaivaṃ vyaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनाहं महिषो दुष्टो भवाम्य् अत्र यथोदितं
tenāhaṃ mahiṣo duṣṭo bhavāmy atra yathoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्र किं प्रकुर्वीय पशुस् तत् पापशोधणं । तत् त्रिरत्नम् अनुस्मृत्वा चरेयाहम् उपोषधं
tad atra kiṃ prakurvīya paśus tat pāpaśodhaṇaṃ / tat triratnam anusmṛtvā careyāham upoṣadhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्वात्राहम् इमं कायं सत्वेभ्यः श्रद्धया ऽधुना । मनसा सुगतं ध्यात्वा मर्तुं तिष्ठेय सांप्रतं
datvātrāham imaṃ kāyaṃ satvebhyaḥ śraddhayā 'dhunā / manasā sugataṃ dhyātvā martuṃ tiṣṭheya sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् इमं देहम् उत्कृत्य त्वग्मान्सरुधिरादिकं । अस्थिमज्जादि सर्वं च भुजन्तु प्राणिनो मुदा
tad imaṃ deham utkṛtya tvagmānsarudhirādikaṃ / asthimajjādi sarvaṃ ca bhujantu prāṇino mudā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ये सत्वा इमं देहं भुजन्ति सुरसं मुदा । ते ते सर्वे सदा धर्मं कृत्वा यान्तु सुरालायं
ye ye satvā imaṃ dehaṃ bhujanti surasaṃ mudā / te te sarve sadā dharmaṃ kṛtvā yāntu surālāyaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैतत् पुण्यपाकेन मुक्त्वास्मान् पापकाश्रयात् । आसाद्य सद्गतौ जन्म भजेयं सुगतं सदा
tathaitat puṇyapākena muktvāsmān pāpakāśrayāt / āsādya sadgatau janma bhajeyaṃ sugataṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति ध्यात्वा विनिश्चित्य महिषः स प्रसन्नधीः । त्यक्त्वाहारं तपश्वीव बुद्धं स्मृत्वाचरत् तपः
iti dhyātvā viniścitya mahiṣaḥ sa prasannadhīḥ / tyaktvāhāraṃ tapaśvīva buddhaṃ smṛtvācarat tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स महिषो ध्यात्वा त्रिरत्नं चाभ्यनुस्मरन् । देहं त्यक्त्वा विशुद्धात्मा सुरालयं समाययौ
tathā sa mahiṣo dhyātvā triratnaṃ cābhyanusmaran / dehaṃ tyaktvā viśuddhātmā surālayaṃ samāyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्वर्गे स उत्पन्नो महासुखसमन्वितः । विस्मिताभिप्रसन्नात्मा तदैवं समचिंतयत्
tatra svarge sa utpanno mahāsukhasamanvitaḥ / vismitābhiprasannātmā tadaivaṃ samaciṃtayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो हि जायते सौख्यं कुतश् च्युत्वा कुहाचरे । कस्य पुण्यविपाकेन ममैवं जायते शुभं
aho hi jāyate saukhyaṃ kutaś cyutvā kuhācare / kasya puṇyavipākena mamaivaṃ jāyate śubhaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति चिंतयतस् तस्य महिषपूर्विणस् तथा । विस्मयाक्रांतचित्तस्य समुत्पन्नाभवन् मतिः
iti ciṃtayatas tasya mahiṣapūrviṇas tathā / vismayākrāṃtacittasya samutpannābhavan matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो तिर्यग्गतेश् च्युत्वा देवलोक इहासरे । संबुद्धस्मृतिपुण्येन देवो भवामि सांप्रतं
aho tiryaggateś cyutvā devaloka ihāsare / saṃbuddhasmṛtipuṇyena devo bhavāmi sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अहं तस्य मुनीन्द्रस्य द्रष्टुं गछेय सांप्रतं । श्रद्धया समुपाश्रित्य सद्धर्मं शृणुयां पुनः
tad ahaṃ tasya munīndrasya draṣṭuṃ gacheya sāṃprataṃ / śraddhayā samupāśritya saddharmaṃ śṛṇuyāṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति महिषपूर्वी स देवपुत्रः प्रमोदितः । तत्र तस्य मुनीन्द्रस्य दर्शने गंतुम् ऐछत
iti mahiṣapūrvī sa devaputraḥ pramoditaḥ / tatra tasya munīndrasya darśane gaṃtum aichata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स मुदितः स्नात्वा शुद्धदिव्यांवरावृतः । दिव्यगंधानुलिप्तांगो दिव्यालंकारभूषितः
tataḥ sa muditaḥ snātvā śuddhadivyāṃvarāvṛtaḥ / divyagaṃdhānuliptāṃgo divyālaṃkārabhūṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यपूजोपहाराणि गृहीत्वा देवगणैः सह । तस्यां रात्रौ मुनीन्द्रस्य भासयन्न् आश्रमे ययौ
divyapūjopahārāṇi gṛhītvā devagaṇaiḥ saha / tasyāṃ rātrau munīndrasya bhāsayann āśrame yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वा मुदितः समुपासरन् । नत्वा प्रदक्षिणीकृत्य समानर्च्च यथाविधिः
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā muditaḥ samupāsaran / natvā pradakṣiṇīkṛtya samānarcca yathāvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस् तस्य मुनीन्द्रस्य सांजलिः स प्रणम्य च । सद्धर्मदेशनां श्रोतुं पुरतः समुपाश्रयत्
tatas tasya munīndrasya sāṃjaliḥ sa praṇamya ca / saddharmadeśanāṃ śrotuṃ purataḥ samupāśrayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते तत् सहायाश् च देवपुत्राः प्रसादिताः । भगवंतं सांजलयः उपाश्रयन्
tathā te tat sahāyāś ca devaputrāḥ prasāditāḥ / bhagavaṃtaṃ sāṃjalayaḥ upāśrayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स भगवान् दृष्ट्वा सर्वान्स् तान् समुपस्थितान् । आर्य्यसत्यसमारभ्य सद्धर्मं समुपादिशत्
tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāns tān samupasthitān / āryyasatyasamārabhya saddharmaṃ samupādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सद्धर्मामृतं पीत्वा सह देवैः प्रमोदितः । देवो महिषपूर्वि स धर्मविशेषम् आप्तवान्
tatsaddharmāmṛtaṃ pītvā saha devaiḥ pramoditaḥ / devo mahiṣapūrvi sa dharmaviśeṣam āptavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्कायदुष्टिभूमीन्ध्रं विंशतिशिखरोद्गतं । निर्भिद्य ज्ञानवज्रेण श्रोतआपत्तिम् आययौ
satkāyaduṣṭibhūmīndhraṃ viṃśatiśikharodgataṃ / nirbhidya jñānavajreṇa śrotaāpattim āyayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तातः स दृष्टसत्यस् तं भगवन्तं मुनीश्वरं । कृतांजलिः पुटो नत्वा त्रिर् उदानम् उदानयत्
tātaḥ sa dṛṣṭasatyas taṃ bhagavantaṃ munīśvaraṃ / kṛtāṃjaliḥ puṭo natvā trir udānam udānayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्न् इदम् अस्माकं कृतं न जनकेन हि । न मात्रा न च राज्ञापि नान्येन केन चित् खलु
bhagavann idam asmākaṃ kṛtaṃ na janakena hi / na mātrā na ca rājñāpi nānyena kena cit khalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवतैव यद् अस्माकं कृतपापविशोधनं । तेनाभिशोषिताशेषरुधिराश्रुसारित्परिः
bhavataiva yad asmākaṃ kṛtapāpaviśodhanaṃ / tenābhiśoṣitāśeṣarudhirāśrusāritpariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लंघिता अस्थिशैलाश् च पिहिता पापपद्धतिः । विवृताः स्वर्गमार्गाश् च मोक्षमार्गश् च दर्शितः
laṃghitā asthiśailāś ca pihitā pāpapaddhatiḥ / vivṛtāḥ svargamārgāś ca mokṣamārgaś ca darśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयाप्तं विमलं चक्षुः शान्तम् आर्यपदं तथा । दुःखार्णवः समुत्तीर्णो बोधिमार्गो ऽपि दृश्यते
mayāptaṃ vimalaṃ cakṣuḥ śāntam āryapadaṃ tathā / duḥkhārṇavaḥ samuttīrṇo bodhimārgo 'pi dṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् भवतां कृपादृष्टेः प्रसादान् मम सांप्रतं । संसारजन्म साफल्यं बुद्धपुत्रास्म्य् अहं यतः
tad bhavatāṃ kṛpādṛṣṭeḥ prasādān mama sāṃprataṃ / saṃsārajanma sāphalyaṃ buddhaputrāsmy ahaṃ yataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्यारभ्य सदा नित्यं भवतां शरणं गतः । बोधौ चित्तं समाधाय चरिष्यामि शुभां चरिं
adyārabhya sadā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ gataḥ / bodhau cittaṃ samādhāya cariṣyāmi śubhāṃ cariṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अत्रानुग्रहं कृत्वा भवाञ् छास्ता जगगुरुः । कृपया सर्वदा पश्यन्न् एवं मां त्रातुम् अर्हति
tad atrānugrahaṃ kṛtvā bhavāñ chāstā jagaguruḥ / kṛpayā sarvadā paśyann evaṃ māṃ trātum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संप्रार्थितं तेन सुपर्वणा निशम्य सः । शास्ता तस्याशयं शुद्धं समलोक्यैवम् आदिशत्
iti saṃprārthitaṃ tena suparvaṇā niśamya saḥ / śāstā tasyāśayaṃ śuddhaṃ samalokyaivam ādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सधो शृणु हितं वक्ष्ये सदा भद्रं यदीछसि । त्रिरत्नं शरणं गत्वा भज नित्यं समादरात्
sadho śṛṇu hitaṃ vakṣye sadā bhadraṃ yadīchasi / triratnaṃ śaraṇaṃ gatvā bhaja nityaṃ samādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये बुद्धशरणं कृत्वा भजंति श्रद्धया सदा । मारचर्याभिमुक्तास् ते संप्रयांति जिनालयं
ye buddhaśaraṇaṃ kṛtvā bhajaṃti śraddhayā sadā / māracaryābhimuktās te saṃprayāṃti jinālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये धर्मं सौगतं नित्यं शृण्वन्ति श्रद्धया मुदा । सर्वपापाभिमुक्तास् ते संप्रयान्ति सुखावतीं
ye dharmaṃ saugataṃ nityaṃ śṛṇvanti śraddhayā mudā / sarvapāpābhimuktās te saṃprayānti sukhāvatīṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये च संघे प्रकुर्वन्ति सत्कारं श्रद्धयादरात् । ते सर्वे दुर्गतेर् मुक्त्वा संप्रयान्ति सुरालयं
ye ca saṃghe prakurvanti satkāraṃ śraddhayādarāt / te sarve durgater muktvā saṃprayānti surālayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरत्नशरणं कृत्वा ये भजन्ति सदादरात् । दुर्गतिं ते न गछंति सदा गछंति सद्गतिं
triratnaśaraṇaṃ kṛtvā ye bhajanti sadādarāt / durgatiṃ te na gachaṃti sadā gachaṃti sadgatiṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्गतौ ते सदा स्थित्वा त्रिरत्नं शरणं गताः । कृत्वा लोकहितं सौख्यं भुक्त्वा रमन्ति सर्वदा
sadgatau te sadā sthitvā triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ / kṛtvā lokahitaṃ saukhyaṃ bhuktvā ramanti sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः पारमिताः सर्वाः परिपूर्य यथाक्रमं । त्रिविधां बोधिम् आसद्य निर्वृतिं समवाप्नुयुः
tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ paripūrya yathākramaṃ / trividhāṃ bodhim āsadya nirvṛtiṃ samavāpnuyuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति निर्वाणसत्सौख्यः प्राप्तुं यदि समिछसि । त्रिरत्नं शरणं कृत्वा भज नित्यं समाहितः
iti nirvāṇasatsaukhyaḥ prāptuṃ yadi samichasi / triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā bhaja nityaṃ samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्पुण्यानुभावेन परिशुद्धस् त्रिमंडलः । क्रमाद् बोधिं समासाद्य संबुद्धपदम् आप्नुयाः
etatpuṇyānubhāvena pariśuddhas trimaṃḍalaḥ / kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वा स परिबोधिताः । तथेत्य् अभ्यनुमोदित्वा पुनर् एवम् अभाषत
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa paribodhitāḥ / tathety abhyanumoditvā punar evam abhāṣata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्य मे सफलं संपूरितं मनोरथं । बोधिरत्नाभिसंपन्नो बुद्धपुत्रो ऽस्मि सांप्रतं
adya me saphalaṃ saṃpūritaṃ manorathaṃ / bodhiratnābhisaṃpanno buddhaputro 'smi sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदा भवताम् एव शरणे ऽहं समास्थितः । त्रिरत्नभजनं कुर्वञ् चरिष्ये बोधिसंवरं
sarvadā bhavatām eva śaraṇe 'haṃ samāsthitaḥ / triratnabhajanaṃ kurvañ cariṣye bodhisaṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीघनं तैः पुनर् नत्वा ससहायो दिवं ययौ
śrīghanaṃ taiḥ punar natvā sasahāyo divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्वर्गे स संप्राप्तो देवैः सह समाश्रितः । त्रिरत्नस्मरणं कुर्वन् सौख्यं भुक्त्वा समाचरत्
tatra svarge sa saṃprāpto devaiḥ saha samāśritaḥ / triratnasmaraṇaṃ kurvan saukhyaṃ bhuktvā samācarat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां रात्रौ महत्कान्तिं प्रभां दृष्ट्वा सविस्मयाः । सर्वे ते महिषीपाला वभूवुः शंकिताशयाः
tasyāṃ rātrau mahatkāntiṃ prabhāṃ dṛṣṭvā savismayāḥ / sarve te mahiṣīpālā vabhūvuḥ śaṃkitāśayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः प्रातः समुत्थाय सर्वे ते कौतुकान्विताः । संमील्य सहसा तत्र बुद्धाश्रमे उपाचरन्
tataḥ prātaḥ samutthāya sarve te kautukānvitāḥ / saṃmīlya sahasā tatra buddhāśrame upācaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तं श्रीघनं दृष्ट्वा सर्वे ते प्रतिमोदिताः । कृतांजलिपुटो नत्वा समुपतस्थुर् आदरात्
tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sarve te pratimoditāḥ / kṛtāṃjalipuṭo natvā samupatasthur ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा स भगावान् दृष्ट्वा तान् सर्वान् समुपस्थितान् । आदिमध्यांतकल्याणं दिदेश धर्मम् उत्तमं ॥ र्म् २०।१०९ ९! ॥ तत् सद्धर्मामृतं पीत्वा सर्वे ते प्रतिबोधिताः । भगवंतं पुनर् नत्वा पप्रछुर् एवम् आदरात्
tadā sa bhagāvān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / ādimadhyāṃtakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // Rm 20.109 9! // tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te pratibodhitāḥ / bhagavaṃtaṃ punar natvā paprachur evam ādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवन्न् अद्य रात्रौ क इहाश्रमे प्रभासयन् । भवतां समुपायातस् तत् समादेष्टुम् अर्हति
bhagavann adya rātrau ka ihāśrame prabhāsayan / bhavatāṃ samupāyātas tat samādeṣṭum arhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति तैर् महिषीपालैः परिपृष्टे स सर्ववित् । भगवांस् तान् समालोक्य पुरावृत्तिम् उपादिशत्
iti tair mahiṣīpālaiḥ paripṛṣṭe sa sarvavit / bhagavāṃs tān samālokya purāvṛttim upādiśat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽत्रासौ महिषो दुष्टो दृष्ट्वास्मान् समुपद्रुतः । समन्ततो भयं दृष्ट्वा त्रस्तो मे शरणं गतः
yo 'trāsau mahiṣo duṣṭo dṛṣṭvāsmān samupadrutaḥ / samantato bhayaṃ dṛṣṭvā trasto me śaraṇaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा मद्धर्मम् आकर्ण्य पूर्वजातिम् अनुस्मरन् । मयि चित्तं प्रसाद्यैव त्यक्त्वाहारा त्यजन् तनुं
tadā maddharmam ākarṇya pūrvajātim anusmaran / mayi cittaṃ prasādyaiva tyaktvāhārā tyajan tanuṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽस्मत्स्मृतिपुण्येन पापमुक्तो विशुद्धधीः । स्वर्गलोके समुत्पन्नो देवो भवति सांप्रतं
tato 'smatsmṛtipuṇyena pāpamukto viśuddhadhīḥ / svargaloke samutpanno devo bhavati sāṃprataṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एष देवपुत्रो ऽद्य निशायाम् अत्र भासयन् । देवलोकैः सहायातो दर्शनाय ममालाये
sa eṣa devaputro 'dya niśāyām atra bhāsayan / devalokaiḥ sahāyāto darśanāya mamālāye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्सद्धर्मं समाकर्ण्य दृष्टसत्यः स हर्षितः । देवसंघैः सह स्वर्गे स्वालये प्रगतस् तथा
matsaddharmaṃ samākarṇya dṛṣṭasatyaḥ sa harṣitaḥ / devasaṃghaiḥ saha svarge svālaye pragatas tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्य् आदिष्टं मुनीन्द्रेण श्रुत्वातिविस्मयोद्धताः । सर्वे ते महिषीपाला मिथ एवं समब्रुवन्
ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvātivismayoddhatāḥ / sarve te mahiṣīpālā mitha evaṃ samabruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहो चित्र हि यन् नाम तिर्य्यग्योनिगतो ऽपि सः । बुद्धं सद्गुरुम् आसाद्य धर्मं श्रुत्वाभवत् सुधीः
aho citra hi yan nāma tiryyagyonigato 'pi saḥ / buddhaṃ sadgurum āsādya dharmaṃ śrutvābhavat sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्गुरौ सुगते चित्तं प्रसाद्य विरताशनः । त्रिरात्नस्मरणं कृत्वा प्राणं त्यक्त्वा दिवं ययौ
sadgurau sugate cittaṃ prasādya viratāśanaḥ / trirātnasmaraṇaṃ kṛtvā prāṇaṃ tyaktvā divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽपीह समागत्य संबुद्धं शरणं गतः । अभ्यर्च्य धर्मम् आकर्ण्य दृष्टसत्यो दिवं ययौ
tato 'pīha samāgatya saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ gataḥ / abhyarcya dharmam ākarṇya dṛṣṭasatyo divaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.